II SA/Bd 186/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy uchylił decyzję spółki odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając brak wystarczającego uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorcy.
Skarżący W. D. domagał się udostępnienia kopii faktury za dostawę energii cieplnej. Spółka K. odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa i nadużycie prawa. WSA w Bydgoszczy uchylił decyzję, stwierdzając, że spółka nie wykazała w sposób wystarczający, iż żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a także nie udowodniła nadużycia prawa przez skarżącego.
Sprawa dotyczyła wniosku W. D. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii faktury za dostawę energii cieplnej. Spółka K. odmówiła, twierdząc, że informacja objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa i że skarżący nadużywa swojego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że spółka nie wykazała w sposób wystarczający, iż żądane informacje posiadają wartość gospodarczą i rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, zgodnie z wymogami ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Brak było również dowodów na nadużycie prawa przez skarżącego. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek odmowy spoczywa na podmiocie odmawiającym, a tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana obiektywnie, a nie subiektywnie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie wykazała w sposób wystarczający, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka nie spełniła przesłanek formalnej i materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, nie wykazała wartości gospodarczej informacji ani nie uzasadniła wystarczająco odmowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
udip art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z zastrzeżeniem, że ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne lub gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Pomocnicze
udip art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy.
udip art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.
udip art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
udip art. 3 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
udip art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
udip art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.
udip art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest m.in. podmiot wykonujący zadania publiczne.
udip art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną są m.in. informacje dotyczące działalności podmiotów wykonujących zadania publiczne oraz majątku, którym dysponują.
uznk art. 11 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
ppsa art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
ppsa art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki odrzucenia skargi.
ppsa art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje kwestie kosztów postępowania.
u.o.r. art. 71
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
Dotyczy ochrony ksiąg rachunkowych i dowodów księgowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie wykazała w sposób wystarczający, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy (brak przesłanki materialnej i formalnej). Spółka nie udowodniła nadużycia prawa do informacji publicznej przez skarżącego.
Odrzucone argumenty
Tajemnica przedsiębiorcy (nieudowodniona). Nadużycie prawa do informacji publicznej (nieudowodnione).
Godne uwagi sformułowania
Ciężar wykazania przesłanek stanowiących podstawę do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej spoczywa na właściwym organie czy podmiocie. Tajemnica przedsiębiorcy jest oceniana przez Sąd w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. Samo składanie kilku wniosków o udostępnienie informacji publicznej nie świadczy o nadużywaniu przez skarżącego jego prawa.
Skład orzekający
Jarosław Wichrowski
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o udostępnienie informacji publicznej, gdzie podmiot odmawiający powołuje się na tajemnicę przedsiębiorcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i jego ograniczeń, co jest istotne dla wielu podmiotów. Pokazuje, jak sądy weryfikują twierdzenia o tajemnicy przedsiębiorcy.
