II SA/Bd 158/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-10-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba wojskoważołnierz zawodowyzwolnienie ze służbyuposażenienależnościodsetki ustawoweopóźnieniedecyzja administracyjnaprawo wojskoweterminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę żołnierza zawodowego na decyzję odmawiającą przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie niektórych należności związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej.

Skarżący, J. B., żołnierz zawodowy, domagał się odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia zasadniczego oraz innych należności związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej. Sprawa dotyczyła złożonego procesu zmiany daty i trybu zwolnienia ze służby, co wpłynęło na moment wymagalności należności. Sądy administracyjne uznały, że odsetki za opóźnienie w wypłacie uposażenia przysługują od daty ostateczności nowej decyzji zwalniającej, a odsetki od innych należności nie przysługują z uwagi na prawidłowe ustalenie ich wymagalności i termin wypłaty.

Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta 4 Regionalnej Bazy Logistycznej odmawiającą przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie niektórych należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Skarżący został zwolniony ze służby wojskowej, a następnie nastąpiła zmiana daty i trybu jego zwolnienia, co skutkowało koniecznością ponownego ustalenia i wypłaty należności. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie momentu wymagalności uposażenia i innych należności oraz prawa do odsetek za opóźnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, opierając się na przepisach przejściowych dotyczących zmiany ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawy o obronie Ojczyzny, uznał, że sprawy wszczęte przed wejściem w życie nowych przepisów podlegają dotychczasowym regulacjom. Sąd stwierdził, że uposażenie zasadnicze stało się wymagalne od daty ostateczności nowej decyzji zwalniającej (czerwiec 2024 r.), a wypłacono je we wrześniu 2024 r., co uzasadnia naliczenie odsetek od czerwca 2024 r. Natomiast inne należności związane ze zwolnieniem zostały ustalone decyzją z września 2024 r., która stała się ostateczna w październiku 2024 r., a wypłacono je w tym samym miesiącu, co wykluczało zwłokę. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odsetki za opóźnienie w wypłacie uposażenia zasadniczego przysługują od daty ostateczności decyzji zwalniającej, jeśli nastąpiło opóźnienie w wypłacie. Natomiast odsetki za opóźnienie w wypłacie innych należności związanych ze zwolnieniem nie przysługują, jeśli zostały one wypłacone w terminie wynikającym z prawomocnej decyzji przyznającej te należności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestie należności związane ze zwolnieniem ze służby wojskowej podlegają przepisom obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania o zwolnienie. Uposażenie zasadnicze stało się wymagalne od daty ostateczności nowej decyzji zwalniającej, a wypłata nastąpiła z opóźnieniem, co uzasadnia naliczenie odsetek. Inne należności zostały ustalone decyzją, która stała się ostateczna przed terminem ich wypłaty, co wyklucza zwłokę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

ustawa pragmatyczna art. 75 § ust. 3

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

W razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.

Pomocnicze

u.o.o. art. 434

Ustawa o obronie Ojczyzny

Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie należności.

ustawa pragmatyczna art. 169

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Przepis międzyczasowy, zgodnie z którym sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych.

u.o.o. art. 819

Ustawa o obronie Ojczyzny

Przepis międzyczasowy, stanowiący, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

ustawa pragmatyczna art. 71 § ust. 1

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie.

ustawa pragmatyczna art. 73 § ust. 1

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Wymienia inne należności pieniężne, w tym nagrody jubileuszowe i należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

ustawa pragmatyczna art. 95

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Określa należności pieniężne przysługujące żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej.

ustawa pragmatyczna art. 111

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Określa przesłanki zwolnienia żołnierzy ze służby wojskowej.

ustawa pragmatyczna art. 115 § ust. 1

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza wymaga wydania decyzji administracyjnej.

ustawa pragmatyczna art. 115 § ust. 2

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia.

ustawa pragmatyczna art. 115 § ust. 3

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Dowódca jednostki wojskowej stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym wyłącznie do celów ewidencyjnych.

ustawa pragmatyczna art. 81 § ust. 3

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Reguluje termin wypłaty innych należności pieniężnych.

ustawa pragmatyczna art. 96 § ust. 10

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Określa wymóg wydania decyzji przyznającej należności związane ze zwolnieniem ze służby.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada legalizmu.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uznanie, że sprawy związane ze zwolnieniem ze służby wojskowej i należnościami z tego tytułu podlegają przepisom obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania. Prawidłowe ustalenie momentu wymagalności uposażenia zasadniczego od daty ostateczności nowej decyzji zwalniającej. Stwierdzenie braku zwłoki w wypłacie innych należności, które zostały ustalone prawomocną decyzją i wypłacone w terminie.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o odsetki za opóźnienie w wypłacie uposażenia od daty wcześniejszej niż ostateczność nowej decyzji zwalniającej. Roszczenie o odsetki za opóźnienie w wypłacie innych należności, mimo ich terminowej wypłaty po ustaleniu w prawomocnej decyzji. Zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) i innych przepisów proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stoi na stanowisku co do celowości uwzględnienia jednolitego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowanego na tle wykładni przepisu art. 169 ustawy pragmatycznej... Przez sprawy dotychczasowe, o jakich mowa w art. 169, jeśli chodzi o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej, należy rozumieć wszelkie kwestie z tym związane, a więc także sprawy ustalenia wysokości oraz wypłaty należności pieniężnych przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby. Rozkaz taki ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Odmiennie jest w sytuacji zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z uwagi na upływ terminu wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego. W tym przypadku wydanie decyzji zwolnionej jest konieczne i nie ma charakteru 'ewidencyjnego'.

Skład orzekający

Joanna Janiszewska - Ziołek

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Saniewski

przewodniczący

Joanna Janiszewska-Ziołek

sprawozdawca

Halina Adamczewska-Wasilewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów międzyczasowych dotyczących służby wojskowej, ustalanie wymagalności należności i prawa do odsetek w przypadku zmiany trybu lub daty zwolnienia ze służby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych i przepisów dotyczących służby wojskowej. Interpretacja przepisów międzyczasowych może być pomocna w innych kontekstach, ale wymaga analizy konkretnych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych i interpretacji przepisów międzyczasowych w kontekście służby wojskowej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.

Kiedy żołnierzowi zawodowemu należą się odsetki za opóźnienie w wypłacie? Kluczowa interpretacja WSA w Bydgoszczy.

Sektor

obronność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 158/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] stycznia 2025 r. [...] w przedmiocie odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia oraz należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją [...] z [...] stycznia 2025r. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych utrzymał w mocy decyzję Komendanta 4 Regionalnej Bazy Logistycznej we W. z [...] października 2024r. nr [...] wydaną w przedmiocie odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia oraz innych należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Na podstawie rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z [...] marca 2022r. ppłk J. B. (dalej: "Skarżący") został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2022r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Decyzją z [...] marca 2022r. Komendant 4 Regionalnej Bazy Logistycznej przyznał J. B. odprawę, ekwiwalent pieniężny za 164 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, dodatkowe uposażenie roczne za 2022r. oraz gratyfikację urlopową. W związku ze zmianą stawek uposażenia zasadniczego zwiększono ww. należności decyzją z [...] kwietnia 2022r. nr [...].
Rozpoznając odwołanie Skarżącego od rozkazu personalnego zwalniającego z zawodowej służby wojskowej Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] maja 2022r. nr [...] utrzymał w mocy ww. rozkaz.
Wskutek rozpoznania skargi wniesionej przez Skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] grudnia 2022r. (sygn. akt II SA/Wa 1183/22) uchylił powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej, wskazując na konieczność uwzględnienia złożenia przez Skarżącego oświadczenia o wypowiedzeniu stosunku służbowego i ustalenia kolejności zdarzeń prawnych (doręczenia decyzji o zwolnieniu ze służby oraz złożenia oświadczenia przez żołnierza o wypowiedzeniu stosunku służbowego).
Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2024r. w sprawie o sygn. akt III OSK 686/23.
Ponownie rozpoznając odwołanie od rozkazu personalnego z [...] marca 2022r. Minister Obrony Narodowej uchylił ten rozkaz i decyzją nr [...]/DK z [...] czerwca 2024r. zwolnił J. B. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2022r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Uposażenie zasadnicze należne za okresy od kwietnia 2022r. do września 2022r. wypłacono Skarżącemu [...] września 2024r.
Natomiast decyzją nr [...] z [...] września 2024r. Komendant 4 Regionalnej Bazy Logistycznej przyznał Skarżącemu: odprawę (w kwocie różnicy między należną wysokością odprawy a wypłaconą na mocy ww. decyzji 28 marca i [...] kwietnia 2022r.), ekwiwalent pieniężny za 164 dni urlopu wypoczynkowego (w wysokości różnicy między należnością wymaganą a wypłaconą), dodatkowe uposażenie roczne za 2022r. (w wysokości różnicy między należnością wymaganą a wypłaconą) oraz nagrodę jubileuszową w wysokości 150% miesięcznego uposażenia zasadniczego. Wobec niezaskarżenia tej decyzji stała się ona ostateczna z dniem [...] października 2024r. Wypłaty ww. należności dokonano na rzecz Skarżącego [...] października 2024r.
Pismem z [...] września 2024r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia zasadniczego oraz innych należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Komendant 4 Regionalnej Bazy Logistycznej decyzją z [...] października 2024r. nr [...] przyznał Skarżącemu odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie uposażenia za okres od kwietnia do września 2022r. w wysokości [...] zł liczonych od kwoty [...]zł oraz odmówił przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2022r. z tytułu: odprawy, ekwiwalentu za 164 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, dodatkowego uposażenia rocznego za 2022r. oraz nagrody jubileuszowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. B. wniósł o jej uchylenie i przyznanie jemu:
- odsetek ustawowych w wypłacie uposażenia zasadniczego od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne, tj. za miesiące od kwietnia do września 2022r. od pierwszego dnia roboczego poszczególnych miesięcy do [...] września 2024r.,
- odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z tytułu: wypłaty różnicy odprawy, wypłaty różnicy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, wypłaty różnicy dodatkowego uposażenia rocznego z a2022r. oraz nagrody jubileuszowej - od [...] września 2022r. do [...] października 2024r.
Skarżący zarzucił naruszenie: art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022r., poz. 536 ze zm. – dalej powoływanej jako "ustawa" lub "ustawa pragmatyczna") oraz art. 434 ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (Dz. Z 2024r., poz. 248 ze zm.).
Rozpoznając powyższe odwołanie Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wydał decyzję opisaną na wstępie.
W jej uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowań prowadzonych w związku z procesem zwalniania Skarżącego z zawodowej służby wojskowej oraz przytoczył zarzuty odwołania. Odnosząc się do nich w dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że Skarżący nie uwzględnia faktu, że pierwotna decyzja o zwolnieniu ze służby wojskowej – tj. decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z [...] maja 2022r. obowiązywała w obrocie prawnym aż do chwili jej uchylenia i korzystała z domniemania prawidłowości. Dopóki zaś korzystała z domniemania prawidłowości dopóty brak było podstaw do przypisania działania w zwłoce organom wojskowym w myśl art. 75 ust. 3 ustawy. Organ wskazał dalej, że dopiero wydanie decyzji przez Ministra Obrony Narodowej nr [...] z [...] czerwca 2024r. (zmieniającej datę zwolnienia Skarżącego z zawodowej służby wojskowej) skutkowało wymagalnością uposażenia za okres od kwietnia do września 2022r. i dlatego odsetki zostały prawidłowo naliczone przez organ I instancji od dnia [...] czerwca 2014r.
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (wskutek zmiany terminu zwolnienia) zostały ustalone decyzją Komendanta 4 Regionalnej Bazy Logistycznej z [...] września 2024r., decyzja ta stała się ostateczna [...] października 2024r., a wypłaty ww. należności dokonano na rzecz Skarżącego [...] października 2024r. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że powstała zwłoka w wypłacie należności, tym samym nie zachodzą przesłanki określone w art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny.
W skardze skierowanej do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. powtórzył zarzuty sformułowanie w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na naruszeniu zasady równości wobec prawa, art. 114 ust. 1 i 5 ustawy pragmatycznej, oraz art. 110 ust. 1 k.p.a. - polegające na pominięciu złożenia przez niego oświadczenia o wypowiedzeniu stosunku służbowego.
W uzasadnieniu przedstawił obszerną argumentację na poparcie zasadności zgłoszonych wniosków. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jemu dochodzonych należności odsetkowych, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej, jako: p.p.s.a.) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na sformułowanie zarzutów skargi w oparciu o odmienne stany prawne, kwestią zasadniczą z punktu widzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji było rozważenie, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy dochodzone przez Skarżącego należności związane ze zwolnieniem ze służby wojskowej powinny zostać ustalone na podstawie obowiązującej w dacie wypowiedzenia ustawy pragmatycznej, czy na podstawie nowej ustawy, obowiązującej w dacie ustania stosunku służbowego.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stoi na stanowisku co do celowości uwzględnienia jednolitego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowanego na tle wykładni przepisu art. 169 ustawy pragmatycznej, który stanowił, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r. (data wejścia w życie ustawy), prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. NSA wskazywał w uzasadnieniach swych wyroków w sprawach I OSK 987/09 oraz I OSK 363/06, I OSK 899/07 że "przez sprawy dotychczasowe, o jakich mowa w art. 169, jeśli chodzi o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej, należy rozumieć wszelkie kwestie z tym związane, a więc także sprawy ustalenia wysokości oraz wypłaty należności pieniężnych przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby. Wynikiem zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej jest bowiem obowiązek organu wykonującego decyzję o zwolnieniu obliczenia wysokości i wypłaty należności z tytułu zwolnienia ze służby, w tym świadczenia, o którym mowa w art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy zawodowych, a obecnie w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Kwestia obliczenia i wypłaty należności pieniężnych z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest integralnie związana ze zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby, a tym samym nie może stanowić samodzielnej sprawy procesowanej w oderwaniu od sprawy zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Użyty zatem w art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. zwrot "sprawy" odnosi się także do ustalenia wysokości i wypłaty, w toku procesu zwalniania żołnierza z zawodowej służby wojskowej, należności związanych ze zwolnieniem z tej służby".
Powyższa ocena prawna zachowuje pełną aktualność także w odniesieniu do aktualnie istniejącego stanu prawnego.
Przepis art. 819 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi bowiem, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Nowa ustawa nie zawiera żadnych szczególnych regulacji odnoszących się do prawa żołnierza do odprawy w sytuacji, gdy wypowiedzenie przez niego stosunku służby następuje pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy, zaś samo ustanie tego stosunku ma miejsce pod rządami ustawy nowej.
Brak jest jakichkolwiek podstaw, by regulację zawartą w cytowanym powyżej przepisie ustawy nowej interpretować odmiennie niż zawarty w ustawie pragmatycznej identyczny co do istoty przepis międzyczasowy zawarty w art. 169. Nowa ustawa nie zawiera odrębnych, szczególnych regulacji, które wskazywałyby na wolę ustawodawcy, by inaczej niż w poprzednim stanie prawnym oddzielić kwestię zwolnienia z zawodowej służby wojskowej od kwestii ustalenia związanych z tym zwolnieniem należności. Skoro sprawa zwolnienia Skarżącego z zawodowej służby wojskowej została wszczęta pod rządami ustawy wskutek złożenia przez niego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, to kwestia przysługujących mu należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej została słusznie rozstrzygnięta przez organy wojskowe na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. według uregulowań poprzednio obowiązującej ustawy pragmatycznej.
Spór w sprawie jest wynikiem negatywnego rozpoznania wniosku Skarżącego, z [...] września 2024r., w którego treści Skarżący domagał się ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia zasadniczego i innych należności stosownie do decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z [...] czerwca 2024r.
Organ stoi na stanowisku, że: odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie uposażenia zasadniczego przysługują od [...] czerwca 2024r. – tj. od daty kiedy decyzja zwolnieniowa nr [...] stała się ostateczna, natomiast odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie innych należności nie przysługują Skarżącemu.
Materialnoprawną podstawą żądań Skarżącego oraz zaskarżonych rozstrzygnięć w niniejszej sprawie jest art. 75 ust. 3 zd. 1 ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy pragmatycznej żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie. Do innych należności pieniężnych ustawodawca zaliczył w art. 73 ust. 1 tej ustawy:
nagrody jubileuszowe (pkt 4) oraz należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (pkt 9). W myśl zaś art. 95 ustawy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje, niezależnie od odprawy określonej w art. 94 także następujące należności pieniężne:
1) przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby;
2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie;
3) dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby;
4) (uchylony);
5) gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby;
6) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju - w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości.
W sprawie poza sporem jest, że Skarżącemu z tytułu zmiany trybu oraz daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wypłacono uposażenie za okres od kwietnia 2022r. do września 2022r. w dniu [...] września 2024r. Organ I instancji ustalił, że decyzja zwolnieniowa Ministra Obrony Narodowej nr [...]/DK stała się ostateczna z chwilą jej wydania tj. [...] czerwca 2024r. w związku z czym za datę wymagalności uposażenia organ przyjął dzień [...] czerwca 2024r. i od tej daty do obliczył odsetki, które naliczył do dnia wypłaty uposażenia tj. do [...] września 2024r.
Okres za jaki organ I instancji naliczył ustawowe odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie Skarżącemu uposażenia nie nasuwa zastrzeżeń Sądu.
Skarżący w zakresie wymagalności uposażenia zasadniczego odwołuje się do art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej pomijając, jak zasadnie podniosły organy wojskowe, że do dnia wydania decyzji zwolnieniowej nr [...] w obrocie prawnym pozostawał rozkaz personalny nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr z [...] marca 2022r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2022r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Rozkaz ten nie został uchylony wskutek kontroli sądowoadministracyjnej.
Stanowisko Skarżącego pomija także kwestię charakteru prawnego decyzji zwolnieniowej nr [...]
Wyjaśnić bowiem należy, że ustawa pragmatyczna przewiduje dwa sposoby zwolnienia żołnierzy ze służby. Po pierwsze, zwolnienie z mocy prawa w przypadku wystąpienia zdarzenia polegającego na: ustaleniu przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby (art. 111 pkt 3), osiągnięcia wieku lat sześćdziesięciu (art. 111 pkt 5), upływu czasu zawartego z żołnierzem kontraktu, jeśli nie nastąpiło zawarcie nowego kontraktu (art. 111 pkt 8), utraty stopnia wojskowego albo degradacji (art. 111 pkt 11), wymierzenia prawomocnym orzeczeniem kary dyscyplinarnej usunięcia ze służby (art. 111 pkt 12), prawomocnego orzeczenia środków karanych pozbawienia prawa publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania zawodu żołnierza (art. 111 pkt 13), skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności lub aresztu wojskowego bez zawieszenia jej wykonywania (art. 111 pkt 14) oraz prawomocnego ukarania przez organ samorządu zawodowego karą polegającą na zakazaniu lub zawieszeniu uprawnień do wykonywania określonego zajęcia (art. 111 pkt 15). Cechą tego rodzaju zwolnienia ze służby jest, że wystąpienie jednego z ww. opisanych zdarzeń powoduje, iż żołnierza zwalnia się ze służby z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby, bez konieczności wydania osobnej decyzji administracyjnej o zwolnieniu. Jedynie zgodnie z art. 115 ust. 3 ustawy, dowódca jednostki, w której pełni służbę żołnierz, fakt zwolnienia dokumentuje poprzez wydanie rozkazu personalnego dla celów ewidencyjnych. Rozkaz taki ma charakter wyłącznie deklaratoryjny.
Po drugie, zwolnienie na postawie decyzji administracyjnej, które następuje przez wydanie rozkazu personalnego, wtedy gdy wystąpią obligatoryjne przesłanki zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby, polegające między innymi na upływie terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego (art. 111 pkt 9 lit a) lub przez właściwy organ wojskowy (art. 11 pkt lit b).
Ustawodawca precyzyjnie zatem określa zarówno sposób zwolnienia ze służby, przesłanki oraz tryb zwolnienia. Co więcej w sytuacji upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego rozróżnia charakter decyzji zwolnieniowych. Zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy pragmatycznej zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza wymaga wydania decyzji administracyjnej, natomiast w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy zwolnienie – w myśl art. 115 ust. 2 - następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Przepis art. 115 ust. 2 ustawy stanowi regulację szczególną dającą organowi administracji uprawnienie do określenia daty zwolnienia żołnierza w decyzji, nie uzależniając skutków prawnych od faktu jej doręczenia lub ogłoszenia. Dowódca jednostki wojskowej stwierdza wówczas fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym wyłącznie do celów ewidencyjnych (art. 115 ust. 3 ww. ustawy). Rozkaz personalny, wydany na podstawie art. 115 ust. 3 w zw. z ust. 2 stwierdza jedynie istnienie określonej sytuacji prawnej, ale jej nie tworzy ani nie kształtuje. Odmiennie jest w sytuacji zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z uwagi na upływ terminu wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego. W tym przypadku wydanie decyzji zwolnionej jest konieczne i nie ma charakteru "ewidencyjnego".
Wobec powyższych uwag należało przyjąć w sprawie, że dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja o zwolnieniu Skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2022r. (do daty wydania decyzji nr [...] uchylającej ww. rozkaz personalny) dopóty po stronie organów wojskowych nie istniał obowiązek wypłaty uposażenia za okres od kwietnia 2022r. do [...] września 2022r., a uposażenie za ten okres nie było wymagalne. Stało się wymagalne od daty wydania decyzji zwalniającej wydanej w oparciu art. 115 ust. 1 w zw. z art. 111 pkt 9 lit a ustawy pragmatycznej – tj. od [...] czerwca 2024r.
Skoro do wypłaty uposażenia doszło dopiero [...] września 2024r., to organy wojskowe prawidłowo zastosowały art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej, przyznając odsetki od [...] czerwca 2024r.
Pozostawanie do [...] czerwca 2024r. w obrocie prawnym rozkazu personalnego o zwolnieniu Skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2022r. nie pozwala także na uwzględnienie roszczeń odsetkowych z tytułu opóźnienia w wypłacie innych niż uposażenie zasadnicze należności tj. należności z tytułu zwolnienia ze służby.
Należy zwrócić też uwagę na przepisy regulujące kwestie wymagalności należności – w tym na art. 81 ust. 3 ustawy, z którego wynikają dwie alternatywne sytuacje, a mianowicie termin 14 dni, w którym wypłaca się inne należności, o których mowa w art. 73 po pierwsze, bieganie od dnia, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie tych należności, albo po drugie biegnie od dnia, w którym właściwy organ podjął decyzję o przyznaniu żołnierzowi tych należności w przypadku, gdy przyznanie prawa do należności lub określenie ich wysokości jest uzależnione od wydania takiej decyzji, z zastrzeżeniem art. 83 ust. 5, 92 ust. 2, 96 ust. 6.
W rozpatrywanej sprawie przyznanie Skarżącemu prawa do innych należności, o których mowa w art. 73 (w rozpoznawanej sprawie: różnicy między wysokością należną a wypłaconą w oparciu o rozkaz personalny z [...] marca 2022r. następujących należności: ekwiwalentu za urlop, dodatkowego uposażenia rocznego za 2022r., odprawy) i określenie ich wysokości, nastąpiło w decyzji z [...] września 2024r. nr [...], której wydanie było wymagane przepisem art. 96 ust. 10 ustawy. Termin 14 dni przewidziany w art. 81 ust. 3 na ich wypłatę liczyć należało zatem od daty podjęcia decyzji nadającej się do wykonania czyli od daty, w której ww. decyzja stała się prawomocna. Skoro ww. decyzja przyznająca należności związane ze zwolnieniem ze służby stała się ostateczna [...] października 2024r. to ich wypłata na rzecz Skarżącego [...] października 2024r. nie daje podstaw do przypisania organom wojskowym działania w zwłoce w rozumieniu art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej.
Reasumując, zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji, nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym bez wątpienia postępowanie przeprowadzono w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Należy podkreślić, że zasada legalizmu oznacza działanie organu na podstawie obowiązującej normy prawnej.
W nawiązaniu do powyższej uwagi końcowo trzeba wyjaśnić, że w ocenie Sądu nie ma też podstaw, aby za uzasadniony uznać zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący w zarzucie tym zaznacza, że decyzja o odmowie przyznania mu należności odsetkowych zapadła z naruszeniem zasady równości wobec prawa. Skarżący jednak nie wskazuje jaki przepis uznaje za niezgodny z Konstytucją i skąd czerpie przekonanie o niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę rozstrzygania przez organy wojskowe. Warto jednak przypomnieć, że równość wobec prawa to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (zob. w tej materii orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 września 1997 r., sygn. akt K 15/97, publ. OTK 1997, Nr 3–4, poz. 37). W orzecznictwie TK wyjaśniono, że nakaz równości dotyczy bowiem tylko tych podmiotów, które są obdarzone określoną cechą relewantną z punktu widzenia danej sfery stosunków prawnych, gdy dyspozycja normy prawnej wyróżnia daną sferę stosunków ze względu na wskazaną cechę relewantną oraz gdy istnieje związek pomiędzy cechą relewantną danej kategorii podmiotów a treścią przyjętej regulacji (zob. w tej materii wyrok TK z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt K 32/03, publ. OTK-A 2004, Nr 3, poz. 22; wyrok z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt U 10/07, pubk. OTK-A 2009, Nr 11, poz. 163 i z dnia 2 kwietnia 2003 r., sygn. akt K 13/02, publ. OTK-A 2003, Nr 4, poz. 28; zob. też I. Pużycka, J. Wojnowska-Radzińska, Zasada równości..., s. 268–269)" – cyt. za M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, Warszawa 2016, komentarz do art. 32 Konstytucji). W procesie stosowania prawa określenie tego, kiedy występuje zróżnicowanie, wynika wprost z zakresu hipotezy danej normy. Jeżeli dany podmiot odpowiada wszelkim jej cechom, to sposób zastosowania danej normy do tego podmiotu musi być taki sam, jak wobec wszystkich pozostałych podmiotów, które tym cechom tamże odpowiadają.
Niezależnie od tych uwag trzeba również zaznaczyć, że Skarżący z ogólnej konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, nie można wywodzić obowiązku wydania decyzji niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa. Organy nie mają możliwości dowolnego kształtowania uposażeń żołnierzy zawodowych oraz sposobu i trybu naliczania należności pieniężych. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy działają na podstawie i granicach prawa powszechnie obowiązującego. Ocena konstytucyjności przepisów prawa stanowi wyłączną kompetencję Trybunału Konstytucyjnego zaś organy administracji nie są uprawnione w tym przedmiocie do rozstrzygania.
Za niezrozumiały i niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 i 4 ustawy pragmatycznej i art. 110 ust. 1 k.p.a. w sytuacji, gdy wydana została decyzja zwolnieniowa, uwzględniająca złożone przez Skarżącego oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku służbowego.
Z tych wszystkich względów, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI