II SA/Bd 186/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-04-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobociezasiłek dla bezrobotnychstatus bezrobotnegowznowienie postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoprawo do udziału w postępowaniudecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła wznowienia postępowania w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku Zbigniewa K. Organy administracji uchyliły wcześniejsze decyzje, odmawiając przyznania statusu bezrobotnego z powodu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Zbigniewa K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty W. o uchyleniu wcześniejszych decyzji przyznających status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcie na fakcie prowadzenia przez Zbigniewa K. działalności gospodarczej w latach 1998-2005, co wykluczało możliwość posiadania statusu bezrobotnego. Sąd, badając sprawę, stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazano na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, gdyż postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane dzień przed decyzją uchylającą poprzednie rozstrzygnięcia, a nie ma dowodów na jego doręczenie skarżącemu. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na wadliwe orzekanie przez organy administracji jednocześnie o kilku sprawach (uznanie za bezrobotnego, przyznanie zasiłku, utrata prawa do zasiłku) w ramach jednego postępowania wznowionego. Z tych powodów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny, działając na podstawie art. 134 § 1 PPSA, może uchylić zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, nawet jeśli zarzut ten nie został podniesiony przez skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane dzień przed decyzją uchylającą poprzednie rozstrzygnięcia, a nie było dowodu na doręczenie go skarżącemu, co uniemożliwiło mu czynne uczestnictwo w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest zobowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145 a k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

PPSA art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uchylając decyzję, może orzec o jej niewykonalności.

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej, która nie może prowadzić pozarolniczej działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (choć sąd uznał skargę za zasadną, to z innych przyczyn niż podane przez skarżącego).

Godne uwagi sformułowania

nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie za art. 134 §1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącego organ naruszył tym samym postanowienia art. 10 § 1 kpa uniemożliwiając Zbigniewowi K. aktywne uczestniczenie w prowadzonym postępowaniu.

Skład orzekający

Wojciech Jarzembski

przewodniczący

Krzysztof Gruszecki

sprawozdawca

Ewa Kruppik-Świetlicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) i możliwość uchylenia decyzji z powodu naruszenia tej zasady, nawet jeśli nie zostało to podniesione w skardze. Podkreślenie konieczności odrębnego rozpatrywania powiązanych spraw administracyjnych w postępowaniu wznowionym."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Interpretacja przepisów k.p.a. i PPSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Podkreśla znaczenie prawa strony do bycia wysłuchanym.

Proceduralna pułapka: jak błąd w postępowaniu administracyjnym unieważnił decyzję o statusie bezrobotnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 186/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka
Krzysztof Gruszecki /sprawozdawca/
Wojciech Jarzembski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 10 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zbigniewa K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 roku, nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] 2005 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] 2005 r., Nr [...] Starosta W. na podstawie art. 151 §1 pkt2 i art.145 §1 pkt 5 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.Nr 98 póz. 1071 z 2000r.) po wznowieniu postępowania (objętego postanowieniem z dnia 17 października 2005r.) uchylił decyzje Starosty W.:
– nr [...] z dnia [...] 2004 r. o uznaniu Zbigniewa K. za osobę bezrobotną z dniem [...] 2004 r. i przyznaniu od dnia [...] 2004 r. prawa do zasiłku,
– nr [...] z dnia [...] 2005 r. o utracie z dniem [...] 2005 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z powodu nie stawienia się w PUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
Jednocześnie orzekł o odmowie uznania Zbigniewa K. z dniem [...] 2004 r. za osobę bezrobotną.
Rozstrzygnięcie swoje organ pierwszej instancji oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Zbigniew K. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. celem dokonania rejestracji w dniu [...] 2004 r. Decyzją Starosty W. orzeczono wówczas o uznaniu w/w z dniem [...] 2004 r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu od dnia [...] 2004 r. prawa do zasiłku. Z dniem [...] 2005 r. zainteresowany utracił status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku z powodu nie stawienia się w PUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
W dniu [...] 2005 r. Zbigniew K. dostarczył decyzję Prezydenta Miasta W. nr [....] z dnia [...] 2005 r. o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Z treści tego dokumentu wynikało, że od dnia [...] 1998 r. rozpoczął działalność gospodarczą i z dniem [...] 2005 r. dokonał jej wykreślenia. Ponadto, zainteresowany przedłożył także zaświadczenie z Urzędu Skarbowego we W., które wskazuje, iż w latach 1998-2004 figurował w rejestrze prowadzących działalność gospodarczą i osiągał w roku 1998, 1999 i 2000 przychody. Zbigniew K. załączył także zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. świadczące o tym, że w okresie od 01.01.1999 r. do 31.05.2000 r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu a w okresie od 01.02.2005 r. do 14.09.2005 r. ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.
Ponieważ okoliczność ta nie była znana urzędowi w dniu orzekania o uzyskaniu przez Zbigniewa K. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku jak też w dniu utraty statusu oraz prawa do zasiłku, postanowieniem z dnia [...] 2005 r. wznowiono postępowanie w przedmiotowych sprawach.
W wyniku analizy dokumentów będących w posiadaniu PUP ustalono, że Zbigniew K. nie spełniał wymogów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, aby nabyć z dniem [...] 2003 r. status osoby bezrobotnej oraz od dnia [...] 2003 r. prawo do zasiłku. Stąd też brak było podstaw do utraty przez w/w prawa do zasiłku z dniem [...] 2003 r. w związku z upływem jego przysługiwania i z dniem [...] 2004 r. statusu bezrobotnego w związku z podjęciem pracy.
Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia Zbigniew K. wniósł o przyznanie prawa do zasiłku, podnosząc, iż "nie wiedział, że działalność gospodarczą należy wykreślić z wpisu ewidencji działalności gospodarczej. Zatem od momentu faktycznego zaprzestania jej prowadzenia tj. od [...]2000 r. zawiesił jej prowadzenie w Urzędzie Skarbowym i w ZUS". Ponadto opisał swój przebieg zatrudnienia, a także dodał, iż obecnie jest osobą bezrobotną, a jedynym żywiciel rodziny jest jego żona.
Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] 2005 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ uzasadniając swoje stanowisko podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Wskazał także, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. l pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, póz. 1001 ze zm.) "bezrobotnym - oznacza to osobę,... , nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, ... , nie uczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników ".
Dodał także, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej chyba, że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Tak, więc będzie mogła uzyskać status bezrobotnego osoba, która wprawdzie jest już umieszczona w ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, lecz nie nadszedł jeszcze dzień faktycznego jej rozpoczęcia, określony przez tę osobę w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do czasu wyrejestrowania tej działalności.
Organ odwoławczy wskazał także, że bycie bezrobotnym oznacza, że osoba, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. W przedmiotowej sprawie nie można mówić o tym, iż w okresie zgłoszenia działalności gospodarczej do ewidencji nie była ona prowadzona, ponieważ do dnia [...]1998 r. działalność figurowała w rejestrach ewidencji tych działalności i nie została zlikwidowana do dnia dokonania rejestracji
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Zbigniew K. wniósł o uchylenie wskazanej wyżej decyzji polemizując z ustaleniami organu odwoławczego oraz powołując się na tożsame argumenty jak w odwołaniu od decyzji Starosty W.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za zasadną, choć nie z przyczyn w niej podanych.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm.), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, że nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie za art. 134 §1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącego, a sprowadzało się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z decyzji organu I instancji, podstawą prawną uchylenia poprzednio wydanych decyzji i ponownego rozstrzygnięcia o istocie sprawy były przepisy art. 151 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa stanowi, że organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa lub art. 145 a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wskazaną w decyzji pierwszoinstancyjnej podstawą uchylenia był art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Stanowi on, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli – wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Dlatego też Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż dla oceny prawidłowości postępowania organu I instancji zasadniczego znaczenia nabiera wykładnia postanowień art. 10 kpa ustanawiającego jedną z naczelnych zasad postępowania o normatywnym charakterze zobowiązującą organy administracji publicznej do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przenosząc powyższe unormowanie na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż postanowienie wznawiające postępowanie z urzędu w sprawie zakończonej decyzją Starosty W. nr [...] z dnia [...] 2004 r. zostało wydane dzień wcześniej niż decyzja Starosty W. z [...] 2005 r. uchylająca wskazaną wyżej decyzję i orzekająca o odmowie uznania Zbigniewa K. z dniem [...] 2004 r. za osobę bezrobotną Ponadto przyznaniu od dnia 23 lipca 2004 r. prawa do zasiłku. Ponadto z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi nie wynika czy postanowienie o wznowieniu postępowania zostało skarżącemu doręczone. Oznacza to, że organ naruszył tym samym postanowienia art. 10 § 1 kpa uniemożliwiając Zbigniewowi K. aktywne uczestniczenie w prowadzonym postępowaniu.
Ponadto wskazać należy, że w zakończonych decyzjach organy administracji orzekały jednocześnie o kilku sprawach administracyjnych takich jak uznanie za osobę bezrobotną, przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, czy o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W ramach normalnego postępowania administracyjnego organy administracji o każdej z tych spraw orzekałyby w formie oddzielnych decyzji administracyjnych, gdyż przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest konsekwencją wcześniejszego uznania za osobę bezrobotną, a utrata prawa do zasiłku jest następstwem spełnienia przesłanek określonych przez przepisy prawa. Dlatego też organy administracji powinny orzekać w ramach wznowienia postępowania o każdej z tych spraw w ramach oddzielnych postępowań, nie prowadzonych równocześnie, ale jedno po drugim.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI