II SA/Bd 19/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji o uchyleniu świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego N. Z., cudzoziemce, na jej niepełnosprawnego syna. Świadczenie zostało przyznane decyzją Wójta Gminy, jednak po utracie ważności karty pobytu skarżącej, organ uchylił decyzję z mocą wsteczną od dnia utraty ważności karty, uznając świadczenie za nienależnie pobrane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że uchylenie świadczenia nie może nastąpić ze skutkiem wstecznym. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że decyzja o uchyleniu świadczenia rodzinnego ma charakter konstytutywny i może wywoływać skutki jedynie na przyszłość (ex nunc). Nie ma podstaw prawnych do wstecznego uchylania lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie, zwłaszcza gdy okres, na który zostało przyznane, już upłynął. W takich sytuacjach, jeśli świadczenie zostało nienależnie pobrane, należy stosować inne przepisy dotyczące zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sąd wskazał również na potrzebę szerszej analizy statusu prawnego cudzoziemca po złożeniu wniosku o nowy pobyt.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWsteczne uchylanie decyzji przyznających świadczenia rodzinne i świadczenia z pomocy społecznej.
Dotyczy głównie świadczeń rodzinnych i sytuacji cudzoziemców, ale zasada skutku ex nunc decyzji konstytutywnych jest szersza.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję przyznającą świadczenie rodzinne (pielęgnacyjne) ze skutkiem wstecznym, jeśli przesłanka do jego przyznania przestała istnieć w trakcie okresu, na który zostało przyznane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji przyznającej świadczenie rodzinne ze skutkiem wstecznym (ex tunc) na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Decyzja ta ma charakter konstytutywny i może wywoływać skutki jedynie na przyszłość (ex nunc).
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ugruntowanym orzecznictwie, zgodnie z którym decyzja uchylająca świadczenie rodzinne jest decyzją konstytutywną, kształtującą sytuację strony na przyszłość. Brak jest przepisów prawa, które wyraźnie zezwalałyby na wsteczne uchylanie lub zmianę decyzji przyznającej świadczenie. W przypadku nienależnie pobranego świadczenia za miniony okres, należy stosować inne instytucje prawne.
Czy cudzoziemiec, który złożył wniosek o nowy pobyt czasowy i posiada pieczątkę potwierdzającą złożenie wniosku, spełnia przesłankę legalnego pobytu i prawa do pracy, uprawniającą do świadczeń rodzinnych, po utracie ważności poprzedniej karty pobytu?
Odpowiedź sądu
Sąd wskazał, że organy powinny rozważyć szerszy kontekst regulacji prawnych dotyczących statusu legalnie przebywającego cudzoziemca i ocenić, czy w okresie od złożenia wniosku o nowy pobyt do dnia jego rozpatrzenia, cudzoziemiec ten, ze względu na legalność pobytu i uprawnienie do pracy, powinien być traktowany jako spełniający przesłankę z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że organy oparły się na prostym rozumowaniu, że utrata ważności karty pobytu automatycznie pozbawia prawa do świadczenia. Sąd sugeruje potrzebę analizy przepisów o cudzoziemcach i promocji zatrudnienia, aby ocenić, czy w okresie oczekiwania na nową kartę pobytu, cudzoziemiec nadal spełnia warunki do otrzymania świadczeń.
Przepisy (17)
Główne
u.ś.r. art. 1 § ust. 2 pkt 2 lit. d
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określa krąg cudzoziemców uprawnionych do świadczeń rodzinnych, w tym posiadających kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".
u.ś.r. art. 32 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Umożliwia zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, ale tylko ze skutkiem na przyszłość (ex nunc).
Pomocnicze
u.ś.r. art. 30
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definiuje przesłanki materialnoprawne uznania świadczenia za nienależnie pobrane.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyznacza zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa obowiązek sądu do stosowania przewidzianych prawem środków w celu usunięcia naruszenia prawa.
ustawa o cudzoziemcach art. 127
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zezwolenia na pobyt czasowy.
ustawa o cudzoziemcach art. 186 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zezwolenia na pobyt czasowy.
ustawa o cudzoziemcach art. 139a § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zezwolenia na pobyt czasowy.
ustawa o cudzoziemcach art. 139o § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zezwolenia na pobyt czasowy.
ustawa o cudzoziemcach art. 139n § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy mobilności krótkoterminowej pracownika.
ustawa o cudzoziemcach art. 151
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zezwolenia na pobyt czasowy.
ustawa o cudzoziemcach art. 151b
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zezwolenia na pobyt czasowy.
ustawa o cudzoziemcach art. 156b § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy mobilności krótkoterminowej naukowca.
ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy art. 87 § ust. 1 pkt 12 lit. b
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Dotyczy uprawnienia do legalnego wykonywania pracy.
ustawa o cudzoziemcach art. 108 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy ochrony cudzoziemca.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o uchyleniu świadczenia rodzinnego może być wydana jedynie ze skutkiem na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc). • Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie daje podstaw do wstecznego uchylania lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie.
Godne uwagi sformułowania
decyzja w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie rodzinne jest decyzją konstytutywną, kształtującą sytuację strony wyłącznie na przyszłość (ex nunc - od chwili obecnej) • brak jest podstaw by w trybie tego przepisu uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną ex tunc • organy swe rozstrzygnięcia oparły na prostym rozumowaniu przyjmując, że cudzoziemiec, którego w trakcie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego karta pobytu utraciła ważność nie jest od tego momentu uprawniony do pobierania świadczenia.
Skład orzekający
Katarzyna Korycka
przewodniczący
Anna Klotz
członek
Mariusz Pawełczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wsteczne uchylanie decyzji przyznających świadczenia rodzinne i świadczenia z pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie świadczeń rodzinnych i sytuacji cudzoziemców, ale zasada skutku ex nunc decyzji konstytutywnych jest szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego skutków wstecznych decyzji administracyjnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu świadczeniobiorców, zwłaszcza cudzoziemców.
“Czy można cofnąć świadczenie pielęgnacyjne z mocą wsteczną? Sąd Administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.