II SA/BD 128/23

II SA/Bd 128/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący/
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] października 2022 r., [...].
Uzasadnienie
Burmistrz J. decyzją z dnia [...] października 2022 r., znak [...], na podstawie art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej powoływana jako kpa), art. 2 ust. 1, 3, 12, 15 i 16 oraz art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.) - odmówił przyznania P. M. (dalej określana jako Skarżąca) dodatku węglowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] .08.2022 r. Skarżąca złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego, w którym wskazano, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. W wyniku dokonanej weryfikacji organ ustalił, że na adres ul. [...] zostały złożone dwie deklaracje dotyczące źródeł ciepła i źródeł spalania paliw:
I deklaracja wykazuje zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła nie pełniące funkcji ogrzewania (c.o.) - kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy; deklaracja została wpisana do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków 16.01.2022 r.;
II deklaracja - wykazuje zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła pełniące funkcję ogrzewania (c.o.) - kocioł na paliwo stałe, a w rubryce B03 deklaracji "Rodzaje stosowanych w kotłach paliw stałych" wskazano węgiel i paliwa węglopochodne; deklaracja ta została złożona elektronicznie 23.08.2022 r. i została wpisana do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków tego samego dnia.
Pismem z 14.10.2022 r. Skarżąca została wezwana do złożenia pisemnych wyjaśnień w zakresie: - jaka jest przyczyna zgłoszenie deklaracji do CEEB po dniu 11 sierpnia 2022 r., czy zgłoszenie to związane jest z wybudowaniem nowego budynku mieszkalnego, czy też strona dokonała zgłoszenia nowego źródła w istniejącym budynku, czy też strona nie wykonała obowiązku ustawowego w terminie do dnia 30 czerwca 2022 r. i aktualnie skorzystała z możliwości udostępnionej przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego do składania tych deklaracji. W dniu 18.10.2022 r. Skarżąca wyjaśniła, że nie został wymieniony piec, a kocioł na paliwo stałe opalany węglem został zainstalowany ok. 2013 r.
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r. albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Organ ustalił, że deklaracja w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (dalej CEEB) dotycząca zgłoszenia źródła ciepła - kocioł na paliwo stałe wraz ze stosowanym w kotle rodzajem paliw, tj. węgiel i paliwa węglopochodne, została złożona 23.08.2022 r., a zatem źródło ciepła gospodarstwa domowego zostało zgłoszone do CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576) po dniu 11 sierpnia 2022 r.
W odniesieniu do wpisów w CEEB ustawa stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków o wypłatę dodatku węglowego uwzględniane mogą być jedynie te wpisy, które zostały wykonane do 11 sierpnia 2022 r. Zatem zgłoszenie źródła ogrzewania gospodarstwa domowego do CEEB w dniu 23.08.2022 r., tj. po 11.08.2022 r., uniemożliwia przyznanie dodatku węglowego.
W związku z powyższym organ odmówił przyznania Skarżącej prawa do dodatku węglowego.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła Skarżąca. W jego uzasadnieniu wyjaśniła, że właściciel nieruchomości w deklaracji z 16.01.2022 r. błędnie podał źródło ciepła w postaci kotła gazowego/bojlera gazowego/podgrzewacza gazowego przepływowego/kominka gazowego. Jednak 23.08.2022 r. dokonał korekty tej deklaracji, podając prawidłowo jako źródło ciepła kocioł na paliwo stałe i wskazał węgiel i paliwa węglopochodne jako stosowane w kotle paliwa. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu i uchwalaniu ustawy o dodatku węglowym było to, aby w tych trudnych czasach każde gospodarstwo domowe ogrzewane piecem na węgiel otrzymało pomoc w postaci dodatku węglowego. To, że osoba składająca deklarację do CEEB pomyliła się, nie może odbierać jej tej jakże potrzebnej pomocy od państwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...], na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 1, ust. 3 i ust. 15g ustawy o dodatku węglowym oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnego paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym wynika, iż dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Z kolei art. 2 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pellet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
W dniu 3 listopada 2022 r. wszedł w życie przepis art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym, zgodnie którym "Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji".
Cyt. przepis został dodany przez art. 26 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnego paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236). Ustawa zmieniająca w art. 31 ust. 1 stanowi, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Kolegium wyjaśniło, że cyt. art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym wyraźnie wskazuje, iż chodzi o źródło, które nie zostało zgłoszone lub wpisane do dnia 11 sierpnia 2022 r. Dotyczy zatem zarówno osób, które w ogóle nie złożyły deklaracji do 11 sierpnia 2022 r., jak i tych, które złożyły je po 11 sierpnia 2022 r.
W stanie faktycznym sprawy zostały złożone dwie deklaracje dotyczące źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. Pierwsza z 16.01.2022 r. na źródło ciepła - kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy. Z kolei druga deklaracja z 23.08.2022 r. na - kocioł na paliwo stałe, i jako rodzaj stosowanego paliwa - węgiel i paliwa węglopochodne (rubryka B03). Organ I instancji stanął na stanowisku, że deklaracja na źródło ciepła uprawniające do dodatku węglowego, tj. kocioł na paliwo stałe, została złożona dopiero 23.08.2022 r., a zatem po upływie ustawowego terminu, stąd wpis ten nie może zostać uwzględniony. W ocenie Kolegium rozstrzygające znaczenie ma pierwsza deklaracja z 16.01.2022 r., drugą z kolei traktować należy jedynie jako korektę deklaracji zarówno w zakresie głównego źródła ogrzewania, jak i stosowanego paliwa. Zgodnie bowiem z art. 27g ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c ww. ustawy, w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Przy czym dla starych budynków termin ten był do 30 czerwca 2022 r. i wynika z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa deklarację, o której mowa w art. 27g ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w odniesieniu do źródła ciepła lub źródła spalania paliw, eksploatowanych w dniu ogłoszenia komunikatu, o którym mowa w art. 18 pkt 6, nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia tego komunikatu.
Mając na uwadze, że właściciel budynku w pierwszej deklaracji wskazał jako główne źródło ogrzewania kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy, nie została spełniona ustawowa przesłanka do przyznania dodatku węglowego, o której mowa w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o dodatku węglowym. Nie jest dopuszczalna korekta deklaracji dokonywana wyłącznie w celu nabycia prawa do dodatku, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jedynie w przypadku braku w deklaracji danych w zakresie wykorzystywanego paliwa, ale nie już w zakresie głównego źródła ogrzewania, art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym daje możliwość organowi zweryfikowania tego w trybie wywiadu środowiskowego.
Reasumując, ponieważ uprzednio złożona deklaracja z 16.01.2022 r. została zmieniona po 11.08.2022 r. w zakresie głównego źródła ogrzewania, z kotła gazowego na kocioł na paliwo stałe, Kolegium zobligowane było utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy, gdyż jej sentencja odpowiada prawu, choć odmowa przyznania dodatku węglowego, jak wyżej wykazano, ma miejsce z innej przyczyny niż to ustalił organ pierwszej instancji.
Skargę na ww. decyzję złożyła Skarżąca, zarzucają jej naruszenie:
- art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym poprzez niewłaściwą jego wykładnię i przyjęcie, że aby dyspozycja tego przepisu została wyczerpana, musi zaistnieć stan faktyczny w którym w ogóle nie dokonano zgłoszenia źródła ciepła do ewidencji, a prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że dyspozycją tego przepisu są objęte także te sytuacje, gdy ktoś dokonuje korekty i faktycznie od wielu lat używa do ogrzewania domu paliwa węglowego;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na zupełnie dowolnym przyjęciu, że korekta deklaracji była spowodowana chęcią uzyskania prawa do dodatku;
- art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dodatku węglowym poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę ustalenia prawa do dodatku węglowego.
Mając powyższe na uwadze, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Materialnoprawną podstawę orzekania przez organy w niniejszej sprawie stanowił art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy..
Organy, poprzestając na gramatycznej wykładni ww. przepisu, oraz nie ustalając w prawidłowy sposób stanu faktycznego, stanęły na stanowisku, że skoro z deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wynika jako źródło ciepła wskazano kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy (deklaracja została wpisana do CEEB 16.01.2022 r.), natomiast kolejna deklaracja wykazuje zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła pełniące funkcję ogrzewania (c.o.) - kocioł na paliwo stałe, a w rubryce B03 deklaracji "Rodzaje stosowanych w kotłach paliw stałych" wskazano węgiel i paliwa węglopochodne (deklaracja ta została złożona 23.08.2022 r. i została wpisana do CEEB tego samego dnia) – to z uwagi na to, że druga deklaracja została złożona po 11.08.2022 r. (a więc po dacie określonej w cyt. art. 2 ust. 1), nie można uwzględnić jej treści, rozpoznając wniosek Skarżącej o przyznanie jej dodatku węglowego. Z takim poglądem nie sposób się zgodzić.
Dla oceny prawidłowości orzekania w analizowanej sprawie ma znaczenie ponadto treść art. 2 ust.15f ustawy o dodatku węglowym, obowiązujących od 4.11.2022 r. Zgodnie z art. 2 ust. 15f i 15g, "W przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji.". Stosownie do ust. 15g "Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.". Natomiast w myśl art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym, "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków". Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych (art. 2 ust. 15b ustawy).
Przywołane wyżej przepisy prawa przedstawiają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Zatem informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku muszą zostać zweryfikowane przez organ.
Nie można zgodzić się z organem, że złożenie korekty deklaracji CEEB nie ma żadnego wpływu na postępowanie w przedmiocie przyznania dodatku węglowego. To wskazuje, że w istocie organ odwoławczy nie dokonał prawidłowej weryfikacji wniosku Skarżącej w zakresie głównego źródła ogrzewania zgłoszonego do CEEB wpisanego lub zgłoszonego do tej ewidencji, do czego zobowiązywała go dyspozycja art. 2 ust. 15a ustawy. Należy bowiem zauważyć, że art. 27g ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.) przewidują możliwość złożenia nowej deklaracji, w tym deklaracji korygującej uprzednio podane informacje dotyczące uruchomienia źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Przyjęcie za zasadne stanowiska organu prowadziłoby do wniosku, że złożenie deklaracji z błędnymi danymi nigdy nie mogłoby podlegać zmianie w celu dostosowania go do stanu zgodnego z rzeczywistością, co następnie przełożyłoby się na możliwość przyznania dodatku węglowego, a z drugiej strony niezłożenie deklaracji dawałoby możliwość przyznania tegoż dodatku.
Ponadto nie można pominąć w sprawie wprowadzonych przez ustawodawcę z dniem 4.11.2022 r. zmian w ustawie mocą ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. poz. 2236), skoro, jak stanowi art. 31 ust. 1 cyt. ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 26, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Tymczasem zmiany te zmierzają do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, uprawniając, a jednocześnie obligując organy gminy do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej w zakresie źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku, ale także w tych gospodarstwach domowych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Zatem przepisy ustawy zobowiązują organ np. w drodze wywiadu środowiskowego do ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych. Przepisy ustawy wyposażają właściwe organy gminy w bardzo szeroki wachlarz uprawnień procesowych po to, by umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Jak wskazuje się w uzasadnieniu projektu ustawy (druk nr 2696) cyt.: "Proponowane rozwiązanie wspomoże budżety gospodarstw domowych, a przede wszystkim istotnie wpłynie na poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego najbardziej potrzebujących. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej dla gospodarstw domowych, których głównym źródłem ciepła jest instalacja zasilana węglem kamiennym."
Z powyższych powodów zignorowanie przez organy administracji orzekające w tej sprawie regulacji ustawy w celu ustalenia rzeczywistego źródła ciepła używanego przez Skarżącą do ogrzewania budynku powoduje, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie mogły pozostać w obrocie prawnym i winny zostać z niego wyeliminowane. Nie sposób bowiem w okolicznościach faktycznych tej sprawy, w kontekście obowiązujących przepisów prawa, w szczególności ustawy o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych, uznać, aby organy podjęły wszelką możliwą inicjatywę procesową w celu ustalenia istotnej dla wyniku sprawy okoliczności, jakiego źródła ciepła faktycznie używa Skarżąca. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że dodatek węglowy może zostać przyznany nie tylko osobie, która złożyła wniosek o jego wypłatę, ale również osobie, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku, a spełnia warunki do jego przyznania wynikające z ustawy, jak i osobie w gospodarstwie domowym, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy (zob. art. 2 ust. 15f i ust. 15g ustawy).
Słusznie wskazuje Skarżąca, że stanowisko organu, iż korekta deklaracji była spowodowana chęcią uzyskania przez nią prawa do dodatku węglowego, jest gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami czy jakąkolwiek argumentacją. Nie można zarzucać stronie, że doprowadzając wpis do CEEB do stanu zgodnego z rzeczywistością, czyniła to jedynie w celu otrzymania dodatku, podczas gdy niewątpliwe wpis taki winien odzwierciedlać stan faktyczny. Niewątpliwie na skutek złożenia wniosku o przyznanie dodatku Skarżąca zorientowała się o błędnym wpisie do CEEB i to ta okoliczność spowodowała złożenie stosownej korekty, co jednak nie przesądza o, jak sugeruje to organ, chęci "wyłudzenia" dodatku.
Reasumując, w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy nie miało rozstrzygającego znaczenia to, czy Skarżąca złożyła korektę deklaracji po 11 sierpnia 2022 r., ale to, czy faktycznie źródłem ciepła w jej gospodarstwie domowym było źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. Organy w kontrolowanym postępowaniu nie dokonały zatem kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych, czym naruszyły przepisy prawa procesowego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływana jako "ppsa"), orzekł jak w sentencji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 ppsa.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.