II SA/Bd 1375/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze sprzeciwu spółki [...] S.A. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Burmistrza G. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie przywrócenia kierunku odpływu wód opadowych lub roztopowych. Organ I instancji umorzył postępowanie, wskazując na dwie przesłanki: po pierwsze, że upłynął pięcioletni termin od dowiedzenia się o szkodliwym oddziaływaniu (art. 234 ust. 5 Prawa wodnego), a po drugie, że przedmiotowe wody nie były wyłącznie opadowymi lub roztopowymi, lecz mieszaniną z innymi substancjami, co wyłączało zastosowanie art. 234 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. SKO uchyliło decyzję Burmistrza, uznając, że organ I instancji błędnie zinterpretował przepis dotyczący terminu (art. 234 ust. 5 P.w.), stosując wykładnię językową z pominięciem zasad prawa międzyczasowego i konstytucyjnych. SKO skupiło się wyłącznie na tej przesłance, pomijając całkowicie drugą podstawę umorzenia wskazaną przez Burmistrza, dotyczącą charakteru wód. WSA w Bydgoszczy uznał sprzeciw spółki za zasadny. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy, stosując art. 138 § 2 KPA (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia), musi wykazać nie tylko naruszenie przepisów postępowania, ale także to, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tej sprawie SKO nie rozpoznało wszystkich podstaw umorzenia postępowania przez organ I instancji, w szczególności nie odniosło się do kwestii charakteru wód. Tym samym SKO nieprawidłowo zastosowało art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji bez pełnego rozpoznania sprawy. Sąd uchylił decyzję SKO.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów prawa międzyczasowego w kontekście Prawa wodnego, stosowanie art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze, zasada praworządności i zaufania obywateli do władzy publicznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i jego intertemporalnością, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli organ pierwszej instancji oparł umorzenie postępowania na dwóch niezależnych podstawach, a organ odwoławczy rozpoznał tylko jedną z nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ nie rozpoznał wszystkich podstaw umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, w szczególności nie odniósł się do kwestii charakteru wód.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 KPA, musi rozpoznać wszystkie podstawy umorzenia wskazane przez organ niższej instancji. Pominięcie jednej z podstaw, bez uzasadnienia naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie, stanowi naruszenie art. 138 § 2 KPA.
Jak należy interpretować pięcioletni termin z art. 234 ust. 5 Prawa wodnego w sytuacji, gdy stan prawny uległ zmianie, a postępowanie zostało wszczęte pod rządami nowego przepisu, ale dotyczy stanu faktycznego sprzed jego wejścia w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować reguły prawa międzyczasowego i zasadę lex retro non agit. Termin przedawnienia nie może być liczony wstecz od daty wejścia w życie nowej ustawy, jeśli nie ma ku temu wyraźnych przepisów przejściowych, a taka wykładnia byłaby sprzeczna z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Organ I instancji błędnie zastosował wykładnię językową art. 234 ust. 5 P.w., ignorując zasady prawa międzyczasowego i konstytucyjne zasady praworządności i zaufania obywateli do władzy publicznej. Termin powinien być liczony od wejścia w życie ustawy lub od momentu, gdy strona dowiedziała się o szkodzie, ale zgodnie z prawem obowiązującym w momencie dowiedzenia się.
Czy postępowanie w sprawie przywrócenia kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych może być prowadzone na podstawie art. 234 Prawa wodnego, jeśli przedmiotowe wody stanowią mieszaninę wód opadowych/roztopowych ze ściekami przemysłowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 234 Prawa wodnego dotyczy wyłącznie wód opadowych i roztopowych. Jeśli mamy do czynienia z mieszaniną, organ nie może rozstrzygnąć sprawy na gruncie tego przepisu.
Uzasadnienie
Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że wody przesiąkające przez groble są ściekami przemysłowymi, a nie tylko wodami opadowymi i roztopowymi. Tym samym dyspozycja art. 234 ust. 1 pkt 1 P.w. nie obejmuje tego stanu faktycznego, co stanowiło jedną z podstaw do umorzenia postępowania.
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
P.w. art. 234 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Właściciel gruntu, na który szkodliwie oddziałuje woda, może żądać przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
P.w. art. 234 § 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wygasa po upływie pięciu lat od dnia, w którym właściciel gruntu dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek stać na straży praworządności, co obejmuje analizę konsekwencji działań organu z perspektywy przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym norm konstytucyjnych.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.
P.w. art. 573
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis uchylający poprzednią ustawę Prawo wodne.
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne art. 29
Analogiczny instrument ochrony praw podmiotowych w poprzednio obowiązującej ustawie Prawo wodne, który nie zawierał ograniczenia czasowego.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze sprzeciwu od decyzji.
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia sprzeciwu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Podstawa do ustalenia wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności następuje tylko w ustawie i tylko z powodu ochrony bezpieczeństwa publicznego, porządku publicznego, ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą być sprzeczne z zasadami wyrażonymi w Konstytucji.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie rozpoznał wszystkich podstaw umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji. • Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA. • Wykładnia art. 234 ust. 5 Prawa wodnego przez organ pierwszej instancji była sprzeczna z zasadami prawa międzyczasowego i konstytucyjnymi.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółki [...] S.A. kwestionująca zasadność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez SKO, wskazująca na inne podstawy umorzenia postępowania (charakter wód, brak zmiany kierunku odpływu).
Godne uwagi sformułowania
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ nie rozpoznał wszystkich podstaw umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji. • Przyjęta przez organy interpretacja powołanego wyżej przepisu prawa jest sprzeczna nie tylko z art. 7 i art. 8 K.p.a. lecz przede wszystkim z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz z podstawowymi regułami prawa międzyczasowego. • Prezentowane przez Burmistrza stanowisko w istocie prowadziłoby do stwierdzenia, że przepisy ustawy, która weszła w życie w 2018 r. działają z mocą wsteczną. • Podstawową regułą prawa międzyczasowego jest reguła tempus regit actum, oznaczająca, że zdarzenie prawne należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dacie, gdy miało ono miejsce. • Organ odwoławczy nie może poprzestać na wypowiedzi tylko co do jednej z nich i stwierdzając jej brak, wydać decyzję kasatoryjną.
Skład orzekający
Grzegorz Saniewski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa międzyczasowego w kontekście Prawa wodnego, stosowanie art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze, zasada praworządności i zaufania obywateli do władzy publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i jego intertemporalnością, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii interpretacji przepisów prawa międzyczasowego i zasad stosowania przepisów proceduralnych przez organy administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Jak prawo międzyczasowe i zasady KPA wpływają na rozstrzyganie sporów o wody?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.