II SA/Bd 144/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego K. J., który wskazał jako miejsce zamieszkania altanę na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych (ROD). Organy administracji obu instancji uznały, że zamieszkiwanie na terenie ROD jest niedozwolone zgodnie z ustawą o ROD, a altana nie spełnia definicji lokalu mieszkalnego, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Skarżący argumentował, że jego centrum życiowe znajduje się w altanie, która jest murowana, ocieplona i wyposażona w media, a adres ten jest używany w kontaktach z różnymi urzędami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organy nie mogą arbitralnie odrzucać miejsca zamieszkania na terenie ROD, powołując się na zakaz zamieszkiwania, bez wcześniejszej weryfikacji faktycznego stanu rzeczy. Sąd wskazał na potrzebę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego i jego centrum życiowego, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących pomocy społecznej i możliwości zameldowania w altanie. Sąd zwrócił uwagę, że inne organy państwowe honorują adres na terenie ROD jako miejsce zamieszkania, a definicja lokalu mieszkalnego nie jest decydująca w kontekście świadczeń pomocowych. Uchylono zaskarżone decyzje z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie miejsca zamieszkania dla celów świadczeń socjalnych, w szczególności w przypadkach zamieszkiwania w obiektach niestandardowych (altany ROD) oraz interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zamieszkiwania w altanie na terenie ROD i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zamieszkiwanie w altanie na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych (ROD) wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zamieszkiwanie w altanie na terenie ROD nie wyklucza przyznania dodatku węglowego, jeśli jest to faktyczne i stałe miejsce zamieszkania wnioskodawcy, a organy administracji nie zweryfikowały tego faktu w sposób należyty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie mogą automatycznie odrzucać wniosku o dodatek węglowy tylko dlatego, że wnioskodawca zamieszkuje w altanie na terenie ROD, powołując się na zakaz zamieszkiwania w takich obiektach. Kluczowe jest ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania i centrum życiowego wnioskodawcy, co wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i analizy dowodów, a nie opierania się wyłącznie na formalnych definicjach lokalu mieszkalnego czy przepisach ustawy o ROD.
Czy organ administracji ma prawo oceniać zdatność obiektu budowlanego (altany) do zamieszkiwania w postępowaniu o przyznanie dodatku węglowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ pomocowy nie jest władny dokonywać oceny zdatności budowli (altany) do wypełniania funkcji mieszkaniowej w postępowaniu o przyznanie dodatku węglowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w postępowaniu o przyznanie dodatku węglowego organ bada potrzeby osoby wnioskującej i czy stały pobyt (zamieszkanie) mieści się w pojęciu gospodarstwa domowego ogrzewanego zadeklarowanym źródłem. Organ powinien wiązać pomoc z miejscem stałego, niezakłóconego pobytu, a nie z formalną definicją lokalu mieszkalnego.
Czy organy administracji prawidłowo zweryfikowały miejsce zamieszkania skarżącego, który wskazał jako adres zamieszkania altanę na terenie ROD?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie przeprowadziły należytej weryfikacji miejsca zamieszkania skarżącego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy powinny były przeprowadzić wywiad środowiskowy, zweryfikować dokumenty wskazujące na adres zamieszkania skarżącego (np. PIT, dane z urzędów), a także wziąć pod uwagę orzecznictwo dopuszczające zameldowanie w altanie ROD. Odmowa przyznania świadczenia bez takiej weryfikacji jest wadliwa.
Przepisy (23)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do CEEB.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
u.d.w. art. 2 § 9
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r.
u.d.w. art. 2 § 12
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.
u.d.w. art. 2 § 15
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w CEEB.
u.d.w. art. 2 § 15a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Określa informacje, które organ gminy bierze pod uwagę podczas weryfikacji wniosku o dodatek węglowy.
u.d.w. art. 2 § 15b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku wątpliwości dotyczących gospodarstwa domowego, organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy.
u.d.w. art. 2 § 15c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.
u.d.w. art. 2 § 15g
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy główne źródło ogrzewania nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB do 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania jest źródło z art. 2 ust. 1.
u.rod art. 12
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Na terenie działki ROD obowiązuje zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej.
u.o.p.l. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Definiuje pojęcie lokalu, wskazując, że nie jest nim pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu, np. w domach wypoczynkowych.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Określa, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i jej działań.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje organowi zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje, aby uzasadnienie decyzji zawierało rozstrzygnięcie o żądaniach stron oraz o podstawie prawnej rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, w przypadku uchylenia decyzji, może orzec o wykonaniu lub o wstrzymaniu wykonania decyzji.
u.p.s. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 6 § 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Definicja osoby bezdomnej.
u.e.l. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Dane zgromadzone w rejestrze PESEL.
u.e.l. art. 6a § 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Dane zgromadzone w rejestrze mieszkańców.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zweryfikowały należycie miejsca zamieszkania skarżącego. • Zakaz zamieszkiwania na terenie ROD nie może być automatycznie podstawą do odmowy przyznania dodatku. • Należy przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania.
Odrzucone argumenty
Skarżący zamieszkuje na terenie ROD, co jest niedozwolone. • Altana na terenie ROD nie jest lokalem mieszkalnym.
Godne uwagi sformułowania
Organ pomocowy nie jest władny dokonywać oceny zdatności budowli (altany) do wypełniania funkcji mieszkaniowej. • W postępowaniu o przyznanie dodatku węglowego organ bada potrzeby osoby wnioskującej o dodatek węglowy. • Nie może być tak, że jedne organy państwowe [...] będą honorowały, jako miejsce stałego pobytu skarżącego i zamieszkania altanę na działkach ROD, a inne nie.
Skład orzekający
Anna Klotz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
sędzia
Joanna Brzezińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie miejsca zamieszkania dla celów świadczeń socjalnych, w szczególności w przypadkach zamieszkiwania w obiektach niestandardowych (altany ROD) oraz interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zamieszkiwania w altanie na terenie ROD i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i porusza problematykę ustalania miejsca zamieszkania dla osób w trudnej sytuacji życiowej, zamieszkujących w niestandardowych obiektach. Pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście organów administracji.
“Czy można dostać dodatek węglowy, mieszkając w altanie na działce ROD? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.