II SA/Bd 142/06

II SA/Bd 142/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /sprawozdawca/
Elżbieta Piechowiak
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 150,  art. 90, art. 91
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 24 poz 215
par. 2 ust. 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]2005 r. nr [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty C. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w części dotyczącej odmowy wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C,E, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
II SA/Bd 142/06
Uzasadnienie
R. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] wydaną na podstawie art. 97 ust. 1, art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedno Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908), § 2 i § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215 z późno zm.), § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640 z późno zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedno Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] 2005 r. znak: [...] - w sprawie wymiany prawa jazdy kat. ABCET.
Z akt sprawy wynika, że w związku z ustawowym obowiązkiem wymiany prawa jazdy, R. M. w dniu 22 marca 2005r. złożył w Starostwie Powiatowym
w C. w Wydziale Komunikacji i Dróg wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii A, B C, E i T nr [...].
Starosta Chełmiński na podstawie art. 97 ust. 1 i art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 2 oraz § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
21 stycznia 2004r. w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215) decyzją z dnia [...] 2005r. odmówił wnioskodawcy wydania prawa jazdy kategorii C, CE i wydał prawo jazdy kat. ABT.
Uzasadniając decyzję wyżej wymieniony organ wskazał, że w trakcie weryfikacji akt kierowcy stwierdzono brak dokumentów potwierdzających uzyskanie przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kat. C oraz CE.
W wyniku wniesionego odwołania przez skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] 2005r. ńnr [...] uchyliło decyzję Starosty C. z dnia [...]2005r. i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Kolegium stwierdziło, że postępowanie dowodowe należy przeprowadzić
w znacznym zakresie, gdyż postępowanie wyjaśniające nie wykazało ukończenia przez skarżącego kursu na prawo jazdy kat. C i CE i zdania egzaminu w tym zakresie. Ustalenia organu I instancji ograniczone zostały jedynie do braku dokumentacji potwierdzającej odbycie szkolenia oraz zdania egzaminu kwalifikacyjnego.
Kolegium zwróciło uwagę , że w aktach sprawy znajduje się zapis o egzaminie sprawdzającym kwalifikacje na prawo kat. ABCET z dnia 23 lutego 1990r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta C. decyzją z dnia
[...] 2005 r. znak: [...], odmówił wymiany dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami w zakresie kat. C,CE, i wydał R. M. prawo jazdy kat. ABT.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wyniki weryfikacji akt przeprowadzonej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, wskazują na brak dokumentów potwierdzających uzyskanie przez R. M. uprawnień w zakresie kat. C oraz CE, tj. wyniku egzaminu i decyzji administracyjnej. Ustaleń w zakresie ukończenia kursu dotyczącego kat. CE prawa jazdy przez R. M. organ I instancji dokonał na podstawie informacji przekazanej przez [...] Urząd Wojewódzki w B. oraz na podstawie ustaleń dokonanych w LOK w C. Miejsce kursu prawa jazdy kat. CE wskazał skarżący.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji R. M. powołał się na egzamin w LOK w C. z wynikiem pozytywnym oraz na prawo jazdy wydane przez Urząd Gminy w U . Zażądał wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Skarżący uważa , że nie ponosi winy za brak dokumentów potwierdzających jego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. ABCET.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie uwzględniło żądań zawartych w odwołaniu.
Organ stwierdził ,że w związku z wnioskiem R. M. z dnia [...]2005 r.
o wymianę prawa jazdy kat. ABCET Nr [...] wydanego w dniu [...]1991 r. przez Wójta Gminy U. (wtórnik), organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu weryfikację dokumentów. Weryfikacja dokumentów służy m.in. ustaleniu, czy wymieniane prawo jazdy zostało wydane prawidłowo. W posiadanych dokumentach stwierdzono brak dokumentów potwierdzających uzyskanie przez w/wym. uprawnień w zakresie kat. CE, tj. wyniku egzaminu i decyzji administracyjnej.
W aktach sprawy znajduje się decyzja zarządzająca wydanie R. M.
w dniu [...]1977 r. prawo jazdy kat. ABT Nr [...], nr druku [...].
Z postanowienia Prokuratury Rejonowej w C. z dnia [...]987 r. wynika, iż R. M. zatrzymano prawo jazdy Seria [...] wydane przez Urząd Miejski w B. Z informacji uzyskanej z [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. ( pismo z dnia 25.05.2005 r.) wynika, że w protokołach z egzaminów przeprowadzonych w LOK C. R. M. nie figuruje, natomiast z pisma z dnia 6.06.2005 r. ze Starostwa Powiatowego
w B. wynika, iż pod podanym numerem i serią druku figuruje inny kierowca. Ponadto ustalono, że R. M. nigdy nie zamieszkiwał na terenie miasta B. ani powiatu b. i nigdy nie składał wniosku o wydanie prawa jazdy na terenie B. Strona twierdzi, że na kurs prawa jazdy kat. CE uczęszczała w LOK w C. ( protokół z przesłuchania strony z dnia 01.09.2005 r.). Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że dokumenty, które znajdowały się w archiwum LOK w C. zostały zarchiwizowane, część mogła ulec zniszczeniu, a jedynym wiarygodnym źródłem danych o kierowcach, którzy przystąpili do egzaminu na prawo jazdy oraz o wynikach tych egzaminów jest [...] Urząd Wojewódzki. Okoliczności te ustalono w wyniku przesłuchania M. C. - byłego pracownika LOK C. na stanowisku głównej księgowej.
Kolegium powołując się na § 7 ust. 1 pkt 1 ppkt d) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, stwierdziło, że w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia albo odmowy ich wydania należy m.in. przeprowadzić weryfikację dokumentów,
o których mowa w § 5 ust.1 obejmującą sprawdzenie zgodności danych
z posiadanymi w prowadzonych aktach ewidencyjnych kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów, orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczeń psychologicznych o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o ile są one wymagane - jeżeli osoba posiada wcześniej wydane uprawnienie. Przez uprawnienie, w myśl cyt. rozporządzenia, rozumie się decyzję administracyjną organu o wydaniu prawa jazdy.
Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia, w przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów należy odmówić wydania prawa jazdy. Kolegium podkreśliło, iż w myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach, o których mowa w § 2 ust. 1, tj. przepisy
w sprawie, wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Kolegium na poparcie swoich twierdzeń powołało się na pogląd zawarty w wyroku NSA sygn. akt II SA 2639/03, iż wymiana prawa jazdy nie jest działaniem czysto technicznym, polegającym na tym, że stary dokument wymienia się na nowy. Ma również na celu weryfikację dokumentów, o czym mówi rozporządzenie o wymianie praw jazdy, które odsyła do rozporządzenia o wydawaniu uprawnień do kierowania pojazdami.
Kolegium przyjęło , że skoro nie odnaleziono dokumentów potwierdzających ukończenie kursu prawa jazdy kat. CE i przystąpienie R. M. do egzaminu w zakresie tej kategorii, to organ pierwszej instancji zasadnie odmówił stronie wydania prawa jazdy kat. CE.
R. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w części odmowy przyznania jemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii C i CE. Skarżący w motywach skargi powołał się na zdany egzamin w LOK w C. z wynikiem pozytywnym oraz na prawo jazdy wydane przez Urząd Gminy w U. . Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż w jego ocenie nie powinien ponosić winy za brak dokumentów potwierdzających jego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. C i CE.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi
i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpatrywanej sprawie skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z zasadą określoną w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani zawartą
w skardze argumentacją, zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie.
Przedmiotem sporu jest odmowa wymiany prawa jazdy w zakresie dwóch kategorii, C i CE w związku z upływem okresu jego ważności i ustawowym obowiązkiem wymiany posiadanych przez kierowców dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje do prowadzenia pojazdów.
W ocenie Sądu w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy nie jest prawidłowe weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami.
Zakres ustawowej delegacji nie daje organowi działającemu w trybie art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym, upoważnienia do weryfikowania w postępowaniu
w sprawie wymiany praw jazdy uprawnień, co do których orzeczono w decyzji
o wydaniu prawa jazdy .
Stanowisko powyższe zostało utrwalone w wyrokach sądów administracyjnych
W wyroku z dnia 14 października 2005 sygn. akt WSA II SA/Po 1609/03 publ. ONSAiWSA 2006/3/83 Sąd zajął stanowisko , że: "Przepis art. 150 ustawy z dnia
20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 ze zm.) nie stanowią podstawy do weryfikowania uprawnień, które kierowca nabył po zdaniu egzaminu i które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy".
W powyższym wyroku potwierdzono jednolitość stanowiska w wyrokach WSA
w Poznaniu: z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt 4/II SA/Po 190/03, sygn. akt 4/II SA/Po 189/03; z dnia 2 czerwca 2005 r. sygn. akt 4/II SA/Po 680/03). (Odmienne stanowisko zostało przyjęte w wyroku NSA z dnia 2 września 2004 r. sygn. akt II SA 2639/03, niepublikowanym).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku z dnia 14 października 2005 sygn. akt WSA II SA/Po 1609/03 publ. ONSAiWSA 2006/3/83.
Organy I i II instancji jako podstawę materialno-prawną obu decyzji wymieniły
art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm). oraz przepisy dwóch rozporządzeń : Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215 z późno zm.), oraz z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640 z późno zm.).
Obowiązek wymiany posiadanych praw jazdy przewiduje przepis art. 150 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje
i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej, w zakresie, w jakim zostały wydane.
W przepisie art. 150 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zawarto ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury, dotyczące określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę.
Powyższa delegacja ustawowa dla Ministra nie zawiera ustawowego upoważnienia (dla Ministra Infrastruktury) do określenia warunków odmowy wydania praw jazdy
w związku z wymianą praw jazdy. Warunki wydawania i odmowy wydawania prawa jazdy normuje art. 90 i 91 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia
w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Minister Infrastruktury rozporządzeniem w sprawie wymiany praw jazdy, wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 ustawy, "określił warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokość opłat za te czynności". Wskazane w ustępie 3 § 2 tego rozporządzenia dokumenty, których załączenie do wniosku jest obligatoryjne - wyraźna fotografia kierowcy, kserokopia dokumentu podlegającego wymianie, dowód uiszczenia opłaty za wymianę dokumentu - stanowią podstawę wydania nowego dokumentu (§ 2 ust. 2 i § 2 ust. 4 rozporządzenia). W ocenie Sądu wydanie nowego dokumentu prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną.
Ponadto Sąd jest zdania, że zakres delegacji ustawowej unormowanej w art. 150
ust. 2 Prawa o ruchu drogowym nie daje organowi działającemu w trybie tego przepisu oraz przepisów rozporządzenia, wydanego na podstawie tej delegacji ustawowej, upoważnienia do weryfikowania w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy uprawnień, które kierowca nabył po zdaniu egzaminu państwowego, teoretycznego i praktycznego, a które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy.
W przypadku skarżącego po zdaniu egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, zostało wydane prawo jazdy, które skarżący zagubił .
Na wniosek z dnia 14 stycznia 1991r, skarżący otrzymał wtórnik prawa jazdy kat. ABCET nr[...].Odbiór wtórnika skarżący pokwitował własnoręcznie w dniu
17 stycznia 1991r.
W aktach sprawy brak jest dokumentów o wydaniu prawa jazdy po zdaniu egzaminu sprawdzającego kwalifikacje skarżącego w związku z jego podaniem wniesionym do Urzędu Gminy w U. z dnia 23 lutego 1990r. Dokumenty załączone do podania potwierdzają zdobycie umiejętności prowadzenia i kierowania pojazdami oraz złożenia egzaminu państwowego.
Przepisy rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami
i przepisy rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy przewidują różne tryby działania właściwych organów w związku z obowiązkami nałożonymi przez Prawo
o ruchu drogowym na kierowców w zależności od przedmiotu sprawy. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uwzględniły tych odrębności, powołując się na przepisy rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy, odsyłającego (cyt. wyżej § 5 ust. 2) do rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień. W efekcie organ
I instancji na wniosek w sprawie wymiany prawa jazdy wydał decyzję o odmowie wydania prawa jazdy, wskazując na § 2 rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień, który stanowi, że: "Wydanie lub odmowa wydania prawa jazdy, pozwolenia oraz ich wtórników następują w drodze decyzji administracyjnej". Organ II instancji decyzję tę utrzymał w mocy.
W świetle powyższego, jeżeli po zdanym egzaminie sprawdzającym wydano skarżącemu decyzję o wydaniu prawa jazdy, uznano, że nie ma podstaw do podjęcia decyzji o odmowie wydania prawa jazdy. Decyzja o wydaniu prawa jazdy, niewzruszona, pozostaje w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy podjęcie decyzji
o odmowie wydania prawa jazdy w postępowaniu wszczętym na wniosek o wymianę tego dokumentu Sąd uznaje za nieprawidłowe.
W świetle przyjętej przez skład orzekający w niniejszej sprawie oceny prawnej należy stwierdzić, że wydane skarżącemu prawo jazdy po zdanym egzaminie jest pozostającą w obrocie prawnym decyzją administracyjną i jej zmiana wymaga specjalnego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszania decyzji ostatecznych. W niniejszej sprawie organ nie zastosował żadnego ze wskazanych w ustawie trybów. Czynność wydania prawa jazdy, jak
i jego wymiany, ma charakter czynności materialno-technicznej, stąd do czasu wzruszenia decyzji w sprawie wydania prawa jazdy nie jest możliwa odmowa wymiany posiadanego dotychczas prawa jazdy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 135 tej ustawy Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty C. w części dotyczącej odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i CE, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały bez podstawy prawnej. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. stwierdzono ,że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.