II SA/Bd 146/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej, uznając prawidłowość zastosowania przepisów o planowaniu przestrzennym i wycenie nieruchomości.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu jednorazowej opłaty planistycznej w wysokości ponad 367 tys. zł. Opłata została naliczona z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionowali sposób wyliczenia opłaty, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące ustalania renty planistycznej, w tym sposób wyceny nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o ustaleniu jednorazowej opłaty planistycznej w wysokości 367.369,20 zł. Opłata została naliczona na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po uchwaleniu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności niepełne zebranie materiału dowodowego i bezkrytyczne uznanie operatu szacunkowego. Kwestionowali również sposób ustalenia wartości nieruchomości, wskazując na niezgodność z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz na fakt sprzedaży nieruchomości po cenie ustalonej w umowie przedwstępnej przed wejściem w życie nowego planu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wyjaśniając, że decyzje o warunkach zabudowy utraciły ważność, a wycena nieruchomości została dokonana prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że instytucja renty planistycznej ma na celu partycypację gminy w zyskach ze wzrostu wartości nieruchomości. Kluczowe było ustalenie wzrostu wartości nieruchomości wskutek uchwalenia planu, co zostało dokonane zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uwzględniając faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem planu, gdyż wcześniej nie obowiązywał plan miejscowy. Sąd uznał, że rzeczoznawca majątkowy prawidłowo wybrał metodykę wyceny, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami były bezzasadne. Wniosek o dopuszczenie dowodu z akt postępowania nadzorczego został oddalony jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego przed uchwaleniem nowego planu, wzrost wartości nieruchomości należy oceniać uwzględniając faktyczny sposób jej wykorzystywania przed uchwaleniem nowego planu, zgodnie z art. 37 ust. 1 zd. drugie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sposób kompletny reguluje sposób ustalania wzrostu wartości nieruchomości. W sytuacji braku planu miejscowego przed uchwaleniem nowego planu, należy odwołać się do faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości, a nie do studium uwarunkowań, które nie jest aktem prawa miejscowego i nie stanowi podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnej w tym kontekście.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa do ustalenia jednorazowej opłaty (renty planistycznej) w przypadku wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 37 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa sposób ustalania wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości, uwzględniając przeznaczenie terenu po uchwaleniu planu oraz faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości przed jego uchwaleniem (w przypadku braku planu).
u.g.n. art. 154 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa, że rzeczoznawca majątkowy dokonuje wyboru podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając cel wyceny, rodzaj, położenie, przeznaczenie, stan zagospodarowania i dane o nieruchomościach podobnych.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 37 § ust. 11
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Odsyła do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie zasad określania wartości nieruchomości i skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych.
u.g.n. art. 154 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
W przypadku braku planu miejscowego, przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań lub decyzji o warunkach zabudowy.
u.g.n. art. 154 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
W przypadku braku studium lub decyzji, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości.
u.g.n. art. 151 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definiuje wartość rynkową nieruchomości jako najbardziej prawdopodobną cenę uzyskaną na rynku, przy uwzględnieniu cen transakcyjnych i założeniu niezależności stron.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna podstawa prawna do wydawania decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania.
u.s.g. art. 39 § ust. 1 i 2
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1, ppkt "c"
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uwzględnienie faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego w sytuacji braku wcześniejszego planu. Prawidłowość wyceny nieruchomości dokonanej przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia wykonawczego. Bezzasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie zebrania materiału dowodowego i nieuwzględnienia studium uwarunkowań.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 K.p.a.) poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 78 § 1 K.p.a.) poprzez nieuwzględnienie dowodów na okoliczność obowiązywania studium uwarunkowań. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 37 ust. 11 u.p.z.p. w zw. z art. 154 ust. 2 u.g.n.) poprzez nieuwzględnienie przeznaczenia nieruchomości zawartego w studium. Nieprawidłowe określenie w operacie szacunkowym przeznaczenia nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego. Naruszenie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
ratio legis wprowadzenia przez ustawodawcę opłaty na rzecz gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi swoistą partycypację tej jednostki samorządu terytorialnego w zyskach, jakie przynosi zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła w związku ze zmianą ustaleń zawartych w planie miejscowym. W takiej sytuacji, zgodnie z dyspozycją omawianego przepisu, wzrost wartości nieruchomości należy oceniać uwzględniając przeznaczenie terenu obowiązujące po uchwaleniu planu miejscowego oraz faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego. Wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu założenia, że strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy oraz upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy.
