II SA/Bd 176/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-08-11
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęrozbudowanadbudowabudynek gospodarczytarasinteres osób trzecichnaruszenie intymnościKodeks cywilnyimmisje

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy uchylenie pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego, uznając naruszenie interesu sąsiada przez zabudowę tarasu.

Sąd rozpatrzył skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy uchylenie pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego, w tym zabudowę tarasu. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a., twierdząc, że interes sąsiadki E. B. w zakresie intymności nie zasługuje na ochronę. Sąd, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA i przepisy Kodeksu cywilnego (art. 144 K.c.), uznał, że bliskość tarasu do okna sąsiada stanowi obiektywne zagrożenie dla sfery intymności i uzasadnia ochronę interesów osoby trzeciej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J. K. i A. K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. uchylającą pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, rozbudowę budynku gospodarczego, adaptację strychu na pomieszczenie mieszkalne i adaptację budynku gospodarczego na garaż. Sprawa dotyczyła w szczególności zabudowy tarasu na budynku gospodarczym przyległym do budynku mieszkalnego. Decyzja Wojewody była następstwem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i wynikała z faktu niedoręczenia decyzji o pozwoleniu na budowę E. B., współwłaścicielce sąsiedniej nieruchomości. Wojewoda uznał, że E. B. może mieć interes w przeciwdziałaniu rozbudowie, powołując się na orzecznictwo NSA, które wskazywało na konieczność uwzględniania przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 144 K.c. (zakaz immisji ponad przeciętną miarę). Sąd NSA uznał, że bliskość tarasu do okna sąsiadki narusza jej intymność i ułatwia włamanie. Skarżący zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., twierdząc, że interes E. B. nie jest uzasadniony, a naruszenie intymności jest subiektywne. Sąd uznał skargę za niezasadną, podzielając stanowisko NSA i Wojewody. Podkreślono, że ochrona interesów osób trzecich wykracza poza przepisy techniczno-budowlane i obejmuje także przepisy prawa cywilnego. Analogicznie do przepisów dotyczących odległości okien od granicy działki (4 m), bliskość tarasu do okna sąsiada (poniżej 1 metra) stanowi obiektywne zagrożenie dla sfery intymności. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych ani potrzeby przeprowadzania dodatkowych ekspertyz, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający do oceny prawnej sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich wykracza poza przepisy techniczno-budowlane i obejmuje także przepisy prawa cywilnego, w tym art. 144 K.c., chroniący przed immisjami ponad przeciętną miarę, co w tym przypadku obejmuje naruszenie intymności przez bliskość tarasu do okna sąsiada.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bliskość tarasu do okna sąsiada stanowi obiektywne i realne zagrożenie dla sfery intymności, analogicznie do sytuacji, gdyby w tym miejscu znajdował się pokój z oknem. Powołano się na art. 144 K.c. i orzecznictwo NSA, które nakazuje uwzględniać przepisy prawa cywilnego przy ocenie interesów osób trzecich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 5 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie ogranicza się do przepisów techniczno-budowlanych, ale obejmuje także przepisy prawa cywilnego.

u.p.b. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Określa warunki wydania pozwolenia na budowę z uwzględnieniem interesów osób trzecich.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Nakaz powstrzymania się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

Pomocnicze

u.p.b. art. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Określa granice prawa własności.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.4.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa odległość zabudowy z otworami okiennymi od granicy działki (nie mniejsza niż 4 m).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bliskość tarasu do okna sąsiada stanowi obiektywne naruszenie sfery intymności i uzasadniony interes osoby trzeciej. Ochrona interesów osób trzecich w prawie budowlanym obejmuje przepisy prawa cywilnego, w tym art. 144 K.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie intymności jest subiektywnym odczuciem i nie zasługuje na ochronę prawną. Przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia ws. warunków technicznych nie regulują wprost odległości tarasów od okien sąsiadów. Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i nie oceniły prawidłowo stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie dotyczy jedynie zachowania przepisów techniczno - budowlanych bezpośrednia bliskość tarasu od okna mieszkania skarżącej nie tylko może narażać jej intymność poprzez możliwość zaglądania przez okno jej mieszkania, ale także ułatwia możliwość dokonania włamania odległość mniejsza niż 1 metr otworów okiennych od tarasu nie jest subiektywnym naruszeniem sfery intymności, ale obiektywnym i realnym zagrożeniem tej sfery ustawodawca dal wyraz poglądowi, aby właściciele sąsiednich nieruchomości nie mieli możliwości zaglądania w swoje okna

Skład orzekający

Wiesław Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Malinowska-Wasik

sędzia

Ireneusz Fornalik

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uzasadniony interes osoby trzeciej' w kontekście prawa budowlanego, zwłaszcza w odniesieniu do ochrony prywatności i immisji sąsiedzkich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zabudowy tarasu i jego bliskości do okna sąsiada. Analogia do innych sytuacji wymaga ostrożności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego konfliktu sąsiedzkiego związanego z prywatnością i prawem do zabudowy, a sądowa interpretacja przepisów prawa budowlanego i cywilnego w tym kontekście jest praktycznie istotna.

Czy taras przy oknie sąsiada narusza Twoją prywatność? Sąd wyjaśnia granice prawa budowlanego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 176/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grażyna Malinowska-Wasik
Ireneusz Fornalik
Wiesław Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 5 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. K., A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bd 176/04
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. i A. K., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] znak [...] uchylającą decyzję własną z dnia [...] nr [...] o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, rozbudowę budynku gospodarczego, adaptację strychu na pomieszczenie mieszkalne i adaptację budynku gospodarczego na garaż na działce przy ul. W. w B., w części dotyczącej zabudowy tarasu na budynku gospodarczym przyległym do budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zapadła decyzja jest następstwem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 903/00, II SA/Gd 1382/01.
Podniesiono, że w sprawie poza sporem pozostaje fakt, że decyzji o udzieleniu J. i A. K. pozwolenia na budowę i rozbudowę wskazanych pomieszczeń nie doręczono E. B. - współwłaścicielce sąsiedniej nieruchomości przy ul. W. Stanowiło to podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Wojewoda wskazał, że w sprawie należało ocenić, czy decyzja dotychczasowa z [...] 1997 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa. Uznano, że strona postępowania E. B. może mieć interes w tym, aby przeciwdziałać rozbudowie istniejących obiektów na sąsiedniej działce.
Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w powołaniu się na dotychczasowe orzecznictwo sądowe wskazał, że pozwolenie na budowę powinno z jednej strony chronić interesy inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie naruszone lub zagrożone. Granice tych praw i interesów określają przepisy Prawa budowlanego, przepisy techniczno - budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz inne przepisy zawarte w aktach normatywnych. O naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone zostały konkretne przepisy lub normy obowiązujące w budownictwie.
Powołano się na wyrok NSA w przedmiotowej sprawie z 18.9.2003 r. sygn. II SA/Gd 903/00 w którym Sąd uznał, że organ, oprócz przepisów techniczno - budowlanych - winien mieć na uwadze także przepisy Kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 140 i 144. W art. 144 K.c. zawarty jest nakaz adresowany do właściciela nieruchomości, który winien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Sąd stwierdził, że bezpośrednia bliskość tarasu od okna mieszkania skarżącej nie tylko może narażać jej intymność poprzez możliwość zaglądania przez okno jej mieszkania, ale także ułatwia możliwość dokonania włamania. Wojewoda [...] powołał się na wiążącą ocenę prawną zawartą w tym wyroku.
Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik J. i A. K.
W skardze zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym, uzasadniony, chroniony prawem interes E. B. jako osoby trzeciej zasługuje na uwzględnienie oraz że skarżący wykonując prawomocną decyzję organu administracji publicznej w sprawie zabudowy tenże interes naruszyli oraz naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niezgromadzenie przez organy orzekające pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę prawidłowości udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwestia naruszenia intymności jest tylko i wyłącznie subiektywnym przeświadczeniem pani B., nie zasługującym na ochronę w świetle art. 52 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. Z treści przytoczonego artykułu wynika, że ochrona interesów osób trzecich obejmuje ochronę wartości obiektywnych, związanych z potrzebami i sposobem użytkowania nieruchomości, takie jak dostęp do drogi publicznej, mediów, ochrona przed zanieczyszczeniem powietrza etc. Tymczasem w sprawie kwestia naruszenia czyjeś intymności jest kwestią ocenną, subiektywnie wyrażoną przez panią B. Poza granicami ochrony pozostają oczekiwania i protesty obywateli wyrażające ich życzenia, zgodne wyłącznie z subiektywnie pojmowanym interesem.
Skarżący powołuje się na § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.4.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że odległość zabudowy z otworami okiennymi od granicy działki nie może być mniejsza niż 4 m. Poprzez wyznaczenie tej normy ustawodawca dopuszcza taką sytuację, gdzie właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości będą mieli teoretyczną możliwość zaglądania sobie do okien.
Rozbudowa dokonana przez skarżących dotyczyła tarasu, a nie wybudowania kolejnej izby mieszkalnej, gdzie skarżący spędziliby większość czasu i naruszali prywatność pani B. Skarżący będą przebywać na tarasie okazjonalnie, w porze letniej, czego organy administracji nie wzięły pod uwagę.
Zmiany wprowadzone do art. 5 Prawa budowlanego ograniczyły definicję "uzasadnionego interesu osób trzecich" do zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Tym samym wykładnia celowościowa nakazuje interpretować zwężająco zakres ochrony osób trzecich do racjonalnie uzasadnionych potrzeb życiowych. Za taką potrzebę skarżący nie uznają ładnego widoku z okna, do czego swoim protestem zmierza w istocie pani B.
W ocenie skarżącego, orzekające w sprawie organy nie dopełniły obowiązku pełnego zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającą na obiektywną ocenę stanu faktycznego, w szczególności dotyczących stopnia naruszenia korzystania z nieruchomości sąsiednich oraz określenia, czy stopień tego naruszenia przekracza przeciętną miarę wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nie przeprowadzono w tym zakresie żadnej ekspertyzy, a ocena materiału opiera się na jedynie sugestywnych wywodach E. B. Skarżący odnoszą wrażenie, iż to pani B. potrzebuje intymności ponad przeciętną miarę. Wydana decyzja w sposób nieuzasadniony chroni interesy tylko i wyłącznie jednej ze stron, pomija natomiast całkowicie trudną sytuację, w jakiej znaleźli się skarżący na skutek błędnych decyzji organów administracji.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W sprawie już wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 18 września 2003 r. sygn. akt II SA/GD 1382/01 i w wyroku z tej samej daty sygn. II SA/Gd 903/00. W tym ostatnim wyroku Sąd ustosunkował się do kwestii ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, a jakiej mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazano, że zapis tego przepisu wskazuje na to, iż ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie dotyczy jedynie zachowania przepisów techniczno - budowlanych. Organy przy wydaniu decyzji winny mieć także na uwadze przepisy Kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 140 i 144. Sąd podniósł, że bezpośrednia bliskość tarasu od okna mieszkania skarżącej nie tylko może narażać jej intymność poprzez możliwość zaglądania przez okno do jej mieszkania, a nadto ułatwia możliwość dokonania włamania.
Wojewoda w zaskarżonej decyzji trafnie powołał się na wiążącą ocenę prawną zawartą w tym wyroku.
Sąd w składzie orzekającym podziela poglądy zawarte w wyroku NSA OZ w Gdańsku z dnia 18.9. 2003 sygn. II SA/Gd 903/00. Artykuł 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, jakkolwiek, jako warunek wydania decyzji administracyjnej z zakresu prawa budowlanego, w tym i pozwolenia na budowę, wymieniając przykładowo, jakie przepisy powinny zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, nie wymienia wprost przepisów prawa cywilnego, ale także przepisów tych nie wyłącza. Jako uzasadnione interesy osób trzecich mogą wchodzić w grę interesy różnego rodzaju i różnych osób.
W świetle art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego nie budzi wątpliwości, że naruszenie interesów osób trzecich następuje wówczas, gdy naruszone są normy techniczno - budowlane, w tym normy określające odległości. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nie zawiera wprost uregulowań dotyczących odległości tarasów od sąsiednich okien. Jak to trafnie zauważa skarżący, są natomiast określone odległości otworów okiennych - odległość zabudowy z otworami okiennymi od granicy działki nie może być mniejsza niż 4 metry. Nasuwa się jednoznaczna analogia otworów okiennych z tarasem. Otwór okienny i taras umożliwiają wgląd w okna sąsiednie. Gdyby w miejsce tarasu zbudowano by pokój z otworem okiennym, nie budziłoby wątpliwości, że prawa osób trzecich zostały naruszone. Taras umożliwia szersze perspektywy wglądu w okno sąsiednie. Ustalając wskazaną odległość, ustawodawca przesądził, że usytuowanie otworów okiennych w mniejszej odległości jednoznacznie przesądza o naruszeniu interesów osób trzecich.
Wbrew poglądom skarżącego, odległość mniejsza niż 1 metr otworów okiennych od tarasu nie jest subiektywnym naruszeniem sfery intymności, ale obiektywnym i realnym zagrożeniem tej sfery. Przemawia za tym także doświadczenie życiowe.
Określając odległość okna od granicy działki w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ustawodawca dal wyraz poglądowi, aby właściciele sąsiednich nieruchomości nie mieli możliwości zaglądania w swoje okna. Taki a nie inny jest sens określenia tej odległości.
Poglądu tego nie zmienia fakt, że skarżący będą okazjonalnie przebywać na tarasie.
Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że organy nie dopełniły obowiązku pełnego zgromadzenia materiału dowodowego. Materiał dowodowy jest wystarczający. Przeprowadzono niezbędne postępowanie dowodowe, jak również zgromadzono akta dotyczące decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Ocena tego materiału dowodowego nie narusza granic oceny dowodów i tym samym Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Nie ma potrzeby, w ocenie Sądu, potrzeby przeprowadzania ekspertyz związanych ze stopniem naruszenia korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę. Stan faktyczny sprawy należy uznać za prosty, jego ocena prawna musi odwoływać się przede wszystkim do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Należy to do organów orzekających w sprawie.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI