II SA/Bd 195/23

II SA/Bd 195/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami związanymi z usunięciem i przechowywaniem pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia 28 marca 2022 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy obciążył R. S. (dalej: strona, skarżący) kosztami w wysokości 7.739,77 zł powstałymi w związku z usunięciem, przechowywaniem i zniszczeniem pojazdu marki Renault o numerze rejestracyjnym [...].
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 15 lutego 2020 r. funkcjonariusz Policji na podstawie art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm. – dalej p.r.d.) wydał dyspozycję usunięcia ww. pojazdu, którego właścicielem była strona, w związku z kierowaniem nim przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości. Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym przy ul. [...] w Bydgoszczy, a następnie przewieziony na parking strzeżony przy ul. [...] w Bydgoszczy. W związku z upłynięciem terminu odbioru pojazdu przez stronę, organ wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Miasta Bydgoszczy. Postanowieniem z dnia 24 maja 2021 r. ww. Sąd orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta Bydgoszczy.
Dalej organ wyjaśnił, że Miasto Bydgoszcz obciążane było kosztami holowania oraz przechowywania pojazdu na parkingu w okresie od 15 lutego 2020 r. do 25 sierpnia 2021 r., co potwierdzone zostało stosownymi fakturami. Ponadto w grudniu 2021 r. pojazd został zdemontowany. W ocenie organu stosownie do art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi właściciel pojazdu.
2. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, domagając się jej zmiany i umorzenia postępowania lub jej uchylenia i ponownego rozpoznania sprawy. Skarżący zarzucił niewyjaśnienie sprawy oraz naruszenie art. 144 i 236 prawa upadłościowego.
W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący wskazał, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2021 r. ogłoszono jego upadłość jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego kierowane względem niego roszczenia należało zgłaszać syndykowi z uwagi na ogłoszenie jego upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 10 czerwca 2021 r. Ponadto wskazał, że Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 13 stycznia 2022 r. umorzył wszystkie jego zobowiązania powstałe przed dniem 10 maja 2021 r. bez ustalania planu spłaty.
3. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r. w punkcie pierwszym uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, zaś w punkcie drugim obciążyło skarżącego kosztami w wysokości 7.195,81 zł związanymi z usunięciem i przechowywaniem pojazdu marki Renault o numerze rejestracyjnym [...], numerze identyfikacyjnym [...], płatnymi w terminie 30 dni od dnia wydania niniejszej decyzji, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi od dnia następującego po upływie terminu płatności.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy zauważył, że z faktur znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu powstały koszty związane z jego usunięciem i przechowywaniem w okresie od 15 lutego 2020 r. do dnia 25 sierpnia 2021 r. Jednak w ocenie organu odwoławczego podstawę do obciążenia właściciela powinny stanowić koszty za okres od dnia 15 lutego 2020 r. do dnia 22 czerwca 2021 r., tj. daty prawomocności orzeczenia o przepadku samochodu. Organ II instancji podkreślił, że skarżący był świadomy usunięcia z drogi i umieszczenia na płatnym parkingu jego samochodu, gdyż został o tym prawidłowo zawiadomiony.
Odnosząc się do kwestii upadłości skarżącego organ odwoławczy wyjaśnił, że przejście własności pojazdu usuniętego z drogi następuje na rzecz powiatu na podstawie konstytutywnego postanowienia sądu, zaś decyzja starosty (w niniejszej sprawie Prezydenta Miasta Bydgoszczy) obciążająca skarżącego kosztami powstałymi od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania o stwierdzenie przepadku pojazdu, jest decyzją związaną. Oznacza to, że organ jest zobowiązany do jej wydania w razie ziszczenia się stosownych przesłanek. Z kolei decyzja ta wywołuje skutek w postaci obowiązku poniesienia kosztów o wysokości ustalonej przez organ, co w konsekwencji oznacza, że organ kreuje zobowiązanie, które wcześniej nie było skonkretyzowane. To natomiast oznacza, że dopiero ta decyzja nakłada na właściciela pojazdu obowiązek zapłaty określonych kosztów. Mając na względzie powyższe, w ocenie organu odwoławczego umorzenie zobowiązań skarżącego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości nie dotyczy obowiązku nałożonego na niego decyzją organu I instancji i zmienioną decyzją Kolegium.
4. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o uchylenie punktu 2 zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, iż organ I instancji celowo zwlekał z wydaniem swojej decyzji, aż do zakończenia postępowania upadłościowego, aby nie zgłaszać swojego roszczenia do masy upadłości. W ocenie skarżącego powyższe stanowi naruszenie zasady szybkości postępowania uregulowanej w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a."). Skarżący wskazał, że organ wstrzymywał się z działaniem przez okres 9 miesięcy, tj. od uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie przewłaszczenia samochodu, aby uniknąć zgłoszenia roszczenia do masy upadłości. Podkreślił również, że celem postępowania upadłościowego było całkowite oddłużenie go, zaś prawomocne zakończenie niniejszego postępowania spowodowałoby konieczność ponownego ogłoszenia upadłości, zwłaszcza z uwagi na jego sytuację finansową i zdrowotną.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze organ odwoławczy wyjaśnił, że w art. 130a ust. 10 i 10a p.r.d. ustawodawca przewidział minimalny termin, który musi upłynąć, aby starosta (prezydent miasta) mógł wystąpić z wnioskiem do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu. W ocenie organu podjął on czynności w prawidłowych terminach, wobec czego nie można mówić o zaniechaniu organu. Organ wskazał także, że sytuacja zdrowotna i finansowa skarżącego wobec spełnienia przesłanek ustawowych nie może mieć pływu na rozstrzygnięcie organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:
6. Na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej "p.p.s.a.") skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w niniejszej sprawie został zgłoszony przez organ w odpowiedzi na skargę, natomiast skarżący w ustawowym terminie nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
7. Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a p.r.d. pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie pozostaje to, że skarżący był właścicielem pojazdu marki Renault o numerze rejestracyjnym [...], który został usunięty w trybie powyżej przytoczonego przepisu.
Stosownie do art. 130a ust. 4 pkt 1 p.r.d. dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3 wydaje policjant. Pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7 (art. 130a ust. 5c p.r.d.). W myśl ww. przepisów funkcjonariusz Policji dokonujący interwencji wydał w dniu 15 lutego 2020 r. dyspozycję nr 4006/2020 usunięcia przedmiotowego pojazdu i umieszczenia go na właściwym parkingu strzeżonym.
Jak wynika z art. 130a ust. 10 p.r.d. prawidłowo powiadomiony właściciel usuniętego pojazdu lub osoba uprawniona powinna odebrać pojazd w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. W przeciwnym wypadku starosta (prezydent miasta) w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu (miasta). Powyższe powiadomienie musi jednak zawierać pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta może wystąpić z ww. wnioskiem nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10a p.r.d.).
8. W okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do uchybienia procedury wynikającej z powyższych przepisów. Skarżący powiadomieniem z dnia 15 lutego 2020 r. został poinformowany o usunięciu przedmiotowego pojazdu i miejscu jego zdeponowania. Ponadto skarżący został prawidłowo pouczony o ustawowym terminie odbioru usuniętego pojazdu i skutkach jego nieodebrania. Co więcej, w dniu 8 czerwca 2020 r. (tj. po ponad 3 miesiącach) w miejscu zamieszkania skarżącego stawił się funkcjonariusz Policji celem ustalenia przyczyny nieodebrania przedmiotowego pojazdu. Następnie Komisariat Policji Bydgoszcz Szwederowo przekazał do Urzędu Miasta Bydgoszczy dokumentację sprawy, zaś pismem z dnia 17 czerwca 2020 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o obowiązku odbioru pojazdu z parkingu i pouczył ponownie o konsekwencjach niedopełnienia tego obowiązku. W sierpniu 2020 r. organ I instancji złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu. Postanowieniem z dnia 24 maja 2021 r., prawomocnym z dniem 22 czerwca 2021 r. i doręczonym organowi w dniu 25 sierpnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy orzekł przepadek pojazdu skarżącego na rzecz Miasta Bydgoszczy.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że skarżącemu zapewniono trzymiesięczny okres na odebranie zatrzymanego pojazdu. Z uwagi na niepodjęcie stosownych czynności przez skarżącego, organ I instancji niezwłocznie po otrzymaniu dokumentacji sprawy skierował wniosek do właściwego Sądu o wszczęcie postępowania dotyczącego przepadku spornego pojazdu na rzecz Miasta Bydgoszczy. Natomiast prawomocne postanowienie Sądu zostało doręczone organowi dopiero po upływie roku od złożenia wniosku. W tym zakresie organ I instancji dochował staranności w zachowaniu wszelkich ustawowych terminów.
Następnie w dniu 8 grudnia 2021 r. zgodnie z zaświadczeniem o demontażu pojazdu nr [...] pojazd skarżącego został zdemontowany, zaś decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. organ I instancji z urzędu wyrejestrował sporny pojazd. W dniu 14 marca 2022 r. organ I instancji wszczął postępowanie. Należy się zatem zgodzić z organem odwoławczym, iż w przedstawionym stanie faktycznym organ I instancji dochował wszelkiej staranności prowadząc niniejsze postępowanie, ponieważ kolejne czynności w sprawie podejmowane były w stosunkowo krótkim czasie. Zdecydowanie nie można zgodzić się z podniesionym przez skarżącego zarzutem, że organ zwlekał ze wszczęciem postępowania i wydaniem decyzji.
9. Należy zgodzić się z organem odwoławczym także co do okresu, za jaki skarżący powinien zwrócić organowi I instancji koszty przechowania pojazdu. Słusznie bowiem zauważyło Kolegium, że z dniem 22 czerwca 2021 r. w wyniku uprawomocnienia się postanowienia o przepadku pojazdu właścicielem tegoż stało się Miasto Bydgoszcz. Koszty obciążające właściciela pojazdu, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d., muszą być uzasadnione, a więc właściciel winien ponieść koszty będące normalnym następstwem jego nagannego zachowania. Od daty uprawomocnienia się postanowienia o przepadku do daty doręczenia tego orzeczenia organowi minęły 2 miesiące. W ocenie Sądu nie można uznać, że koszty przechowywania pojazdu przez okres od 22 czerwca 2021 r. do 25 sierpnia 2021 r. są normalnym następstwem usunięcia pojazdu skarżącego, ponieważ w okresie tym nie był on już właścicielem tego pojazdu, a zarazem nie miał prawnych środków, żeby ewentualnie pojazd ten z parkingu usunąć. Zatem podstawę do obciążenia skarżącego powinny stanowić koszty za okres od dnia 15 lutego 2020 r. do dnia 22 czerwca 2021 r.
10. Końcowo odnosząc się do kwestii ewentualnego umorzenia zobowiązania w wyniku postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 13 stycznia 2022 r. (sygn. akt XV GUp [...]), w wyniku którego umorzone zostały wszystkie zobowiązania skarżącego powstałe przed dniem 10 maja 2021 r. (data postanowienia o upadłości skarżącego) wyjaśnić należy, że decyzja o zapłacie kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu ma charakter konstytutywny (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 749/17). Oznacza to, że decyzja ta nie tyle stwierdza istnienie zobowiązania, co zobowiązanie to powstaje z chwilą jej wydania. Wynika to z faktu, że dopiero decyzja organu określa konkretnie podmiot ponoszący odpowiedzialność za koszty poniesione z tytułu usunięcia i przechowaniu pojazdu.
11. W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz braku stwierdzenia naruszeń norm prawa procesowego lub materialnego, Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.