“Czy tajemnica firmy zawsze chroni przed ujawnieniem faktury za ciepło?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 186/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2022-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Jarosław Wichrowski /przewodniczący sprawozdawca/ Mariusz Pawełczak Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2176 art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję [...] [...] [...]i [...] sp. z o.o. w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. odrzuca skargę w zakresie żądania uznania, że organ działa z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny, zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji publicznej i przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; 3. zasądza od [...] [...] [...] [...] sp. z o.o. w B. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. K. sp. z o.o. w B. (dalej określane jako Spółka) na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku W. D. (dalej określany jako Skarżący) o udostępnienie informacji publicznej "w zakresie dostawy energii cieplnej do budynku przy A. w B. w grudniu 2021 r., tj. urzędowo potwierdzonej kopii faktury za ciepło wystawionej przez dostawcę ciepła: K. w B. dla odbiorcy ciepła: I. w B. - w części dotyczącej przedmiotowego budynku (czwartej części faktury stanowiącej szczegółowe rozliczenie wszystkich punktów poboru ciepła, których faktura dotyczy)" - odmówił udostępnienia informacji publicznej z uwagi na fakt, że żądana informacja objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa i jednocześnie nie stanowi informacji publicznej, a ponadto ze względu na okoliczność nadużycia przez Skarżącego prawa podmiotowego do informacji publicznej poprzez złożenie wniosku nie w celu ochrony interesu publicznego. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że podstawą prawną wniosku był art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Analiza okoliczności sprawy oraz treści wniosku, a w szczególności rodzaju informacji będących przedmiotem wniosku wskazuje, że ma ona charakter informacji nieprzetworzonej w rozumieniu powołanego przepisu. Skarżący nie jest odbiorcą ciepła związanym jakąkolwiek umową ze Spółką jako dostawcą ciepła za pomocą scentralizowanego systemu, gdyż odbiorcą takim jest I. - Państwowy Instytut Badawczy (dalej: I.-PIB). Istotną kwestią jest bowiem to, że ze względu na postanowienia umowy kompleksowej dostarczania ciepła wiążącej Spółkę z I.-PIB, w tym w szczególności postanowienia o poufności, nie jest możliwe udostępnianie osobie trzeciej informacji związanych z wykonywaniem tej umowy, w tym w szczególności w zakresie doręczenia faktury VAT za dostarczone ciepło i świadczone usługi przesyłowe. Skarżący jako mieszkaniec budynku, do którego dostarczane jest ciepło na podstawie ww. umowy, korzysta z części tej dostawy jako jej ostateczny beneficjent, nie będąc jednakże stroną tej umowy. Oznacza to, że jest osobą trzecią z punktu widzenia stron tej umowy. Spółka zaś jest związana klauzulą poufności zastrzeżoną w treści umowy - tajemnicą przedsiębiorstwa. W tej sytuacji o udostępnienie informacji Skarżący może zwrócić się bezpośrednio do I.-PIB. Przedmiotowa faktura VAT i informacje w niej zawarte mają dla stron umowy znaczenie gospodarcze, bowiem pozwalają ustalić szczegóły rozliczeń wszystkich punktów pomiarowych w budynku. Dane te pozwolą Skarżącemu na ustalenie poziomu przychodów Spółki z dostaw ciepła oraz skorelowanych z tym kosztów I.-PIB. Ponadto zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, księgi rachunkowe i dowody księgowe należy chronić przed nieupoważnionym rozpowszechnianiem, a faktury VAT są dowodem księgowym. W ocenie Spółki Skarżący nadużywa swojego prawa podmiotowego, jakim jest prawo do informacji publicznej. Przede wszystkim dlatego, że jego obecny wniosek jest jednym z wielu wniosków, którymi zmuszony jest zająć się Spółka w ostatnim czasie. Co ważne, Skarżący, realizując przedmiotowe prawo, nie ma za cel dbałości o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, ale jedynie chęć pozyskania danych niezbędnych mu do prowadzenia prywatnego sporu I.-PIB, co nie powinno zasługiwać na ochronę i uwzględnienie. Żądane przez Skarżącego dokumenty oraz informacje nie służą w sposób oczywisty ochronie żadnego dobra publicznego. Nie potrafi on odeprzeć tego zarzutu, wyjaśniając choćby, dlaczego tak ważna dla ochrony tego interesu jest treść dokumentu rozliczeniowego za sprzedaż ciepła dotyczącego umowy zawartej pomiędzy Spółką, a właścicielem zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego. Jeżeli Skarżący kieruje pytania niepodyktowane troską o dobro publiczne, to oznacza, że nadużywa prawa do informacji publicznej, a informacja ta mu nie przysługuje. W konsekwencji wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który stanowi "nadużycie" prawa do tej informacji, nie powinien korzystać z ochrony przewidzianej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ujawnienie okoliczności, że żądana informacja publiczna dotyczy interesu prywatnego Skarżącego, powinna od razu skutkować uznaniem jej za przejaw "nadużycia prawa do informacji publicznej". Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący, zarzucając jej naruszenie: art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP; art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wymierzenie Prezesowi Zarządu Spółki grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa, zobowiązanie Spółki do udzielenia wyczerpującej informacji nieprzetworzonej zgodnie z wnioskiem oraz przyznanie od organu za wyrządzoną krzywdę sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 ppsa. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że [...] .01.2022 r. złożył do Spółki wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "wnoszę o udzielenie mi nieprzetworzonej informacji w zakresie dostawy energii cieplnej do budynku przy A. w B. w grudniu 2021 r., tj. proszę o urzędowo potwierdzoną kopię faktury za ciepło wystawionej przez dostawcę ciepła: K. w B. dla odbiorcy ciepła: I. - PIB w B. - w części dotyczącej przedmiotowego budynku (Czwarta część faktury stanowi szczegółowe rozliczenie wszystkich punków poboru ciepła, których faktura dotyczy)". W zaskarżonej decyzji błędnie uznano, że jeśli w umowie organu z podmiotem zewnętrznym zastrzeżono zachowanie określonych informacji w poufności, to takie zastrzeżenie umowne automatycznie oznacza konieczność odmowy udostępnienia informacji. Wskazanie tzw. przesłanki formalnej (działań podjętych przez przedsiębiorcę w celu zachowania poufności informacji) nie jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Konieczne jest bowiem również wykazanie, że określone informacje przejawiają wartość gospodarczą. Na podstawie lakonicznego przywołania zapisów umowy nie sposób przyjąć, że żądane informacje przejawiają istotną wartość gospodarczą. Nie sposób wywnioskować z treści wydanej decyzji, dlaczego ujawnienie treści objętych zakresem przesłanki formalnej (regulacji umownej) w istocie doprowadziłoby do naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy, w tym zwłaszcza nie wykazano, że informacje te mają rzeczywistą wartość gospodarczą. Należy wskazać, że przedsiębiorca, podejmujący współpracę z podmiotem, który wykonuje zadania publiczne i dysponuje środkami publicznymi, ma (lub powinien mieć) świadomość, że działalność tego podmiotu podlega zasadzie jawności. Nie powinno więc budzić sprzeciwu i wątpliwości zainteresowanie społeczeństwa informacjami związanymi z działalnością takiej osoby, o ile mają one związek ze sprawami publicznymi, czyli o ile odnoszą się do publicznej sfery jej działalności, a nie sfery osobistej czy intymnej. Z tego powodu błędnie uznano, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publiczne. Nie można zastosować tego przepisu w sytuacji, gdy udostępnienie informacji publicznej nie naruszyłoby tajemnicy przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Następnie w piśmie z [...].03.2022 r. Spółka wskazała, że udostępniła Skarżącemu żądaną przez niego informację publiczną, tj. odpis faktury i w związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanej w przedmiotowej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej powoływana jako udip) w związku z tym, że Skarżący domagał się udostępnienia wnioskowanych informacji właśnie w jej trybie. Zgodnie z treścią z art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy. Przepis art. 2 ust. 1 udip stanowi zaś, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Natomiast w przepisie art. 2 ust. 2 udip wskazuje się, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Wyrażone w powyższych przepisach prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 udip). Z powyższego wynika, że, z zastrzeżeniem ograniczeń wskazanych w art. 5, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, bez konieczności wykazywania interesu prawnego czy faktycznego, przy czym wyjątek od zakazu żądania wykazania interesu w uzyskaniu informacji publicznej obejmuje informację publiczną przetworzona, gdyż uzyskanie przetworzonej informacji zależy od jej "szczególnej istotności" dla interesu publicznego. W sprawach dostępu do informacji publicznej konieczne jest spełnienie zakresu podmiotowego i przedmiotowego stosowania udip. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 udip), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie informacji publicznej – wskazane w art. 1 ust. 1 udip, uszczegółowione przykładami w art. 6 udip. W niniejszej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania udip nie budził sporu między stronami. Sąd nie ma wątpliwości, że K. w B., jako spółka komunalna, realizująca m.in. zadania publiczne w zakresie dostarczania ciepła na terenie B., S., S., N. i K. jest na gruncie udip podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 udip), a także że wnioskowane informacje objęte decyzją odmowną mają walor informacji publicznej, jako że dotyczą one informacji o działalności podmiotu, który wykonuje zadanie publiczne, a także majątku, którym dysponuje ten podmiot (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f oraz pkt 5 udip). Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się natomiast do oceny, czy Spółka prawidłowo odmówiła zaskarżoną decyzję udostępnienia wnioskowanej przez Skarżącego informacji, powołując się w zaskarżonej decyzji na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz nadużywanie przez Skarżącego prawa. Jak stanowi art. 5 udip, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1) oraz ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). W myśl art. 16 ust. 1 udip, odmowa udostępnienia informacji publicznej (mająca miejsce m.in. z uwagi na ograniczenia prawa do informacji przewidziane w art. 5 udip) oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Z powyższego wynika, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 udip), co stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 udip). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera legalnej definicji "tajemnicy przedsiębiorcy", dlatego też, dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 udip terminu "tajemnica przedsiębiorcy", należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 913, dalej powoływana jako uznk). Zgodnie z art. 11 ust. 2 cyt. ustawy, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią zatem nieznane powszechnie i niełatwo dostępne informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których uprawniony podmiot podjął niezbędne działania w celu utrzymania ich w poufności. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (przesłanka materialna). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi rzeczywistą wolę zachowania jej jako poufnej. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie (przesłanka formalna). W ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy konieczne jest badanie przesłanki materialnej i formalnej tej tajemnicy. Nie jest wystarczające jedynie spełnienie przesłanki formalnej w postaci podjęcia działań przez przedsiębiorcę mających zachować informację w poufności. Informacja ta musi mieć bowiem ponadto charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej informacji posiadającej wartość gospodarczą (przesłanka materialna). Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja podlegała ochronie w świetle ww. przepisów. Wobec tego, dla zgodnej z prawem odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy muszą zostać spełnione zarówno ww. przesłanki formalne, jak i materialne. Za niewystarczającą w tym zakresie należy natomiast uznać wyłącznie wolę przedsiębiorcy o utajeniu określonej informacji publicznej (por. wyrok NSA z 4.04.2017 r., I OSK 1939/15). Aby można było uznać daną informację za tajemnicę przedsiębiorcy, musi mieć ona wartość gospodarczą, którą - w przypadku stosowania art. 5 ust. 2 udip - musi wskazać w decyzji organ/podmiot odmawiający udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z 13.02.2019 r., I OSK 854/17). Nie wystarczy więc ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, konieczne jest bowiem wykazanie, że informacje te w istocie tę tajemnicę zawierają. Zatem zaniechanie dopełnienia powyższych obowiązków i poprzestanie na powołaniu się na tajemnicę przedsiębiorstwa czy przedsiębiorcy, bez podania konkretnych podstaw dla takiego twierdzenia oraz następstw ujawnienia informacji powoduje, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie poddaje się kontroli sądu. Jak wskazano powyżej, odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 udip), do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 - 2 (art. 16 ust. 2 udip). Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej winna zawierać więc prawne i faktyczne uzasadnienie (art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej powoływana jako "kpa"), z którego wynikałyby motywy podjętej decyzji. W rozpatrywanej sprawie Spółka nie spełniła wymogów pozwalających na stwierdzenie, że odmowa udostępnienia określonych w zaskarżonej decyzji informacji odpowiada prawu. Przede wszystkim, z treści kontrolowanej decyzji nie wynika, dlaczego Spółka uznała wnioskowaną informację za tajemnicę przedsiębiorstwa. Podnoszona przez Spółkę okoliczność, że strony umowy wprowadziły klauzulę poufności do umowy, nie została w żaden sposób udowodniona Ponadto koniecznym jest wykazanie w decyzji odmownej, że żądane informacje w sensie materialnym stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, tj. że rzeczywiście te konkretne informacje posiadając wartość gospodarczą (przesłanka materialna tajemnicy przedsiębiorstwa). W zaskarżonej decyzji Spółka w ogóle nie wskazała na okoliczności stanowiące o tym, że wnioskowane informacje mają istotną wartość gospodarczą dla przedsiębiorstwa, nie podała jakichkolwiek podstaw dla takiego stanowiska. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu z uwagi na brak wskazania podstaw do uznania, że wnioskowana informacje podlega ochronie w świetle art. 5 ust. 2 udip. Podkreślić należy, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej, co skutkuje tym, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do niejasnego czy ogólnikowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy, a zobowiązany jest do wskazania konkretnej podstawy i zakresu utajenia danej informacji. Dopiero szczegółowa i precyzyjna argumentacja przedstawiona przez podmiot wydający decyzję stanowi podstawę do oceny, czy rzeczywiście w konkretnym przypadku i w jakim zakresie zachodzą przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa i przedsiębiorcy (por. wyroki NSA z 13.02.2019 r., I OSK 854/17; WSA w Krakowie z 17.05.2019 r., II SA/Kr 217/19). Tego jednak w sprawie zabrakło. Podsumowując, Sąd stwierdził, że w sprawie brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na dokonanie oceny, czy istniały podstawy do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji, ze względu na wystąpienie przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 2 uznk. Ciężar wykazania przesłanek stanowiących podstawę do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej spoczywa na właściwym organie czy podmiocie, do których skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W sprawie, zdaniem Sądu, Spółka nie wykazała w sposób zgodny z prawem w zaskarżonej decyzji, że spełnione zostały przesłanki odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że określenie zakresu podmiotowego i przedmiotowego ochrony poufnych danych pozostaje w gestii przedsiębiorcy. Takie stanowisko powodowałoby, że tajemnicą przedsiębiorcy objęte zostałyby dane w takim zakresie, w jakim przedsiębiorca arbitralnie zakwalifikowałby je w ten sposób (również poprzez nałożenie odpowiedniej klauzuli). To z kolei nadawałoby dokonywanej przez Sąd kontroli wyłączenia jawności określonych danych charakter pozorny, czy wręcz iluzoryczny, co godziłoby w wartości konstytucyjne (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 i art. 184 Konstytucji RP). Tajemnica przedsiębiorcy jest oceniana przez Sąd w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. Nie można zatem istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które - z istoty rzeczy - nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności podmiotu. Odnosząc się do podnoszonej przez Spółkę kwestii nadużywania przez Skarżącego jego prawa podmiotowego, jakim jest prawo do informacji publicznej, wskazać należy, że poza gołosłownym twierdzeniem, że przedmiotowy wniosek jest jednym z wielu, którymi jest zmuszona zająć się Spółka, nie przedłożyła ona żadnych dowodów na poparcie tej tezy. Nie ulega wątpliwości to, że Skarżący skierował do Spółki kilka wniosków o udostępnienie informacji publicznej, jednak samo w sobie nie świadczy to o nadużywaniu przez niego jego prawa. Spółka nie przedstawiła konkretnych danych z tym związanych, tj. ilości wniosków i ich treści, zatem Sąd nie ma możliwości zweryfikowania jej twierdzeń w tym zakresie. Na koniec należy wskazać, że ostatecznie Spółka udostępniła Skarżącemu żądaną przez niego informację publiczną, zatem de facto uznała, że zaskarżona decyzja nie była zgodna z prawem. Nie może to jednak skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego, ponieważ w obrocie prawnym istniała niezgodna z prawem decyzja, co uzasadniało, że, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej argumenty i stwierdzenie istotnych naruszeń przepisów art. 5 ust. 2 udip w zw. z art. 11 ust. 2 uznk oraz art. 107 § 3 kpa, konieczność uchylenia na podstawie art. 145 lit. a i c ppsa zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Spółka, jako podmiot wydający decyzję odmowną, zobowiązana była do zbadania i wykazania istnienia w sprawie przesłanek do odmowy udostępnienia informacji publicznej, a także do odpowiedniego uzasadnienia swojego stanowiska w tym zakresie (art. 107 § 3 kpa). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Spółka nie rozważyła i nie umotywowała w sposób zgodny z prawem podstawy do wydania decyzji odmownej w postaci potrzeby ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa oraz nadużywania przez Skarżącego jego prawa podmiotowego. W pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, z uwagi na niedopuszczalność orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 154 § 6 ppsa, zobowiązania Spółki do udzielenia wyczerpującej informacji nieprzetworzonej zgodnie z wnioskiem oraz przyznania na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 ppsa. Zakres orzekania Sądu w przedmiotowej sprawie określa art. 145 ppsa. Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query. Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta B., będącego siedzibą tutejszego Sądu, oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 7.09.2022 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI