II SA/Bd 188/25

II SA/Bd 188/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek /sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Urszula Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 736
art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Szymanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2025 r. ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. Prezydent M. T. orzekł o wymeldowaniu M. D. (dale także jako: "Skarżący") z miejsca pobytu stałego w T. przy ul. [...]. Organ pierwszej instancji na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego (m.in. zeznań świadków, wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez policję, oględzin przedmiotowej nieruchomości) uznał, że Skarżący nie zamieszkuje pod ww. adresem, a jedynie w nim bywa w związku z remontem lokalu na poddaszu, natomiast miejscem jego faktycznego pobytu jest nieruchomość przy ul. [...] w T.. Organ uznał, że dalsze utrzymywanie zameldowania Skarżącego pod adresem przedmiotowej nieruchomości prowadziłoby do utrzymania fikcji meldunkowej naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności, której celem jest zapewnienie zgodności danych zawartych w rejestrach meldunkowych ze stanem faktycznym.
W odwołaniu Skarżący podniósł, że w domu przy ul. [...] mieszka od 2018 r., tj. od czasu jego zakupu i kolejno remontuje pomieszczenia, natomiast dom ul. [...], którego adres wskazał w prokuraturze jako adres korespondencyjny wynajmuje J. K. i przebywa w nim tylko czasowo. Ponadto podniósł, że podczas przeprowadzonych oględzin panie otworzyły tylko jedną szafę, do reszty zaś nie zaglądały i nie odnotowały, że niektóre rzeczy przechowuje on na strychu. Również w łazience nie stwierdzono obecności przyborów toaletowych, albowiem znajduje się ona na korytarzu, jest otwarta i z tego to powodu wszystkie środki czystości Skarżący przechowuje w domu w szafce, do której nie zaglądano. Skarżący dalej podniósł, że po wyprawie rowerowej dookoła świata nauczył się żyć skromnie i nie potrzebuje wielu rzeczy, dużo czasu spędza bowiem ze swoją partnerką na wyprawach górskich i rowerowych, które trwają miesiąc, czasem nawet rok i dlatego nie można zastać go w mieszkaniu. Skarżący wskazał, że dom przy ul. [...] w T. jest dla niego ostoją, do której wraca, żeby trochę pomieszkać i odpocząć, nigdy się z niego nie wyprowadzał i nie zamierza tego robić, a syn T. D., który jest właścicielem domu przy ul. [...], domu przy ul. [...] i działki przy ul. [...], chce go złośliwie wymeldować. Skarżący dodał, że syn [...] okradł go z wszystkich dokumentów, pieniędzy, złota i obecnie w sądzie toczy się sprawa o zwrot nieruchomości darowanych synowi. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. Wojewoda [...] (dalej także jako: "Wojewoda") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności: 1) wniosku o wymeldowanie złożonego przez T. D., 2) wyjaśnień złożonych do protokołu w dniu [...] października 2024 r. przez M. D., a także jego pisma wniesionego do Urzędu M. T. w dniu [...] października 2024 r., 3) pisma Komisariatu Policji [...], 4) protokołu z oględzin nieruchomości położonej przy ul. [...] w T. z dnia [...] listopada 2024 r., 5) oświadczenia T. D. złożonego do organu gminy w dniu [...] listopada 2024 r., 6) dokumentów dodatkowych takich jak: a) kserokopia pozwu o przywrócenie utraconego stanu posiadania praw do zamieszkania - wniesionego przez M. D. do Sądu Rejonowego w T. w dniu [...] października 2024 r., a także informacji uzyskanej z ww. Sądu w dniu [...] listopada 2024 r., b) załączników potwierdzających dokonanie opłat za media, c) kserokopii postanowienia Prokuratury Okręgowej w T. o umorzeniu śledztwa z dnia [...] listopada 2024 r. d) kserokopii pierwszej strony decyzji z MOPR-u w T. o przyznaniu pomocy społecznej oraz adnotacji urzędniczej z dnia [...] grudnia 2024 r. odnoszącej się do przeprowadzonych w przedmiotowym lokalu oględzin, wynika że:
1. Wnioskujący o wymeldowanie w uzasadnieniu wniosku wskazał, iż M. D. (prywatnie ojciec wnioskodawcy) wyprowadził się spod adresu przy ul. [...] około 2 lata temu i obecnie zamieszkuje w domu przy ul. [...] w T.. Natomiast w oświadczeniu złożonym w dniu [...] listopada 2024 r., odnosząc się do oględzin przeprowadzonych w przedmiotowej nieruchomości T. D. wskazał, że w dniu wyznaczonych przez organ gminy oględzin ojciec przyjechał rano z torbą swoich rzeczy, aby upozorować fakt zamieszkiwania, a po wyjściu urzędniczek z tą samą torbą wsiadł na przystanku w autobus i udał się do domu przy ul. [...], w którym faktycznie zamieszkuje i w którym ma przypisaną służebność.
2. M. D. w wyjaśnieniach złożonych do protokołu w dniu [...] października 2024 r. wskazał, że nieprawdą jest to, iż 2 lata temu opuścił miejsce stałego pobytu przy ul. [...] w T., oświadczył, że syn [...] wykorzystał jego wyjazd do sanatorium w M. w okresie od [...] września 2024 r. do [...] września 2024 r., aby go wymeldować z ww. adresu. Wyjaśnił, że zajmuje on lokal na poddaszu, posiada w nim rzeczy osobiste, meble i narzędzia, które są jego własnością, natomiast lokal na parterze użycza znajomym. Wskazał, że nie posiada kluczy do lokalu, gdyż zabrał mu je syn podczas jego wrześniowej nieobecności, opłaca podatki, prąd i wodę (na potwierdzenie załączył pojedyncze przelewy dot. opłat za wodę i ścieki, prąd oraz podatek od nieruchomości). Zapytany o zamieszkiwanie w domu przy ul. [...] oświadczył, że nie mieszka tam, a nieruchomość tą traktuje jako magazyn, jednak jako adres do korespondencji wskazał właśnie dom przy ul. [...] w T.. Do akt sprawy M. D. załączył również wniesiony do Sądu Rejonowego w T. w dniu [...] października 2024 r. pozew o przywrócenie naruszonego posiadania praw do zamieszkiwania w przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z informacji udzielonej przez ww. Sąd sprawa jest na etapie uzupełnienia braków formalnych. Ponadto, w piśmie złożonym do organu pierwszej instancji w dniu [...] października 2024 r. Skarżący poinformował, że po zabraniu mu kluczy przez syna [...] w tym samym dniu wymienił zamki i zamieszkuje przy ul. [...].
3. Na podstawie informacji przekazanej przez Komisariat Policji [...] (pismo wpływ [...] października 2024 r.) stanowiącej odpowiedź na zapytanie organu meldunkowego z dnia [...] października 2024 r. ustalono, że M. D. zameldowany jest pod adresem ul. [...] w T., obecnie wykonuje remont poddasza, w celu przygotowania lokalu, w którym będzie chciał mieszkać (informacja uzyskana w rozmowie tel. z ww.). Według ustaleń w nieruchomości tej mieszkają trzy rodziny i jak wynika z wywiadu przeprowadzonego z jej mieszkańcami (A. D., A. B. i I. W.) M. D. wykonuje na poddaszu remont, przyjeżdża prawie codziennie, jednak nie nocuje w domu. Wskazane na poddaszu mieszkanie nie nadaje się do zamieszkiwania (nieszczelny dach, brak podłóg, lodówka nie podłączona do prądu i kanapa, na której znajdowały się narzędzia i robocze ubrania). Nie stwierdzono rzeczy osobistych M. D., a syn [...] poinformował, że ojciec bez jego wiedzy wprowadził do nieruchomości osoby, które tam obecnie zamieszkują, sam przeprowadza remont poddasza, ale nocuje i na stałe mieszka przy ul. [...] w T.. Z wywiadu środowiskowego policji wynika, że samego zainteresowanego zastano w domu przy ul. [...], gdzie znajdują się jego rzeczy osobiste.
4. Podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2024 r. ustalono, że budynek ma 3-kondygnacje i jak oświadczył obecny podczas przeprowadzanych czynności M. D., ww. nieruchomość nie ma wyodrębnionych lokali. We frontowym pomieszczeniu ww. wskazał toaletę wraz z prysznicem, umywalką oraz pralką, nie stwierdzono tam obecności przyborów toaletowych, środków higieny osobistej, ręczników. Na dolnej kondygnacji znajduje się niewielka wyposażona kuchnia oraz wyposażony w podstawowe sprzęty pokój, w którym na jednej z szaf wisiały 2 koszule i 1 koszulka polo, a na krześle ułożone były spodnie jeansowe i kurtka (własność M. D.). Na I piętrze znajdowało się mieszkanie, które według wyjaśnień T. D. ojciec podnajmuje osobom trzecim. Na poddaszu Skarżący prowadzi prace remontowe, jak stwierdzono nie ma tam warunków do zamieszkania (brak podłóg, sanitariatów, gniazdek elektrycznych), co obrazuje załączona do akt fotografia wykonana podczas oględzin. W komórce obok (na strychu) znajdowało się kilka mebli i przedmioty w workach foliowych. M. D. zapytany w trakcie oględzin o to dlaczego nie zamieszkuje w domu przy ul. [...], gdzie ma zapewnioną dożywotnią służebność oświadczył, że prowadzi tam wyłącznie działalność gospodarczą, poza tym podnajmuje pomieszczenia osobom trzecim.
5. Na podstawie uzasadnienia postanowienia Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...] listopada 2024 r. w sprawie o umorzenie śledztwa przeciwko M. D. organ wywiódł, że miejscem zamieszkania adresata decyzji jest dom przy ul. [...], co wynika z zeznań składanych w sprawie przez partnerkę ww. A. P..
Uwzględniając zebrany materiał dowodowy organ stwierdził, że nieruchomość przy ul. [...] w T. w dacie orzekania przez organy meldunkowe nie stanowi dla M. D. miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736 ze zm.; dalej także jako: "u.e.l.") tj. miejsca w którym faktycznie realizuje on swoje bieżące potrzeby mieszkaniowo-bytowe. Powyższą ocenę organ odwoławczy wywiódł z dokonanych ustaleń. Organ nie zgodził się z twierdzeniem Skarżącego, jakoby z domu przy ul. [...] nigdy się nie wyprowadzał. Jak wynika z zapisów ewidencyjnych widniejących w rejestrze PESEL, M. D. od [...] lipca 1998 r. aż do [...] grudnia 2015 r. zameldowany był pod adresem ul. [...] w T.. Zameldowanie w przedmiotowej nieruchomości zgłoszone zostało dopiero [...] sierpnia 2022 r. i jak wynika z wyjaśnień T. D. dokonane zostało na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez niego ojcu. W trakcie wyjaśnień udzielonych policji M. D. wyraźnie wskazał, że jest zameldowany na ul. [...] (co nie jest równoznaczne z fizycznym zamieszkaniem) i pod tym adresem wykonuje remont poddasza, gdyż będzie chciał tam mieszkać (zdarzenie przyszłe niedokonane). Potwierdzili to również w wywiadzie środowiskowym udzielonym policji mieszkańcy podnajmujący lokale w przedmiotowej nieruchomości wskazując, że ww. faktycznie remontuje poddasze, ale nie nocuje w domu. Ponadto, oględziny przedmiotowej nieruchomości również nie wykazały, aby w miejscu stałego pobytu znajdowały się codzienne rzeczy użytkowe (odzież, środki podstawowej higieny osobistej, kosmetyki należące do adresata decyzji), natomiast te które zastano stanowiły z osobna wyeksponowane elementy odzieży w postaci: 2 koszul, 1 koszulki, spodni i kurtki. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu względem nie odnotowania podczas oględzin określonych informacji, dotyczących np.: przechowywania środków czystości w "szafce do której nie zaglądano" organ wskazał, że Skarżący był obecny przy oględzinach rzeczowej nieruchomości, wiedział jaki jest charakter prowadzonych czynności i czemu one służą, a tym samym miał możliwość i sposobność wskazania istotnych dla niego kwestii, jednak w tamtym czasie tylko z sobie wiadomych względów tego nie uczynił, akceptując poczynione ustalenia podpisem na protokole. Następnie organ podał, że załączone do akt opłaty za media, czy podatek nie stanowią dla organu odwoławczego potwierdzenia faktu zamieszkiwania Skarżącego w miejscu stałego zameldowania, a potwierdzają jedynie regulowanie selektywnych należności. Skoro w nieruchomości zamieszkują osoby, którym Skarżący podnajmuje (wbrew zgody właściciela) lokale, a także przeprowadza remont, to tym samym generuje określone koszty, które zobowiązany jest uregulować. Organ stwierdził, że nie wnika w zakres ustaleń pomiędzy ojcem a synem dotyczący korzystania, czy też sposobu technicznego użytkowania przedmiotowej nieruchomości, jak również podziału kosztów z tego wynikających. Ponadto z wyjaśnień samego Skarżącego wynika, że w tym samym dniu, w którym syn zabrał mu klucze on dokonał wymiany zamka w drzwiach i stwierdził, że zamieszkuje w domu przy ul. [...] w T.. Zatem w powyższym aspekcie, wystąpienie do sądu o przywrócenie utraconego stanu posiadania wniesione w dniu [...] października 2024 r. należałoby uznać za bezzasadne. W okolicznościach niniejszej sprawy należałoby uznać takie działanie wyłącznie jako zabieg formalny, mający wykazać, że Skarżący podjął działania prawne zmierzające do odzyskania prawa dostępu do nieruchomości, przy czym jak wynika z informacji udzielonej przez Sąd, wniesiony przez Skarżącego pozew jest na etapie uzupełnienia braków formalnych. Organ zwrócił uwagę na to, że w wyjaśnieniach Skarżącego pojawia się wiele niespójności, jak chociażby: a) Skarżący wskazuje, że podnajmuje nieruchomość innym osobom, a sam przygotowuje sobie na mieszkanie poddasze, po czym w trakcie oględzin wskazuje jako miejsce koncentrowania swoich spraw mieszkaniowych pomieszczenia na parterze, które co prawda są wyposażone w meble i podstawowe sprzęty, ale ogólnie brak w nich elementów świadczących o codziennym użytkowaniu tych pomieszczeń właśnie przez adresata, a które we wcześniejszych wyjaśnieniach wskazał, jako zamieszkiwane przez znajomych, b) wskazywanie jako miejsca zamieszkiwania przedmiotowej nieruchomości, a faktyczne przebywanie i posiadanie rzeczy osobistych w domu przy ul. [...], w tym wskazywanie tego adresu również do korespondencji. Ponadto, zarówno wywiad przeprowadzony przez policję, wyjaśnienia T. D., jak i zeznania partnerki Skarżącego - A. P. składane w toku postępowania prowadzonego w prokuraturze wskazują, że miejscem faktycznego pobytu Skarżącego jest dom przy ul. [...] w T..
W ocenie organu, w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. w sytuacji konfliktu rodzinnego oraz zarzutów Skarżącego względem syna T. D. i odwrotnie, wyjątkowo trudno jest ustalić faktyczny stan rzeczy, tym bardziej, że Skarżący ma swobodny dostęp do spornej nieruchomości, a wcześniej dysponował pełnomocnictwem syna. W takiej sytuacji "bywanie" na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] nie stanowi żadnej trudności, podobnie jak przywiezienie i wyłożenie w widocznym miejscu kilku rzeczy osobistych, celem stworzenia pozoru zamieszkiwania. Zdaniem organu, dowody zebrane w sprawie wskazują, iż miejscem stałego pobytu Skarżącego zdecydowanie jest obecnie dom przy ul. [...], względem którego ma zapisaną dożywotnią służebność, w którym faktycznie przebywa, posiada w nim rzeczy osobiste, podejmuje gości oraz przyjmuje korespondencję. Natomiast dom przy ul. [...], w którym bywa w związku z prowadzonym remontem poddasza stanowi miejsce, które obejmuje zamiarem przyszłego pobytu. Wobec tego, że na pobyt stały składają się dwa elementy, które muszą występować łącznie, a mianowicie fizyczne zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem oraz wola stałego przebywania w tym miejscu, organ odwoławczy uznał, że w dacie orzekania dom przy ul. [...] nie spełnia powyższych przesłanek i z tych względów organ pierwszej instancji słusznie orzekł o wymeldowaniu Skarżącego z pobytu stałego w drodze decyzji administracyjnej, w oparciu o art. 35 u.e.l.
W skardze Skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i niezrozumiała. Podniósł, że cały czas, tj. od 6 lat, mieszka w T. przy ul. [...]. Korespondencję odbiera ze skrzynki w T. przy ul. [...]. Podał, że ma 67 lat i nie rozumie treści decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Podczas rozprawy w dniu [...] grudnia 2025 r. Skarżący oświadczył, że podtrzymuje skargę oraz argumentację w niej zawartą. Podkreślił, że nadal mieszka na ul. [...]. Podniósł, że bardzo często wyjeżdża, przebywając poza domem dlatego też korespondencja kierowana jest na ul. [...], albowiem lokal ten jest wynajmowany przez znajomego na działalność gospodarczą, a Skarżącemu zapewnia to odbiór korespondencji. Wyjaśnił również, że większość swoich rzeczy trzyma u przyjaciółki, z którą wspólnie podróżuje, a która zamieszkuje w O., ul. [...]. Podkreślił, że nikt, ani pracownik organu, ani policjant, nie zadawali mu żadnych szczegółowych pytań celem wyjaśnienia faktycznej sytuacji. Opisał konflikt z synem wskazując, że celem działań podejmowanych przez syna jest sprzedaż nieruchomości przy ul. [...]. Wymeldowanie Skarżącego - w jego ocenie - ułatwi szybką sprzedaż domu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Sprawę rozpoznano na rozprawie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
W sprawie o wymeldowanie kwestią kluczową jest wyjaśnienie, czy dana osoba opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Stosownie do treści art. 33 ust. 1 (Dz. U. z 2024 r. poz. 736 ze zm.; dalej także jako: "u.e.l."), obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się. W myśl, art. 27 ust. 1 u.e.l., obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Jednakże w sytuacji niedopełnienia ww. obowiązku wymeldowania się, pomimo opuszczenia miejsca pobytu, organ gminy na podstawie art. 35 u.e.l. wydaje, na wniosek właściciela lokalu lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego albo miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu.
W świetle powyższego decyzja w sprawie wymeldowania ma charakter związany i zapada, gdy jednocześnie spełnione zostaną przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się.
Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 u.e.l., jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (por. D. Trzcińska (w:) K. Biernat, M. Dobek-Rak, P. Mierzejewski, D. Trzcińska, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, Warszawa 2013 r., art. 25). Przyjmuje się, że zamieszkiwanie w danym lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb społecznych. Tak rozumiany pobyt stały świadczy o tym, że dany lokal stanowi centrum życiowe danej osoby, co jednocześnie jest podstawą obowiązku meldunkowego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 u.e.l. Ten zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem (czyli element wewnętrzny) należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności zachowania danej osoby odnoszących się do kwestii związania z danym miejscem. Z kolei, opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Postępowanie w sprawie wymeldowania wymaga zatem ustalenia tego, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18). Skoro bowiem pobyt stały uzasadniający zameldowanie wiąże się z zamieszkiwaniem (przebywaniem) w określonym miejscu, to brak tego elementu podważa jedną z podstawowych przesłanek meldunku oraz jego ewidencyjny charakter, który został wprost sformułowany w art. 28 ust. 4 u.e.l. Zgodnie z tym przepisem, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Decyzja o wymeldowaniu ma zatem charakter wyłącznie ewidencyjny i służy doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania oraz nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 126/18). Dodatkowo, z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. następuje, gdy ma charakter trwały i jest dobrowolne. Wymagana jest więc realizacja dwóch koniecznych przesłanek przyjęcia, że mamy do czynienia z opuszczeniem miejsca stałego pobytu: trwałości i dobrowolności opuszczenia.
Z trwałością opuszczenia miejsca spotykamy się w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym - nowym miejscu - ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Z kolei, opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. O dobrowolności decyduje więc samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej.
Przeprowadzona analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że Skarżący nie zamieszkuje pod adresem jego dotychczasowego miejsca stałego zameldowania, czyli pod adresem ul. [...]. Zgromadzone w toku postępowania dowody pochodzące od Skarżącego oraz jego syna, który złożył wniosek o wymeldowanie, a także powstałe z udziałem pracowników urzędu i policji - słusznie zostały ocenione przez organy jako potwierdzające opuszczenie przez Skarżącego domu przy ul. [...] w sposób trwały i dobrowolny. Fakt niezamieszkiwania pod ww. adresem został potwierdzony przez Komisariat Policji [...] w piśmie z [...] lipca 2021 r. W piśmie tym przywołano wywiad przeprowadzony z mieszkańcami nieruchomości przy ul. [...], którzy podali, że M. D. wykonuje na poddaszu remont, przyjeżdża prawie codziennie, jednak nie nocuje w domu. Wskazane na poddaszu mieszkanie nie nadaje się do zamieszkiwania (nieszczelny dach, brak podłóg, lodówka nie podłączona do prądu i kanapa, na której znajdowały się narzędzia i robocze ubrania), co zostało potwierdzone w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2024 r. Podczas tych oględzin w budynku przy ul. [...] na dolnej kondygnacji stwierdzono obecność pojedynczych ubrań należących do M. D., jednak w łazience nie stwierdzono obecności przyborów toaletowych, środków higieny osobistej, ręczników. Słusznie organ zwrócił przy tym uwagę na oświadczenie syna Skarżącego z [...] listopada 2024 r., że w dniu wyznaczonych przez organ gminy oględzin ojciec przyjechał rano z torbą swoich rzeczy, aby upozorować fakt zamieszkiwania, a po wyjściu pracowników urzędu z tą samą torbą wsiadł na przystanku w autobus i udał się do domu przy ul. [...], w którym faktycznie zamieszkuje. Poza tym z wywiadu środowiskowego policji wynikało, że Skarżącego zastano w domu przy ul. [...], gdzie znajdują się jego rzeczy osobiste. Podobnie z postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia [...] listopada 2024 r. wynikało, że miejscem zamieszkania M. D. jest dom przy ul. [...] w T.. Skarżący oświadczył przy tym, że pod adresem przy ul. [...] w T. odbiera korespondencję, zaś w domu przy ul. [...] mieszkają jego znajomi, którym użycza mieszkanie.
Zdaniem Sądu, słusznie Wojewoda zwrócił uwagę na to, że w wyjaśnieniach Skarżącego pojawia się wiele niespójności, jak również na to, że w sytuacji konfliktu rodzinnego oraz swobodnego dostępu Skarżącego do spornej nieruchomości trudno jest ustalić stan faktyczny w sprawie. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, akta administracyjne kontrolowanej sprawy potwierdzają, że zasadne było wydanie przez Wojewodę zaskarżonej decyzji. W aktach tych znajdują się bowiem dowody wskazujące na to, że miejscem stałego pobytu Skarżącego jest obecnie dom przy ul. [...], w którym faktycznie przebywa, posiada w nim rzeczy osobiste, podejmuje gości oraz przyjmuje korespondencję. Natomiast dom przy ul. [...], w którym Skarżący bywa w związku z prowadzonym remontem poddasza stanowi miejsce, które Skarżący obejmuje zamiarem przyszłego pobytu (wykonuje w tym celu remont poddasza). Podkreślić przy tym należy, że ocena, czy dana osoba w określonym miejscu zamieszkuje, czy się z niego wyprowadziła powinna być potwierdzona obiektywnymi okolicznościami faktycznymi związanymi z daną sprawą. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania o chęci przebywania w lokalu, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących na to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 105/25).
W tym miejscu należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle art. 35 u.e.l. wskazuje się, że ten przepis prawa stanowi o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, a zatem miejsca, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, które stanowi zorganizowane centrum jej spraw życiowych. Jest to miejsce, w którym w szczególności osoba ta mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z innymi osobami, przyjmuje korespondencję itp. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba obiektywnie faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tak zwaną fikcję meldunkową i byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 988/24). Powyższy pogląd tut. Sąd podziela i przyjmuje za własny. Odnosząc powyższe do kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że – wbrew twierdzeniom Skarżącego – dom przy ul. [...] nie stanowi aktualnie zorganizowanego centrum spraw życiowych Skarżącego bowiem przeprowadzone w sprawie dowody nie potwierdziły, aby w tym miejscu Skarżący mieszkał, nocował, przechowywał rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, odbierał korespondencję. W związku z powyższym zasadne było uwzględnienie wniosku T. D. o wymeldowanie Skarżącego.
Odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, że celem działań podejmowanych przez syna jest sprzedaż nieruchomości przy ul. [...] a wymeldowanie Skarżącego ułatwi szybką sprzedaż domu, podkreślić jeszcze raz należy, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i służy doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Nie ma zatem znaczenia w sprawie podnoszony przez Skarżącego cel, jaki - jego zdaniem – legł u podstaw złożenia przez T. D. wniosku o wymeldowanie Skarżącego.
Zdaniem Sądu, ogólnie sformułowane zarzuty skargi, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca i niezrozumiała okazały się niezasadne. W ocenie Sądu, organ wyjaśnił podstawę prawną zaskarżonej decyzji i w sposób szczegółowy odniósł się do zgromadzonych w toku postępowania dowodów, w tym: protokołów z zeznań świadka i oględzin, oświadczeń składanych przez strony, notatek służbowych, dokumentów dotyczących inicjowanych przez strony postępowań przed organem ścigania i sądem powszechnym. Wojewoda wyjaśnił w sposób jednoznaczny i przekonujący przyczyny, z powodu których została wydana decyzja o wymeldowaniu M. D. z miejsca stałego pobytu. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się z urzędu takich naruszeń prawa, które mogłyby wpłynąć na wynik postępowania sądowego.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl
J. Ziołek U. Wiśniewska L. Kleczkowski