Skład orzekający
Małgorzata Włodarska
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Malinowska-Wasik
sędzia
Anna Klotz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie podstaw prawnych i metodyki wyceny nieruchomości dla celów renty planistycznej, zwłaszcza w sytuacji braku planu miejscowego przed uchwaleniem nowego planu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego przed uchwaleniem nowego planu oraz zastosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami do wyceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia renty planistycznej i jej ustalania, co jest istotne dla profesjonalistów z branży nieruchomości i prawa administracyjnego. Wyjaśnia niuanse prawne związane z wyceną i zastosowaniem przepisów.
“Jak ustalić rentę planistyczną, gdy brakuje starego planu? Kluczowe orzeczenie WSA.”
Dane finansowe
WPS: 367 369,2 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 146/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2007-05-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Anna Klotz Grażyna Malinowska-Wasik Małgorzata Włodarska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości Hasła tematyczne Opłaty administracyjne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 36 ust. 4 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 z późn. zm.), art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2004 r. opublikowanej w [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla "[...]" w B. w rejonie ulicy [...] oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) orzekł o ustaleniu jednorazowej opłaty w wysokości: 367.369,20 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt siedem tysięcy trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych 20/100) dla B., stanowiącą 30% wzrostu wartości nieruchomości gruntowych położonych w B. przy ul. [...], oznaczonych jako działki: nr [...] powstałej na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż w stosunku do oznaczonych wyżej nieruchomości utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2004 r. dotychczasowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, określony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej Bydgoszczy z dnia [...] 1990 r. [...]Nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedla "[...]" w B., w rejonie ulicy [...], zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2004 r. [...], obowiązuje od [...] 2005 r. Ponadto orzekający organ zwrócił uwagę, że na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] 2005 r. B. dokonały sprzedaży ww. działek przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie nowego planu miejscowego. Zaistniałe okoliczności, tj. uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprzedaż przedmiotowych nieruchomości, stanowiły dla organu podstawę, stosownie do art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty - tzw. renty planistycznej dla zbywcy nieruchomości - B. Wysokość opłaty planistycznej ustalono na dzień sprzedaży nieruchomości, przy czym stosowne wyliczenie oparto na różnicy między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu planu miejscowego, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem nowego planu. W następstwie niniejszego wyceną objęto obszar o pow. 13.056 m2 - w aktualnym planie oznaczonego jako "7U/UC – teren zabudowy usługowej z możliwością rozmieszczenia obiektów handlowych o pow. sprzedaży powyżej 2000 m²", natomiast część działek nr [...] przeznaczona pod drogi publiczne nie została oszacowana z uwagi na zerową stawkę procentową służącą naliczeniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy wykazał wzrost wartości prawa użytkowania wieczystego sprzedanych działek w wyniku uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego o kwotę 1.224.564,- zł, co stosownie do uchwały nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2004 r., przewidującej dla terenu oznaczonego symbolem "7U/UC" procentową stawkę opłaty w wysokości 30% wzrostu wartości nieruchomości, pozwoliło na określenie jednorazowej opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w wysokości 367.369,20 zł. Organ zwrócił też uwagę, że pomimo przekazania pełnomocnikowi (na jego wniosek) kopii operatu szacunkowego w dniu 19 maja 2006 r., do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie wniósł zastrzeżeń do jego treści. W odwołaniu kwestionującym w całości powyższą decyzję, B. wniosły o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia uzasadniając to koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części lub też uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na jej treść tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez nie zgromadzenie i nie rozważenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności sposobu dotychczasowej możliwości korzystania z nieruchomości w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który to sposób został określony w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] 2000 r. (nr [...] , sygn. [...]) wydanej przez Prezydenta Miasta B. Podniesione braki w zakresie postępowania dowodowego miały też dotyczyć, zdaniem strony odwołującej, nie uwzględnienia przez orzekający organ wyników przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego (sygn. akt II SA/Gd 1439/01) prowadzonych w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wielofunkcyjnego [...]z funkcją usługowo - handlową i parkingiem wielopoziomowym w rejonie ulic [...]. Wskazano przy tym, powołując się na poglądy przedstawicieli doktryny, iż organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, a prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego - w rozpatrywanej sprawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Potwierdzeniem tego stanowiska uczyniono też wybrane tezy orzecznictwa sądowego m.in. zawarte w wyroku NSA z dnia 26 października 1984 r. (sygn. akt II SA 1205/84, publ. ONSA z 1984 r., nr 2, poz. 98), wyroku NSA z dnia 10 lutego 1981 r. (sygn. akt SA 910/80, ONSA z 1981 r., nr 1, poz. 7), wyroku NSA z dnia 19 marca 1981 r. (sygn. akt SA 234/81, ONSA z 1981 r., nr 1, poz. 23) oraz wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r. (sygn. akt SA 503/81). Ponadto odwołująca spółka zarzuciła brak wymaganego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji, wskazując jednocześnie, iż organ administracji obowiązany jest podać w uzasadnieniu faktycznym swej decyzji m.in. dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz podać podstawę prawną z obowiązkiem jej wyjaśnienia, w szczególności w zakresie przyjętej wykładni. Zdaniem strony odwołującej podczas wydania zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia elementarnych zasad postępowania dowodowego unormowanych stosowanymi przepisami K.p.a. w odniesieniu do operatu szacunkowego poprzez bezkrytyczne uznanie operatu za prawidłowy pomimo, że sporządzony został przez rzeczoznawcę majątkowego R. U. w sposób nieprecyzyjny. Wskazano, iż bezcelowe jest dokonywanie szacunków w sytuacji gdy szukane wartości można wskazać przy pomocy obiektywnych liczb, które można uzyskać z właściwych umów notarialnych dotyczących sprzedaży spornej nieruchomości. Podnosząc argumentację, iż ustawodawca wiąże skutki naliczenia jednorazowej opłaty z uzyskaniem dodatkowych korzyści w razie zwiększenia się wartości nieruchomości, strona odwołująca zwraca uwagę, że wyzbycie się przez nią własności nieruchomości nie wiązało się z dodatkowym przysporzeniem, wynikającym z faktu obowiązywania od dnia 1 stycznia 2005 r. nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ przeniesienie własności nieruchomości w czerwcu 2005 r. nastąpiło z uwzględnieniem ceny ustalonej w umowie przedwstępnej z maja 2004 r., a więc w okresie poprzedzającym wejście w życie nowego planu miejscowego. Uzasadnieniem natomiast dla zarzutu naruszenia przez orzekający organ zasady określonej przepisem art. 10 K.p.a. uczyniono okoliczność dostarczenia pisma w sprawie ustosunkowania się do zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego po terminie, do którego należało przedstawić stanowisko. Ponadto zarzucono zupełne pominięcie w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji bezspornych okoliczności, iż umowa ostateczna (przyrzeczona) dotycząca przeniesienia prawa użytkowania wieczystego uzależniona została od spełnienia dwu alternatywnych warunków tj. uprawomocnienia się decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia 14 grudnia 2000 r., przy czym warunek ten miałby zostać spełniony jeżeli skarga wniesiona przez Wspólnotę Mieszkaniową (w sprawie oznaczonej sygn. akt: II SA/Gd 1439/01) zostałaby przez Ośrodek Zamiejscowy NSA w Gdańsku oddalona, lub doszłoby do uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego pozwalającego na realizację inwestycji polegającej na budowie wielofunkcyjnego Centrum Biznesowo - Kongresowego z funkcją usługowo - handlową i parkingiem wielopoziomowym w rejonie ulic [...], określonego przez kupującego w umowie przedwstępnej. Zdaniem strony odwołującej podczas wydawania zaskarżonej decyzji nie uwzględniono ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. z dnia [...] 1999 r., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 1999 r., z którego wynika, że nieruchomości objęte zakresem przedmiotowym zaskarżonej decyzji powinny zostać przeznaczone na realizację usług o charakterze ogólnomiejskim i centrotwórczym, charakteryzujących się atrakcyjnym programem oraz wyspecjalizowanego handlu i rzemiosła. Jeżeli zaś chodzi o naruszenie przepisów prawa materialnego, odwołująca spółka wskazała na uchybienie przepisu art. 37 ust. 1 (zdanie 2) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez bezpodstawne przyjęcie, że uchwalenie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Śródmieście w B., w rejonie ulicy O. w B. zatwierdzonego uchwałą [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2004 r. spowodowało wzrost wartości nieruchomości położonych w B. przy ulicy P. oraz naruszenie art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości, w stosunku do których w zaskarżonej decyzji ustalono rentę planistyczną. Uzasadniając powyższy zarzut strona odwołująca podniosła, iż jednym z wymienianych w ustawie warunków stwarzających możliwość naliczenia opłaty jednorazowej jest wykazanie związku zmiany wartości nieruchomości z uchwaleniem planu miejscowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pominięcie w zebranym materiale dowodowym przez organ pierwszej instancji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia [...] 2000 r. (sygn. akt [...] ) oraz decyzji Nr [...] z dnia [...] 2001 r. (sygn. akt [...]) wynikało z faktu, iż utraciły one ważność z dniem 31 grudnia 2002 r. i nie zostały przedłużone. Z uwagi na fakt, iż wejście w życie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru oraz zbycie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło po tej dacie, stwierdzono prawidłowość działania organu pierwszej instancji, który nie mógł rozpatrywać w postępowaniu o ustalenie opłaty planistycznej decyzji administracyjnych, które w obrocie prawnym nie posiadały mocy obowiązującej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. organ odwoławczy podniósł, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, na których oparto rozstrzygnięcie, a które bezspornie miały miejsce, jak również podana została oraz wyjaśniona podstawa prawna rozstrzygnięcia. Stwierdzono też, że uzasadnienie nie zawiera wskazania dowodów, którym odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, ponieważ takich dowodów nie zgromadzono. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu nierzetelności operatu szacunkowego, sporządzenie którego zdaniem strony odwołującej winno odwoływać się do wartości nieruchomości objętych postępowaniem o ustalenie opłaty planistycznej, nie zaś do transakcji z obrotu wolnorynkowego. Wskazano, że tylko sporządzający operat szacunkowy, z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa i wskazówek zawartych w Wytycznych Rzeczoznawców Majątkowych dokonuje wyboru nieruchomości do porównania, natomiast podane przez skarżącego ceny, zawarte w umowach przedwstępnych, które w kilku przypadkach nie znalazły swojego finału, są cenami transakcyjnymi uzgodnionymi pomiędzy uczestnikami transakcji i nie mogą stanowić czynnika odzwierciedlającego wzrost wartości zbytych nieruchomości. Powołując się na art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) organ odwoławczy podniósł, iż wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Wyjaśniając metodologię postępowania rzeczoznawczy majątkowego wskazano, że dla ustalenia stanu planistycznego sprzed uchwalenia planu miejscowego przyjąć należy, że dotychczasowy plan ogólny stracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 r., a decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wygasła, w związku z czym przyjęto aktualny sposób użytkowania i wykorzystania terenu, co zgodne jest ze Standardem VII.1.10 "Zasad sporządzania operatu szacunkowego - Określenie przeznaczenia nieruchomości". Natomiast dla ustalenia stanu planistycznego po uchwaleniu planu miejscowego przyjęto obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedla Śródmieście, zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2004 r. Organ odwoławczy przyznał, że co do zasady ceny transakcyjne stanowią podstawowe i najbardziej wiarygodne dla rzeczoznawcy majątkowego, udokumentowane źródło informacji dotyczące wartości rynkowej nieruchomości, jednak źródłem tych informacji nie mogą być – jak chciałaby strona - ceny odnotowane w umowach przedwstępnych sprzedaży, które nie muszą mieć charakteru ostatecznych i zazwyczaj nie są dostępne dla rzeczoznawcy. Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pozbawienia pełnomocnika strony prawa do zrealizowania uprawnień zawartych w art. 10 K.p.a., ponieważ strona oraz wskazani przez stronę pełnomocnicy uczestniczyli na bieżąco w postępowaniu, czego dowodzi zawarta w aktach postępowania korespondencja. Podniesiona okoliczność dostarczenia pisma w sprawie ustosunkowania się do zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego po terminie, do którego należało przedstawić stanowisko, wynika według organu z faktu dwukrotnego awizowania przesyłki pocztowej i jej odbioru dopiero w 12 dniu od momentu możliwie najwcześniejszego jej odbioru, co wskazywałoby na to, że kancelaria prawnicza była nieczynna przez 12 dni. Podkreślono również, że także w okresie od 12 czerwca 2006 r. do dnia wydania decyzji, żaden z pełnomocników strony nie kontaktował się pisemnie bądź telefonicznie z pracownikami organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, iż zarzut pominięcia ustaleń zawartych w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 1999 r. jest bezpodstawny, ponieważ studium nie jest aktem prawa miejscowego, a w dacie sprzedaży nieruchomości obowiązywał nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatem słusznie przyjęto, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do ustalenia wartości nieruchomości przed wejściem w życie nowego planu, faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości. Ponadto wskazano, iż w operacie szacunkowym przy wycenie wzrostu wartości nieruchomości rzeczoznawca metodą planimetryczną wyznaczył powierzchnie obszarów objęte różnym przeznaczeniem, jak również wyłączył z wyceny obszar celu publicznego (droga) o pow. 1.069 m2, w wyniku czego opłatę planistyczną ustalono dla obszaru znajdującego się w ustaleniu "7U/UC" o pow. 13.056 m2. Organ uznał także nietrafność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, mający przejawiać się w nie wykazaniu związku przyczynowego pomiędzy uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a wzrostem wartości nieruchomości, których dotyczy decyzja. Zwrócono uwagę, iż związek taki został w sposób nie budzący wątpliwości wykazany operatem szacunkowym, a zarzut braku wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego, skarżący opiera na okolicznościach, które nie zostały udowodnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniesionej przez Z. zaskarżono w całości decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy orzeczenie organu I instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ewentualnie o jej uchylenie w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, ppkt "c" cyt. ustawy. W pierwszej kolejności strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 154 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 37 ust. 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieuwzględnienie przeznaczenia nieruchomości zawartego w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 1999 r. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, powołując się na art. 154 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 102 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 141, poz. 1492), iż w przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wskazując przy tym na regulację zawartą w art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewidującą, że w odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości oraz zasad określania skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości i skutków finansowych stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami. Mając powyższe na uwadze skarżąca podniosła, iż obowiązujące przed uchwaleniem "nowego" miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta B. – zatwierdzone uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 1999 r., przewidywały możliwość budowy obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m². Ponadto wskazano, że uchwalone [...] 1999 r. studium powstało w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, która to ustawa nie zawierała takich unormowań prawnych, jak obecnie obowiązujący art. 10 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z czym według skarżącej, trudno jest wymagać, aby studium (uchwalone w dniu 24 listopada 1999r.) zawierało określenie obszaru rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000m2. W konsekwencji stwierdzono, że poza dyskusją pozostaje fakt, że uchwalone w dniu [...] 1999 r. studium jest zgodne z prawem i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, czego poparciem miałyby być przytoczone poglądy doktryny m.in. Z. Kostki i J. Hyli stwierdzających, iż "ustawodawca przyjął zasadę, że pod rządami nowej ustawy o planowaniu przestrzennym zachowują moc, podstawowe w procesie planowania przestrzennego gminy, akty w postaci studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz planów miejscowych uchwalonych po dniu 1 stycznia 1995 r. czyli w okresie obowiązywania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym" (Por. Z. Kostka, J, Hyla, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz i przepisy wykonawcze, Gdańsk 2004, teza 1-sza do art. 87, s. 146 -147). W konsekwencji wywiedziono, iż uchwała Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodna jest ze studium, co należy ocenić poprzez pryzmat art. 154 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Strona skarżąca zarzuciła ponadto nieprawidłowe określenie w operacie szacunkowym przeznaczenia nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego, stanowiące podstawę wyliczeń wartości nieruchomości. W szczególności wskazano, że Standardy Rzeczoznawców Majątkowych nie mogą stanowić podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnej chociażby ze względu na sprzeczność z przepisem 154 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Uzasadniając treść zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, skarżąca spółka, powołując się na liczne poglądy doktryny oraz judykatury (przedstawione już wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji) stwierdziła m.in., że zasada prawdy obiektywnej jako naczelna zasada postępowania, ma znaczący wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000. str. 56). Naruszenie przywołanej zasady prawnej w niniejszej sprawie miało nastąpić, zdaniem strony skarżącej, poprzez nie zajęcie stanowiska w formie postanowienia przez organ odwoławczy wobec zawnioskowanych przez stronę dowodów, co stanowi rażące naruszenie art. 78 K.p.a. Jako potwierdzenie tego stanowiska przywołano pogląd wyrażony przez NSA, który stwierdził, że organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym swej decyzji między innymi dowody, na jakich się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Organ jest obowiązany szczegółowo wyjaśnić motywy jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy (wyrok NSA z dnia 22 października 1981 r. oznaczony sygn. I SA 2147/81; publ. ONSA 1981, z. 2, poz. 104). Podnosząc zaś zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej w operacie szacunkowym skarżąca spółka stwierdziła, że przed uchwaleniem planu miejscowego nie było możliwe przeznaczenie terenu na cele przemysłowe, a negowanie wartości dla sprawy studium jako materiału dowodowego oraz niedokonanie analizy jego zapisów stanowi podstawowy błąd w przedmiotowej sprawie, którego wartość w ustalaniu przez organy administracji publicznej stanu faktycznego ma istotne znaczenie, rzutujące na treść wydanej decyzji. Skarżąca zwróciła też uwagę, że zarówno przed jak i po uchwaleniu nowego miejscowego planu, omawiany teren użytkowany był dla potrzeb działalności produkcyjno - przetwórczej prowadzonej przez Z. Zgodnie z zapisami studium nie przewidywano możliwości zachowania na tym obszarze funkcji produkcyjnej, którą przyjął jako przeznaczenie nieruchomości przed uchwaleniem nowego planu w swym opracowaniu rzeczoznawca, a organy administracji nie dokonały weryfikacji powyższych zapisów, choć prawo i studium są faktami znanymi dla organu. W związku z powyższym strona skarżąca wystąpiła, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o dopuszczenie dowodu z akt postępowania nadzorczego prowadzonego przez Wojewodę [...] na okoliczność zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2004 r. ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 1999 r. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po raz kolejny organ podkreślił słuszność stanowiska przyjmującego wzrost wartości nieruchomości objętych nowym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym zaistniała konieczność ustalenia jednorazowej opłaty w trybie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto stwierdzono bezzasadność zarzutu dotyczącego bezprawnego przyjęcia w operacie szacunkowym faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego, zamiast ustalenia, jakie było przeznaczenie nieruchomości według ww. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B., ponieważ stosownie do treści przepisu art. 37 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, w rozpatrywanej sprawie występuje sytuacja braku dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia odwołanie do faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości dla oceny ewentualnego wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia, a zwłaszcza stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Istota obowiązku uregulowanego w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (cyt. na wstępie), stanowiącego formę tzw. renty planistycznej, sprowadza się do uiszczenia przez właściciela opłaty w razie wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W myśl tego przepisu, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, przy czym wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Należy więc przyjąć, iż co do zasady podstawa prawna obowiązywania instytucji opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określająca podstawowe zręby jej funkcjonowania, unormowana została przez ustawodawcę w cyt. wyżej ustawie. Takie stwierdzenia nabiera szczególnego znaczenia w przypadku konieczności zastosowania, na potrzeby orzekania w konkretnej sprawie, przepisów prawnych zawartych w aktach nie tylko różnego rzędu, a których wzajemny stosunek wywiera istotny wpływ z punktu widzenia przyjętych metod interpretacyjnych na potrzeby rozstrzygnięcia zaistniałego w sprawie sporu. Niewątpliwie przyznać należy, że ratio legis wprowadzenia przez ustawodawcę opłaty na rzecz gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi swoistą partycypację tej jednostki samorządu terytorialnego w zyskach, jakie przynosi zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła w związku ze zmianą ustaleń zawartych w planie miejscowym. Kluczowym zatem zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia na potrzeby ewentualnego nałożenia takiej opłaty, staje się ustalenie okoliczności wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości wskutek uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, a w dalszej kolejności konkretyzacji wymaga wielkość tego zjawiska. Również w tym zakresie podstawowego znaczenia nabiera regulacja prawna przewidziana przepisem art. 37 ust. 1 zdanie drugie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl tego przepisu, obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Słusznie zatem organ odwoławczy zauważa, że przepis ten przewiduje dwie sytuacje związane z określeniem wzrostu (obniżenia) wartości nieruchomości. Pierwsza związana jest ze zmianą planu miejscowego i wówczas należy brać pod uwagę wartość terenu przy uwzględnieniu jego przeznaczenia określonego w planie miejscowym przed jego zmianą oraz w planie miejscowym zmienionym. Druga natomiast sytuacja, przewidziana cytowanym przepisem, związana jest z uchwaleniem planu miejscowego w przypadku uprzedniego braku takiego planu, który to przypadek niewątpliwie dotyczy rozpatrywanej sprawy. W takiej sytuacji, zgodnie z dyspozycją omawianego przepisu, wzrost wartości nieruchomości należy oceniać uwzględniając przeznaczenie terenu obowiązujące po uchwaleniu planu miejscowego oraz faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego. W zależności więc, czy postępowanie o ustalenie wysokości opłaty planistycznej dotyczy terenu objętego zmianą dotychczas obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy też chodzi o sytuację dotychczasowego braku takiego planu; punktem odniesienia do wartości nieruchomości po uchwaleniu nowego planu miejscowego jest przeznaczenie tej nieruchomości w dotychczas obowiązującym planie (przypadek I) lub faktyczny sposób jej wykorzystania (przypadek II). Podkreślenia wymaga, iż przedstawione unormowanie trybu postępowania celem ustalenia przesłanki wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, jest wewnętrznie spójne i w pełni kompletne, dlatego nieuzasadnione są wszelkie próby porównawczych interpretacji innych przepisów prawnych dla rozstrzygnięcia kwestii wyraźnie określonych przywołaną regulacją. W tym kontekście rozpatrywać należy treść przepisu o odsyłającym charakterze, a mianowicie art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości oraz zasad określania skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości i skutków finansowych stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami. O ile więc sama metodyka postępowania w celu ustalenia ewentualnego wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, wynikająca ze specyfiki tego postępowania, ukształtowana została w przytoczonych powyżej przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to wszelkie kwestie związane z technicznym określeniem wartości nieruchomości, na podstawie cyt. przepisu zostały poddane rozstrzyganiu w oparciu o stosowne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym wartość nieruchomości jest ustalana przez rzeczoznawców majątkowych na zasadach i w trybie określonym w przepisach działu IV ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, póz. 2109 z późn. zm.). Stosownie do treści art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (ust. 1). W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). W przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (ust. 3). Należy jednak mieć na uwadze, stosując ten przepis, że stanowi on ogólną regulację sposobu postępowania podczas wyceny nieruchomości także w innych przypadkach, niż związane z ustaleniem opłaty planistycznej. Rzeczoznawca majątkowy w trakcie sporządzania operatu szacunkowego mającego pozwolić na ustalenie wzrostu wartości nieruchomości wskutek uchwalenia planu miejscowego, musi więc mieć na uwadze specyfikę postępowania planistycznego i odrębność unormowań odnoszących się do niej, a których wpływ na ostateczny wynik podjętej przez niego czynności jest bardzo istotny. Ogólna konstrukcja unormowania zawartego w art. 154 cyt. ustawy oparta została na wprowadzeniu podstawowego trybu postępowania rzeczoznawcy określonego w ust. 1 tego przepisu i alternatywnych dyspozycji odnoszących się do szczególnych sytuacji przewidzianych w jego ust. 2 i 3. Zważywszy więc, że sposób postępowania związanego z wyborem właściwych punktów odniesienia w celu ustalenia ewentualnego wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozstrzyga regulacja przepisu art. 37 ust. 1 zd. drugie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to na potrzeby dokonania konkretnej, przedmiotowej wyceny zastosowanie znajdzie niezbędna dla jej przeprowadzenia reguła ogólna zawarta w ust. 1 cyt. przepisu, w związku z czym nie ma potrzeby odwoływania się w tym przypadku do treści przepisów ust. 2 i 3 cyt. art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na tej podstawie uznać należy bezzasadność podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego bezprawnego przyjęcia w operacie szacunkowym faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego, zamiast ustalenia, jakie było przeznaczenie nieruchomości według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B. W konsekwencji, skoro okoliczność obowiązywania ww. studium dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia nie miała, nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. w zakresie nieuwzględnienia dowodów na okoliczność obowiązywania Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B., ponieważ stosownie do treści art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W ocenie Sądu nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej unormowanej w art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest prawidłowy, zgodny z przepisami prawa i standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych. Jak wyraźnie wskazuje treść przepisu art. 154 ust. 1 ab initio ustawy o gospodarce nieruchomościami, do rzeczoznawcy majątkowego należy wybór właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, przy czym stosownie do art. 152 ww. ustawy sposoby określenia wartości, stanowiące podejście do ich wyceny, są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości. Mając to na względzie rzeczoznawca majątkowy wyraźnie wskazał w operacie szacunkowym (str. 10), iż w procesie wyceny, dla każdego ze stanów nieruchomości zastosowano podejście porównawcze metodą korygowania ceny średniej, którą generalnie stosuje się w przypadku wystarczającej ilości transakcji do analizy porównawczej. Nie sposób w związku z powyższym odmówić rzetelności sporządzonego operatu podnosząc zawarty w skardze zarzut, iż ceny nieruchomości z umów przedwstępnych, które w kilku przypadkach nie znalazły swojego finału, są cenami transakcyjnymi uzgodnionymi pomiędzy uczestnikami transakcji i powinny stanowić czynnik odzwierciedlający wzrost wartości zbytych nieruchomości. Jak wynika bowiem z treści art. 151 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt ustawy wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu założenia, że strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy oraz upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy. Natomiast podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego, przy czym następnie wartości te koryguje się w zależności od wskazanych w dalszej części art. 153 ust. 1 ww. ustawy przesłanek. Oprócz tego zwrócić należy uwagę na szczegółowe rozwiązania prawne zawarte w akcie wykonawczym do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, które w § 50 pkt 1 stanowi, że przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości dla ustalenia odszkodowania lub opłaty, o których mowa w art. 36 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określa się wartość nieruchomości uwzględniając jej przeznaczenie przed uchwaleniem planu miejscowego lub przed jego zmianą oraz jej przeznaczenie po uchwaleniu planu miejscowego lub po jego zmianie. Natomiast w przypadku gdy przed uchwaleniem obowiązującego planu miejscowego nie obowiązywał plan miejscowy lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy określaniu wartości nieruchomości dla celów, o których mowa w ust. 1, przyjmuje się faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem tego planu (§ 50 ust. 3). Przedstawione unormowanie wpisuje się więc w omówioną powyżej interpretację przepisu art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto stanowisko takie potwierdzone zostało również przez doktrynę i dotychczasowe orzecznictwo wskazujące, że wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powinna odzwierciedlać różnicę między wartością nieruchomości przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jej wartością w dniu jej zbycia. Z kolei różnica ta, a co za tym idzie - odszkodowanie albo renta planistyczna, powinny wiązać się z obiektywną zmianą wartości nieruchomości, a nie z ceną ustaloną przez strony umowy (por. w odniesieniu do renty planistycznej: A. Cisek, J. Kremis, glosa do uchwały NSA z dnia 30 października 2000 r., OPK 16/00, OSP 2001, z. 10, poz. 152). Przeprowadzonemu w niniejszej sprawie postępowaniu nie można więc zarzucić naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. przez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych na podstawie nierzetelnego operatu szacunkowego, bowiem analiza akt sprawy, w szczególności zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdza tego zarzutu. Dokonane ustalenia stanu faktycznego oparte zostały na materiale dowodowym cechującym się precyzyjnością ustaleń i profesjonalizmem sporządzenia. Należy bowiem zwrócić uwagę na szczególną charakterystykę postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowych na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego efekt finalny w postaci stosownej decyzji, uzależniony jest w głównej mierze od wyniku wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, uwzględniającego omówioną powyżej, szczególną procedurę sporządzania operatu szacunkowego. Emanacją prawidłowo przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, które zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że materiał dowodowy został w przedmiotowej sprawie zebrany w sposób wyczerpujący, zaś stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego czy materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Wniosek o dopuszczenie dowodu z akt postępowania nadzorczego prowadzonego przez Wojewodę [...] na okoliczność zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2004 r. ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 1999 r. podlegał oddaleniu, gdyż zgodnie z art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Biorąc więc pod uwagę, że zgłoszony wniosek nie dotyczył okoliczności posiadającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wniosek podlegał oddaleniu na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI