II SA/Bd 1414/11

II SA/Bd 1414/11 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grażyna Malinowska-Wasik
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 42 ust. 7
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. Sz. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia [...] 2011 r., nr 2024, Komendant Miejski Policji w B. (zwany dalej "Komendantem Miejskim Policji"), na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.; powoływanej dalej jako "ustawa o Policji"), zwolnił skarżącego K. S. ze służby w Policji z dniem [...] 2011 r.
Organ wskazał, że w dniu [...] 2007 r. wydał na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji rozkaz Personalny nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] 2008 r. Przyczyną zwolnienia był upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, które miało miejsce w związku z toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym o czyn z art. 266 § 2 k.k. i art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. W wyniku złożenia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. w dniu [...] 2008 r. wydał ostateczny rozkaz personalny nr [...], którym uchylił rozkaz personalny m.in. w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i datę tę ustalił na dzień [...] 2008 r. Następnie wyrokiem wydanym w dniu [...] 2011 r. (sygn. akt [...]) w postępowaniu karnym stanowiącym podstawę zawieszenia w czynnościach służbowych, uniewinniono skarżącego od popełnienia zarzucanych mu czynów.
Wyrok sądu uprawomocnił się w dniu [...] 2011 r., wobec tego zdaniem organu w tym dniu nastąpiło z mocy prawa przywrócenie skarżącego do służby. W tym względzie organ powołał się na orzecznictwo sądów, m.in. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie II SA/Wa 368/10.
Komendant Miejski podniósł, iż stosownie do art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. Przywrócenie skarżącego do służby nastąpiło w dniu [...] 2011 r., a zatem z dniem [...] 2011 r. zaczął biec 7-dniowy termin określony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, który upływał z dniem [...] 2011 r. Z daty stempla pocztowego wynika tymczasem, że skarżący złożył raport o gotowości niezwłocznego podjęcia służby dopiero w dniu [...] 2011 r.
Organ podkreślił, że wniosek do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o wydanie prawomocnego wyroku został złożony przez pełnomocnika reprezentującego skarżącego w dniu [...] 2011 r., a więc również po upływie terminu wskazanego w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.
Skarżący nie dochował tym samym 7-dniowego terminu zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby określonego w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji i zgodnie z tym przepisem należało rozwiązać z w/w policjantem stosunek służbowy na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
W odwołaniu skarżący zarzucił:
1) obrazę normy art. 42. ust 1 ustawy o Policji poprzez błędną jego interpretację polegającą na dowolnym uznaniu, że wyrok Sądu Rejonowego w B. w sprawie [...] z mocy prawa skutkował uchyleniem uprzednich rozkazów o zwolnieniu go ze służby, podczas gdy rozkazy te zostały uchylone na mocy rozkazu Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr [...] z dnia [...] 2011r.,
2) naruszenie przepisu art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący zgłosił gotowość do podjęcia służby po upływie ustawowego terminu,
3) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, przejawiające się w szczególności w powołaniu się na nieistniejący pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie II SAB/Wa 368/10 oraz brak przytoczenia jakiejkolwiek podstawy prawnej w zakresie twierdzenia o skutku (ipso iure) wyroku uniewinniającego w postaci uchylenia rozkazu o zwolnieniu ze służby.
W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że wskazywana przez organ I instancji zasada, zgodnie, z którą decyzje o zwolnieniu policjanta ze służby zostają wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem sądu, odnosi się wyłącznie do wyroków sądów administracyjnych, nie zaś do uniewinniających wyroków w sprawach karnych. Wyrok uniewinniający sądu powszechnego nie zawiera w treści sentencji rozstrzygnięcia w sprawie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, nie wywiera, zatem skutku takiego jak orzeczenie o uchyleniu bądź stwierdzeniu nieważności tej decyzji administracyjnej. W tym przypadku skutek taki powstaje dopiero w wyniku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości, których podstawą może być wyrok uniewinniający. Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. bezpośrednio nie uprawniał, zatem do wystąpienia z żądaniem przywrócenia skarżącego do służby w Policji.
Skarżący podniósł, iż w przedmiotowej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w B. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2011 r. uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] 2008 r. w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji oraz poprzedzający go rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego
Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2011 r., nr [...], oraz w/w rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. są ze sobą sprzeczne, albowiem gdyby uznać za słuszny rozkaz Komendanta Miejskiego, to rozkaz Komendanta Wojewódzkiego należałoby uznać za zbędny.
Strona zarzuciła, że organ I instancji nie wskazał w uzasadnieniu decyzji przepisów prawa, z których wywiódł skutek wyroku sądu powszechnego polegający na wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji. Formułując taki pogląd powołano się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 05.04.2011 r., II SAB/Wa 368, jednak w uzasadnieniu tego wyroku WSA nie wypowiedział się w tej kwestii. Przytoczona przez organ I instancji interpretacja stanowi jedynie część historyczną uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie, w której opisano stanowiska procesowe stron, a nie sądu. Komendant Miejski Policji przemilczał również kwestię zasadniczą, że WSA w Warszawie w powołanej sprawie oddalił skargę ze względu na brak właściwości organu, który miałby wydać decyzję, a nie ze względu na zasadność stanowiska Komendanta Głównego Policji.
Zdaniem odwołującego organ powinien dokonać analizy, kiedy było możliwe dokonanie ustalenia, że wyrok uniewinniający skarżącego jest prawomocny, tzn. nie przysługuje od niego żaden środek odwoławczy. W dniu [...] upływał termin dla stron postępowania karnego do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, jednakże istniała jeszcze możliwość zaskarżenia wyroku uniewinniającego przez oskarżyciela publicznego poprzez nadanie przesyłki pocztowej poleconej, co stanowiłoby przeszkodę, aby określić wyrok uniewinniający skarżącego jako prawomocny. W konsekwencji raport o gotowości podjęcia służby przez skarżącego byłby uznany za przedwczesny i nie wywarłby żadnego skutku prawnego. W przypadku złożenia raportu w okresie od [...] do [...] 2011 r. Komendant Miejski Policji nie byłby w stanie ocenić jego zasadności z uwagi na niemożność uzyskania informacji w zakresie prawomocności wyroku Sądu Rejonowego. Ponadto skarżący nie mógłby również dowiedzieć się w okresie od [...] do [...] 2011 r. czy wyrok uniewinniający go od przedstawionych zarzutów uprawomocnił się.
Zwracając uwagę na powyższe odwołujący wskazał, że skoro podstawą przywrócenia go do służby na stanowisko równorzędne był rozkaz wydany w dniu [...] 2011 r., uchylający decyzję o zwolnieniu go ze służby, termin do zgłoszenia gotowości do podjęcia służby mógł rozpocząć bieg najwcześniej od daty [...] 2011 r. W konsekwencji ponowny wniosek skarżącego złożony we wrześniu 2011 r. należy uznać za wniesiony z zachowaniem terminu.
Rozkazem personalnym z dnia [...] 2011 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a.") uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej:
— daty przywrócenia do służby, ustalając, że tą datą jest dzień [...] 2011 r.,
— daty, w której upłynął termin zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, ustalając, że tą datą jest dzień [...] 2011 r.,
— daty zwolnienia ze służby, ustalając tę datę na dzień [...] 2011 r.,
utrzymując jednocześnie ten rozkaz w mocy w pozostałej części.
Zdaniem organu odwoławczy okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne, natomiast przedmiotem sporu jest interpretacja art. 42 ustawy o Policji normującego reaktywowanie stosunku służbowego w Policji.
Rozstrzygnąć natomiast należy czy wyrok uniewinniający skutkuje z mocy prawa przywróceniem do służby (jak stwierdził organ I instancji), czy też wyrok taki jest tylko podstawą do wydania przez uprawnionego przełożonego decyzji konstytutywnej w przedmiocie przywrócenia do służby, jak to interpretuje skarżący.
W opinii organu prawidłowe jest stanowisko organu I instancji. W art. 42 w ust. 7 ustawy o Policji ustawodawca mówi, bowiem tylko o odpowiednim stosowaniu przepisów ust. 1-6. Oznacza to, że skutki wynikające z wyroku uniewinniającego są odpowiednio takie same jak skutki wynikające z uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu. Za taką interpretacją przemawia też to, że w ust. 1 ustawodawca określił przesłankę warunkującą uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji zwolnieniowej. Tą przesłanką musi być wadliwość decyzji zwolnieniowej. Natomiast rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nawet w świetle wyroku uniewinniającego nie jest wadliwy. Organ miał, bowiem prawo zwolnić na tej podstawie prawnej funkcjonariusza, który przez okres 20 miesięcy był zawieszony w czynnościach służbowych. Takiej też interpretacji można doszukać się w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1513/10, a także w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 368/10.
Kwestią sporną jest również to, czy termin 7 dni na zgłoszenie gotowości do służby należy liczyć od daty uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego, która jest jednocześnie datą przywrócenia do służby, czy też od daty, w której policjant dowiedział się o prawomocnym wyroku uniewinniającym. Komendant Wojewódzki wskazał, że stosownie do art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, termin ten biegnie od daty przywrócenia do służby. W niniejszej sprawie termin ten rozpoczął swój bieg od daty uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w B., to jest od dnia [...] 2011 r. Skarżący zgłosił gotowość w dniu [...] 2011 r., a zatem uczynił to po tym terminie, który skończył się z upływem dnia [...] 2011 r.
Można by ewentualnie rozważać braku winy skarżącego w uchybieniu ww. terminu, gdyby, co najmniej w tym terminie złożył do sądu wniosek o wydanie prawomocnego wyroku. Jednakże w przedmiotowej sprawie taki wniosek został złożony w dniu [...], a więc także po upływie tego terminu.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, że zarzut naruszenia artykułów 6, 7, 8 i 107 § 3 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Co prawda słusznie skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt II SAB/Wa 368/10 nie wypowiedział się wprost co do skutku wyroku sądu powszechnego w zakresie przywrócenia do służby, jednakże organ I instancji w uzasadnieniu nie wskazał, że sąd ten tak stwierdził. Organ przytoczył jedynie swój pogląd, który wynikał z interpretacji tego wyroku. Nie można, zatem twierdzić, że organ I instancji wprowadził stronę w błąd, co mogłoby być sprzeczne z art. 6, 7 i 8 k.p.a. Jeśli natomiast chodzi o brak przytoczenia podstawy prawnej w zakresie twierdzenia o skutku wyroku uniewinniającego, to stwierdzić należy, że organ jednak wskazał, iż jest to art. 42 ust. 7 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, co też organ odwoławczy podziela. Ponadto zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazał fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł. Nie wskazał jedynie tego, które dowody uznał za wiarygodne, a którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Biorąc jednak pod uwagę to, że żadnemu z ujawnionych dowodów nie odmówił wiarygodności, nie ma podstaw do twierdzenia, iż uchybienie to mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W związku z powyższym nie ma podstaw, aby tylko z tego powodu uchylić zaskarżoną decyzję.
Komendant Wojewódzki wyjaśnił także, iż wydany przez niego rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] 2011 r. miał jedynie charakter deklaratywny i głównym celem jego wydania było umożliwienie wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, oraz wypłaty zawieszonej części uposażenia, o której mowa w art. 124 ustawy o Policji. Zamiast tego rozkazu można było wykonać tzw. czynności materialno - techniczne, które również mogłyby stanowić podstawę do wypłaty świadczeń pieniężnych. Podkreślił, że przepisy ustawy o Policji nie przewidują wydania konstytutywnej decyzji w przedmiocie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w związku z uniewinnieniem policjanta. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wydanie tego rozkazu nie oznacza, że rozkaz ten uchylał uprzednio zaistniały skutek w postaci przywrócenia do służby z mocy prawa z dniem [...] 2011 r. w związku z prawomocnym wyrokiem uniewinniającym i wyznaczał nową datę przywrócenia do służby na dzień [...] 2011 r. Skarżący w raporcie z dnia [...] 2011 r. zgłosił gotowość do niezwłocznego podjęcia służby w Policji, a nie wniosek o przywrócenie do służby lub wniosek o uchylenie decyzji o zwolnieniu. Stąd też rozkaz z dnia [...] 2011 r. nie mógł zmienić oceny odnośnie tego, czy skarżący zachował termin zgłoszenia takiej gotowości. Zwrócono ponadto uwagę, że zarówno w aktach postępowania jak i w aktach osobowych funkcjonariusza nie ma żadnego wniosku z [...] 2011 r. w przedmiocie zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, na który powołuje się odwołujący.
Organ odwoławczy wskazał, że uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby wynika z tego, że określona w zaskarżonym rozkazie data [...] 2011 r. upłynęła zanim sprawa została rozpatrzona w postępowaniu odwoławczym, a organ I instancji nie zastosował art. 130 § 3 k.p.a. dotyczącego wykonania decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym należało ustalić datę zwolnienia na dzień wydania decyzji, to jest na dzień [...] 2011 r.
Na ostateczną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. K. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucono:
1) obrazę art. 42 ust. 7 w związku z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną jego interpretację polegającą na uznaniu, że wyrok Sądu Rejonowego w sprawie [...] z mocy prawa skutkował uchyleniem uprzednich rozkazów o zwolnieniu skarżącego ze służby oraz jego przywróceniem do służby w Policji,
2) naruszenie art. 42 ust. 7 w zw. z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący zgłosił gotowość do podjęcia służby po upływie ustawowego terminu,
3) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, przejawiające się w szczególności w powołaniu się na nieistniejący pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie II SAB/Wa 368/10 oraz brak przytoczenia jakiejkolwiek podstawy prawnej w zakresie twierdzenia o skutku (ipso iure) wyroku uniewinniającego w postaci uchylenia rozkazu o zwolnieniu ze służby.
Powołując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie rozkazów personalnych organów I i II instancji.
Zdaniem skarżącego wykładnia art. 42 ust. 2 i art. 42 ust. 7 ustawy o Policji nie uprawnia do stwierdzenia, że przywrócenie do służby możliwe jest w inny sposób niż przez wydanie rozkazu służbowego. Przywrócenie do służby nie następuje z mocy prawa, lecz wymaga aktywności uprawnionego organu polegającej na wydaniu stosownego rozkazu personalnego. W przypadku art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji z powodu jej wadliwości jest warunkiem niezbędnym i koniecznym do przywrócenia do służby. Nie wywołuje jednak samo w sobie żadnych skutków prawnych. Z przepisu art. 42 ust. 2 ustawy o Policji należy wyinterpretować, że 7-dniowy termin na zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby biegnie od dnia prawidłowego doręczenia funkcjonariuszowi rozkazu personalnego o przywróceniu do służby. Dopiero, gdy funkcjonariusz po otrzymaniu takiego rozkazu personalnego w ciągu 7 dni nie zgłosi gotowości niezwłocznego podjęcia służby, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Stosując ten przepis odpowiednio do rozpatrywanego przypadku, zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, należy uznać, że jeżeli co do funkcjonariusza, który został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, został wydany prawomocny wyrok uniewinniający, to jest on podstawą do przywrócenia tego funkcjonariusza do służby na stanowisko równorzędne. Aby jednak procedura przywrócenia funkcjonariusza została zakończona, konieczny jest odpowiedni rozkaz przełożonego określonego funkcjonariusza.
Zdaniem skarżącego w powołanym przez organ odwoławczy orzecznictwie poglądy, które podziela organ odwoławczy, były przyczyną uchylenia zaskarżonych orzeczeń, co dowodzi pośrednio słuszności argumentacji skarżącego.
Skarżący podniósł, że organ II Instancji podejmując zaskarżoną decyzję sugerował się stwierdzaniem prawomocności na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazał, że wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na rozstrzygnięcie kwestii z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uprawomocnia się po stwierdzeniu prawomocności w postaci postanowienia wydawanego na podstawie złożonego przez stronę wniosku. Sąd stwierdza prawomocność orzeczenia z urzędu wyłącznie celem doręczenia takiego orzeczenia organowi administracji, do czego jest zobowiązany na podstawie art. 286 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odmiennie kwestia prawomocności kształtuje się na gruncie Kodeksu postępowania karnego, gdzie nie istnieje jako taka instytucja stwierdzenia prawomocności wyroku. Komendant Miejski Policji powinien dokonać analizy, kiedy było możliwe dokonanie ustalenia, że wyrok uniewinniający skarżącego jest prawomocny, tzn. nie przysługuje od niego żaden środek odwoławczy. W dniu [...] upływał termin dla stron postępowania karnego do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, a więc istniała możliwość zaskarżenia wyroku uniewinniającego przez oskarżyciela publicznego poprzez nadanie przesyłki pocztowej poleconej, co stanowiłoby przeszkodę, aby określić wyrok uniewinniający skarżącego jako prawomocny. W konsekwencji złożony przez skarżącego raport o gotowości podjęcia służby byłby uznany za przedwczesny i nie wywarłby żadnego skutku prawnego. Inaczej miałaby się kwestia prawomocności w sytuacji, gdyby np. na skutek apelacji od wyroku I instancji oskarżony funkcjonariusz został uniewinniony. Taki wyrok staje się prawomocny z chwilą jego wydania i wówczas moment jego prawomocności nie budzi żadnych wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji podkreślił, powołując się na jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zakreślony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji termin rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy. Przywrócenie do służby następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się takiego orzeczenia, a bez znaczenia dla tej sytuacji pozostaje fakt, kiedy dany skarżący poweźmie wiadomość o treści samego wyroku. W orzecznictwie prezentowany jest też pogląd, że ustawodawca powiązał skutek polegający na przywróceniu funkcjonariusza do służby z orzeczeniem sądu usuwającym z porządku prawnego decyzję o zwolnieniu ze służby, który to wyrok kształtuje sytuację analogiczną do znanej z Kodeksu pracy instytucji przywrócenia do pracy. Przyjmuje się także, że czynność przywrócenia do służby nie ma charakteru decyzji administracyjnej, lecz stanowi czynność materialną, jakkolwiek skutki tej czynności należałoby zrównać ze skutkami, jakie rodzi akt mianowania.
Wskazując na powyższe poglądy organ odwoławczy stwierdził, że należy je zastosować w sytuacji, w której postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym, albowiem ust. 1 i 2 art. 42 ustawy o Policji stosuje się odpowiednio do takiej sytuacji.
Zdaniem organu analiza językowa przedmiotowych przepisów dokonana w skardze stoi w oczywistej sprzeczności z ugruntowanym orzecznictwem sądowym. Skoro, bowiem art. 42 ust. 1 stanowi o "podstawie przywrócenia do służby", to stwierdzeniu temu nie można nadawać odmiennego od jasnego przecież rozumienia takiego sformułowania, które wskazuje, iż sama decyzja, a tym samym także wyrok uniewinniający, stanowi podstawę przywrócenia do służby. Nie da się, więc z tego przepisu wywieźć konkluzji, iż podstawę taką miałby stanowić dopiero ewentualny rozkaz o przywróceniu do służby.
Zdaniem organu bez znaczenia dla sprawy pozostaje odmienność w stwierdzaniu prawomocności wyroków sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym i karnym, albowiem samo stwierdzenie prawomocności pozostaje bez wpływu na datę uprawomocnienia się jakiegokolwiek wyroku sądowego. W rozpatrywanym przypadku wyrok sądu karnego uniewinniający zwolnionego ze służby policjanta od zarzucanych mu czynów uprawomocnił się bez wątpienia w dniu [...] 2011 r., co wynika z adnotacji sądowej na przedmiotowym wyroku. Już w tym dniu skarżący mógł uzyskać informację telefoniczną o niewpłynięciu wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. Nawet przyjmując hipotezę o możliwości listownego złożenia takiego wniosku (co jest założeniem błędnym, albowiem Prokuratura Rejonowa w B. wnioski takie składa bezpośrednio w siedzibie Sądu Rejonowego w B.), informacja taka zostałaby potwierdzona w dniu kolejnym, czy też [...] 2011 r. Zwracając uwagę na powyższe skarżony organ podkreślił, iż osoba należycie dbająca o swoje interesy winna była sprawdzić czy wyrok uniewinniający stał się prawomocny, a w razie uzyskania informacji o niewpłynięciu wniosku o uzasadnienie, zgłosić gotowość powrotu do służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Istotną kwestią dla rozstrzygnięcia sporu w kontrolowanej sprawie jest ustalenie, w jakim trybie następuje przywrócenie do służby w Policji policjanta uprzednio zwolnionego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji tj. wskutek upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych – w sytuacji kiedy postępowanie karne będące przyczyną zawieszenia zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym.
Stosownie do art. 42 ust. 7 ustawy o Policji przepisy ust. 1-6 (artykułu 42) stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Aby dokonać "odpowiedniego" stosowania przepisów, o którym mowa w art. 42 ust. 7, należy zatem najpierw ustalić, jaki tryb przywrócenia do służby przewidują przepisy, które mają być odpowiednio stosowane.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Zdaniem Sądu z treści tego przepisu nie można wywodzić – jak czyni to skarżący – że w celu przywrócenia do służby policjanta konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Decyzja administracyjna to prawna forma działania polegająca na załatwieniu w sposób władczy indywidualnej sprawy administracyjnej, na gruncie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, które w załatwieniu takich spraw przewidują podejmowanie decyzji administracyjnych. Z treści wyżej przywołanego przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o Policji nie można wyprowadzić upoważnienia dla organu orzekającego do podjęcia decyzji administracyjnej w załatwieniu sprawy przywrócenia do służby. Również w innych przepisach ustawy o Policji ustawodawca nie przewidział podstawy prawnej do podjęcia decyzji w rozstrzyganej materii. Artykuł 42 ust. 1 powołanej ustawy o Policji z mocy prawa kształtuje przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne. W tym zakresie obowiązujące przepisy powołanej ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia. których uzależnione jest przywrócenie do służby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 568/06 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Szczególnym przypadkiem uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji jest wyrok sądu administracyjnego. W obecnym stanie prawnym wydany przez wyrok sądu administracyjnego I instancji, orzekający uchylenie lub nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, może ulec zaskarżeniu. W związku z tym konieczne jest ustalenie, z jakim dniem orzeczenie sądu administracyjnego wywiera z mocy prawa skutek w postaci przywrócenia policjanta do służby. Zdaniem Sądu przewidziany w art. 42 ust. 1 ustawy o Policji skutek, polegający na przywróceniu funkcjonariusza do służby, w wyniku wyroku uchylającego rozkaz personalny o zwolnieniu z niej, następuje w dacie jego prawomocności, albowiem dopiero prawomocny wyrok wywołuje skutki prawne, wiążąc strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy (art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm., zwanej "p.p.s.a."; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r.., sygn. akt I OSK 772/11, opubl. w CBOSA oraz przywołane tam orzecznictwo).
Dopiero, zatem od daty prawomocności wyroku orzekającego o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości, stanowiącego podstawę przywrócenia do służby zaczyna bieg siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, w którym zwolniony policjant jest zobowiązany zgłosić gotowość podjęcia służby. Jak wynika z treści wskazanego przepisu – niedochowanie tego terminu skutkuje rozwiązaniem stosunku służbowego na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy o Policji.
Odpowiednie stosowanie przedstawionego wyżej trybu opisanego w art. 42 ust. 1 – 3 ustawy o Policji, przewidziane przez art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, polega na tym, iż rolę orzeczenia przywracającego policjanta z mocy prawa do służby pełni prawomocny wyrok uniewinniający zapadły w postępowaniu karnym. Należy zauważyć, że wyrok sądu karnego nie rozstrzyga o wadliwości wcześniejszej decyzji o zwolnieniu policjanta (podjętej w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji). Wyrok sądu karnego nie może, zatem być uznany "wprost" za przypadek o którym mowa w art. 42 ust. 1. W przepisie tym przesłanką przywrócenia do służby jest wadliwy sposób zwolnienia wskutek działania organu administracji. Artykuł 42 ust. 7 ustawy o Policji nakazuje natomiast zastosowanie trybu przywrócenia do służby w sytuacji, kiedy działalność organu administracji (wyrażająca się wydaniem decyzji o zwolnieniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9) nie była wadliwa, natomiast niezasadne okazało się zarzucanie zwolnionemu policjantowi popełnienia przestępstwa.
W konsekwencji powyższego – w przypadku przywrócenia do służby w wyniku wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego, o którym mowa w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji – bieg siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 42 ust. 2 tej ustawy liczy się od dnia prawomocności wyroku uniewinniającego.
Błędnie przy tym skarżący podnosi odrębność trybu stwierdzania prawomocności w postępowaniu przed sądem administracyjnym oraz w postępowaniu karnym. Art. 286 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż "po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności." – znajduje się w dziale VIII p.p.s.a. – "wykonywanie orzeczeń sądowych". Przepis ten nie wskazuje momentu, w jakim wyrok sądu administracyjnego staje się prawomocny, a jedynie statuuje obowiązek sądu administracyjnego przekazania organowi administracyjnemu wraz ze zwracanymi aktami sprawy odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności – niezależnie od tego, czy organ ten, jako strona postępowania, wcześniej występował o wydanie odpisu wyroku. Odnośnie prawomocności orzeczenia sądu administracyjnego wypowiada się art. 168 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Podobnie, zatem jak w postępowaniu karnym o prawomocności orzeczenia sądu I instancji nie przesądza odrębne orzeczenie w tym przedmiocie, ale brak skutecznego złożenia przysługującego stronom środka odwoławczego. Trudność z ustaleniem dnia, w którym wyrok sądu administracyjnego stał się prawomocny jest taka sama, jak w postępowaniu karnym i wymaga takiej samej uwagi policjanta. Nie ma zatem, w tym zakresie takich różnic, które przemawiałby za tym przyjęciem, iż odpowiednie stosowanie art. 42 ust. 1 – 2, przewidziane przez art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, powinno polegać na konieczności wydania po prawomocnym wyroku uniewinniającym odrębnej decyzji Komendanta Policji, celem przywrócenia policjanta do służby. Nota bene – także taka decyzja podlegałaby zaskarżeniu poprzez odwołanie, z czym wiązałby się problem ustalenia, w którym momencie stała się ona ostateczna i wywarła skutek prawny w postaci przywrócenia policjanta do służby.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, iż skarżący w terminie 7 dni od momentu, w którym uniewinniający go wyrok stał się prawomocny – nie zgłosił gotowości do podjęcia służby. Okoliczność ta zdaniem Sądu została prawidłowo ustalona przez organ administracji, wynika, bowiem jasno ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w szczególności wyroku sądu karnego oraz korespondencji organu z tym sądem w kwestii zachowania się skarżącego (działającego przez pełnomocnika) po wyroku sądu karnego.
Powyższe, prawidłowe ustalenie skutkowało, zatem prawidłowym zastosowaniem art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, co przewiduje art. 42 ust. 2 in fine.
Nie jest przy tym zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania przy wydawaniu zaskarżonej obecnie decyzji o zwolnieniu skarżącego. Twierdzenie organu, co do skutku działania z mocy prawa (w postaci przywrócenia do służby) wyroku sądu karnego wynikają rzeczywiście tylko z interpretacji art. 42 ust. 7 w związku z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji. Organ nie mógł, zatem, jak wymaga tego skarżący, powołać się na inny przepis, wprost rozstrzygający ta kwestię. Przede wszystkim jednakże należy zwrócić uwagę, iż skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania wymaga wykazania, iż naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Skarżący takiego wywodu nie przeprowadził. W szczególności nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy błędne przywoływanie przez organ tez z orzeczeń sądów administracyjnych, skoro sama interpretacja prawa, dokonana przez organ administracyjny, jest prawidłowa. W tym względzie należy jedynie na marginesie zwrócić uwagę, iż powoływana przez organ teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., prezentowana w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 787040 (w ślad za "Gazetą Prawną") nie została sformułowana przez NSA jako część jego rozważań merytorycznych, a jedynie przedstawiona jako stanowisko strony procesu (por. całość ww. wyroku na stronie CBOSA).
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
G. Malinowska -Wasik J. Bortkiewicz G. Saniewski