II SA/BD 189/04

II SA/Bd 189/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Grażyna Malinowska-Wasik /sprawozdawca/
Wiesław Czerwiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Powszechny obowiązek obrony
Sygn. powiązane
I OSK 503/05 - Wyrok NSA z 2005-12-16
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 76 poz 693
art. 9 ust. 4
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 90 poz 1005
art. 11 pkt 2  lit. a i  par. 25 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku kwalifikacyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną m.in. na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693) oraz § 11 pkt 2 lit. a i § 25 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.) Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w B., nie uwzględniając odwołania L. K., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w R. z dnia [...] wstrzymującej wyżej wymienionemu z dniem [...] dodatek za posiadanie drugiej klasy kwalifikacyjnej.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że L. K. posiadający II klasę specjalisty wojskowego w specjalności [...] po przejściu z dniem 18 września 2001 r. z rozformowanej [...] do [...] w R. na stanowisko z wymaganą klasą [...], otrzymywał nadal dodatek finansowy mimo niezgodności posiadanej klasy z klasą przewidzianą dla nowego stanowiska służbowego, przy czym został zobowiązany do uzyskania klasy w wymaganej specjalności, lecz ponieważ zmiana stanu prawnego uniemożliwiła mu zrealizowanie tego obowiązku, działania weryfikacyjne pozbawiły go prawa do dodatku kwalifikacyjnego.
W wyniku rozpoznania wniesionej przez L. K. skargi Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2003 r. sygn. SA/Bd 1328/03 uchylił na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368) decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w R. z dnia [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w rozstrzygnięciach organów wojskowych brak jest spójności między ich treścią, powołaną podstawą prawną i uzasadnieniem, bowiem rozstrzygnięto o wstrzymaniu skarżącemu L. K. wypłaty dodatku za posiadanie drugiej klasy kwalifikacyjnej, a z uzasadnienia decyzji wynika, że w istocie pozbawiono go dodatku do uposażenia zasadniczego przyjmując, że utrata z dniem [...] 2001 r. mocy decyzji nr [...] MON z [...] 1995 r. oraz instrukcji o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych w Siłach Zbrojnych (sygn. Sztab Gen. Szkol. 765/95) nie pozwalała na zdobycie przez niego wymaganej klasy specjalisty wojskowego [...], a z kolei przepisy powołane jako podstawa prawna wstrzymania wypłaty dodatku nie odnoszą się wprost do rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej decyzji lub mają charakter norm wyłącznie kompetencyjnych.
Nadto, zdaniem Sądu, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa, należało przed wydaniem decyzji rozważyć zagadnienie wstępne, jakim jest dla rozstrzygnięcia w sprawie dodatku kwalifikacyjnego kwestia uzyskania i posiadania klasy kwalifikacyjnej, skoro żołnierz uzyskuje prawo do otrzymania dodatku kwalifikacyjnego w określonej wysokości w zależności od klasy kwalifikacyjnej, zaś w trakcie postępowania zmierzającego do wzruszenia decyzji ostatecznych w tym zakresie niezbędne jest stosowanie i przestrzeganie przepisów kpa.
