II SA/Bd 144/23

II SA/Bd 144/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Saniewski
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2022 r. nr [...].
Uzasadnienie
K. J. w dniu [...] października 2022 r. wniósł o wypłatę dodatku węglowego.
Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] października 2022 r. znak: [...] orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu stanowiska organ wskazał, że wnioskodawca zamieszkuje na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych w D. przy ul. O. Głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe, która pełni funkcję co, który 2 lutego 2022 r. został wpisany do CEEB.
K. J. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. od decyzji organu I instancji, w którym wskazał że faktycznie zamieszkuje na terenie działek ROD D., tu znajduje się jego centrum życiowe. Na dowód powyższego do odwołania dołączył dokumenty potwierdzające ten fakt, tj. dowód rejestracyjny pojazdu, PIT oraz dokumenty z banku. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku węglowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. Nr [...], działając na podstawie m.in. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.), dalej u.d.w., art. 52 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000),utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2022 r. znak: [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji wskazało, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 ustawy. Co istotne, przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85 % węgla kamiennego.
Kolegium zwróciło uwagę, że nowe zasady wprowadzone przepisami ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) umożliwiają przyznanie dodatku również, gdy źródło ogrzewania zostało wpisane/zgłoszone do CEEB po 11 sierpnia 2022 r. lub w ogóle nie zostało wpisane/zgłoszone zostało do CEEB (w tych przypadkach konieczne jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego). W przedmiotowej sprawie deklaracja złożona została 2 lutego 2022 r.
Za kluczowe w przedmiotowej sprawie organ uznał to, że ustawa o dodatku węglowym wprost odwołuje się do miejsca zamieszkania, jako warunku dla przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 2, ust. 3a, ust. 3b i ust. 12 u.d.w.). Mimo, że pojęcie miejsca zamieszkania nie zostało w u.d.w. zdefiniowane, organ odwołał się do art. 25 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360), który to przepis określa, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Organ odwoławczy stwierdził, że miejsce zamieszkania na stałe w domu na działce ROD stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia, ponieważ zgodnie z art. 12 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073), na terenie działki obowiązuje zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia działalności gospodarczej, lub innej działalności zarobkowej. Zdaniem organu, od strony formalnej domek lub altana na ww. działce nie może więc stanowić miejsca zamieszkania i w związku z powyższym, brak jest podstaw do przyznania przedmiotowego dodatku.
Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 172), ilekroć w ustawie jest mowa o lokalu, należy przez to rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. W powołanym przepisie ustawodawca wymienił jedynie przykładowe obiekty, których nie uznaje się za lokal mieszkalny. Organ odwoławczy stwierdził, że altana, domek na działce ROD, domek holenderski - nie służą zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych i prowadzeniu w nim gospodarstwa domowego. Kolegium, dodało, że nie kwestionuje możliwości zamieszkiwania przez odwołującego pod wskazanym we wniosku adresem, tj. na działce rekreacyjnej, jednak nie daje to podstaw do przyznania dodatku węglowego.
K. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2022 r. Nr [...], w której zarzucił rażące naruszenie prawa administracyjnego oraz art. 32 Konstytucji RP. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Następnie, w piśmie z dnia 7 marca 2023 r. wystąpił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i doprecyzował skargę, wskazując że organ błędnie i "rozszerzająco" ocenił, że altana, w której zamieszkuje na działce ROD w D. nie może służyć zaspakajaniu jego potrzeb życiowych. Podał, że jest to budynek murowany, ocieplony, wyposażony w prąd, ujęcie wody, własne szambo, ogrzewanie i od 2016 r. zaspakaja nieprzerwanie jego potrzeby mieszkaniowe. Podał, że jego adres pobytu w altanie nr [...] przy ul. O. w D. gm. B. funkcjonuje m.in. w Urzędzie Skarbowym, Wydziale Komunikacji, UG B., Banku [...], Urzędzie Pocztowym. Skarżący podał, że w wyroku II SA/Bd 589/12 WSA w Bydgoszczy stwierdził, że nie wyklucza przeznaczenia działki ROD do zaspakajania potrzeb mieszkaniowych.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a., stanowiąc, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. 9 i 12 ustawy). Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) - art. 2 ust. 13 ustawy.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy).
Jak stanowi art. 2 ust. 15a ustawy (dodany łącznie z ust. 15b-15e do ustawy na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw - Dz. U. z 2022 r. poz. 1967, dalej też jako "ustawa zmieniająca"), dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
W myśl art. 2 ust. 15b ustawy, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy).
Stosownie do art. 2 ust. 15f ustawy, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku, organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 15g ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
Przywołane wyżej przepisy przedstawiają zasady prowadzenia postępowania w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest, co do zasady, na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f ustawy). Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (poprzedzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.
Przedmiotem kontroli sądowej jest rozstrzygnięcie organu administracji, którym odmówiono skarżącemu przyznania dodatku węglowego z uwagi na wskazane przez niego miejsce zamieszkania – dom na terenie ROD.
Bezsporne w sprawie jest, że skarżący zamieszkuje na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych w D. przy ul. O. nr [...] w D. gm. B. Adres ten skarżący wskazał jako miejsce prowadzenia gospodarstwa domowego, w którym głównym źródłem ogrzewania jest kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe, która pełni funkcję co, wpisane 2 lutego 2022 r. do CEEB.
W ocenie organu, wskazane przez skarżącego miejsce zamieszkania stanowi przeszkodę do przyznania dodatku węglowego, ponieważ jednym z warunków do przyznania dodatku węglowego jest posiadanie miejsca zamieszkania. W ocenie organu, dom (altana) na działce ROD nie służy zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych i prowadzeniu w nim gospodarstwa domowego, ponieważ zgodnie z art. 12 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1073), na terenie działki obowiązuje zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia działalności gospodarczej, lub innej działalności zarobkowej.
Z uwagi na powyższe, spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wyjaśnienia kwestii, czy wskazane we wniosku miejsce zamieszkania na terenie ROD nie daje podstaw do przyznania dodatku węglowego.
Odnosząc się do przedmiotu sporu należy wskazać, że z oświadczeń skarżącego oraz dokumentów, na które się on powołał w piśmie z 7 marca 2023 r. wynika, że altana nr [...] przy ul. O. w D. gm. B., stanowi stałe miejsce zamieszkania. Skarżący oświadczył, że od 2016 r. przebywa w murowanej altanie na terenie ogrodów działkowych.
W ocenie Sądu, deklaracje skarżącego o wskazanym w dokumentach miejscu zamieszkania powinny zostać przez organ zweryfikowane w drodze wywiadu środowiskowego. Organ nie może powoływać się na przepis art. 12 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i wywodzić na tej podstawie, że adres altany znajdującej się na terenie ROD nie jest miejscem zamieszkania skarżącego. Wychodząc z tego założenia, organ pomocowy wstępuje w uprawnienia organu meldunkowego, co jest niedopuszczalne. Z akt sprawy nie wynika, aby podejmowane były decyzje dotyczące ustalenie miejsca zamieszkania skarżącego. Natomiast dowody urzędowe wskazane przez skarżącego nie zostały poddane analizie przez organy I i II instancji. Z akt sprawy nie wynika, aby organ pomocowy zweryfikował dokumenty, które skarżący złożył do akt, tj. zeznanie podatkowe za rok 2021 (PIT-37). W dokumencie tym podany został adres zamieszkania przy ul. O., nr domu [...] w D. gm. B. Skarżący podał, że adres ten funkcjonuje m.in. w Urzędzie Skarbowym, Wydziale Komunikacji UG B., Banku [...], Urzędzie Pocztowym.
W ocenie Sądu, nie może być tak, że jedne organy państwowe, np. w celach podatkowych, czy komunikacyjnych będą honorowały, jako miejsce stałego pobytu skarżącego i zamieszkania altanę na działkach ROD, a inne nie.
Z akt sprawy nie wynika, aby organ przeprowadził oględziny wskazanego przez skarżącego miejsca zamieszkania na działkach ROD.
Podkreślić również należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych, na co słusznie skarżący zwrócił uwagę, dopuszcza zameldowanie osób stale przebywających na terenie ROD, o ile posiadają oni tam swoje centrum życiowe. Dopuszczalne jest zameldowanie osoby w altanie w ogrodzie działkowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w praktyce organów meldunkowych istniała rozbieżność w kwestii dopuszczalności zameldowania osoby na pobyt stały lub czasowy w altanie posadowionej na działce w ogrodzie działkowym. Obecnie dominuje stanowisko jednoznacznie opowiadające się za dopuszczalnością zameldowania osób na pobyt czasowy lub stały w altanie ogrodowej. Zameldowanie w altanie ogrodowej jest dopuszczalne, ponieważ oznaczenie ogrodu działkowego i konkretnej działki spełnia wymogi adresowe, zaś rolą organu meldunkowego nie jest badanie, czy obiekt budowlany nadaje się do zamieszkania. "Dopuszczalne prawnie jest zameldowanie osoby w altanie posadowionej na działce w ogrodzie działkowym. Oznaczenie altany działkowej numerem nadanym przez organizację działkowców wraz z oznaczeniem ulicy i numerem działki mieszczącej się przy niej spełnia wymogi adresu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Zarazem organ meldunkowy nie jest władny dokonywać oceny zdatności budowli (altany) do wypełniania funkcji mieszkaniowej T. Partyk, Dopuszczalność zameldowania osoby w altanie w ogrodzie działkowym, LEX/el. 2015. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje więc jednoznacznie, że zameldowanie na działce w ogrodzie działkowym jest zgodne z prawem, albowiem konieczność dokonania zameldowania nie jest uzależniona od charakteru lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r., II OSK 3075/12, LEX nr 1579492, z dnia 13 czerwca 2013 r., II OSK 26/13, LEX nr 1345228 oraz wyrok Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2 października 2012 r., II SA/Bd 589/12, LEX nr 1248570 ).
Organ w uzasadnieniu decyzji powołał się na art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 172) i na jego podstawie wywiódł, że altana skarżącego nie jest lokalem mieszkalnym. Przepis ten stanowi, że poprzez lokal należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych.
Organ nie przeprowadził jednak ustaleń, czy pobyt skarżącego pod wskazanym adresem jest krótkotrwałym. Oświadczenia skarżącego składane w toku postępowania administracyjnego przeczą takiemu twierdzeniu, skoro podał on, że przebywa na terenie ogrodów działkowych, w altanie nr [...] od 2016 r. nieprzerwanie.
Ma rację organ, że przepisy art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowią, że altana ogrodowa nie jest lokalem mieszkalnym. Z punktu istoty przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia, czy obiekt budowlany jest lokalem mieszkalnym, czy nie.
Z doświadczenia życiowego Sądowi wiadome jest, że osoby wymagające wsparcia ze strony organów pomocy społecznej napotykają bardzo często na trudności związane z zapewnieniem im lokalu mieszkalnego. Zazwyczaj osoby te nie mają miejsca zamieszkania w lokalu mieszkalnym z przyczyn finansowych, a nie z wyboru. Dlatego w postępowaniu o przyznanie dodatku węglowego, który jest świadczeniem pomocowym, miejsce zamieszkania powinno być łączone z miejscem prowadzenia gospodarstwa domowego, a nie z definicjami prawnymi pojęć, jak lokal mieszkalny. Jak wskazuje się w uzasadnieniu projektu ustawy (druk IX.2471) cyt.: "Projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego .
Sąd, mimo że podziela stanowisko organu, że altana nie jest lokalem mieszkalnym, to nie uważa, że w każdym przypadku zamieszkiwanie w takim obiekcie nie uprawnia wnioskodawcy do przyznania dodatku węglowego.
Na tle sporów o właściwość w zakresie przyznawania osobom bezdomnym prawa do świadczeń z pomocy społecznej ugruntowane zostało orzecznictwo zbudowane w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901). Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. 1. Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej, właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 5).
Pojęcie osoby bezdomnej zostało zdefiniowane w art. 6 ust. 8 u.p.s. - jest nią osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.
Organ nie ustalił, czy skarżący posiada miejsce stałego zameldowania, czy zaszły okoliczności, które nie dają mu możliwości zgodnie z prawem zamieszkiwania w lokalu, w którym posiada on zameldowanie.
W ocenie Sądu, zamieszkiwanie w altanie na terenie działek ROD uprawnia do przyznania dodatku węglowego jedynie w przypadku, gdy wnioskowana nie posiada innego miejsca zamieszkania. Stały, niezakłócony pobyt w altanie ROD musi stanowić jedyne centrum życiowe wnioskodawcy, aby spełniony był warunek zamieszkiwania dla przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 2, ust. 3a, ust. 3b i ust. 12 u.d.w.). Organ pomocowy nie jest władny dokonywać oceny zdatności budowli (altany) do wypełniania funkcji mieszkaniowej. W postępowaniu o przyznanie dodatku węglowego organ bada potrzeby osoby wnioskującej o dodatek węglowy. Ocenia, czy stały pobyt, czyli zamieszkanie, mieści się w pojęciu gospodarstwa domowego ogrzewanego zadeklarowanym źródłem ogrzewania. Organ powinien wiązać niesienie pomocy z miejscem stałego, niezakłóconego pobytu osoby.
W ocenie Sądu, w zakresie ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego mogą okazać się niezbędne zwłaszcza dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
W ocenie Sądu, odmowa przyznania dodatku węglowego skarżącemu bez ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania- stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji będzie miał na uwadze poczynione wyżej rozważania, a w szczególności doprowadzi do ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie i należycie je uzasadni.