II SA/Bd 1383/23

II SA/Bd 1383/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 151 w zw. z  art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] (zwane dalej "Kolegium") zaskarżoną decyzją z [...] października 2023 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. M. (Skarżącego), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta M. [...] z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] stwierdzającą, że decyzja Prezydenta M. [...] z [...] lipca 2000r. o rejestracji na rzecz Skarżącego motocykla marki H.-D. S., nr VIN [...], została wydana z naruszeniem prawa.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżący pismem z [...] sierpnia 2021 r. zwrócił się do Prezydenta M. [...] (zwanego dalej "Prezydentem") o dokonanie zmian w dokumencie rejestracyjnym motocykla marki H.-D. S., oświadczając, że pojazd ten nabył 21 lat wcześniej i nie ingerował w pole numerowe VIN. Wraz z wnioskiem Skarżący przedstawił zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu z [...] kwietnia 2021r. (w którym wskazano na brak zgodności między numerem VIN odczytanym z natury z ramy pojazdu a tym ujawnionym w dowodzie rejestracyjnym) oraz ocenę techniczna nr [...]. (w której rzeczoznawca techniki samochodowej i ruchu drogowego wyjaśnił, że wyniki badań technicznych pozwalają stwierdzić, że pole numerowe ramy pojazdu nie nosi śladów przerabiania lub przebijania, numer ramy widniejący na tabliczce znamionowej - [...] – jest zgodny z numerem w polu numerowym ramy, a tabliczka znamionowa odpowiada wzorowi tabliczki fabrycznej dla marki i modelu pojazdu).
W następstwie złożonego wniosku Prezydent postanowieniem z [...] sierpnia 2021r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu marki H.-D. S. (rok produkcji 1993) zakończone decyzją ostateczną z [...] lipca 2000r. o rejestracji pojazdu na rzecz M. M..
Następnie Prezydent, działając na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 oraz art. 73 ustawy z dnia [...] czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (zwanym w skrócie "p.r.d.") oraz na podstawie art. 151 § 2 w z. z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") decyzją z [...] września 20201r. nr [...] - stwierdził, że jego decyzja z [...] lipca 2000r. o rejestracji motocykla marki H.-D. S., nr VIN [...] została wydana z naruszeniem prawa.
Prezydent stwierdził, że wyszły w sprawie na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dacie dokonywania rejestracji pojazdu – a mianowicie okazało się, że motocykl został zarejestrowany [...] lipca 2000r. na podstawie dokumentów nieodzwierciedlających stanu rzeczywistego – co miałoby wynikać z przedstawionej oceny technicznej pojazdu dokonanej w kwietniu 2021 r. Organ ustalił przy tym, że nie jest możliwe potwierdzenie zarejestrowania pojazdu na terenie [...] (miejscu pierwotnej rejestracji i nabycia pojazdu przez Skarżącego) albowiem numer identyfikacyjny pojazdu ujawniony w dokumentach rejestracyjnych składa się z 18 znaków, gdy tymczasem zwyczajowo numer pojazdu rejestrowanego w [...] składa się z 17 znaków. W ocenie organu pojawienie się tych nowych okoliczności stanowi o braku spełnienia warunków do rejestracji pojazdu ujętych w art. 66 p.r.d.
Z kolei Kolegium, w wyniku rozpatrzenia w sprawy wskutek złożonego przez Skarżącego odwołania, decyzją z [...] listopada 2021r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] września 2020 r. Kolegium zaakceptowało stanowisko Prezydenta co do zaistnienia w sprawie przesłanek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] lipca 2000r. w sprawie rejestracji pojazdu marki H.-D. S. na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zdaniem Kolegium przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uwarunkowana jest posiadaniem przez pojazd innego numeru ramy aniżeli uwidocznionego w przedłożonych przez Skarżącego dokumentach do rejestracji pojazdu. Okoliczność ta zaś istniała w chwili dokonywania rejestracji pojazdu, ale ujawniona została dopiero z dniem przedstawienia przez Skarżącego oceny technicznej z [...] kwietnia 2021 r. Kolegium podkreśliło, że organowi rejestrującemu pojazd nieznana była okoliczność, że dokumenty stanowiące podstawę wydania weryfikowanego rozstrzygnięcia zawierają błędny numer VIN, która to okoliczność stanowiłaby przeszkodę do zarejestrowania pojazdu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało na niedopuszczalność zastosowania w sprawie art. 113 § 1 k.p.a i dokonania sprostowania dowodu rejestracyjnego pojazdu zgodnie ze wskazaniem Skarżącego. Ujawniony w karcie pojazdu oraz dowodzie rejestracyjnym numer VIN nie jest bowiem skutkiem błędu organu tj. Prezydenta M. [...].
W wyniku rozpatrzenia skargi M. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 25 maja 2022 r. sygn. II SA/Bd 121/22 uchylił decyzję Kolegium z [...] listopada 2021 r. oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta z [...] września 2021 r.
Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący, składając wniosek o rejestrację pojazdu w 2000 r. przedstawił dokumenty wymagane prawem: umowę kupna pojazdu, dokumenty odprawy celnej, zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu oraz dokument potwierdzający zarejestrowanie pojazdu na terenie [...]. Na tej podstawie Prezydent wydał [...] lipca 2000r. decyzję o rejestracji pojazdu. W dniu [...] sierpnia 2021r. Skarżący przedstawił zaś ocenę techniczną z [...] kwietnia 2021 r. oraz zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu, wskazujące, że numer identyfikacyjny pojazdu (VIN) odczytany z natury nie odpowiada temu widniejącemu w dowodzie rejestracyjnym. Bezsporne jest w sprawie również to, że w trakcie badań technicznych pojazdu nie stwierdzono śladów przerabiania lub przebijania numeru ramy, a tabliczka znamionowa odpowiada wzorowi tabliczki fabrycznej dla modelu i marki pojazdu.
Spór w sprawie dotyczy natomiast oceny, czy w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, a ściślej mówiąc zawartości zgromadzonego materiału dowodowego, istnieją podstawy do dokonania weryfikacji decyzji rejestracyjnej pojazdu w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd zwrócił uwagę, że organy uznały iż przedmiotem w chwili rejestracji był pojazd o innych numerach znamionowych, aniżeli te które zostały wykazane w decyzji o rejestracji pojazdu. Przy czym organ I instancji wskazał na "nieautentyczność cech identyfikacyjnych pojazdu", organ odwoławczy zaś na "błąd w dokumentach stanowiących podstawę rozstrzygnięcia" oraz "wadliwość dokumentów", które to okoliczności świadczą o braku spełnienia warunków do rejestracji pojazdu.
Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym wydanie zaskarżonych rozstrzygnięć było przedwczesne.
Z ustaleń organów wynika, że Skarżący w chwili rejestracji przedstawił dokumenty zgodnie z wymogami art. 72 ust. 1 p.r.d. oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355, z późn. zm.), którym odpowiadają przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. z 1999r., nr 59, poz. 632). Dokumenty tej jednak nie odzwierciedlały rzeczywistych cech pojazdu, bowiem wskazywały na numer ramy pojazdu niezgodny z fabrycznie nadaną numeracją.
Organy wyraziły w tej sytuacji stanowisko, zgodnie z którym pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z [...] lipca 2000r. stanowiłoby w istocie poważną szkodę dla interesu społecznego. Organy powołały się w tej kwestii na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd podkreślił jednak to, że powołane przez organy orzeczenia sądowe zapadły w odmiennych stanach faktycznych – nieadekwatnych do okoliczności rozpoznawanej sprawy. Odnoszą się one bowiem do sytuacji dokonania rejestracji pojazdu w oparciu o sfałszowane dokumenty. Rejestrowanie pojazdów na podstawie fałszywych dokumentów z pewnością wywołuje poważną szkodę dla interesu społecznego. W rozpoznawanej sprawie organy nie powołały się jednak na fałszerstwo dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu. Co więcej, w ocenie Sądu, istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność pominięta przez organy przy formułowaniu oceny prawnej - a mianowicie okoliczność, że pojazd zarejestrowany w 2000r. zarówno w chwili rejestracji, jak i obecnie posiada oryginalne cechy identyfikacyjne (numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy), nadane przez producenta pojazdu. Tym samym pojazd spełnia warunek dopuszczenia go do ruchu określony w art. 66 ust. 3 a p.r.d.
Sąd wskazał, że sam zatem fakt stwierdzenia istnienia w rzeczywistości innego numeru ramy – "VIN [...]", a nie "VIN [...]" (w tekście uzasadnienia Sądu oczywista pomyłka pisarska – por. opinia techniczna z [...] kwietnia 2021 r.) i nie stanowi wystarczającej podstawy dla odmowy rejestracji pojazdu w świetle ww. przepisu, w szczególności w sytuacji (jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie), gdy nie ma żadnych dowodów na okoliczność przerobienia powyższego numeru ramy pojazdu. Podkreślenia wymaga również to, że organy obu instancji stwierdziły spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie znalazły podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Powołanie się zaś na nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody (mogące stanowić podstawę wznowienia postępowania) wymaga wykazania, że są to okoliczności dla sprawy istotne. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy - co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz wyjaśnień organów zaprezentowanych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie wynika, jakie okoliczności zostały uznane za istotne dla sprawy i mogły stanowić podstawę do zweryfikowania decyzji Prezydenta z [...] lipca 2000r.
Sąd doszedł do przekonania, że organy de facto nie wyjaśniły (z powołaniem się na konkretne przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym), powodów, dla których rozpoznanie wniosku Skarżącego o rejestrację pojazdu złożonego w 2000r. wymagałoby wydania decyzji odmownej, o której mowa w art. 73 ust. 1 pkt 1e p.r.d. Nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy ujawnione okoliczności uprawniały organy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie wyjaśniły dlaczego dokumenty przedstawione do wniosku o rejestrację pojazdu nie mogły stanowić podstawy rejestracji pojazdu.
Organy zaniechały dokonania wszechstronnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. W sprawie tymczasem wyjaśnienia wymagały okoliczności obejmujące wcześniejsze akty rejestracji pojazdu, celem ustalenia, na jakim etapie pojawił się błąd w zakresie numeru ramy w dokumentacji dotyczącej pojazdu i czy ten "błąd" jest ewentualnie wynikiem przestępstwa. W sprawie konieczne jest podjęcie próby wyjaśnienia, jak kształtowała się kwestia zarejestrowania w [...] pojazdu z numerem VIN, który (jak to wynika z ustaleń organów) powinien składać się zwyczajowo z 17 znaków – a nie z 18, jak to ujawniono w dokumentach rejestracyjnych.
W wyniku ponowionego postępowania Prezydent decyzją z [...] stycznia 2023 r. stwierdził, że jego decyzja z [...] lipca 2000r. o rejestracji motocykla marki H.-D. S., nr VIN [...] została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja ta została jednakże uchylona decyzją Kolegium z [...] marca 2023 r. a sprawa została przekazana Prezydentowi do ponownego rozpatrzenia.
Następnie Prezydent decyzją z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] – stwierdził, że jego decyzja z [...] lipca 2000r. o rejestracji na rzecz Skarżącego motocykla marki H.-D. S., nr VIN [...], została wydana z naruszeniem prawa.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego wskazaną na wstępie decyzją z [...] października 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2023 r.
Wskazując na treść art. 72 ust. 1 pkt 1 – 6a) p.r.d. Kolegium wskazało, że dokumenty nieodzwierciedlające rzeczywistych cech pojazdu, a więc jego faktycznych numerów identy?kacyjnych, nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania samochodu. Ustalenie wadliwości dokumentów, które mają być podstawą do zarejestrowania pojazdu, powoduje, że organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, skoro takie dowody nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. Dokumenty przedstawione do rejestracji muszą być bowiem prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym ( wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 października 2019 r. sygn. II SA/Sz 586/19). Kolegium podniosło, że zgodnie z poglądem wyrażonym w judykaturze okoliczność, iż dane techniczne pojazdu - podlegające ewidencji i rejestracji - są inne niż wskazane w dokumentach przedłożonych z wnioskiem o rejestrację stanowi nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu przez nabywcę, nieznaną organowi administracji, który wydał decyzję o zarejestrowaniu (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 sierpnia 2017 r. sygn. II SA/Go 359/17).
Wobec tego Kolegium oceniło, że ujawnienie przez organ I instancji, iż rama pojazdu marki H. - D. S. posiada numer [...] stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Kolegium stwierdziło, że dokumenty przedłożone przez Skarżącego wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu marki H. - D. S. nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie podsianego przez pojazd numeru VIN. Z treści:
- zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...],
- dokumentu indenty?kacyjnego pojazdu z dnia [...] lipca 2000 r.,
- dokumentu odprawy celnej,
- umowy zakupu pojazdu,
wynika, że rama pojazdu marki H. - D. S. posiada numer [...].
Nadto niezgodność dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu z rzeczywistym stanem faktycznym potwierdzają informacje uzyskane przez organ I instancji z Ministerstwa Transportu Bezpieczeństwa i Zgodności z Przepisami w Ontario oraz producenta motocykli marki H. - D. w [...].
Z informacji uzyskanej z Ministerstwa Transportu Bezpieczeństwa i Zgodności z Przepisami w Ontario wynika, że motocykl marki H. - D. o numerze VIN nr [...] bądź [...] nie widnieje w tamtejszych rejestrach. Istotnym również jest, że zarejestrowanie pojazdu o 18 - nasto cyfrowym numerze jest nie możliwe, bowiem nie pozwala na to system rejestracji. Nadto, w prowadzonych przez powyższą instytucję rejestrach brak informacji o wydaniu dowodu rejestracyjnego o numerze 726033687. Z otrzymanych informacji wynika również, że w przedmiotowym rejestrze nie ?guruje także poprzedni właściciel motocykla. Z kolei producent motocykli marki H. - D. w [...] wyjaśnił, iż motocykl z nr VIN nr [...] bądź [...] nie ?guruje w rejestrze przez niego prowadzonym.
Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło iż zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Prezydenta decyzji z [...] lipca 2000 r. o rejestracji pojazdu.
Kolegium podkreśliło, że okoliczność posiadania przez pojazd marki H. - D. S. innego numeru ramy aniżeli tego uwidocznionego w przedłożonych przez stronę dokumentach istniała w dniu wydania przez Prezydenta decyzji o rejestracji pojazdu. Prezydent wydając decyzję w przedmiocie rejestracji nie znał okoliczności, iż dokumenty stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zawierają błędny numer VIN tj. [...]. Niezgodność numeru ramy z tym uwidocznionym w przedłożonych przez stronę dokumentach została ujawniona po wydaniu przez Prezydenta decyzji o rejestracji pojazdu. Dopiero bowiem treść opinii technicznej z [...] kwietnia 2021 r. doprowadziła do ujawnienia opisywanej wyżej okoliczności.
Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że już tylko opisywana niezgodność numeru VIN w przedłożonych przez stronę dokumentach ze znajdującym się na ramie motocykla uniemożliwiała zarejestrowanie pojazdu. Organ rejestrując pojazd na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów nie był stanie stwierdzić, który numer VIN jest prawidłowy. Zatem decyzja Prezydent z [...] lipca 2000 r. o rejestracji motocykla była co najmniej przedwczesna.
Kolegium podniosło, że pozyskane z Ministerstwa Transportu Bezpieczeństwa i Zgodności z Przepisami w Ontario oraz producenta marki H. - D. informacje, że motocykl marki H. - D. o numerze VIN nr [...] bądź [...] nie widnieje w tamtejszych rejestrach powoduje, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje fakt braku stwierdzenia przebijania numeru podwozia/ramy oraz ingerencji w numer podwozia/ramy. Z uzyskanych informacji wynika jednoznaczny wniosek, że motocykl marki H. – D. o numerze VIN [...] bądź [...] nigdy nie został wyprodukowany przez producenta marki H. - D. ani zarejestrowany na terytorium [...]. W konsekwencji nie sposób mówić, że pojazd posiada oryginalne cechy identy?kacyjne i tym samym spełnia warunki dopuszczenia go do ruchu określone w art. 66 ust. 3a p.r.d.
W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że za nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję, należy uznać nie?gurowanie w rejestrach Ministerstwa Transportu Bezpieczeństwa i Zgodności z Przepisami w Ontario oraz producenta marki H. – D. o numerze VIN nr [...] bądź [...].
Nadto Prezydent wydając decyzję w przedmiocie rejestracji nie znał okoliczności, iż motocykl marki H. – D. o numerze VIN [...] bądź [...] nigdy nie został wyprodukowany przez producenta marki H. - D. ani zarejestrowany na terytorium [...].
Okoliczność ta została ujawniona po wydaniu przez Prezydenta decyzji o rejestracji pojazdu. Dopiero w toku postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania ustalono, że motocykl marki H. – D. o numerze VIN [...] bądź [...] nie widnieje w rejestrach Ministerstwa Transportu Bezpieczeństwa i Zgodności z Przepisami w Ontario oraz producenta marki H. - D.. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie mając powyższych informacji dokonał rejestracji pojazdu, którego wyprodukowanie ani zarejestrowanie na terytorium [...] nigdy nie zostało potwierdzone. W takiej sytuacji zarejestrowanie motocykla marki H. - D. byłoby niemożliwe. Pojazd bowiem nie posiada oryginalnych cech identy?kacyjnych, gdyż te nie zostały potwierdzone przez producenta ani przez organ rejestracyjny na terytorium [...]. Zatem już na etapie wydawania przez Prezydenta decyzji z [...] lipca 2000 r. o rejestracji motocykl nie spełniał warunków dopuszczenia go do ruchu określonych w art. 66 ust. 3a p.r.d.
W tych okolicznościach Kolegium uznało za niecelowe przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu potwierdzenia faktu stwierdzenia przebijania numeru podwozia/ramy oraz ingerencji w numer podwozia/ramy.
Wobec tego Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że stosownie do art. 146 § 1 k.p.a. decyzja Prezydenta z [...] lipca 2000 r. o rejestracji motocykla marki H. - D. S., została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z treścią art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a - 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Stosownie zaś do treści art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Oznacza to, że decyzja o rejestracji pojazdu jest w mocy i pojazd jako zarejestrowany jest dopuszczony do ruchu i z powodu upływu czasu nie jest możliwe uchylenie decyzji o rejestracji z przedmiotowego powodu.
Stąd organ mógł się ograniczyć jedynie do stwierdzenia, że decyzji została wydana z naruszeniem prawa, co jednak nie ma wpływu na decyzję o rejestracji. Kolegium wskazało, że od dnia wydania decyzji z [...] lipca 2000 r. o rejestracji motocykla marki H. - D. S. upłynęło 23 lata.
Odnosząc się do treści odwołania w ocenie Kolegium nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty tj. poprawienie oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie VIN pojazdu marki H. - D. S., zawartej w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki wydanych przez ten organ decyzjach. Tak więc wyłącznie organ, od którego pochodzi decyzja jest uprawniony do jej sprostowania. Zatem Kolegium nie posiada uprawnienia do sprostowania decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2000 r. o rejestracji motocykla marki H. - D. S., nr VIN [...]. Organem uprawnionym do sprostowania powyższej decyzji jest organ I instancji, przy czym orzekanie o sprostowaniu nie może być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu w trybie art. 145 k.p.a.
W skardze do sądu M. M. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium, rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji oraz obowiązanie organu do wydania decyzji o określonej treści tj. poprawienia oczywistej pomyłki pisarskiej w zakresie VIN pojazdu zawartej w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 113 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zde?niowany w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu marki Harley-Davidson, 18-znakowy numer VlN nie jest oczywista omyłką pisarską podlegającą sprostowaniu podczas gdy zaistniały błąd stanowi oczywistą omyłkę pisarską, która winna zostać na żądanie strony (Skarżącego) sprostowana, podczas gdy odpowiedzi przedstawiciela producenta H. - D. w [...] nie sposób utożsamiać z okolicznością, iż w rejestrze wyprodukowanych motocykli marki Harley-Davidson nie widnieje pojazd o wskazanych numerach, bowiem pojazd ten - motocykl stanowiący własność Skarżącego został wyprodukowany ponad 30-lat temu, tj. w czasie kiedy nie było jeszcze prowadzonych w pełni i skutecznie zdygitalizowanych baz danych w tymże przedmiocie,
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i niezasięgnięcia przez Organ wiadomości specjalnych w zakresie cech indenty?kacyjnych pojazdu stanowiących własność Skarżącego podczas gdy ustalenie powyższego wymagało zwrócenia się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, i jako niewystarczające uznać należy wyłącznie zwrócenie się przez Organ do przedstawiciela H. - D. w [...] jak i urzędu kanadyjskiego, z uwagi upływ ponad 30 - lat od dnia wyprodukowania motocykla stanowiącego własność Skarżącego jak i fakt, iż motocykl stanowiący własność skarżącego został wyprodukowany ponad 30-lat temu, tj. w czasie kiedy nie było jeszcze prowadzonych w pełni i skutecznie zdygitalizowanych baz danych w tymże przedmiocie,
3) naruszenie przepisów postępowania art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności opinii technicznej nr [...] /2021 z dnia [...] kwietnia 2021 r., jednoznacznie wykazującej, iż ustalony numer podwozia ramy motocykla marki Harley-Davidson o numerze rejestracyjnym CW0032 jest zgodny z wzorem numeracji fabrycznej dla tego typu i modelu pojazdu, nie stwierdzono śladów przerabiania lub przebijania numeru,
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § l pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, że w rejestrze wyprodukowanych motocykli marki Harley-Davidson nie widnieje pojazd o wskazanych numerach VIN podczas gdy ocena powyższego została dokonana min. w oparciu o kopię dowodu rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego wcześniej na terytorium [...] podczas gdy badając przedmiotową sprawę Organ winien wystąpić do urzędu kanadyjskiego (podjąć próbę wystąpienia) o przesłanie oryginału dokumentu (kanadyjskiego dowodu rejestracyjnego motocykla) bądź też o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii dokumentu urzędowego, która dopiero następnie winna zostać przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł w szczególności, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistą omyłką pisarską zawartą w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu - motocykla marki Harley-Davidson, wydaną przez Prezydenta M. [...].
Skarżący stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy ponownie nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż motocykl marki Harley został zarejestrowany na podstawie dokumentów, które nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego. Omyłka dotycząca liczby znaków w zakresie numeru VIN ww. pojazdu nastąpiła prawdopodobnie około 27 lat temu w kanadyjskim urzędzie rejestracyjnym, gdzie omyłko nr VIN, który winien składać się z 17 znaków został zde?niowany jako numer [...]. Oczywistość omyłki w powyższym zakresie uzasadnia treść opinii technicznej nr [...] z [...] kwietnia 2021 r., w której wprost wskazano, iż "Ustalony numer podwozia ramy jest zgodny z wzorem numeracji fabrycznej dla tego typu i modelu pojazdu. Nie stwierdzono śladów przerabiania lub przebijania numeru podwozia/ramy widniejący na tablice znamionowej - [...] - jest zgodny z numerem w polu numerowym podwozia/ramy. Tabliczka znamionowa odpowiada wzorowi tabliczki fabrycznej dla tej marki i modelu pojazdu".
Skarżący podniósł, że motocykl przeszedł badania technicznie dotyczące jego pierwszej rejestracji w kraju i w oparciu o powyższe oraz o dokumentację przedłożoną przez Skarżącego został zarejestrowany. Aktualną zaś sytuację, tj. stanowisko Organu wyrażane w zaskarżonej decyzji należy określić mianem sytuacji patowej, która w sposób negatywny wpływa na prawa Skarżącego naruszając naczelną konstytucyjną zasadę prawa własności wyrażoną w art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący po ponad 21 latach posiadania motocykla nie ma możliwości wykonania przeglądu technicznego pojazdu, gdyż w dokumentacji odzwierciedlającej prawo własności widnieje oczywista omyłka w zakresie ilości znaków numeru VIN, która w ocenie organu nie podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zasadnicze ustalenie faktyczne w sprawie są bezsporne. Bezsporne jest, że Skarżący, składając wniosek o rejestrację pojazdu w roku 2000 przedstawił dokumenty wymagane prawem: umowę kupna pojazdu, dokumenty odprawy celnej, zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu oraz dokument potwierdzający zarejestrowanie pojazdu na terenie [...]. Wszystkie te dokumenty wskazują na pojazd o numerze VIN [...]. Natomiast z dokumentów przedstawionych przez Skarżącego w roku 2021 r. wynika, że pojazd, który został zarejestrowany w roku 2000 faktycznie posiada numer [...]. Różnica pomiędzy numerami sprowadza się zatem do tego, że numer, który faktycznie stwierdzono na pojeździe ma 17 znaków i kończy się cyframi "201991" natomiast numer VIN wskazany w dokumentach pojazdu przedstawionych w roku 2000 ma 18 znaków i kończy się cyframi "2011991".
Nie jest kwestionowane, że numer VIN na ramie pojazdu Skarżącego, zbadany w roku 2021, nie jest numerem przerobionym.
Sąd stwierdza, że organy wykonały ww. wyrok Sądu z 25 maja 2022 r. sygn. II SA/Bd 121/22 tj. podjęły czynności w celu wyjaśnienia okoliczności obejmujących wcześniejsze akty rejestracji pojazdu, celem ustalenia na jakim etapie pojawił się błąd w zakresie numeru ramy w dokumentacji dotyczącej pojazdu i czy ten "błąd" jest ewentualnie wynikiem przestępstwa. W tym zakresie organy ustaliły, że w rejestrach kanadyjskich nie figuruje ani pojazd o numerze VIN [...] (tj. faktycznie widniejący na ramie pojazdu) ani o numerze VIN [...] (uwidoczniony w dokumentach z roku 2000). Ponadto przedstawiciel producenta nie potwierdził, aby w rejestrze wyprodukowanych pojazdów znajdował się pojazd o VIN [...] (tj. faktycznie widniejący na ramie pojazdu) lub o numerze VIN [...] (uwidoczniony w dokumentach z roku 2000). W rejestrach kanadyjskich nie figuruje także osoba wskazywana w dokumentach przedłożonych przez Skarżącego jako poprzedni właściciel pojazdu.
W tej sytuacji słusznie Kolegium wskazało, że nową okolicznością faktyczną, nieznaną organowi w momencie wydanie decyzji o rejestracji (tj. w roku 2000) jest to że pojazd Skarżącego (oznaczony nieprzerobionym numerem VIN) nie figuruje pod tym numerem ani w rejestrze prowadzonym przez władze [...] ani w rejestrze producenta H. – D., a ponadto pojazd ten nie figuruje także w ww. rejestrach pod numerem VIN wskazanych w dokumentach przedstawionych w roku 2000.
Okoliczności ta są dla sprawy istotne, mając na względzie formalizm, jakim cechuje się postępowanie rejestracyjne.
W tym miejscu należy podkreślić, że 72 p.r.d. jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, który w sposób enumeratywny określa, na podstawie jakich dokumentów można dokonać rejestracji pojazdu. Wskazanie w art. 72 ustawy p.r.d. dokumentów, które są niezbędne dla rejestracji pojazdu oznacza, że postępowanie rejestracyjne cechuje formalizm, a organ dokonujący rejestracji obowiązany jest wymagać dokumentów tam wymienionych. Organ rejestrujący pojazd nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami oraz nie może zastąpić dokumentów określonych w art. 72 p.r.d. innymi. Ustawodawca ograniczył zatem możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wskazując wyczerpująco, jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu, przy czym jednym z takich dokumentów jest dowód własności pojazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 grudnia 2017 r. sygn. VII SA/Wa 141/17 oraz wyrok NSA z 22 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 1580/18).
W sytuacji wątpliwości co do źródła pochodzenia pojazdu (co do autentyczności umowy sprzedaży czy dotychczasowego dowodu rejestracyjnego czy też w przypadku, gdy zbywca pojazdu byłby osobą nieznaną, a wręcz fikcyjną, brak jest oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu albo budzą one zastrzeżenia) organ jest uprawniony do odmowy kolejnej rejestracji. W takim stanie faktycznym można twierdzić, że wnioskujący o rejestrację pojazdu, nie wykazując zachowania ciągłości w przeniesieniu prawa własności pomiędzy zbywcą, a jego poprzednikiem prawnym, sam nie może skutecznie domagać się uznania istnienia tego prawa po jego stronie. W tym wypadku słuszne jest odesłanie na drogę postępowania cywilnego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. sygn. I OSK 4206/18).
Powyższe ograniczenia skutkują wymogiem, że dokumenty przedstawione organowi w celu rejestracji pojazdu muszą być autentyczne tj. muszą odzwierciedlać rzeczywiste cechy pojazdu, który ma być zarejestrowany. Dotyczy to także sytuacji, w której nie ma wątpliwości, że pojazd posiada numer, który nie nosi cech przerobienia. Numer, jako cecha identyfikująca pojazd, musi być zgodny z numerem wskazanym w dokumentach przedstawionych przy wniosku o rejestrację pojazdu. Ze względu na wyżej wskazany formalizm postępowania rejestracyjnego tego rodzaju rozbieżność organ może wyjaśnić tylko w ograniczonym zakresie – w przedmiotowej sprawie jedynie w takim, jaki wskazał Sąd w wyroku 25 maja 2022 r. sygn. II SA/Bd 121/22. W istocie wyjaśnienie to sprowadziło się do zbadania, czy nie doszło do pomyłki przy odnotowaniu autentycznego numeru pojazdu w rejestrze urzędowym w [...] (co z kolei wpłynęłoby na treść dokumentów, którymi posłużono się przy sprzedaży pojazdu Skarżącemu). Przeprowadzone przez organ postępowanie nie pozwoliło jednakże na usunięcie wskazanej rozbieżności – organ nie uzyskał potwierdzenia, że w rejestrze kanadyjskim figuruje pojazd o takim samym numerze jak widoczny na ramie pojazdu Skarżącego (co oznaczałoby oczywistą pomyłkę w dokumentach, które otrzymał Skarżący przy kupnie pojazdu).
Co więcej także podmiot, widniejący w dokumentach jako producent pojazdu nie potwierdził, że wyprodukował motocykl H. - D. oznaczony takim numerem, jaki widnieje na pojeździe Skarżącego. Tymczasem zgodnie z art. 66 ust. 3a pkt 1 p.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, cechy identyfikacyjne: numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Podstawą rejestracji pojazdu mogą być wyłącznie dokumenty zawierające dane identyfikacyjne pojazdu zgodne z cechami identyfikacyjnymi pojazdu nadanymi przez producenta. Brak potwierdzenia, że oznaczenia widoczne na pojeździe pochodzą od tego podmiotu, który ma być producentem według dokumentów przedstawionych do rejestracji powoduje, że owe dokumenty nie mogły stanowić podstawy do rejestracji pojazdu na rzecz Skarżącego, bowiem zawierają one dane niezgodne tj. nieautentyczne.
Wobec tego - ze względu na brak wymaganych art. 72 ust. 1 p.r.d. dokumentów, które zawierałyby w swej treści autentyczny numer identyfikacyjny pojazdu (tj. numer nadany przez ten podmiot, który widnieje w dokumentach jako producent pojazdu, odnotowany w rejestrze kanadyjskim) zasadne jest stanowisko organu, że brak było przesłanek do rejestracji pojazdu już w dacie wydania przez Prezydenta decyzji pierwotnej tj. [...] lipca 2000 r. Ze względu na formalizm postępowania rejestracyjnego poszukiwanie źródła błędu (np. braki w rejestrach firmy H. – D.) i usunięcie wskazanej niezgodności leży po stronie Skarżącego, a nie organu.
Ze względu na upływ czasu od momentu wydania tej decyzji (23 lata) zasadnie w takiej sytuacji organ uznał, że spełniona jest przesłanka z art. 146 § 1 k.p.a., co obligowało go do podjęcia decyzji zgodnej z art. 151 k.p.a. tj. do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta z [...] lipca 2000 r. o rejestracji pojazdu została wydana z naruszeniem prawa.
Powyższe stanowisko Sądu wskazuje na bezzasadność zarzutów skargi. Formalny charakter postępowania rejestrowego wyklucza bowiem tak szerokie postępowanie dowodowe, jak domaga się Skarżący tj. poszukiwanie dowodów, że pojazd Skarżącego został rzeczywiście wyprodukowany przez firmę H. – D. pod numerem widniejącym na ramie przedmiotowego pojazdu. Organ nie dopuścił się zatem naruszenia art. 84 § 1 k.p.a.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż organ nie kwestionował w żaden sposób opinii technicznej z [...] kwietnia 2021 r. wskazującej, że numer widoczny na pojeździe Skarżącego jest zgodny z wzorem numeracji fabrycznej stosowanej przez firmę H. – D.. Należy zauważyć, że samo utworzenie numeru w ten sposób tak jak to czyni firma H. – D. i wybicie go na ramie pojazdu nie przesądza, że ów pojazd wyprodukowała firma H. – D.. Innymi słowy – uwidocznienie na pojeździe numeru utworzonego w sposób, w jaki tworzy go dany producent nie wyklucza sytuacji, że producent zaprzeczy, iż pojazd o takim numerze wyprodukował (np. producent może udowodnić, że planował wyprodukować i wprowadzić do sprzedaży pojazdy o takim numerze seryjnym, ale z przyczyn technicznych pojazdy te nie zostały ostatecznie skompletowane i wprowadzone do sprzedaży).
Organ nie dopuścił się także naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. Przepis ten nie jest podstawą wydawania decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe - a w takim trybie została wydana zaskarżona decyzja Kolegium. Zastosowanie tego przepisu wymagałoby złożenia przez Skarżącego odrębnego wniosku, tak jak przewiduje to ww. art. 113 § 1 k.p.a.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.