W uzasadnieniu wyroku podniesiono również, że pełną regulację w przedmiocie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zawiera rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005) i z dniem jego wejścia w życie tj. 26 października 2000 r., a nie 30 marca 2001 r., utraciły moc: decyzja nr [...] MON z [...] 1995 r. w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych Sił Zbrojnych oraz instrukcja dot. klasyfikowania specjalistów wojskowych, które i tak nie mogły stanowić materialno-prawnej podstawy do wydawania decyzji administracyjnych.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Dowódca jednostki Wojskowej nr [...] w R. wydał w dniu [...] 2003 r. na podstawie art. 2 ust. 1, art. 15 ust. 1 i art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693) w zw. z § 11 pkt 2a, § 25 ust. 1 pkt 1, § 8 ust. 3 pkt 2 oraz § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.) decyzję nr [...] wstrzymującą z dniem [...] 2002 r. wypłatę L. K. dodatku kwalifikacyjnego z tytułu posiadania II klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej [...] i przyznającą mu z tym dniem dodatek w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy porównywalnymi uposażeniami.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że wstrzymanie wypłaty dodatku kwalifikacyjnego nastąpiło z uwagi na brak zgodności posiadanej klasy kwalifikacyjnej z zajmowanym stanowiskiem służbowym i nie uzyskaniem właściwej dla tego stanowiska klasy w wyznaczonym terminie - do dnia 1 września 2002 r., zaś dodatek o charakterze wyrównawczym przyznano w związku z zaistnieniem warunków określonych w § 8 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. (Dz. U. Nr 90, poz. 1005), to jest objęciem stanowiska w innej specjalności w [...] w R. po likwidacji poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego w rozformowanej [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono nadto, iż pełniąc służbę w [...] L. K. w okresie od 1 października 2001 r. do 30 listopada 2002 r. otrzymywał dodatek do uposażenia za drugą klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości [...] zł miesięcznie, a następnie dodatek w tej samej kwocie do dnia 28 lutego 2003 r., zaś w marcu 2003 r. wypłacono mu wynagrodzenie zasadnicze podwyższone w stosunku do dotychczasowego o kwotę [...] zł, a zatem wysokość podwyżki przekroczyła kwotę otrzymywanego dodatku. Uzasadnienie decyzji zawiera także stwierdzenie, że L. K. posiada uprawnienia wynikające z rozkazu Dowódcy JW [...] z dnia [...] 1995 r. o nadaniu mu II klasy [...], który to rozkaz jest decyzją ostateczną i fakt ten nie jest przez żadną ze stron kwestionowany.
W odwołaniu od powyższej decyzji L. K. wniósł o jej uchylenie oraz przywrócenie mu posiadanej klasy kwalifikacyjnej wraz z wypłacanym z tego tytułu dodatkiem, zarzucając organowi niewykonanie zaleceń Sądu.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w B. zaskarżoną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] utrzymał w mocy.
Organ odwoławczy uznał za trafne stanowisko organu I instancji, iż skoro w myśl § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. (Dz. U. Nr 90, poz. 1005) warunkiem wypłaty dodatku jest tożsamość posiadanej klasy z zajmowanym stanowiskiem służbowym, a L. K. obejmując w JW Nr [...] stanowisko o wymaganej specjalności [...] posiadał klasę kwalifikacyjną [...], to należało wstrzymać mu wypłatę dodatku pieniężnego do czasu ewentualnego uzyskania właściwej klasy kwalifikacyjnej, bądź wyznaczenia na inne stanowisko odpowiadające uzyskanej wcześniej klasie kwalifikacyjnej, przy jednoczesnym przyznaniu mu dodatku rekompensującego przewidzianego w § 8 ust. 3 pkt 2 wymienionego rozporządzenia.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono nadto, iż stosownie do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodne z uzasadnieniem i wskazaną w niej podstawą prawną, którą stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy oraz - że poprawne jest stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w zakresie wzruszenia decyzji z 1995 r. o uzyskaniu, czy też z 1999 r. o potwierdzeniu przez L. K. II klasy kwalifikacyjnej w specjalności [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2004 r. L. K. zarzucił decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] błędną interpretację przepisów prawa przyjętych za jej podstawę, pominięcie kwestii faktycznych podniesionych w odwołaniu i niewykonanie poleceń zawartych w wyroku NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 5 sierpnia 2003 r. oraz wniósł o jej uchylenie, przywrócenie mu posiadanej klasy i zwrot należności finansowych.
W uzasadnieniu skargi L. K. podniósł, iż wymienione w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisy nie uzasadniały wstrzymania wypłaty dodatku oraz iż posiadanie klasy kwalifikacyjnej powoduje nabycie praw do dodatku kwalifikacyjnego w określonej wysokości i brak jest uzasadnionej argumentacji prawnej do pozbawiania go praw nabytych w sytuacji, gdy nadal posiada klasę kwalifikacyjną uzyskaną w 1995 r.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz akcentując realizację przez prowadzące postępowanie organy wojskowe zaleceń wynikających z wyroku Sądu z dnia 5 sierpnia 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Badając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów kwalifikujących ją do wycofania z obrotu prawnego.
Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.), które - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy w wyroku sygn. SA/Bd 1328/03 - zawierają pełną regulację w przedmiocie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy, obok uposażenia zasadniczego, w skład uposażenia żołnierza wchodzą dodatki, do których - jak wynika z art. 15 ust. 1 tej ustawy - należy między innymi dodatek kwalifikacyjny. W rozporządzeniu z dnia 10 października 2000 r. w § 11 pkt 2a przewidziano dodatek kwalifikacyjny za klasę kwalifikacyjną. Uzupełnienie tego unormowania zawiera § 25 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, że chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej, który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji, przysługuje dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej w wysokości 6% uposażenia bazowego w razie uzyskania drugiej klasy, 10% tego uposażenia w razie uzyskania pierwszej klasy i 18% w razie uzyskania klasy mistrzowskiej.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że warunkiem przyznania i pobierania dodatku kwalifikacyjnego jest uprzednie uzyskanie i posiadanie przez żołnierza klasy kwalifikacyjnej zgodnej z aktualnie zajmowanym stanowiskiem służbowym.
Nie ulega wątpliwości, że skarżącemu rozkazem nr [...] Dowódcy JW Nr [...] w B. z dnia [...] 1995 r. będącego decyzją administracyjną nadano II klasę specjalisty wojskowego o specjalności [...] właściwej dla ówcześnie zajmowanego stanowiska służbowego, co stanowiło podstawę do przyznania dodatku kwalifikacyjnego. Dodatek ten wypłacano mu w Jednostce Wojskowej nr [...] do czasu jej rozformowania i kontynuowano wypłatę po przeniesieniu do innej jednostki - nr [...] w R. mimo, iż objął tam niezgodne z posiadaną specjalnością stanowisko starszego operatora stacji łączności specjalnej, na którym to stanowisku wymagane było posiadanie specjalności [...].
Rozstrzygnięcie o nadaniu skarżącemu II klasy specjalisty [...] stanowiło zagadnienie wstępne, od którego zależało przyznanie mu dodatku kwalifikacyjnego z tytułu posiadania tejże a nie innej specjalności.
W trakcie ponownego postępowania administracyjnego przeanalizowano przy udziale nadrzędnego organu wojskowego podstawy wydania wskazanej wyżej decyzji - rozkazu nr [...] zawieszając w tym celu, aczkolwiek bezzasadnie, prowadzone postępowanie, jednakże nie znaleziono przesłanek do jej zakwestionowania w trybie nadzwyczajnych postępowań przewidzianych w dziale II rozdz. 12 i 13 kpa, a w konsekwencji także - zakwestionowania uprawnień do otrzymywanego dodatku związanego ze specjalnością [...].
Po przeniesieniu skarżącego do Jednostki Wojskowej nr [...] wyznaczono mu do dnia [...] 2002 r. termin do zdobycia specjalności [...], lecz z obowiązku tego z przyczyn od niego niezależnych, co jest niesporne, nie wywiązał się. Z tego też względu nie zapadły żadne rozstrzygnięcia w kwestii przyznania mu tej specjalności, czy też uprawnień do otrzymywania związanego z tą specjalnością, stosowną do zajmowanego stanowiska, dodatku kwalifikacyjnego.
Zatem dodatek kwalifikacyjny, jaki wypłacano skarżącemu do czasu dokonania w końcu 2002 r. na plecenie Dowódcy WLOP nr [...] z dnia [...] 2002 r. komisyjnej weryfikacji tego rodzaju dodatków otrzymywanych przez żołnierzy zawodowych, był związany z uprawnieniami nabytymi przez niego w 1995 r.
Nie budzi wątpliwości, że po uchyleniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 5 sierpnia 2003 r. decyzji nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2002 r. skarżący nadal posiadał uprawnienia do tego dodatku.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) nie zawiera, jak to już podkreślono we wskazanym wyroku, unormowań umożliwiających pozbawienie żołnierza zawodowego prawidłowo (zgodnie z przepisami) nabytych uprawnień do dodatku kwalifikacyjnego
Wprowadzenie tego rodzaju dodatku miało niewątpliwie na celu zwiększenie uposażenia żołnierzy, którzy posiadają lepsze od innych żołnierzy kwalifikacje przydatne na zajmowanym stanowisku.
Mogą jednak zachodzić sytuacje, w których szczególne kwalifikacje żołnierza nie mogą być wykorzystane. Sytuacja taka zaistniała w przypadku skarżącego w związku z likwidacją jednostki nr [...].
Odpowiednie rozwiązanie uwzględniające tego rodzaju ewentualność przewidziano w § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.). W myśl tego przepisu żołnierz przeniesiony na stanowisko, na którym pobierany dotychczas dodatek o charakterze stałym nie przysługuje lub przysługuje w niższej kwocie miesięcznej, do czasu uzyskania na innym stanowisku służbowym uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego z dotychczas otrzymywanym, otrzymuje ten dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy porównywalnymi uposażeniami, jeśli wyznaczenie na nowe stanowisko służbowe nastąpiło między innymi wskutek likwidacji zajmowanego stanowiska słuzbowego, w razie gdy nie ma możliwości przeniesienia na stanowisko, na którym pobierany dotychczas dodatek przysługuje w dotychczasowej wysokości.
Jednocześnie w § 5 ust. 1 rozporządzenia przyznano wymienionym w nim dowódcom możliwość wstrzymania decyzją administracyjną dodatku o charakterze stałym.
Obydwa przepisy, zdaniem Sądu, właściwie w decyzji nr [...] z dnia [...] 2003 r. zastosowano wobec skarżącego. W uzasadnieniu utrzymującej w mocy tę decyzję decyzji nr [...] organu odwoławczego z dnia [...] 2004 r. trafnie podniesiono, że wstrzymanie wypłaty dodatku nastąpiło do czasu wyznaczenia skarżącego na kolejne stanowisko odpowiadające uzyskanej w 1995 r. klasie kwalifikacyjnej, bądź do czasu uzyskania nowej klasy kwalifikacyjnej tożsamej z aktualnie zajmowanym stanowiskiem służbowym. W tym ostatnim wypadku uprawnienie do dodatku byłoby związane z decyzją przyznającą nową, aktualnie wymaganą klasę specjalisty wojskowego.
Jakkolwiek w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej rozstrzygnięto o wstrzymaniu wypłaty dodatku kwalifikacyjnego z tytułu posiadania II klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej [...], to bardziej wnikliwa analiza treści § 8 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. pozwala na stwierdzenie, że zawarta w nim regulacja faktycznie nie pozbawia żołnierza możliwości pobierania przez jakiś czas dodatku, gdyż zamiast dodatku stricte kwalifikacyjnego otrzymuje on dodatek o charakterze wyrównawczym tak długo, dopóki nie uzyska podwyższenia uposażenia zasadniczego o kwotę odpowiadającą wysokości dodatku ("konsumującą" dodatek). Z akt niniejszej sprawy wynika, że dodatek we wskazanej wyżej postaci w wysokości równej dodatkowi kwalifikacyjnemu wypłacano skarżącemu do końca lutego 2003 r. W marcu 2003 r. otrzymał podwyżkę wynagrodzenia pochłaniającą kwotę otrzymywanego dodatku.
Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, iż w trakcie ponownego prowadzenia postępowania organy wojskowe nie zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 5 sierpnia 2003 r. sygn. SA/Bd 1328/03. Nadto wbrew twierdzeniom skarżącego w treści wniesionego przez niego od decyzji Dowódcy JW Nr [...] z dnia [...] 2003 r. odwołania, nie zostały podniesione wymagające uwzględnienia kwestie faktyczne, a które organ II instancji pominął.
Mając powyższe na względzie orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jak w sentencji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi.