II SA/Bd 154/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz G. C.-P. z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Organy administracji (Prezydent G. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek skarżącej z dnia 12 września 2022 r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2021 r., który został już rozpatrzony odmownie prawomocną decyzją. Skarżąca argumentowała, że ponowny wniosek jest uzasadniony, ponieważ poprzednie postępowanie zakończyło się odrzuceniem jej skargi, a także wskazywała na zmiany w stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zastosowały art. 61a § 1 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania). W ocenie Sądu, wniosek z 2022 r. nie był tożsamy z wnioskiem z 2021 r., ponieważ dotyczył innego okresu, a prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca wpływu wniosku. Ponadto, Sąd podkreślił, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego zmieniło interpretację przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, co mogło wpłynąć na możliwość przyznania świadczenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia obu instancji, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie tożsamości sprawy w kontekście odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zwłaszcza w sprawach świadczeń rodzinnych, gdzie stan faktyczny i prawny może ulegać zmianie, a także w kontekście wpływu orzecznictwa TK na interpretację przepisów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, ale jego argumentacja dotycząca tożsamości sprawy i wpływu zmian prawnych może być stosowana w innych postępowaniach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ponowny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, złożony po prawomocnym rozpatrzeniu poprzedniego wniosku, może zostać odrzucony z powodu tożsamości sprawy, jeśli zmienił się stan faktyczny lub prawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowny wniosek nie może zostać odrzucony z powodu tożsamości sprawy, jeśli zmienił się stan faktyczny lub prawny, a w szczególności jeśli zmieniła się interpretacja przepisów przez Trybunał Konstytucyjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek z 2022 r. nie był tożsamy z wnioskiem z 2021 r., ponieważ dotyczył innego okresu, a prawo do świadczeń ustala się od daty wpływu wniosku. Ponadto, zmiana orzecznictwa TK w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego uniemożliwiała utrzymanie poprzedniej odmowy.
Czy odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest dopuszczalna, gdy istnieje wątpliwość co do tożsamości sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, w których brak możliwości wszczęcia postępowania jest oczywisty i nie wymaga postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania powinna być stosowana w sytuacjach jednoznacznych, a w przypadku istotnej wątpliwości co do tożsamości sprawy, konieczne jest wszczęcie postępowania wyjaśniającego.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest dopuszczalna, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Niewątpliwie do tych przyczyn należą okoliczności takie jak wydanie już wcześniej rozstrzygnięcia w sprawie, jednakże warunkiem sine qua non jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego. Zastosowanie tej instytucji powinno być ograniczone do sytuacji, w których brak możliwości wszczęcia postępowania jest oczywisty.
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem TK z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13).
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
u.ś.r. art. 24 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
u.ś.r. art. 24 § 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżone postanowienie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla postanowienie lub decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowny wniosek o świadczenie pielęgnacyjne nie jest tożsamy z poprzednim, ponieważ dotyczy innego okresu i stanu faktycznego. • Zmiana orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego. • Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. wymaga oczywistości braku możliwości wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Wniosek skarżącej z dnia 12 września 2022 r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2021 r., który został już rozpatrzony odmownie. • Nie wystąpiły żadne nowe okoliczności uzasadniające ponowne wszczęcie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Warunkiem sine qua non wydania w tej sytuacji postanowienia, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. • Zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, w których brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. • Odmienność wskazanych okresów nie pozwala przyjąć stanowiska organu odwoławczego, że w sprawie pozostaje niezmieniony stan faktyczny w stosunku do postępowania rozstrzygniętego na skutek wniosku z dnia 30 sierpnia 2021 r. • Nie można uznać zatem, że rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia 12 września 2022 r. doprowadziłoby do sytuacji załatwienia sprawy, która została wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, a co za tym idzie, że wydanie decyzji w wyniku rozpoznania tego wniosku naruszałoby powagę rzeczy osądzonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 października 2021 r.
Skład orzekający
Joanna Brzezińska
przewodniczący
Mariusz Pawełczak
sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie tożsamości sprawy w kontekście odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zwłaszcza w sprawach świadczeń rodzinnych, gdzie stan faktyczny i prawny może ulegać zmianie, a także w kontekście wpływu orzecznictwa TK na interpretację przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, ale jego argumentacja dotycząca tożsamości sprawy i wpływu zmian prawnych może być stosowana w innych postępowaniach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie tożsamości sprawy i uwzględnianie zmian w stanie prawnym, nawet w rutynowych sprawach administracyjnych. Pokazuje też, jak sądy korygują błędy organów administracji.
“Czy nowy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne to zawsze ta sama sprawa? Sąd Administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.