II SA/BD 187/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-08-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanewejście na teren sąsiedniniezbędność robótdecyzja administracyjnauchylenie decyzjipostępowanie administracyjneprawo własnościsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody zezwalającą na wejście do sąsiedniego lokalu, wskazując na brak wyjaśnienia przez organy kwestii istnienia wcześniejszej decyzji w tej sprawie oraz nieuzasadniony termin wykonania prac.

Skarżąca zaskarżyła decyzję Wojewody zezwalającą inwestorowi na wejście do jej lokalu piwnicznego w celu wykonania robót budowlanych. Skarżąca podnosiła m.in. zarzut wydania decyzji mimo istnienia wcześniejszej, ostatecznej decyzji w tej samej sprawie oraz nieuzasadniony termin wykonania prac. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Wskazał na konieczność wyjaśnienia przez organy kwestii istnienia poprzedniej decyzji oraz uzasadnienia ustalonego terminu wykonania robót, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę M. L. na decyzję Wojewody zezwalającą inwestorowi na wejście do jej lokalu piwnicznego w celu wykonania robót budowlanych. Organy administracji obu instancji uznały, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości na podstawie art. 47 Prawa budowlanego, tj. niezbędność wejścia do wykonania robót budowlanych oraz brak dobrowolnej zgody właściciela. Skarżąca podniosła jednak zarzuty dotyczące istnienia w obrocie prawnym wcześniejszej, ostatecznej decyzji Starosty z dnia 20.10.2021 r. w tej samej sprawie, a także nieuzasadnionego określenia 7-dniowego terminu na wykonanie robót. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał skargę za zasadną. Wskazał, że organy nie wyjaśniły kwestii istnienia poprzedniej decyzji Starosty, co mogło stanowić podstawę do stwierdzenia wydania decyzji dotyczącej sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Ponadto, sąd uznał za zasadny zarzut dotyczący braku uzasadnienia ustalonego przez organ pierwszej instancji 7-dniowego terminu na wykonanie robót budowlanych, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie decyzji zezwalającej na wejście do sąsiedniego lokalu, gdy istnieje już inna, ostateczna decyzja w tej samej sprawie, może stanowić podstawę do stwierdzenia, że doszło do wydania decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co powoduje skutki prawne określone w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy kwestii istnienia poprzedniej decyzji Starosty z dnia 20.10.2021 r. w tej samej sprawie, która mogła być nadal w obrocie prawnym, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Konieczne jest dołączenie tej decyzji do akt i ocena jej wpływu na rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Pb art. 47 § 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis reguluje procedurę uzyskania zezwolenia na wejście do sąsiedniego lokalu lub nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych, gdy właściciel nie wyrazi dobrowolnej zgody. Organ administracji rozstrzyga o niezbędności wejścia i określa warunki.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający wadę nieważności decyzji, gdy dotyczy ona sprawy już w stosunku do której istnieje decyzja ostateczna.

ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie w obrocie prawnym decyzji Starosty z dnia 20.10.2021 r. dotyczącej nakazania Skarżącej udostępnienia przedmiotowej piwnicy na podstawie art. 47 ust. 2 pb. Nieuzasadniony termin 7 dni roboczych na wykonanie wskazanych robót budowlanych.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Zarzut dotyczący tego, że decyzję tego rodzaju wydaje się inwestorowi, gdy dysponuje on zezwoleniem na prowadzenie robót budowlanych na swojej nieruchomości. Zarzut braku udokumentowania ustaleń o braku zgody między stronami w trybie cywilnoprawnym.

Godne uwagi sformułowania

organ nie jest uprawniony do kwestionowania ani rodzaju planowanych robót budowlanych, ani potrzeby ich przeprowadzenia. brak ww. decyzji Starosty B. z 20.10.2021 r. powodował konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem jej dołączenia do akt sprawy i oceny wpływu jej treści na ocenę zaskarżonej decyzji organu I instancji z 11.03.2022 r. ustalony w decyzji organu pierwszej instancji z 11.03.2022 r. termin 7 roboczych na wykonanie wskazanych robót budowlanych nie został w żaden sposób uzasadniony przez organy.

Skład orzekający

Jarosław Wichrowski

sprawozdawca

Joanna Brzezińska

członek

Joanna Janiszewska - Ziołek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wydawania decyzji na podstawie art. 47 Prawa budowlanego, w szczególności konieczność wyjaśnienia istnienia wcześniejszych decyzji i uzasadnienia terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wejścia do sąsiedniego lokalu w celu wykonania robót budowlanych, gdzie występuje spór między stronami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego sporu sąsiedzkiego związanego z prawem budowlanym, ale zawiera istotne aspekty proceduralne dotyczące prawidłowości postępowania administracyjnego.

Sąsiedzki spór o piwnicę: WSA uchyla decyzję zezwalającą na wejście.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 187/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /sprawozdawca/
Joanna Brzezińska
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 47 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezbędności wejścia przez inwestora do sąsiedniego lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. L. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Starosta B. decyzją z dnia [...] marca 2022 r., znak [...], na podstawie art. 47 ust. 2 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej powoływana jako Pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej powoływana jako kpa), orzekł o niezbędności wejścia przez M. Z. (dalej określany jako Inwestor) do pomieszczenia piwnicznego przynależnego do lokalu nr [...] w istniejącym budynku na terenie nieruchomości gruntowej położnej przy ul. P. w B., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] obręb [...] B. - Miasto, stanowiącej własność M. L. (dalej określana jako Skarżąca) w celu wykonania robót budowlanych określonych w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. oraz upomnienia z dnia [...] lutego 2022 r. wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie nałożonego obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na uzupełnieniu ubytków betonu w stropie nad piwnicą w/w budynku zgodnie ze sztuką budowlaną i zaleceniami zawartymi w opinii technicznej w/w stropu opracowanej w maju 2019 r. w celu przeciwdziałania korozji uzbrojenia, z zachowaniem następujących granic niezbędnej potrzeby oraz warunków korzystania z pomieszczenia piwnicznego przynależnego do lokalu nr [...] w/w budynku:
wejście do pomieszczenia piwnicznego przynależnego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. w B. poprzez korzystanie z niego wyłącznie w zakresie niezbędnym do wykonania wskazanych robót budowlanych zgodnie z obowiązkiem zawartym w decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. oraz w upomnieniu z dnia [...] lutego 2022 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.;
roboty budowlane należy wykonać w terminie nieprzekraczającym 7 dni roboczych zgodnie ze złożonym wnioskiem Inwestora, ustalając jednocześnie, że w celu wykonania w/w robót budowlanych wskazany termin 7 dni roboczych zostanie szczegółowo ustalony i określony pomiędzy Inwestorem a Skarżącą.
Nadto Starosta wskazał w decyzji, że po zakończeniu robót budowlanych Inwestor zobowiązany jest naprawić wszelkie szkody powstałe podczas prowadzonych prac na zasadach określonych w kodeksie cywilnym.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 47 pb, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (ust. 1). W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ ten określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości (ust. 2). Inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym (ust. 3).
Wydanie przedmiotowej decyzji uwarunkowane jest zatem dwiema przesłankami: po pierwsze, wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania robót budowlanych, a po drugie, dobrowolna zgoda właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście nie została wyrażona. Oznacza to, że w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 47 ust. 2 pb organ nie bada celowości i zasadności wykonania planowanych robót budowlanych. W niniejszej sprawie obie ww. przesłanki warunkujące wydanie decyzji w trybie art. 47 ust. 2 pb zostały spełnione.
Po pierwsze, zamierzone przez Inwestora roboty budowlane związane są z wykonaniem obowiązku nałożonego w decyzji PINB nr [...] z [...] lipca 2019 r. oraz w upomnieniu z dnia [...] lutego 2022 r. Opisane wyżej roboty budowlane związane są z nie dającą się ominąć koniecznością wejścia do pomieszczenia piwnicznego przynależnego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. w B., własności Skarżącej.
Przesłanka "niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości" występuje zawsze, gdy posadowione budynki znajdują się w granicy działki sąsiedniej, a zatem nie ma innego sposobu wykonania robót budowlanych, jak tylko poprzez wejście na teren posesji sąsiedniej (por. wyrok WSA w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 750/12, wyrok WSA w Bydgoszczy w sprawie II SA/Bd 1393/15, wyrok WSA w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 384/17). Mając na uwadze przytoczone orzecznictwo, wskazać należy że sytuacja dotyczy wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, jednak w rozpatrywanym przypadku analogicznie do powyższego, stanowi przesłankę "niezbędności wejścia do lokalu", jakim jest pomieszczenie piwniczne przynależne do lokalu Skarżącej, gdyż, jest to jedyny sposób na wykonanie nałożonego na Inwestora obowiązku.
Po drugie, za spełnioną należy też uznać przesłankę polegającą na bezskutecznym ubieganiu się Inwestora o zgodę na wejście do przedmiotowego pomieszczenia piwnicznego. Inwestor, zastępowany przez adwokata [...], podjął pisemną próbę ugodowego załatwienia sprawy i uzyskania dobrowolnej zgody Skarżącej. Świadczy o tym wydruk treści pisma pełnomocnika Inwestora z [...] lutego 2022 r. wysłanego listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej (kopia potwierdzenia nadania korespondencji w placówce pocztowej z 4 lutego 2022 r.). Jak przyjmuje się w orzecznictwie, wysłanie listu do właściciela nieruchomości sąsiedniej z prośbą o wyrażenie zgody na czynności w ramach art. 47 pb spełnia warunek podjęcia przez inwestora starań warunkujących wydanie przez organ pozytywnej decyzji w zakresie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości na podstawie art. 47 ust. 2 pb (por. wyrok NSA w sprawie II OSK 1819/09, wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 110/09). Jak wskazuje się też w orzecznictwie, wystarczająca jest sama próba uzyskania takiej zgody (por. wyrok WSA w Opolu w sprawie II SA/Op 201/07). Nie należy do orzekających organów ocena treści czy formy korespondencji między sąsiadami. Ciąży na nich jedynie obowiązek ustalenia, że do zgody w trybie cywilnoprawnym nie doszło. Na gruncie niniejszej sprawy jest to okoliczność niesporna między stronami. Nie ulega więc wątpliwości, że brak porozumienia stron postępowania w tej sprawie uzasadnia stwierdzenie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 47 ust. 2 pb.
Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2 zdanie drugie pb organ zobowiązany jest także do precyzyjnego określenia zakresu czasowego i przedmiotowego wejścia do przedmiotowego pomieszczenia piwnicznego. W związku z tym Starosta B. określił w pkt 1 i 2 decyzji, w jakich warunkach możliwe jest wykonanie robót budowlanych.
Mając powyższe na względzie, Starosta B. orzekł jak w sentencji.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła Skarżąca, zarzucając jej, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz poważnymi wadami prawnymi. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja została rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, tj. decyzją znak [...] Starosty B. z [...] .10.2021 r. Jak wynika z adnotacji umieszczonej na tej decyzji, stała się ona ostateczna z dniem 8.11.2021 r. i podlega wykonaniu. W ww. decyzji [...] Starosta B. "ustala, że zezwolenia na wejście do pomieszczenia piwnicznego (...) wydaje się na okres 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wydanej decyzji (...)". W dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała zatem decyzja [...].
Ponadto Skarżąca wskazała, że decyzję tego rodzaju wydaje się inwestorowi, gdy dysponuje on zezwoleniem na prowadzenie robót budowlanych na swojej nieruchomości, tj. posiada ostateczną i ważną decyzję o pozwoleniu na budowę, decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę lub też dokonał zgłoszenia zamiaru robót budowlanych bez decyzji wnoszącej sprzeciw ze strony organu administracji architektoniczno-budowlanej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą powyższe przesłanki.
Poza tym nie udokumentowano w żaden sposób ustaleń, że nie doszło do zgody pomiędzy Inwestorem a Skarżącą w trybie cywilnoprawnym. Oparto się jedynie na wzorze treści pisma (brak własnoręcznego podpisu wyrażającego oświadczenie woli). List nadano 4.02.2022 r., odebrano 24.02.2022 r., natomiast wniosek o wydanie decyzji pochodzi z 25.02.2022r.
Ponadto Skarżąca wskazała, że nie jest wiadome to, na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dokumenty Starosta określił siedmiodniowy termin korzystania przez Inwestora z pomieszczenia piwnicznego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r., znak [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 82 ust. 3 pb i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że decyzją z [...] października 2021 r. Starosta B. orzekł o niezbędności wejścia przez Inwestora do przedmiotowego pomieszczenia piwnicznego w celu wykonania robót budowlanych określonych. Jak wynika z kolei z pisma Skarżącej z [...] marca 2022 r., w dniu [...] grudnia 2021 r. udostępniła ona piwnicę wykonawcy zatrudnionemu przez Inwestora w celu wykonania tych prac. Roboty budowlane wykonywane były przez jeden dzień. W dniu [...] stycznia 2022 r. miała miejsce kontrola PINB, z której wynika, że decyzja nakazująca uzupełnienie ubytków w stropie nie została wykonana, gdyż ubytki te nie zostały uzupełnione. Następnie PINB 4 lutego 2022 r. wydał upomnienie, którym wezwał Inwestora do wykonania obowiązku wykonania robót budowlanych w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
Pismem [...] lutego 2022 r. pełnomocnik Inwestora wezwał Skarżącą do ponownego udostępnienia piwnicy w celu wykonania dalszych robót budowlanych. Wezwanie to nadane zostało listem poleconym. Jak wskazuje pełnomocnik, nie odnotowano, aby Skarżąca ustosunkowała się do powyższego wezwania.
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której decyzja Starosty B. z [...] października 2021 r. o niezbędności wejścia Inwestora do pomieszczenia piwnicznego zrealizowana została w dniu [...] grudnia 2021 r., czyli w dniu udostępnienia przez Skarżącą piwnicy Inwestorowi. PINB uznał jednak, w wyniku przeprowadzonej kontroli, że jego decyzja z [...] lipca 2019 r. nakazująca Inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych nie została wykonana, wobec czego wezwał Inwestora do jej wykonania upomnieniem z dnia [...] lutego 2022 r. Wobec takiego stanu rzeczy Inwestor podjął próbę uzyskania zgody Skarżącej na ponowne udostępnienie piwnicy w celu wykonania nakazanych decyzją PINB robót budowlanych.
Jak wskazał NSA w wyroku w sprawie II OSK 791/21, określony w art. 47 ust. 2 pb zakres dopuszczalnej ingerencji dotyczy możliwości prowadzenia prac budowlanych bez uzależnienia od tego, czy konieczne jest uzyskanie zgody budowlanej. Przepis ten mówi bowiem ogólnie o wykonywaniu robót budowlanych i nie zawęża zakresu stosowania tego przepisu tylko do robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem. Z kolei w wyroku w sprawie II SA/Ke 349/21 WSA w Kielcach stwierdził, że w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 47 ust. 2 pb organ nie bada celowości i zasadności wykonania planowanych robót budowlanych, o ile mają one oparcie w przepisach prawa bądź ostatecznych decyzjach administracyjnych.
W odniesieniu do zarzutu Skarżącej dotyczącego uniemożliwienia jej ustosunkowania się do zgromadzonego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji materiału dowodowego oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji, należy podnieść, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Starosty B. z 2 marca 2022 r. o możliwości zapoznania się z aktami w terminie do 10 marca 2022 r. Zawiadomienie to doręczone zostało Skarżącej 7 marca 2022 r. Do akt dołączono pismo Skarżącej doręczone organowi 10 marca 2022 r., w którym stwierdza ona, że otrzymała kopię dokumentacji sprawy i wypowie się w terminie 7 dni co do zebranego materiału w sprawie. Starosta B. zaskarżoną decyzję wydał [...] marca 2022 r. Natomiast Skarżąca 21 marca 2022 r. doręczyła Staroście pismo zawierające pytania dotyczące szczegółowych okoliczności kontaktu Inwestora ze Starostwem Powiatowym w B. około 17 lutego 2022 r. Pytania dotyczą podania danych osobowych pracownika urzędu, z którym kontaktował się Inwestor, danych osobowych pracownika, który udzielał Inwestorowi informacji oraz tego, czy Inwestor składał wniosek ustnie i czy spisano z tej czynności protokół. Pismem z 23 marca 2022 r. udzielono Skarżącej odpowiedzi na postawione pytania. Należy zauważyć, że pytania dotyczyły kwestii okoliczności rozmów prowadzonych pomiędzy pracownikami Starostwa Powiatowego a klientem zgłaszającym się do urzędu w celu uzyskania informacji. Nie zawiera ono wypowiedzi co do zebranego materiału dowodowego, nie ustosunkowuje się do dowodów, jak również nie zgłasza żadnych żądań. Także w złożonym odwołaniu Skarżąca nie wskazuje, jakich konkretnie czynności procesowych nie mogła przeprowadzić w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (tak NSA w wyroku w sprawie I OSK 841/19). Powyższe okoliczności dowodzą, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Jak natomiast stwierdził NSA w wyroku w sprawie II OSK 1109/17 "organ administracji, rozpatrując wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Przesłankami tymi są: potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, udzielenie zgody wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej uzależnia się od niezbędności wejścia na teren tej nieruchomości (nie ma możliwości w inny sposób wykonania prac). Tryb administracyjny rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości uzależniony jest od braku dobrowolnej zgody właściciela tej nieruchomości". W niniejszej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione. Inwestor decyzją PINB zobowiązany został do wykonania określonych robót budowlanych w stropie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nad piwnicą przynależną do lokalu stanowiącego własność Skarżącej. Nie budzi zatem wątpliwości, że w celu wykonania robót budowlanych w stropie w pomieszczeniu piwnicznym konieczne jest wejście do tej piwnicy.
Następnie Inwestor podjął starania w celu uzyskania zgody właścicielki nieruchomości na wejście do piwnicy przynależnej do jej lokalu. Dopiero wobec braku powodzenia tych działań Inwestor wystąpił z wnioskiem do organu pierwszej instancji.
W tych okolicznościach, uznać należy, że decyzja Starosty B. jest słuszna i uzasadniona.
Skargę na ww. decyzję złożyła Skarżąca, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty były zasadne.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 i 2 pb, "1. Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. 2. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.".
W świetle powyższej regulacji, oceniając zasadność wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, organ powinien zbadać: po pierwsze, czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu i czy starania te okazały się bezskuteczne; a po drugie, czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest konieczne i niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. W konsekwencji, dopiero łączne spełnienie obu warunków umożliwia organowi wydanie pozytywnej decyzji z zakreśleniem czasowych ram wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Jeżeli jeden z warunków nie zostanie spełniony, organ powinien wydać decyzję odmowną. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do kwestionowania ani rodzaju planowanych robót budowlanych, ani potrzeby ich przeprowadzenia. Powyższe twierdzenia znajdują potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (wyroki WSA w Łodzi: w sprawie II SA/Łd 542/18 oraz II SA/Łd 135/10; wyrok WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 269/4; wyrok WSA w Opolu w sprawie II SA/Op 305/11; wyroki WSA w Gliwicach: w sprawach II SA/Gl 726/10 oraz II SA/Gl 1135/09; wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 707/07).
W przedmiotowej sprawie organ zasadnie uznał, że Skarżąca nie wyraziła zgody na wykonanie robót budowlanych (w trybie art. 47 ust. 1 pb) w będącej jej własnością piwnicy. Co prawda pismo z 4.02.2022 r. w tym przedmiocie Skarżąca odebrała 24.02.2022 r., a wniosek Inwestora o wydanie decyzji w trybie art. 47 ust. 2 pb wpłynął do organu już 25.02.2022 r., to jednak do daty wydania przez Starostę B. decyzji nakazującej Skarżącej udostępnienie piwnicy, tj. 11.03.2022 r., nie pojawiła się jej zgoda na powyższe, i zgoda taka nie została również udzielona w okresie późniejszym. Tym samym brak zgody, o której mowa w art. 47 ust. 1 pb, był w niniejszej sprawie bezsporny i związany z tym zarzut Skarżącej nie był zasadny, tym bardziej że Skarżąca potwierdziła w odwołaniu fakt otrzymania pisma Inwestora z 4.02.2022 r.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, wyjaśnić należy, że, jak słusznie wskazał organ, określony w art. 47 ust. 2 pb zakres dopuszczalnej ingerencji dotyczy możliwości prowadzenia prac budowlanych bez uzależnienia od tego, czy konieczne jest uzyskanie zgody budowlanej. Przepis mówi bowiem ogólnie o wykonywaniu robót budowlanych i nie zawęża zakresu stosowania tego przepisu tylko do robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem (por. wyroki NSA w sprawach II OSK 791/21 i II OSK 2493/18). Zatem związane z tym zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione.
Za zasadny natomiast należało uznać zarzut Skarżącej dotyczący kwestii istnienia w obrocie prawnym decyzji Starosty B. z [...].10.2021 r. dotyczącej nakazania Skarżącej udostępnienia przedmiotowej piwnicy również na podstawie art. 47 ust. 2 pb. Okoliczność ta nie została w żaden sposób wyjaśniona w szczególności przez organ odwoławczy, biorąc pod uwagę to, że w aktach sprawy brak jest tejże decyzji, chociaż jej istnienie nie jest kwestionowane przez Wojewodę. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił tego, na jaki okres przewidywała ona konieczność udostępnienia pomieszczenia oraz czy decyzja ta została wykonana (w tym czy i jak długo trwały roboty budowlane, które zostały wykonane dzięki udostępnieniu piwnicy). Jeżeli okazałoby się, że okres, na jaki przewidziano wykonywanie robót budowlanych, jest dłuższy od okresu, w jakim były one faktycznie wykonywane, oraz decyzja Starosty B. z [...] .03.2022 r. została wydana w okresie obowiązywania decyzji z 20.10.2021 r. (jeżeli takowy został określony), powstałaby podstawa do stwierdzenia, że doszło do wydania decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co powodowałoby skutki, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W tym celu jednak konieczne jest dołączenie do akt sprawy ww. decyzji Starosty z 20.10.2021 r.
W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływana jako ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Zgodnie z art. 133 § 1 cyt. ustawy, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2170/07, LEX nr 355205; wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie III SA/Wr 306/18, LEX nr 2593310; wyrok WSA w Rzeszowie w sprawie I SA/Rz 400/18, LEX nr 2517902).
Wskazać także należy, że akta sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 i art. 54 § 2 ppsa, oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Należy zatem przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał, prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu. Przepisy nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 1548/06, LEX nr 453486, wyrok WSA w Poznaniu w sprawie IV SA/Po 979/18, LEX nr 2656135).
Zatem brak ww. decyzji Starosty B. z 20.10.2021 r. powodował konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem jej dołączenia do akt sprawy i oceny wpływu jej treści na ocenę zaskarżonej decyzji organu I instancji z 11.03.2022 r.
Ponadto zasadnie podnosi Skarżąca, że ustalony w decyzji organu pierwszej instancji z 11.03.2022 r. termin 7 roboczych na wykonanie wskazanych robót budowlanych nie został w żaden sposób uzasadniony przez organy. Niewątpliwie, biorąc w szczególności pod uwagę konstytucyjną ochronę prawa własności, wydając decyzję na podstawie art. 47 ust. 2 pb, organ zobowiązany jest wyjaśnić, z jakich powodów uznał, że określony przez niego okres, na jaki właściciel jest zobowiązany do udostępnienia nieruchomości, jest terminem adekwatnym do zakresu tychże robót, tym bardziej, że, czego strony nie kwestionowały, poprzednia decyzja z 20.10.2021 r. nakazywała udostępnienie nieruchomości na okres tylko 3 dni. Powyższe zaniechanie organów stanowi niewątpliwie naruszenia art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 ppsa.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta [...], będącego siedzibą tutejszego Sądu, oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 7.07.2023 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwzględnieniem uiszczonego przez Skarżącą wpisu w kwocie 500 zł

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI