II SA/Bd 1540/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę stawów rybnych, uznając, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy doszło do samowoli budowlanej, a jedynie do prac porządkowych przy istniejących naturalnych zbiornikach.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dwóch stawów rybnych wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Właściciele działki twierdzili, że stawy istniały od ponad 100 lat i wykonali jedynie prace porządkowe. Organy nadzoru budowlanego uznały jednak, że doszło do samowoli budowlanej i nakazały rozbiórkę. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy doszło do budowy nowych obiektów, czy jedynie do prac porządkowych przy istniejących naturalnych zbiornikach, a także nie wyjaśniły wystarczająco kwestii wpływu działań sąsiadów na stan stawów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi J. P. i M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę dwóch stawów rybnych na działce nr [...]. Organy nadzoru budowlanego uznały, że stawy zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowi samowolę budowlaną, a w związku z niewykonaniem obowiązków legalizacyjnych, nakazały rozbiórkę poprzez zasypanie stawów. Skarżący kwestionowali te decyzje, argumentując, że stawy istniały od ponad stu lat i wykonali jedynie prace porządkowe (odmulanie) przy jednym ze stawów, a zmiany w drugim wynikały z działań sąsiadów. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy doszło do budowy nowych obiektów budowlanych, czy jedynie do prac porządkowych przy istniejących naturalnych zbiornikach. Podkreślono, że kluczowe jest rozróżnienie między budową od podstaw a pogłębieniem lub pracami porządkowymi. Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, czy prace wykonane przez skarżących istotnie zmieniły kubaturę i kształt stawów, a także jaki wpływ na te zmiany miały działania osób trzecich. W związku z tym, WSA uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, nakazując im ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych uwag.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób dostateczny, czy doszło do budowy nowych obiektów budowlanych, czy jedynie do prac porządkowych przy istniejących naturalnych zbiornikach. Kluczowe jest rozróżnienie między budową od podstaw a pogłębieniem lub pracami porządkowymi.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, czy prace wykonane przez skarżących istotnie zmieniły kubaturę i kształt stawów, a także jaki wpływ na te zmiany miały działania osób trzecich. Sama zmiana klasyfikacji gruntu nie przesądza o samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (39)
Główne
P.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 48 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 48 § ust. 4
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 48 § ust. 5
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a) i c)
Ustawa - Prawo procesowe cywilne
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo procesowe cywilne
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 81
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 83 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 2 pkt. 9a
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 30
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 3 § pkt. 1
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 3 § pkt. 3
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 3 § pkt. 7
Ustawa - Prawo budowlane
Ustawa - Prawo wodne art. 38
Ustawa - Prawo wodne
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs? § ust. 3
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo procesowe cywilne
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt. 1 lit. c
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy doszło do budowy nowych obiektów budowlanych, czy jedynie do prac porządkowych przy istniejących naturalnych zbiornikach. Kluczowe jest rozróżnienie między budową od podstaw a pogłębieniem lub pracami porządkowymi. Organy nie wyjaśniły wystarczająco wpływu działań osób trzecich na stan stawów. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy doszło do budowy nowych obiektów budowlanych, czy jedynie do prac porządkowych przy istniejących naturalnych zbiornikach. Kluczowe jest rozróżnienie między budową od podstaw a pogłębieniem lub pracami porządkowymi. Sama zmiana klasyfikacji gruntu nie przesądza o samowoli budowlanej.
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Korycka
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, rozróżnienie między budową a pracami porządkowymi przy istniejących zbiornikach wodnych, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stawów rybnych i ich naturalnego charakteru, ale zasady oceny samowoli budowlanej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej, ale z nietypowym kontekstem naturalnych stawów rybnych. Pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i rozróżnienie między budową a pracami porządkowymi.
“Czy czyszczenie stawu to samowola budowlana? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 1540/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2022-09-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-12-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Katarzyna Korycka Mariusz Pawełczak Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OSK 1145/23 - Wyrok NSA z 2025-11-06 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi J. P. i M. P. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] [...] z dnia [...] lipca 2021 r., 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. P. i M. P. solidarnie kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie II SA/Bd 1540/21 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].07.2021 r., znak: [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735), art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, oraz z art. 81 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 1186) oraz art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz.471), orzekł o nakazaniu M. i J. P. właścicielom działki nr [...], obręb L. gm. Gmina Ś. n/Osą - wykonać solidarnie rozbiórkę budowli - dwóch stawów rybnych na działce nr [...] w miejscowości L., wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, poprzez ich zasypanie gruntem mineralnym do wysokości rzędnej terenu 88,50 m n.p.m., z wykorzystaniem gruntu z nasypu (odkładu zgromadzonego w pryzmie usytuowanej na działce), doprowadzając teren działki nr [...] do stanu istniejącego przedtem. Dla wykonania wymienionych robót, należy dokonać zgłoszenia wodnoprawnego, bądź uzyskać pozwolenie wodnoprawne, jeżeli jest ono wymagane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 624) Z protokołu z kontroli z dnia [...].01.2014 r., znak: [...] oraz dokumentów (mapa, w tym wyrys z mapy ewidencyjnej obr. L. 0004, dz. 75/6 Sekcje mapy: 345.243.2 w skali 1:5000) wynika, że granice wód dwóch zbiorników wodnych w rzeczywistości nie odpowiadają stanowi na mapie. Na działce nr [...] jako zagospodarowanie terenu występują dwa zbiorniki wodne połączone rurą PCV o średnicy 100, pozwalającą na przepływ wody. Według oświadczenia J. P., w miesiącu listopadzie 2012 r. wykonane zostały roboty polegające na czyszczeniu tych zbiorników oraz, że są to stawy rybne. Ustalono, że w zimie 2011/2012 r. z gruntu wybranego ze stawu nr [...] (zgodnie z mapą załączoną do protokołu) usypano nasyp ziemi spełniający obecnie rolę grobli pomiędzy działką nr [...], na której usytuowany jest staw sąsiada. Stawy usytuowane na dz. nr [...] oznaczono na załączonym do protokołu planie nr [...] Na brzegu stawu oznaczonego nr [...] od strony budynku mieszkalnego wykonano pomost na słupach stalowych o wymiarach 4,4m x 3,0 m (konstrukcja stalowa wyłożona podestem drewnianym z desek grubości 30 mm). Przywołana mapa została przedłożona przez J. P., który oświadczył, że na wykonanie czyszczenia nie występował o uzyskanie pozwolenia lub zgłoszenia, ponieważ w Starostwie powiedziano, że takie nie jest wymagane. Na wykonanie pomostu również nie dokonywał zgłoszenia właściwemu organowi. Do protokołu przedłożono decyzję o ustaleniu klasyfikacji gruntów znak: [...] z dnia [...].04.2012 r. Sporządzono również dokumentację fotograficzną i graficzną. Z decyzji Starostwa Powiatowego w G. z dnia [...].04.2012 r., znak:GN.6623.6.2012 o ustaleniu klasyfikacji gruntów zatwierdzającej zmiany w klasyfikacji gruntów, stanowiących własność M. i J. P., położnych w miejscowości L., gmina Ś. na O., (oznaczonych jako działka nr [...], uwidoczniona na zaktualizowanej mapie klasyfikacyjnej i opisana w protokole klasyfikacyjnym z dnia [...].03.2012 r., przekazanym w dniu [...].03.2012 r.) wynika, że na dz. nr [...], z części konturu nr 149/1-N wydzielono dwa stawy rybackie, które oznaczono 149/2-Wsr/PsIV oraz 149/3-Wsr/PsIV. Natomiast pozostałą cześć nieużytku oznaczano 149/5-N. PINB Powiatu [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wydał postanowienie nr [...] z dnia [...].04.2015 r., znak: [...], nakazujące M. i J. P. wstrzymanie solidarnie prowadzenia budowy dwóch stawów rybnych na działce nr [...] w miejscowości L., gmina Ś. n/Osą, bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nakładające obowiązek przedstawienia solidarnie w terminie do dnia [...] listopada 2015 r. następujących dokumentów: . zaświadczenia Wójta G. O. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; . czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami (w tym m.in. decyzją pozwolenie wodno-prawne) i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz aktualnego na dzień opracowania projektu, zaświadczenia wydanego przez właściwą izbę samorządu zawodowego o wpisie projektanta na listę członków; . oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie stwierdzono, że zachodzi konieczność wykonania niezbędnych zabezpieczeń działek sąsiednich, w szczególności działek nr [...] przed zalewaniem wodami opadowymi i roztopowymi, w szczególności w okresie wiosennych roztopów oraz intensywnych lub długotrwałych opadów atmosferycznych poprzez zapewnienie odprowadzania (odpompowywania) nadmiaru wód bezpośrednio do rowu w miejsce położonego poniżej przepustu drogowego przecinającego pas drogi gminnej (dz. nr [...]) na przedłużeniu granicy pomiędzy działkami nr [...], obręb L.. P. z dnia [...].01.2016 r., znak: [...] organ I instancji poinformował zobowiązanych, iż w dniu [...] listopada 2015 r. upłynął termin przedstawienia dokumentów nakazanych postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2015 r., a z dokumentów prowadzonego postępowania wynika, że inwestorzy będąc zobowiązanymi, nie wykonali nakazanych w postanowieniu obowiązków, dlatego zostaną podjęte czynności prowadzące do wydania decyzji. W dniu [...].11.2017 r. PINB Powiatu [...] przeprowadził kontrolę w sprawie wykonania niezbędnych zabezpieczeń działek sąsiednich, w szczególności dz. nr [...] przed zalewaniem wodami opadowymi i roztopowymi, które zostały nałożone postanowieniem z dnia [...].04.2015 r., znak: [...]. Czynności kontrolne wykazały, iż zabezpieczenia nie zostały zrealizowane. Ponadto stwierdzono, że w stawach zlokalizowanych na dz. nr [...] stan wody utrzymywał się około 0,5 m poniżej istniejącego terenu działek. PINB uznał, iż w stwierdzonym stanie nie zachodzi możliwość zalewania działek nr [...] sąsiadujących z działką nr [...], na której znajdują się stawy rybne. Sporządzono dokumentację fotograficzną. Również podczas ponownej kontroli z [...].03.2018 r., nie stwierdzono zalegania wody w sąsiedztwie działek nr [...] na powierzchni terenu ale Państwo Pyszora nie wykonali zabezpieczeń niezbędnych przed zalaniem działek sąsiednich. Sporządzono dokumentację fotograficzną. Natomiast na działkach nr [...] przy granicy z działką nr [...] stwierdzono usypaną do wysokości około 0,6 m na powierzchni terenu, wykonaną z gruntu groblę ziemną. W dniu [...].03.2018 r. do PINB Powiatu [...] wpłynął wniosek M. i J. P. o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanych dwóch stawów rybnych na działce nr [...] w m. L., gminie Ś. n/Osą, bez wymaganego pozwolenia na budowę z uwagi na jego oczywistą bezprzedmiotowość ze wskazaniem, iż w sprawie przedmiotowych stawów rybnych prowadzone było postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w G. pod sygn. akt II K 939/15, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem umarzającym postępowanie. Organ ustalił, że wyrok z dnia 2.11.2016 r. sygn. akt II K 939/15 został zaskarżony do Sądu Okręgowego w T.. W dniu [...].04.2018 r. organ I instancji ponownie przeprowadził kontrolę działki o nr [...], podczas której stwierdzono, że M. i J. P. nie wykonali zabezpieczeń niezbędnych przed zalewaniem działek sąsiednich, które zostały nałożone przez PINB postanowieniem z dnia [...].04.2014 r. Na dzień kontroli przedstawiciele PINB nie stwierdzili zagrożenia zalewania działek sąsiednich. W toku postępowania organ I instancji przesłuchał świadków - R. B., I. J., J. J., K. J., M. F., I. O., M. T., E. L., J. K., W. K., A. C., W. C.. Z oświadczeń ww. świadków wynikało m.in., że dwa stawy usytuowane na działce o nr [...] były od zawsze. Na potwierdzenie oświadczono, że są to duże zbiorniki porośnięte roślinnością oraz występowały tam ryby (były tam osoby, które wędkowały). Świadkowie podkreślili, iż rzadko bywali na tejże działce w minionym okresie. Pierwsze pobyty były zaraz po kupnie działki przez M. i J. P., natomiast później już sporadycznie. W czasie kiedy bywali na przedmiotowej działce, nie były wykonywane roboty związane z budową stawów, lecz wykonywano rekultywację w latach 2010-2011. W dniu [...].11.2018 r. do organu I instancji wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w G. Wydział II Karny z dnia [...].11.2016 r., o sygn. akt II K 939/15 orzekający, iż J. P. dopuścił się czynu polegającego na tym, że na początku 2012 r., nie później niż [...] marca 2012 r. w L., gm. Ś. nad O. na terenie działki nr [...] prowadził on roboty budowlane polegające na wykonywaniu stawów rybnych bez wymaganego ówcześnie pozwolenia na budowę (...). [...] z uwagi na znikomą szkodliwość czynu, na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k. umorzono postępowanie. P. z dnia [...].08.2019 r., znak: [...] organ I instancji zwrócił się do Wójta [...] nad O. z zapytaniem, czy na działce nr [...] obręb L. (droga gminna) realizowane są lub były w ostatnim czasie roboty budowlane oraz o informację, czy toczy się, bądź toczyło się, postępowanie w sprawie stosunków wodnych na dz. nr [...]. W odpowiedzi ww. organ pismem z dnia [...].09.2019 r.. znak: [...] poinformował, że G. O. w okresie od [...].04.2019 r. do [...].06.2019 r. wykonała zadanie inwestycyjne pn: "Przebudowa nawierzchni drogi gminnej nr [...] w m. L. i Rychnowo". Zadanie to zostało zrealizowane na m.in. działkach nr [...] w obr. L. , na podstawie dokumentacji projektowej opracowanej przez J. B. posiadającego odpowiednie uprawnienia projektowe. Ponadto poinformowano, że Wójt Gminy Ś. n/Osą prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez właścicieli działki nr [...], tj. M. i J. P. w m. L.. P. z dnia [...].02.2021 r., znak: [...] organ I instancji zwrócił się do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W. o udostępnienie zdjęć lotniczych działki nr [...], obręb 004 L. gm. Ś. nad O. oraz działek sąsiednich nr [...] i 75/1 bezpośrednio przylegających do wnioskowanej działki w celu jednoznacznego opisania stanu faktycznego w okresie od 2010 do 2015 r. Takowe zdjęcia, tj. z roku 2011 i 2014 wpłynęły do PINB w dniu [...].03.2021 r. Decyzją z dnia [...].07.2021 r., znak: [...], nr [...] 2021 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał M. i J. P., właścicielom działki nr [...], obręb L. gm. Gmina Ś. n/O. , wykonać solidarnie rozbiórkę budowli opisanych na wstępie. W odwołaniu od decyzji z dnia [...].07.2021 r. M. P. i J. P. zarzucili jej wydanie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. rażące naruszenie przepisów prawa, w tym: . zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) - poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez całkowite pominięcie map i zdjęć satelitarnych, a także przez dowolną ocenę zeznań świadków zawnioskowanych przez Skarżących; . zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie dokonaną analizę dowodów znajdujących się w aktach sprawy, co doprowadziło do wydania decyzji nieuwzględniającej materiałów w postaci map i zdjęć satelitarnych, a także wadliwą ocenę zeznań świadków zawnioskowanych przez Skarżących; . zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie dokonaną analizę dowodów w postaci świadków wnioskowanych przez Skarżących poprzez przyjęcie, że świadkowie wskazywali jedynie ogólne okoliczności oraz wspominali o "rekultywacji", podczas gdy świadkowie w sposób naturalny przedstawili sytuację na terenie dzisiejszej działki o numerze 75/6 i nigdy nie wspominali o rekultywacji na terenie działek; . zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie i wybiórczo dokonaną analizę dowodów znajdujących się w aktach sprawy w postaci analizy wyłącznie na podstawie fotogrametrycznych zdjęć lotniczych z lat 2011 i 2014 będących w zasobach Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W., zaś całkowite pominięcie map i zdjęć satelitarnych dostarczonych przez Skarżących dotyczących stanu stawów m.in. z lat 1901 (archiwalne), 1979 (mapa kartograficzna), 1996, 2004, 2007, 2011 i 2014 (z zasobów Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W.) oraz billboardu G. O. (z zaznaczonymi stawami), co doprowadziło do wydania decyzji nieuwzględniającej materiałów w postaci map i zdjęć satelitarnych, a także wadliwą ocenę zeznań świadków zawnioskowanych przez Skarżących; . zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.), - poprzez naruszenie zasad bezstronności i równego traktowania poprzez nieumorzenie niniejszego postępowania i bezzasadne jego prowadzenie przez 9 lat, podczas gdy z dowodów wprost wynika, że skarżący nie mógł wybudować stawów na działce [...] albowiem stawy te istnieją w tym miejscu od ponad stu lat, . zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) - poprzez niewyczerpujące i niekompletne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, a zwłaszcza niewyczerpujące wyjaśnienie powodów dla braku przyjęcia wniosków płynących z dowodów przedstawionych przez Skarżących; . art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie, polegające na nieuwzględnieniu materiałów dowodowych przedłożonych przez Skarżącego w postaci map i zdjęć satelitarnych oraz zdjęć zamieszczonych na billboardzie G. O. dokumentujących istnienie stawów w miejscu obecnej działki numer [...] od ponad stu lat, podczas gdy m.in. te materiały zostały wzięte pod uwagę przez biegłego p. M. [...] podczas wydawanej przez niego opinii z listopada 2014 roku, . art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie polegające na nieuwzględnieniu przez Organ rachunku numer [...] z dnia [...] listopada 2012 roku wystawionego przez K. D., który w sposób jednoznaczny potwierdził, że po dokonaniu właściwego przeklasyfikowania, (które miało miejsce w kwietniu 2012 roku), odwołujący wykonywał jednie czyszczenie naturalnego stawu, a nie ich budowę, oraz poprzez celowe wadliwe przytaczanie jego zeznań . art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a. poprzez - bezzasadne prowadzenie postępowania administracyjnego przez 9 lat w jednej instancji, podczas gdy Organ powinien umorzyć prowadzone postępowanie już na samym początku, - nieinformowanie w ogóle Skarżących o przedłużeniu toczącego się postępowania i o przyczynach takiego przedłużenia, . art. 84 k.p.a. poprzez posłużenie się przez Organ I instancji opinią z grudnia 2014 roku wydaną przez M. S. w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce [...] w miejscowości L. podczas gdy: o przedmiotowa opinia w żaden sposób nie rozstrzyga kwestii wykonania stawów na działce numer [...], o przedmiotowa opinia nawet nie rozstrzyga, kiedy i jak zaistniała sytuacja zablokowania odpływu wody przez wytworzony tam fałd terenowy zlokalizowany w pasie granicznym i co było tego siłą sprawczą, o przyjęcie, że "najniższa rzędna terenu stanu przed, została określona tam jako 88,50 m. n.p.m.", podczas gdy to właśnie biegły p. [...] jako pierwszy na tym terenie dokonywał fachowych pomiarów wysokościowych w listopadzie 2014 roku, a zatem do jakiego stanu przed ma być to porównanie, o poprzez wadliwe przytaczanie przez Organ I instalacji wybiórczo wyrwanych z kontekstu słów odwołującego się i wyciąganie z nich negatywnych konsekwencji, podczas gdy powiedział on zupełnie co innego, co wskazał w treści poprzedniego zarzutu. Dodatkowo, odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji: . naruszenie art. 48 ust 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że nie wykonał postanowienia organu z dnia [...] kwietnia 2015 roku, nr 6.2015 oraz poprzez wadliwe przyjęcie, że nie przedłożył żądanych przez organ dokumentów, podczas gdy dokumenty świadczące o istnieniu stawów w miejscu obecnej działki [...] są w posiadaniu organu, a zatem żądanie organu do przedłożenia dokumentów jest całkowicie bezzasadne, . naruszenie art. 48 ustawy - Prawo budowlane poprzez wadliwe przyjęcie, że wybudował bez wymaganego prawem pozwolenia dwa stawy rybne, podczas gdy organ praktycznie nie ma obiektywnych i jednoznacznych dowodów potwierdzających forsowaną przez siebie przez 9 lat postępowania tezę, . naruszenie art. 48 ustawy - Prawo budowlane poprzez wadliwe przyjęcie, że wybudował bez wymaganego prawem pozwolenia dwa stawy rybne, podczas gdy organ przyjętą przez siebie tezę wykazuje wyłącznie w oparciu o przypuszczenia, podczas gdy w toku postępowania zostały przedłożone pełnowartościowe dowody w postaci map i zdjęć satelitarnych i zdjęcia billboardu, wprost potwierdzających istnienie w miejscu obecnej działki numer [...] naturalnych stawów rybnych, . naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie prowadzonego postępowania, podczas gdy odwołujący nie dopuścił się samowoli budowlanej, albowiem naturalne stawy rybne istnieją w miejscu dzisiejszej działki od ponad stu lat, co potwierdzają mapy i zdjęcia satelitarne, . naruszenie art. 104 kpa poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę (zasypanie dwóch stawów rybnych), podczas gdy na terenie obecnej działki nr [...] w L. znajdują się od ponad stu lat wyłącznie naturalne stawy, w których jeszcze przed przyjazdem do tego miejsca okoliczni mieszkańcy łowili ryby, co w konsekwencji doprowadzi do zniszczenia naturalnych stawów występujących w tym miejscu, . naruszenie art. 104 kpa poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji kończącej postępowanie w sprawie przed doręczeniem skarżącym postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zainicjowanego przez organ, . z najdalej posuniętej ostrożności procesowej, odwołujący wskazał na naruszenie art. 29 ust. 2 pkt. 9 lit. a ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące wadliwym przyjęciem przez Organ orzekający, że skarżący muszą dysponować pozwoleniem na budowę, podczas gdy nigdy nie wybudowali oni stawów w miejscu dzisiejszej działki o numerze 75/6 w miejscowości L., albowiem od ponad stu lat w tym miejscu istnieją w pełni naturalne (a nie hodowlane) stawy rybne. Kujawsko - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Badając sprawę w postępowaniu odwoławczym, orzekający organ stwierdził, że organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające i w oparciu o zgromadzone dowody wydał właściwe rozstrzygnięcie. W decyzji prawidłowo wskazał podstawę prawną, jak również odpowiednio uzasadnił słuszność wydanego rozstrzygnięcia. Z dokumentacji zebranej przez organ I instancji wynika, że na działce o nr ewid.[...] w miejscowości L., stanowiącej własność M. P. i J. P., zlokalizowane są dwa zbiorniki wodne, które na przestrzeni lat różniły się m.in. z uwagi na klasyfikację geodezyjną tego terenu. Z map załączonych do przedmiotowych akt sprawy jak i zeznań świadków wynika, że na ww. działce istniały od zawsze (co również podnoszone jest przez skarżących) zbiorniki wodne połączone ze sobą, na co także wskazuje opinia z dnia [...].06.2015 r., sporządzona przez dr inż. K. S. biegłego z zakresu gospodarki wodnej, melioracji, ochrony środowiska przyrodniczego w rolnictwie (załączona przez odwołujących się do złożonych odwołań). Powyższe potwierdzają również zdjęcia lotnicze z roku 2011 i 2014 r. (na zdjęciu z 2011 r. zbiorniki wodne są ze sobą połączone, natomiast w roku 2014 są oddzielone), jak i (załączone do odwołań) z roku 1996, 2004, 2007, które również ukazują połączone zbiorniki. Zatem bezspornym jest fakt, iż przedmiotowe stawy nie zostały wykopane przez właścicieli działki o nr ewid.[...] od podstaw. Z przeprowadzonej natomiast w dniu [...].01.2014 r. kontroli organu I instancji wynika, iż w zimie 2011/2012 r. wykonano z gruntu wybranego ze stawu nr [...] (zgodnie z mapą załączoną do protokołu), nasyp ziemi spełniający obecnie rolę grobli pomiędzy działką nr [...], na której usytuowany jest staw sąsiada. J. P. oświadczył, że w listopadzie 2012 r. wykonane zostały roboty polegające na czyszczeniu przedmiotowych zbiorników przy użyciu koparki, co potwierdza załączona do akt sprawy faktura nr [...] z dnia [...].11.2012 r. wydana przez [...] K. D.. Co więcej, z opinii w sprawie zmiany stosunków wodnych na dz. nr [...] w m. L. opracowanej przez mgr inż. M. S., na zlecenie Urzędu Gminy w Ś. nad O., w grudniu 2014 r. wynika, że przeprowadzone oględziny na przedmiotowej działce, tj. nr [...] m.in. wykazały, iż wody w stawie na działce nr [...] są obniżone i oddalone od granicy z działką nr [...] ok. 20 m, a ponadto obok wody w tej samej odległości od działki nr [...] usypany jest odkład z wydobytych namułów w formie pryzmy. Ponadto, autor ww. opracowania na profilu podłużnym odcinka rowu odpływowego według niwelacji w dniu [...].12.2014 r. (rysunek nr [...] tejże opinii) wskazuje, że najniższa rzędna terenu stanu istniejącego przedtem, to 88,50 m n.p.m. Nadto, J. P. uzyskał decyzję z dnia [...].04.2012 r., znak: [...] Starostwa Powiatowego w G. o ustaleniu klasyfikacji gruntów, którą sklasyfikowano użytki zgodnie ze stanem faktycznym stwierdzonym na gruncie, mianowicie na działce o nr ewid.[...] z części konturu nr 149/1-N wydzielono dwa stawy rybackie, które oznaczono 149/2-Wsr/PsIV oraz 149/3-Wsr/PsIV. Pozostałą cześć nieużytku oznaczano 149/5N. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, przeprowadzone roboty na działce o nr ewide[...] doprowadziły do zmiany kubatury zbiorników wodnych poprzez ich pogłębienie, jak i uregulowały linię brzegową poprzez usypanie grobli w zbiorniku nr [...], co zostało uwidocznione na mapie do protokołu z dnia [...].01.2014 r., sporządzonego przez przedstawicieli organu nadzoru budowlanego szczebla powiatowego. Co za tym idzie, wykonane roboty budowlane, które zostały poprzedzone przekwalifikowaniem zbiorników polegały na wykonaniu stawów rybnych przy wykorzystaniu już wcześniej istniejących naturalnych zbiorników o nieregularnym kształcie. Organ wskazał, iż kwestionowane zbiorniki na przestrzeni lat nie miały uregulowanej linii brzegowej, toteż zmieniały swoją powierzchnię w zależności od warunków atmosferycznych, tworząc tym samym naturalne rozlewiska. Natomiast, gdyby owe zbiorniki mogły spełniać kryteria stawów rybackich wyłącznie z wyniku naturalnych procesów, to niepotrzebne byłoby przeprowadzenie jakichkolwiek prac przed ich przekwalifikowaniem, na co również zwrócił uwagę w wyroku z dnia [...].11.2016 r., sygn. akt II K 939/15 Sąd Rejonowy w G.. W przedmiotowej sprawie inwestorzy przed realizacją stawów rybnych nie uzyskali wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na ich budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a zatem należało uznać, iż obiekty te powstały w warunkach samowoli budowlanej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) zbiorniki, co za tym idzie, stawy rybne stanowią obiekty budowlane w postaci budowli. Tym samym, nie miał zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 9a Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w okresie od [...].07.2010 r. do [...].06.2015 r.), który dotyczy robót budowlanych, a nie realizacji ww. obiektów od podstaw. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania wskazując, że mamy do czynienia z budowlą. I tak, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu do dnia 18.09.2020 r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29 ust. 1 ww. ustawy określają, jakie obiekty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, natomiast w art. 29 ust. 2 wymienione zostały roboty budowlane zwolnione z ww. obowiązku. Z kolei art. 30 tej ustawy stanowi o tym, które z nich wymagają zgłoszenia zamiaru ich realizacji. Przy czym, są to wyliczenia enumeratywne, czyli stanowią katalog zamknięty, a wśród tych wyjątków nie wymieniono realizacji stawów rybnych. Wobec powyższego, zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19.09.2020 r. Organ nadzoru budowlanego wszczynając postępowanie administracyjne przed datą wejścia w życie nowelizacji ww. ustawy, zobowiązany jest do dokonania ustaleń dotyczących legalności obiektu budowlanego na podstawie przepisów obowiązujących w okresie realizacji tego obiektu. W celu zatem doprowadzenia ich budowy do stanu zgodnego z prawem, zdaniem organu odwoławczego, należało przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego określa warunki dopuszczające możliwość legalizacji obiektu budowlanego. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu - jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie stosownych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Jest to pierwszy etap, który prowadzi do legalizacji samowoli budowlanej. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nakazuje rozbiórkę. Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, traktuje się, w myśl art. 48 ust. 5 ww. ustawy, jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ww. samowoli budowlanej, a następnie postanowieniem z dnia [...].04.2015 r., znak: [...], nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia legalizacji przedmiotowej samowoli, o którym mowa w art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane oraz wykonania zabezpieczeń zgodnie z ust. 2 ww. artykułu. W związku z niewykonaniem przez zobowiązanych obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu G. decyzją z dnia [...].07.2021 r., znak: [...] nakazał M. P. i J. P. rozbiórkę ww. stawów, poprzez ich zasypanie gruntem mineralnym do wysokości rzędnej terenu 88,50 m n.p.m, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi - organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2. w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (...). Skutkiem niewykonania obowiązku przedłożenia dokumentów z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jest zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, brak możliwości kontynuowania postępowania legalizacyjnego przez organ nadzoru budowlanego i konieczność wydania nakazu rozbiórki, o którym mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, co też uczynił organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję. W decyzji organ I instancji wskazał sposób rozbiórki, tj. zasypanie zbiorników gruntem mineralnym do wysokości rzędnej terenu 88,50 m n.p.m., z wykorzystaniem gruntu z nasypu (odkładu zgromadzonego w pryzmie usytuowanej na działce), doprowadzając teren działki nr [...] do stanu istniejącego przed wykonaniem robót, tj. 2012 r. W skardze do Sądu M. P. i J. P. zarzucili decyzji organu odwoławczego wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. rażące naruszenie przepisów prawa, w tym: . zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) - poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, poprzez wadliwą ocenę map i zdjęć satelitarnych przedłożonych przez Skarżących w toku postępowania, a także przez dowolną ocenę zeznań świadków zawnioskowanych przez Skarżących, jak i wyjaśnień samych Skarżących, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że "wykonane roboty budowlane, które zostały poprzedzone przekwalifikowaniem zbiorników polegały na wykonaniu stawów rybnych przy wykorzystaniu już wcześniej istniejących naturalnych zbiorników o nieregularnym kształcie", podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zwłaszcza dowodów przedłożonych przez Skarżących) powinna prowadzić do wniosku, że staw numer [...] położony przy budynku mieszkalnym Skarżących nigdy nie zmienił swojego kształtu, powierzchni, ani linii brzegowej i nie był przedmiotem opinii biegłego p. S. , zaś staw numer [...] leżący na granicy działki Skarżących z p. Brodzińską, zmienił swoją linię brzegową wyłącznie na skutek działań Pani Brodzińskiej, która osuszyła teren swojej działki, na której znajdowała się część stawu numer [...], zaś Skarżący dokonał jedynie jego czyszczenia - odmulenia (wyłącznie stawu numer [...]), co pozostawiło niewielką pryzmę (urobek z namułów podgarnięty w obrębie przeklasyfikowanego stawu), a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżący wykonali jakieś stawy rybne, albowiem istniały one w tym miejscu już od ponad 100 lat, a prace polegające na czyszczeniu - odmuleniu stawu numer [...] miały jedynie na celu jego utrzymanie i nie wymagały uzyskania żadnego pozwolenia na budowę czy zgłoszenia do właściwego Organu; . zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie dokonaną analizę dowodów znajdujących się w aktach sprawy w postaci analizy wyłącznie na podstawie fotogrametrycznych zdjęć lotniczych z lat 2011 i 2014 będących w zasobach Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W., map i zdjęć satelitarnych dostarczonych przez Skarżących dotyczących stanu stawów m.in. z lat 1901 (archiwalne), 1979 (mapa kartograficzna), 1996, 2004 i 2007 (z zasobów Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W.) oraz billboardu G. O. (z zaznaczonymi stawami), co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że Skarżący dopuścili się samowoli budowlanej; . zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie dokonaną analizę dowodów w postaci wyjaśnień Skarżących oraz faktury nr [...] z dnia [...] listopada 2012 roku wystawionej przez [...] K. D., polegającą na błędnym przyjęciu, że Skarżący dokonał czyszczenia dwóch stawów, podczas gdy prace polegające na czyszczeniu (odmulaniu) były prowadzone wyłącznie na jednym stawie - stawie numer [...], który znajduje się na granicy z działką p. Brodzińskiej, ale i prace te były rezultatem działań podjętych właśnie przez p. Brodzińską; . zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie dokonaną analizę dowodów znajdujących się w aktach sprawy, polegającą na błędnym przyjęciu, że Skarżący zmienili kubaturę zbiorników wodnych poprzez ich pogłębienie, jak i uregulowanie linii brzegowej poprzez usypanie grobli w zbiorniku nr [...], podczas gdy na zdjęciach stawów, jak i na innych materiałach dotychczas przedłożonych przez Skarżących jak i przedkładanych wraz z niniejszą skargą widać, jak stare - wieloletnie drzewa rosną w linii brzegowej stawów, a zatem nie można mówić o sztucznej ingerencji w ich linię brzegową, którą mieli wykonać Skarżący; . zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie dokonaną analizę dowodów znajdujących się w aktach sprawy, polegającą na błędnym przyjęciu, że Skarżący zmienili kubaturę zbiorników wodnych poprzez ich pogłębienie, jak i uregulowanie linii brzegowej poprzez usypanie grobli w zbiorniku nr [...], podczas gdy biegły p. [...] w swojej opinii z 2014 roku wprost wskazuje, że "na podstawie otrzymanych i posiadanych materiałów nie można wykazać kiedy i jak zaistniała sytuacji zablokowania odpływu wody przez wytworzony tam fałd terenowy zlokalizowany w pasie granicznym, między działkami 75/6 i działką 74/10 i co było tego siłą sprawczą" (strona 19 opinii biegłego); . zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.), - poprzez naruszenie zasad bezstronności i równego traktowania poprzez nieumorzenie niniejszego postępowania i bezzasadne jego prowadzenie przez 9 lat w jednej instancji, podczas gdy z dowodów przedłożonych przez Skarżących wprost wynika, że nie mogli oni wybudować stawów na działce nr [...], albowiem stawy te istnieją w tym miejscu od ponad stu lat oraz, że staw numer [...] położony przy budynku mieszkalnym Skarżących nigdy nie zmienił swojego kształtu, powierzchni, ani linii brzegowej i nie był przedmiotem opinii biegłego p. [...], zaś staw numer [...] leżący na granicy działki Skarżących z p. Brodzińską zmienił swoją linię brzegową wyłącznie na skutek działań Pani Brodzińskiej, która osuszyła teren swojej działki, na której znajdowała się część stawu numer [...], zaś Skarżący dokonał jedynie jego czyszczenia - odmulenia (wyłącznie stawu numer [...]), co pozostawiło niewielką pryzmę (urobek z namułów podgarnięty w obrębie przeklasyfikowanego stawu), a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżący wykonali jakieś stawy rybne, albowiem istniały one w tym miejscu już od ponad 100 lat, a prace polegające na czyszczeniu - odmuleniu stawu numer [...] miały jedynie na celu jego utrzymanie i nie wymagały uzyskania żadnego pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia do właściwego Organu; . zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) - poprzez niewyczerpujące i niekompletne uzasadnienie faktyczne, a zwłaszcza niewyczerpujące wyjaśnienie powodów dla braku przyjęcia wniosków płynących z dowodów przedstawionych przez Skarżących; . art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez wyłącznie pobieżną ocenę całokształtu materiału dowodowego w sprawie, polegające na wadliwej ocenie materiałów dowodowych przedłożonych przez Skarżących w postaci map i zdjęć satelitarnych oraz zdjęć zamieszczonych na billboardzie G. O. oraz wyroku Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny wraz z uzasadnieniem wydanym w dniu [...] listopada 2016 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II K 939/15, dokumentujących istnienie stawów w miejscu obecnej działki numer [...] od ponad stu lat i wadliwe przyjęcie, że Skarżący w miejscu naturalnych stawów wykopał stawy rybne i je przekwalifikował, . art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego polegające na niewymienieniu przez Organ II instancji w treści uzasadnienia wszystkich załączonych przez odwołujących do odwołań załączników w postaci -zdjęcia bilboardu Gminy Ś. nad O. oraz mapy kartograficznej z 1979 r., co zresztą potwierdził sam Organ w piśmie z dnia [...] października 2021 roku oraz uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny, wydanego w dniu [...] listopada 2016 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II K 939/15, o którym Organ Odwoławczy nie wspomniał i co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, nieuwzględnieniu przez Organ rachunku numer [...] z dnia [...] listopada 2012 roku wystawionego przez K. D., który w sposób jednoznaczny potwierdza, że po dokonaniu właściwego przeklasyfikowania (które miało miejsce w kwietniu 2012 roku), J. P. wykonywał jednie czyszczenie naturalnego stawu oznaczonego numer [...], a nie dopuścił się wybudowania dwóch stawów rybnych. . art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez wadliwe rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie, polegające na nieuwzględnieniu materiałów dowodowych przedłożonych przez Skarżącego w postaci map i zdjęć satelitarnych oraz zdjęć umieszczonych na billboardzie G. O., dokumentujących istnienie stawów w miejscu obecnej działki numer [...] od ponad stu lat jak i zeznań świadków potwierdzających istnienie stawów i ich zastosowanie (m.in. możliwość łowienia ryb), co do doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że stawy rybackie powstały dopiero na skutek rzekomej działalności Skarżących. . art. 35 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie przez organ odwoławczy kwestii bezzasadnego prowadzenia postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] przez 9 lat w jednej -pierwszej instancji, . art. 36 k.p.a. przez całkowite pominięcie przez organ II instancji faktu nieinformowania Skarżących przez organ I instancji o przedłużeniu toczącego się postępowania i o przyczynach takiego przedłużenia, . art. 12 k.p.a. poprzez bezzasadne prowadzenie postępowania przez Organy I i II instancji przez 9 lat w jednej instancji, podczas gdy w świetle dowodów przedłożonych przez Skarżących, postępowanie powinno być umorzone na samym początku. . art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez celowe pominięcie wyjaśnień J. P. z opinii biegłego p. [...], co jest odnotowane na stronie 6 opinii p. [...] "Twierdził, że występował do urzędów aby zachować te wody jako naturalne zbiorniki i żadnej grobli na granicy z p. Brodzińską nie budował, jedynie omawiany staw, będący jego własnością, odmulił na swojej części działki, a urobek z namułów pozostawił na odkładzie w formie pryzmy, tuż obok stawu, w odległości 20 m od granicy z sąsiadką.", co doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia przez Organ II instancji polegającego na niezasadnym przyjęciu, że Skarżący wybudowali dwa stawy rybne, które teraz mają zasypać; . art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu i nakazanie przywrócenia do stanu istniejącego przed wykonaniem robót tj. 2012 rokiem i zasypanie stawów do wysokości rzędnej terenu 88,50 m n.p.m., podczas gdy to właśnie biegły p. [...] jako pierwszy na tym terenie dokonywał fachowych pomiarów wysokościowych na gruncie w listopadzie 2014 roku, a zatem w dacie dużo późniejszej niż to wskazuje Organ; . art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji i nakazanie zasypania stawów gruntem mineralnym pochodzącym z pryzmy, choć w istocie pozostała tylko niewielka "pryzma" jako pozostałość po czyszczeniu stawu numer [...], podgarnięta w obrębie przeklasyfikowanego stawu i nie jest możliwym zasypanie stawów materiałem rzekomo mającym znajdować się na terenie działki Skarżących, co powoduje, że decyzje Organów są niewykonalne; . art. 156 § 1 pkt. 6 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu, co w konsekwencji doprowadzi do całkowitego zniszczenia naturalnych stawów istniejących na działce Skarżących jak i na działkach sąsiadów, albowiem wysokość terenu przyjęta przez Organ II instancji stanowi wysokość samego gruntu - łąki między stawem numer [...] i 2 (a nie wód), a zatem wykonanie decyzji Organu skutkować będzie całkowitym zasypaniem stawów, podczas gdy materiały dowodowe przekazane przez Skarżących wprost wskazują, że przedmiotowe stawy istnieją w tym miejscu od ponad 100 lat. Takie działanie może prowadzić jedynie do możliwości popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień przez Organ I jak i II instancji, bowiem naturalne stawy (film na przedkładanej w załączeniu płycie CD/DVD obrazujący aktualny stan stawów) zostaną zniszczone bezpowrotnie, a naturalne ukształtowanie terenu spowoduje, że wody opadowe i roztopowe i tak będą spływać w miejsce zasypanych stawów, co jedynie spowoduje niekontrolowane zalewanie terenu i okolicznych budynków; Dodatkowo, zaskarżonej decyzji zarzucił: . naruszenie art. 48 ust 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie wykonali postanowienia Organu z dnia [...] kwietnia 2015 roku nr 6.2015 oraz poprzez wadliwe przyjęcie, że Skarżący nie przedłożyli żądanych przez Organ dokumentów, podczas gdy Skarżący przedłożyli dokumenty świadczące o istnieniu stawów w miejscu obecnej działki [...] od ponad stu lat i wyjaśnili, że nie prowadzili żadnych prac budowlanych tylko czyścili (odmulali) staw numer [...], a zatem żądanie Organu do przedłożenia dokumentów jest całkowicie bezzasadne, . naruszenie art. 48 ustawy - Prawo budowlane poprzez wadliwe przyjęcie, że Skarżący wybudowali bez wymaganego prawem pozwolenia dwa stawy rybne, podczas gdy Organ praktycznie nie ma obiektywnych i jednoznacznych dowodów potwierdzających forsowaną przez siebie przez 9 lat postępowania tezę, co więcej, Organ nie ma żadnych dowodów, że prowadzono jakiekolwiek prace (nawet te polegające wyłącznie na czyszczeniu - odmulaniu) przy stawie numer [...], a jednak karze go także zasypać, . naruszenie art. 48 ustawy - Prawo budowlane poprzez wadliwe przyjęcie, że Skarżący wybudowali bez wymaganego prawem pozwolenia dwa stawy rybne, podczas gdy Organ przyjętą przez siebie tezę wykazuje wyłącznie w oparciu o zgłoszenie p. Brodzińskiej z dnia [...] października 2012 roku do Urzędu Gminy i jej oświadczenia z 2014 roku , podczas gdy w toku postępowania Skarżący przedłożyli pełnowartościowe dowody w postaci map i zdjęć satelitarnych i zdjęcia billboardu wprost potwierdzających istnienie w miejscu obecnej działki numer [...] naturalnych stawów rybnych, . naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie prowadzonego postępowania, podczas gdy Skarżący nie dopuścili się samowoli budowlanej, albowiem naturalne stawy rybne istnieją w miejscu dzisiejszej działki od ponad stu lat, co potwierdzają mapy i zdjęcia satelitarne i zdjęcia billboardu oraz zeznania świadków zgłoszonych przez Skarżących. . naruszenie art. 104 kpa poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę (zasypanie dwóch stawów rybnych), co w konsekwencji doprowadzi do zniszczenia NATURALNYCH stawów występujących w tym miejscu od ponad stu lat, . naruszenie art. 104 kpa poprzez wadliwe przyjęcie, że "wykonane roboty budowlane, przed przekwalifikowaniem zbiorników polegały na wykonaniu stawów rybnych przy wykorzystaniu już wcześniej istniejących naturalnych zbiorników o nieregularnym kształcie", podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, że staw numer [...] położony przy budynku mieszkalnym Skarżących nigdy nie zmienił swojego kształtu ani linii brzegowej i nie był przedmiotem opinii biegłego p. [...], zaś staw numer [...] leżący na granicy działki Skarżących z p. Brodzińską zmienił swoją linię brzegową wyłącznie na skutek działań Pani Brodzińskiej, która na skutek dowolnego pogłębienia rowu naturalnie odprowadzającego wody, osuszyła teren swojej działki, na której znajdowała się część stawu numer [...], zaś Skarżący J. P. w październiku 2012 roku dokonał jedynie jego czyszczenia (wyłącznie stawu numer [...]), co pozostawiło niewielką pryzmę (urobek z namułów podgarnięty w obrębie przeklasyfikowanego stawu), a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżący wykonali jakieś stawy rybne, albowiem istniały one w tym miejscu już od ponad 100 lat, a prace polegające na czyszczeniu stawu numer [...] miały jedynie na celu jego utrzymanie i nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia do właściwego Organu; . naruszenie art. 104 kpa poprzez wydanie przez Organ I instancji decyzji kończącej postępowanie w sprawie przed doręczeniem Skarżącym postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zainicjowanego przez Organ. . naruszenie art. 3 pkt. 7 prawa budowlanego poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Organ II instancji, że Skarżący wykonywali roboty budowlane, podczas gdy Skarżący nigdy takich działań nie wykonywali, jedynie J. P. prowadził prace związane z czyszczeniem (odmulaniem) stawu numer [...] znajdującego się na granicy z działką p. Brodzińskiej. . naruszenie art. 29 ust. 2 pkt. 9 lit. a ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wadliwym przyjęciem przez Organ orzekający, że Skarżący muszą dysponować pozwoleniem na budowę, podczas gdy Skarżący nigdy nie wybudowali stawów w miejscu dzisiejszej działki o numerze 75/6 w miejscowości L.. Z najdalej posuniętej ostrożności procesowej, zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji skarżący zarzucili naruszenie: . art. 64 i art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie przez Organy orzekające rozstrzygnięć negatywnych, które w konsekwencji niezasadnie ograniczają uprawnienia właścicielskie wnioskodawcy, . art. 38 ustawy prawo wodne z 2001 roku poprzez jego niezastosowanie i wydanie przez Organ I jak i II instancji wadliwych decyzji, w rezultacie których może dojść do bezpowrotnego zniszczenia naturalnych stawów istniejących na działce Skarżących od ponad 100 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r., poz. 1842 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U 2020, poz.471), w celu rozpoznania sprawy, zastosowanie mają przepisy ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19.09.2020r. Organ nadzoru budowlanego wszczynając postępowanie administracyjne przed datą wejścia w życie nowelizacji ustawy Prawo budowlane, zobowiązany jest do dokonania ustaleń dotyczących legalności obiektu budowlanego na podstawie przepisów obowiązujących w okresie realizacji tego obiektu. W art. 48 ustawodawca określił procedurę legalizacji obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, która nie musi prowadzić do wydania nakazu rozbiórki obiektu. Od nakazu określonego w ust. 1 tej normy należy bowiem odstąpić, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz gdy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie stosownych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W przypadku zatem wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, organ nakłada na inwestora postanowieniem, obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów (art. 48 ust. 3). Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu do dnia 18.09.2020 r., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29 ust. 1 ww. ustawy określają, jakie obiekty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, natomiast w art. 29 ust. 2 wymienione zostały roboty budowlane zwolnione z ww. obowiązku. Z kolei art. 30 tej ustawy stanowi o tym, które z nich wymagają zgłoszenia zamiaru ich realizacji. Wśród tych wyjątków nie wymieniono realizacji stawów rybnych. W rozpoznawanej sprawie PINB umożliwił skarżącym legalizację spornych obiektów, wydając w dniu 14 kwietnia 2015r. postanowienie w którym zobowiązał ich do przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Inwestorzy zobowiązania nie wykonali, czego konsekwencją było wydanie decyzji PINB z dnia [...] lipca 2021 r., w której nakazano M. i J. P., właścicielom działki nr [...], obręb L. gm. Ś. n/Osą, wykonać solidarnie rozbiórkę budowli - dwóch stawów rybnych na działce [...] w miejscowości L., wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, poprzez ich zasypanie gruntem mineralnym do wysokości rzędnej terenu 88,50 m.n.p.m., z wykorzystaniem gruntu z nasypu (odkładu zgromadzonego w pryzmie usytuowanej na działce), doprowadzając teren działki nr [...] do stanu istniejącego przedtem. Problematyczne jest jednak, jak należy rozumieć zwrot "stanu istniejącego przedtem" jak i stwierdzenie, że skarżący wybudowali dwa stawy rybne. Należy podkreślić, że sprawca samowoli budowlanej odpowiada szczególnie za swoje bezprawne działania. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze stwierdzeniem, że skarżący w ramach samowoli budowlanej zbudowali stawy rybne. Okolicznością niebudzącą wątpliwości jest fakt, że zbiorniki znajdowały się w miejscu istnienia naturalnych zbiorników wodnych (jak wskazali świadkowie, pierwotnie również zarybionych), jednak ich kształt uległ istotnej zmianie wskutek okoliczności, które w ocenie Sądu nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Skarżący zgłaszali organom gminnym, że znacząco obniżył się stan wody w naturalnych zbiornikach, łącząc to z pracami prowadzonymi na sąsiedniej działce, polegającymi na pogłębieniu rowu i sztucznego osuszenia działki p. Brodzińskich. Skarżący zgłaszali Urzędowi Gminy Ś. n/Osą i Starostwu Powiatowemu w G., że poziom wody w stawie numer [...] obniżył się. To w oczywisty sposób generowało zmianę linii brzegowej i jednocześnie wpływało na stan faktyczny w chwili formalnej zmiany kwalifikacji gruntów w 2012r. W kwestionowanej decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...], jako podstawowy dowód istnienia samowoli budowlanej uznał zmiany udokumentowane decyzją znak: [...] z dnia [...].04.2012 Starosty [...] w G. zatwierdzającą zmiany klasyfikacji gruntów w ten sposób, że w miejsce nieużytku wydzielono dwa stawy rybackie poprzez ich oznaczenie jako 149/2-Wsr/PsIV oraz 149/3-Wsr/PsIV. Nie stanowi to jednak dostatecznej podstawy do stwierdzenia, że przez wpis w klasyfikacji gruntów w postaci dwóch stawów rybackich doszło do ich wybudowania przez skarżących. Aby stwierdzić, że doszło do wykonania stawu rybackiego, należy ustalić, że taki obiekt powstał od podstaw lub w istotny sposób zmieniono istniejące warunki na gruncie. Te okoliczności nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Bezspornie doszło do obniżenia lustra wody. Nie ustalono jednak, czy i w jakim zakresie prace na sąsiedniej działce wpłynęły na pojemność zbiorników i kształt linii brzegowej. Istotną cechą dla oceny budowli w postaci zbiornika jest jego kubatura. Jeśli kubatura zbiornika uległa zmianie wskutek okoliczności występujących na innej działce, na które nie mieli wpływu skarżący, nie można uznać, że ponoszą oni odpowiedzialność za skutki z tym związane tj. zmienioną głębokość zbiornika, zmiany linii brzegowej, powierzchni zbiornika a więc podstawowe cechy budowli o tym charakterze. Nie ma też dowodów na to, że skarżący zmienili funkcjonalne wykorzystanie zbiorników poprzez ich zarybienie. Nie można też uznać, że formalna zmiana kwalifikacji gruntów decyduje o tym, że fakt pogłębienia dotychczasowego zbiornika stanowi wykonanie nowego obiektu budowlanego, a w konsekwencji, że samowola dotyczy całego obiektu nawet wtedy gdy doszło tylko do wykonania prac pogłębiających dotychczasowy zbiornik. Niewątpliwie skarżący wykonał prace ingerujące w dno zbiornika, zatem wyłącznie te prace powinny być przedmiotem oceny organu. Decyzja opiera się na art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, czyli normie, która nakazuje organowi nadzoru budowlanego nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeżeli nie zostaną wykonane w wyznaczonym terminie obowiązki nałożone postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, wskutek stwierdzenia dopuszczenia się samowoli budowlanej. Pierwszy etap postępowania w sprawie samowoli dotyczy ustalenia, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Drugi etap sprowadza się do oceny organu, czy obiekt można zalegalizować, tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. W każdym przypadku chodzi o legalne odwrócenie skutków samowoli przez powrót do stanu poprzedniego. Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 u.p.b. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 p.b., czyli nakaz rozbiórki. Przypomnieć jednak należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 u.p.b. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 u.p.b. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 u.p.b. jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis u.p.b. nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. W okolicznościach niniejszej sprawy, obiekty w postaci zbiorników wymagające pozwolenia na budowę istniały naturalnie. Natomiast wymagana jest ocena wyłącznie rzeczywiście wykonanych prac budowlanych przez skarżących i skutków prac prowadzonych na działce sąsiedniej w odniesieniu do sposobu odwrócenia skutków samowoli. Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego w brzmieniu ustawy z okresu popełnienia samowoli budowalnej, zbiornik wodny stanowił budowlę w rozumieniu obowiązującego przepisu. Budowla to obiekt mieszczący się w bardziej ogólnym pojęciu "obiektu budowlanego". Przez obiekt budowlany należy bowiem rozumieć – zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego – "budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych". Z powyższego wynika, że ustawodawca przez "budowlę" rozumie "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury", przy czym art. 3 pkt 3 ww. ustawy, zawiera przykładowe wyliczenie obiektów zaliczanych do budowli. W wyliczeniu tym znalazł się m.in. zbiornik. Na gruncie reguł znaczeniowych ogólnego języka polskiego termin "zbiornik", w analizowanym tu kontekście znaczy tyle, co "naturalne lub sztucznie utworzone zagłębienie terenu wypełnione wodą" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S Dubisza, Warszawa 2003, hasło "zbiornik" w zn. 3). Jest przy tym jasne, że w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego może chodzić wyłącznie o "zbiornik" rozumiany jako zagłębienie terenu utworzone "sztucznie". Jak wskazuje się w orzecznictwie - wszelkiego rodzaju zbiorniki wodne zalicza się do budowli, jeżeli są efektem robót budowlanych. Z materiału dowodowego nie wynika jednak, że sporny zbiornik powstał w wyniku wykopu ziemnego mającego na celu zbudowanie takiego zbiornika. Zbiorniki będące przedmiotem oceny znajdują się w naturalnym zagłębieniu, w którym gromadziły się wody opadowe, gruntowe a także jak twierdzą świadkowie, były to zbiorniki zarybione. Doszło więc wyłącznie do ewentualnego pogłębienia zbiornika, gdyż roboty budowlane polegały na wybraniu oprócz namułu również ziemi i odmiennego ukształtowania linii brzegowej. Pierwotne jednak ukształtowanie, przy uwzględnieniu naturalnych warunków przyrodniczych, musiało prowadzić do gromadzenia się tam wód – a więc istnienia zbiornika wodnego. Przeprowadzono zatem roboty ingerujące w pierwotne zagłębienie terenu. Samowolne wykonanie takich prac, jako wymagających pozwolenia na budowę, skutkowałoby koniecznością wdrożenia trybu opisanego w art. 48 u.p.b. Według organu powstał natomiast zbiornik. Za budowę uznać należy wykonanie od podstaw obiektu budowlanego ale również jego odbudowę, rozbudowę i nadbudowę. Postanowienie poprzedzające legalizację, wzywające do wykonywania nałożonych obowiązków musi być poprzedzone rzetelnym ustaleniem jaki obiekt lub jego część zbudowano bezprawnie. W rozpoznawanej sprawie skarżący formalnie nie podważali wydanego postanowienia i w okolicznościach niniejszej sprawy i specyfice obiektu, która jego dotyczy, nie można automatycznie pominąć faktu niewykonania nałożonego obowiązku, lecz wymagane jest jego właściwe określenie. W ramach legalizacji organ nakazał przywrócenie stanu poprzedniego, ale ten stan nie został należycie wyjaśniony. Fakt zmieniających się okoliczności, w tym nie związanych z zachowaniem skarżących, nie może prowadzić do skutków, które doprowadzą do stanu, który nigdy nie istniał na spornej działce. Ponadto Organ nakazał przywrócenie stanu poprzedniego w odniesieniu do obu zbiorników nie wykazując, że roboty dotyczyły również zbiornika nr [...], a więc, że doszło do samowoli w odniesieniu do tego obiektu. Nie ustalił również czy wskutek prac przy stawie numer [...] położonym przy granicy z działką sąsiadki, muł podgarnięty pozwoli na przywrócenie stanu poprzedniego, czy pozwoli na uzyskanie oczekiwanej rzędnej terenu ( to wymaga też ustalenia czy na opisywanej pryzmie znajduje się wystarczający urobek do wykonania obowiązku), czy zasypanie do podanej rzędnej nie doprowadzi do zasypania stawu a więc stanu, który nigdy nie istniał. Nadal aktualna pozostaje ocena czy doszło do powstania budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymagającej pozwolenia na budowę czy należy w inny sposób ocenić wykonane roboty i ich skutki. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że naruszenie ustawy - Prawo budowlane powinno być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowalnej, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków tej samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Tu według przepisów noweli. Pod względem stosowania przepisów istotne jest zatem rozróżnienie daty samego zdarzenia prawnego jakim jest samowola budowlana od likwidacji jej skutków (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10, uchwała NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13). Co do zasady utworzony przez człowieka - poprzez pogłębienie obniżenia terenu - zbiornik wodny, niezależnie od tego, czy będzie ziemnym stawem rybnym czy też będzie służył innym celom będzie budowlą o charakterze hydrotechnicznym, stąd nie ma przesądzającego znaczenia decyzja w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów. Nie będziemy jednak mieli do czynienia z utworzeniem zbiornika, gdy on już istniał i nie doszło nawet do zmiany sposobu jego wykorzystania a więc pełnił tożsamą funkcję. Należy zróżnicować ocenę w odniesieniu do wykonania zbiornika od pogłębienia istniejącego. W rozpoznawanej sprawie organy uznały w istocie, że ingerencja w strukturę zbiornika (w tym pogłębienie) stanowiła wykonanie tego zbiornika. O ile pogłębienie również wymagałoby pozwolenia na budowę, o tyle nie jest związane z wykonaniem zbiornika. Pamiętać należy, że na działce naturalnie istniały zbiorniki wodne. Ma to znaczenie z punktu widzenia sposobu likwidacji samowoli budowlanej. Organ nie ocenił czy i na ile skarżący formował linie brzegowe i nadawał kształt stawom oraz jak to wpłynęło na kubaturę. Nie ma zwłaszcza żadnych ustaleń w odniesieniu do stawu nr [...]. Zdaniem skarżących staw numer [...] położony przy budynku Skarżących nigdy nie zmienił swojego kształtu czy też linii brzegowej, zaś staw numer [...] położony na granicy działki z p. Brodzińską zmienił swój kształt jedynie w rezultacie działań podejmowanych przez p. Brodzińską, albowiem to ona osuszyła ten teren wpływając na zmianę poziomu wody i tym samym kształt i pojemność. Doszło zatem do naturalnej zmiany będącej konsekwencją działania podmiotu trzeciego. Obecnie mamy do czynienia z likwidacją skutków samowoli budowlanej. Niewątpliwie skarżący nie wykonali stawów od podstaw, zatem likwidacja skutków nie może prowadzić do likwidacji tych zbiorników a ponadto musi się odbywać w zakresie popełnionej samowoli. W decyzji swej organ I instancji wskazał sposób rozbiórki, tj. zasypanie zbiorników gruntem mineralnym do wysokości rzędnej terenu 88,50 m n.p.m., z wykorzystaniem gruntu z nasypu (odkładu zgromadzonego w pryzmie usytuowanej na działce), doprowadzając teren działki nr [...] do stanu istniejącego przed wykonaniem robót tj. 2012 roku. W przekonaniu skarżących jest to niewykonalne. Likwidacja samowoli winna dotyczyć usunięcia pogłębienia wykonanego przez skarżących a więc wybranego materiału stanowiącego pogłębienie z wyłączeniem materiału będącego materiałem pochodzącym z oczyszczenia zbiornika. Nie ma podstaw do obciążania skarżących skutkami naturalnych procesów tj. dynamicznie zmieniających się warunków wodnych, także będących następstwem działań osób trzecich na działkach nie należących do skarżących, a mających wpływ na zaistniałe stosunki wodne. W tym kierunku organ powinien poczynić ustalenia, a przywrócenie stanu poprzedniego może dotyczyć wyłącznie zakresu samowolnie dokonanego pogłębienia zbiornika. W tym celu organ powinien dokonać ustaleń czy wydobyty materiał był zgromadzony na pryzmie, o ile podniósł się poziom terenu w związku z powstaniem pryzmy lub czy był rozplantowany. Niewątpliwie ustalenie, że doszło do rozplantowania utrudni poczynienie ustaleń ile wydobyto materiału z pogłębienia zbiornika ale w tym celu należy się oprzeć na dowodach opisujących poziom podniesienia w związku z pierwotnie powstałą pryzmą Skarżący twierdzi, że pryzmy, o której pisze organ już aktualnie nie ma, gdyż był to wyłącznie muł pochodzący z czyszczenia stawów, a nie ziemia. Muł samoistnie rozłożył się, a zatem nie ma materiału do zasypania. Te okoliczności wymagają weryfikacji. Uregulowania zawarte w art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. – których m.in. naruszenie zarzucają skarżący – nakładają na organ obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego w kwestiach mających znaczenie dla sprawy. Taki też materiał dowodowy poddawany jest wnikliwej ocenie i analizie organu. Materiał dowodowy jest kompletny wówczas, gdy dotyczy wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie i gdy pozwala na ich ustalenie. Jako dowolne należy natomiast traktować ustalenia faktyczne, jeżeli na ich podstawie nie można stwierdzić zaistnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Wyrazem podejmowanych przez organ w postępowaniu wyjaśniającym działań, a także dokonanej oceny, winno być uzasadnienie decyzji, które powinno spełniać wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, po analizie przedstawionych wraz ze skargą akt sprawy, Sąd stwierdził, że zgromadzony w nich materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265), zasądzając od organu zwrot uiszczonego wpisu oraz kosztów zastępstwa procesowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI