II SA/Bd 1370/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę firmy na zarządzenie pokontrolne dotyczące obowiązku prawidłowego wykazywania celów poboru wód podziemnych dla celów opłat zmiennych.
Firma zaskarżyła zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, które nakładało obowiązek złożenia korekt oświadczeń dotyczących opłat za pobór wód podziemnych. Organ zarzucił firmie nieprawidłowe wykazywanie celów poboru wód, co skutkowało zastosowaniem niewłaściwych stawek opłat. Sąd administracyjny uznał zarządzenie za prawidłowe, podkreślając, że przepisy Prawa wodnego wymagają rozróżnienia celów poboru wód dla celów opłat zmiennych, a stawki opłat są zróżnicowane w zależności od przeznaczenia wody.
Sprawa dotyczyła skargi złożonej przez Firmę A na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Zarządzenie to nakładało na skarżącą spółkę obowiązek złożenia korekt oświadczeń dotyczących opłat za pobór wód podziemnych w latach 2019-2023. Organ kontrolny stwierdził, że firma nieprawidłowo wykazywała cele poboru wód, uwzględniając w jednym celu (nr 27) jedynie wodę do płukania sieci i cele przeciwpożarowe, podczas gdy rzeczywista sprzedaż wody obejmowała również gospodarstwa domowe oraz podmioty gospodarcze i publiczne. Skarżąca kwestionowała zasadność żądania korekty oświadczeń, wskazując na brak podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając zarządzenie pokontrolne za prawidłowe. Sąd podkreślił, że zgodnie z Prawem wodnym, w przypadku poboru wód do różnych celów, należy zapewnić odrębny pomiar ilości wody dla tych celów, a przepisy Prawa wodnego oraz rozporządzenie w sprawie stawek opłat za usługi wodne wyraźnie rozróżniają stawki opłat zmiennych dla różnych celów poboru, w tym dla zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (cel 40) oraz dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (cel 27). Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które potwierdza konieczność ścisłej interpretacji przepisów dotyczących stawek opłat i rozróżnienia celów poboru wody.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie pokontrolne jest prawidłowe, ponieważ przepisy Prawa wodnego wymagają rozróżnienia celów poboru wód dla celów opłat zmiennych, a stawki opłat są zróżnicowane w zależności od przeznaczenia wody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa wodnego (art. 552 ust. 2d) oraz rozporządzenie w sprawie stawek opłat za usługi wodne (par. 5 ust. 1 pkt 27 i 40) jasno rozróżniają cele poboru wód i przypisują im różne stawki opłat. W związku z tym, organ miał prawo nakazać skarżącej złożenie korekt oświadczeń, aby prawidłowo wykazać cele poboru wód.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
pr.wod. art. 341 § 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Podstawa do wydania zarządzenia pokontrolnego.
pr.wod. art. 552 § ust. 2d
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Obowiązek wykazywania w oświadczeniach ilości pobranych wód podziemnych lub powierzchniowych z podziałem na cele lub potrzeby, jeżeli podmiot pobiera wody do różnych celów.
pr.wod. art. 272 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Podstawa do ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód.
pr.wod. art. 272 § ust. 2d
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Wymóg podziału ilości pobranych wód na cele lub potrzeby, jeżeli podmiot pobiera wody do różnych celów.
pr.wod. art. 272 § ust. 2b pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Obowiązek sprawozdawczy dotyczący ilości pobranych wód.
pr.wod. art. 272 § ust. 13
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Obowiązek zapewnienia odrębnego pomiaru ilości wody dla różnych celów i potrzeb poboru.
pr.wod. art. 274 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Określenie maksymalnych stawek opłat zmiennych za pobór wód, różnicując ich wysokość w zależności od celu poboru.
Dz. U. 2022.2438 t.j. art. 5 § ust. 1 pkt 27 lit. a)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej - do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.
Dz. U. 2022.2438 t.j. art. 5 § ust. 1 pkt 40
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej - do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
pr.wod. art. 272 § ust. 17
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Oświadczenia stanowią podstawę do ustalenia wysokości opłaty.
pr.wod. art. 300
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
Odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do ponoszenia opłat za usługi wodne.
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Postępowanie organu podatkowego w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego.
tj. Dz. U. z 2020 poz. 2028 art. 1
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Określenie zasad i warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
tj. Dz. U. z 2020 poz. 2028 art. 2 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja pojęcia 'gmina'.
tj. Dz. U. z 2020 poz. 2028 art. 2 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja pojęcia 'odbiorca usług'.
tj. Dz. U. z 2020 poz. 2028 art. 2 § pkt 4
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja pojęcia 'przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne'.
tj. Dz. U. z 2020 poz. 2028 art. 2 § pkt 18
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja pojęcia 'woda przeznaczona do spożycia przez ludzi'.
tj. Dz. U. z 2020 poz. 2028 art. 2 § pkt 21
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja pojęcia 'zbiorowe zaopatrzenie w wodę'.
tj. Dz. U. z 2020 poz. 2028 art. 19a
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Określenie odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiot kontroli sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Prawa wodnego wymagają rozróżnienia celów poboru wód dla celów opłat zmiennych. Stawki opłat za pobór wód są zróżnicowane w zależności od celu poboru. Cel zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi jest węższy niż cel poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Organ miał prawo nakazać złożenie korekt oświadczeń w celu prawidłowego wykazania celów poboru wód.
Odrzucone argumenty
Brak podstawy prawnej do ingerowania w treść oświadczeń skarżącej. Cele poboru wód są tożsame, co uzasadnia stosowanie jednej stawki opłaty.
Godne uwagi sformułowania
Zarządzenie pokontrolne jest szczególnego rodzaju aktem prawnym, podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ocena takiego zarządzenia przez sąd administracyjny [...] ogranicza się do zbadania, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo. Zróżnicowanie stawek opłat wodnoprawnych wprowadzono też do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Drugi z tych celów jest zatem węższy, a norma z § 5 pkt 40 rozporządzenia stanowi wyjątek względem normy z § 5 pkt 27 rozporządzenia i w związku z tym należy je intepretować w sposób ścisły oraz zgodnie z zasadą lex speciali derogat legi generali.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Brzezińska
sędzia
Jerzy Bortkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących rozróżnienia celów poboru wód i stawek opłat zmiennych, a także charakteru zarządzenia pokontrolnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatami za pobór wód podziemnych i rozróżnieniem celów poboru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za pobór wód i ich prawidłowego rozliczania, co ma znaczenie dla przedsiębiorstw korzystających z zasobów wodnych. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla prawidłowego stosowania prawa.
“Jak prawidłowo rozliczać opłaty za pobór wód? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 1370/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-03-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jerzy Bortkiewicz Joanna Brzezińska Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Treść wyniku oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi Firmy A na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę Uzasadnienie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w B. (dalej jako PGW lub organ) zarządzeniem pokontrolnym Nr [...] z [...] października 2023 r. - na podstawie art. 341 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 – dalej powoływanej jako "pr.wod.") oraz ustaleń planowej kontroli gospodarowania wodami zawartych w Protokole kontroli Nr [...] (kontroli przeprowadzonej od [...] września 2023r. do [...] października 2023r.) nałożył na K. P. W. i K. Sp. z o.o. w N. (Skarżąca) obowiązek: 1. złożenia korekt oświadczeń składanych w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych uwzględniającej pobór wód podziemnych w latach 2019-2023 w podziale na poszczególne cele: zbiorowe zaopatrzenie w wodę ludności (cel 40) oraz zaopatrzenie w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmioty publiczne – pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody (cel 27), 2. wykazywanie w oświadczeniach przekazywanych w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych podziale na poszczególne cele – cel 40 i 27, 3. pisemnego powiadomienia PGW o realizacji ww. punktów w określonym tym zarządzeniem terminie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z danych uzyskanych podczas kontroli wynikało, iż w oświadczeniach dotychczas przekazywanych przez Skarżącą w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód dokonywano podziału na dwa cele: poboru, uzdatniania i dostarczania wody (cel 27) oraz realizację zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia (cel 40); przy czym w pkt 27 uwzględniano ilość wody wykorzystywanej jedynie do płukania sieci i w celach przeciwpożarowych. Organ ustalił jednocześnie, w oparciu o raporty sprzedaży rzeczywistą ilość wody sprzedanej gospodarstwom domowym oraz odrębnie – podmiotom publicznym i przedsiębiorstwom. Organ wskazał w konkluzji na naruszenie art. 552 ust. 2d pr.wod. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy K. P. W. i K. Sp. z o.o. w N. wniosła o uchylenie powyższego zarządzenia pokontrolnego. Nie sformułowano zarzutów naruszenia prawa, jedynie w uzasadnieniu skargi podniesiono bezpodstawność domagania się od Skarżącej korekty oświadczeń (brak podstawy prawnej do ingerowania w treść oświadczeń) i to z uwzględnieniem rozróżnienia na poszczególne cele określone w zarządzeniu pokontrolnym. W odpowiedzi na skargę PGW wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko co do konieczności rozróżnienia celów poboru wody zgodnie z art. 552 ust. 2 pr.wod. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przedmiotem skargi jest zarządzenie pokontrolne PGW, wydane na podstawie art. 341 ust.1 - 3 pr. wod. Zgodnie z tym przepisem – 1. Na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1 (tj. kontroli gospodarowania wodami w zakresie określonym w art. 334 pkt 1-7 oraz 9-13), organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą: 1) wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne; 2) wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy; 3) wystąpić do właściwego organu o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony; 4) nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w przepisach ustawy. 2. Kontrolowany, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, jest obowiązany powiadomić organ wykonujący kontrolę albo ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej o realizacji zaleceń wskazanych w tym zarządzeniu. 3. Organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego lub innego przewidzianego prawem postępowania wobec osób odpowiedzialnych za dopuszczenie do uchybień i powiadomienie, w określonym terminie, o wynikach tego postępowania i podjętych działaniach. Zarządzenie pokontrolne jest szczególnego rodzaju aktem prawnym, podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jego celem jest wyeliminowanie naruszeń prawa stwierdzonych podczas kontroli. Ocena takiego zarządzenia przez sąd administracyjny w zakresie zgodności z prawem, do czego sąd jest uprawniony stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) i art. 3 § 2 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023r., poz. 1634) ogranicza się do zbadania, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo. Sąd sprawdza, czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli, a także czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z powyższych względów do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów K.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (vide: wyroki NSA: z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 723/12, z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. II OSK 1706/18 – dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA), w konsekwencji nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów k.p.a. przy wydawaniu takiego zarządzenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem adresata (por. wyroki NSA: z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08; z dnia 27 stycznia 2015r., sygn. akt II OSK 1156/15 – dostępne jw.), zaś adresat takiego zarządzenia jest jedynie zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzeniem podjął. Podkreślenia wymaga, że mogą się one sprowadzać wyłącznie do wyrażenia przekonania o braku konieczności podejmowania przez dany podmiot konkretnych działań, z podaniem stosownej argumentacji za tym przemawiającej (zob. wyrok NSA z 29 kwietnia 2022r., sygn. akt III OSK 1091/21 – dostępne jw.). Sąd rozpatrując skargę K. P. W. i K. sp. z o.o. w N. doszedł do przekonania, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne jest prawidłowe w powyższym rozumieniu i nie ma uzasadnionych podstaw do jego uchylenia. Zarzuty skargi sprowadzają się do wadliwego i bezpodstawnego przymuszania strony do składania oświadczeń (stanowiących podstawę naliczania opłaty za usługi wodne) co do ilości pobranych wód z podziałem na cele. Stanowisko skarżącej nie jest trafne. Rozbieżności między stronami ujawniają się na tle wykładni przepisów regulujących naliczanie opłat zmiennych – tj. przyjęcie różnych stawek ze względu na cel poboru wody (inną dla wody pobranej dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi i inną dla wody pobranej dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody). Zaznaczyć przy tym należy, że stawka opłaty zmiennej w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi jest preferencyjna. Zdaniem organów wymieniany w oświadczeniach składanych przez spółkę cel poboru wód realizuje się wyłącznie w odniesieniu do wód pobranych w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę jednej kategorii odbiorcy usług, tj. gospodarstw domowych. Natomiast do wód powierzchniowych pobieranych "do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody" należy stosować odrębną stawkę. Rozstrzygając w pierwszej kolejności tak zarysowany spór przypomnieć należy, że zgodnie z art. 272 ust. 11 pr.wod. ustalenie ilości pobranych wód odbywa się na podstawie odczytu wskazań przyrządów pomiarowych lub na podstawie danych z systemów pomiarowych. Jednocześnie z art. 552 ust. 2a ustawy wynika, że ustalenie opłat wodnych w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. będzie następowało również na podstawie oświadczeń podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, składanych za poszczególne kwartały. Oświadczenie te stanowią podstawę do ustalenia wysokości opłaty (art. 272 ust. 17). Zaskarżone zarządzenia pokontrolnego odnosi się właśnie do obowiązku wynikającego z ww. art. 552 ust. 2a pr.wod. Wbrew przekonaniu Skarżącej obowiązek ten obejmuje także różnicowanie celów pobieranych wód. Z art. 252 ust. 2d pr.wod. wynika jasno, że w celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 1 i 2 (tj. opłaty zmiennej) oświadczenia, o których mowa w ust. 2a pkt 2, zawierają wyrażoną w m3 ilość pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, z tym że jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne pobiera wody podziemne lub wody powierzchniowe do różnych celów lub potrzeb, także w podziale na te cele lub te potrzeby. Wobec ustalenia przez organ, że Skarżąca w latach 2019-2023 nie wypełniała należycie obowiązku sprawozdawczego wynikającego z art. 552 ust. 2b pkt 1 i ust. 2d pr.wod. uzasadnione było wydanie zarządzenia pokontrolnego. Zdaniem Sądu wykonanie zarządzenia może też polegać na złożeniu korekt oświadczeń stanowiących podstawowy dokument pozwalający na naliczenie opłat zmiennych. Formułując zatem obowiązek złożenia korekt (pkt 1 zaskarżonego zarządzenia) organ działał w granicach prawa. Podkreślić bowiem warto, że jego realizacja nie zamyka stronie drogi do kwestionowania wysokości opłaty wodnoprawnej - ustalonej na podstawie skorygowanych oświadczeń. Stosownie do art. 300 pr.wod. do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Stosownie do art. 21 § 3 Ordynacji, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Z zachowaniem zatem procedur określonych w przepisach art. 272 ust. 17 -20 i art. 273 ust. 1- - 8 pr. wod. Skarżąca dysponuje środkami prawnymi pozwalającymi podważyć wysokość ustalonych opłat za pobór wód. Przechodząc do drugiego spornego zagadnienia, rozstrzygnięcia wymagało, czy dokonane przez organy rozbicie stawek za pobór wody przez Skarżącą na stawki obowiązujące przy poborze wody w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz na stawki za pobór wody w celu "poboru, uzdatniania i dostarczania" (rozumiany przez Skarżącą jako pobór wód przeznaczonych do płukania sieci oraz na cele przeciwpożarowe) było prawidłowe. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 10 ustawy pr.wod. zarządzanie zasobami wodnymi służy zaspokajaniu potrzeb ludności i gospodarki, m.in. w zakresie zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody dla ludności oraz zapewnienia wody na potrzeby rolnictwa i przemysłu. Stosownie do definicji zamieszczonej w art. 16 pkt 70 pr.wod. przez wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi rozumie się wodę w stanie pierwotnym lub po uzdatnieniu, przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych, niezależnie od jej pochodzenia i od tego, czy jest dostarczana z sieci dystrybucyjnej, cystern, w butelkach lub pojemnikach oraz wodę wykorzystywaną przez przedsiębiorstwo produkcji żywności do wytwarzania, przetwarzania, konserwowania lub wprowadzania do obrotu produktów albo substancji przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Jak wynika z tej definicji, woda przeznaczona do spożycia przez ludzi dotyczy tylko takiej, która jest przeznaczona do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych lub która jest wykorzystywana przez przedsiębiorstwa produkujące żywność. Z kolei według art. 35 ust. 1 pr.wod. usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych w przepisach ustawy (ust. 2). W myśl art. 35 ust. 3 pr.wod., usługi wodne obejmują m.in. pobór wód powierzchniowych, uzdatnianie wód powierzchniowych oraz ich dystrybucję, odbiór i oczyszczanie ścieków, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Zgodnie z art. 268 ust. 1 ustawy, opłaty za usługi wodne uiszcza się za: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych, 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, 3) odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych oraz wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, 4) pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych, 5) wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków z chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych. Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1). Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1). Natomiast w przepisie art. 272 ust. 2 ustawy powtórzono tę samą metodę obliczenia wysokości opłaty zmiennej, jednakże w przepisie wyraźnie został wskazany cel poboru: za pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Z art. 272 ust. 13 pr.wod. wynika z kolei, że pobór wód podziemnych lub powierzchniowych może następować jednocześnie na różne cele i potrzeby, ale w takiej sytuacji podmiot dokonujący poboru jest zobowiązany zapewnić odrębny pomiar ilości wody dla tych celów lub potrzeb. W art. 274 pkt 1 pr.wod. określono maksymalne stawki opłat zmiennych za pobór wód, różnicując ich wysokość w zależności od celu poboru wody – i tak: odrębnie określono stawki opłat za pobór wód - w formie opłaty zmiennej - do realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. oraz do celów: poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Ocenić należy, że zamieszczenie regulacji dotyczących stawki opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych do celów: poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz za pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi w osobnych punktach było celowym zabiegiem ustawodawcy. Zróżnicowanie stawek opłat wodnoprawnych wprowadzono też do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2022.2438 t.j.), wydanym na podstawie art. 277 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 lit. b-d pr.wod. W § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a) rozporządzenia wyróżniono jednostkową stawkę opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej - do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, wynoszącą 0,115 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych. Natomiast w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia określono jednostkową stawkę opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej - do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, wynoszącą 0,068 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych. Tak więc przyjęcie rozróżnienia poboru wód do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, oznacza że cele te nie są tożsame. Przy czym Prawo wodne nie zawiera definicji "zadań własnych gminy" i "zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi". Warto więc zatem sięgnięcie do unormowań zawartych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2020 poz. 2028 ). Zgodnie z jej art. 1 ustawa określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody oraz niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów oraz wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, jak również tryb zatwierdzania taryf oraz organ regulacyjny i jego zadania. W myśl art. 2 pkt 1 ustawy przez "gminę" rozumie się również związek międzygminny i porozumienie międzygminne. "Odbiorcą usług" jest każdy, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym (pkt 3). Zgodnie zaś z definicją ustawową z art. 2 pkt 4 ustawy "przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne" to przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086), jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Ustawa zaopatrzeniowa w art. 2 pkt 18 definiuje pojęcie "wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi", które oznacza wodę w stanie pierwotnym lub po uzdatnieniu, przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych, niezależnie od jej pochodzenia i od tego, czy jest dostarczana z sieci dystrybucyjnej, cystern, w butelkach lub pojemnikach oraz wodę wykorzystywaną przez przedsiębiorstwo produkcji żywności do wytworzenia, przetworzenia, konserwowania lub wprowadzania do obrotu produktów albo substancji przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Przepis ten definiuje zatem jakość wody. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 21 ustawy zbiorowe zaopatrzenie w wodę to działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Działalność ta nie jest ograniczona zatem tylko do zbiorowego zaopatrzenia w wodę "ludzi". Wskazać także należy, że w myśl definicji z art. 2 pkt 3 ustawy "odbiorcą usług" jest każdy, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Z treści art. 19a ustawy wynika z kolei, że odbiorcami tymi są nie tylko "ludzie", ale także inne podmioty, w tym prowadzące działalność gospodarczą (woda do celów bytowych, technologicznych, przeciwpożarowych oraz innych). W świetle powyższych uregulowań należy przyjąć, że przedsiębiorstwo wodociągowe prowadząc działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę dokonuje ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody. Jednak tylko część tej działalności mieści się w pojęciu zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Należy w pełni podzielić stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 5 grudnia 2023r. w sprawie o sygn. akt III OSK 7704/21 (dostępny jw.), który wyjaśnił, że "w tej sytuacji, spójne z normami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę są normy Prawa wodnego i rozporządzenia, które odrębnie ustalają stawki opłat zmiennych dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odrębnie dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Drugi z tych celów jest zatem węższy, a norma z § 5 pkt 40 rozporządzenia stanowi wyjątek względem normy z § 5 pkt 27 rozporządzenia i w związku z tym należy je intepretować w sposób ścisły oraz zgodnie z zasadą lex speciali derogat legi generali. Oznacza to, że niższe stawki z § 5 pkt 40 rozporządzenia mogą być zastosowane wyłącznie w wąskim zakresie, w którym gminy (lub działające w jej imieniu i na jej rzecz przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne) realizują zadania własne polegające na zbiorowym zaopatrzeniu ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Ustawodawca w przepisach Prawa wodnego i w przepisach rozporządzenia posłużył się dodatkowo pojęciem "ludności" i należy uznać to za zabieg celowy, który potwierdza konieczność wąskiego rozumienia powołanych przepisów. Nie można przy tym pomijać, że nie każda woda ujmowana, uzdatniana i dostarczana przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, jest wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi". Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował w wyroku z 14 marca 2023r., sygn. akt III OSK 7417/21, w którym podkreślono, że wysokość opłaty zmiennej powiązana jest z rzeczywistym zakresem korzystania z wód i mimo, że przedsiębiorstwo wodociągowe prowadzi jedną formę poboru wody (korzysta z jednego procesu technologicznego) to jednak różny jest cel wykorzystania wody – a w konsekwencji różna powinna być stawka opłaty wodnoprawnej. Zróżnicowanie stawek zostało wprowadzone zatem nie w oparciu o odbiorcę końcowego (gospodarstwa domowe, przedsiębiorcy) ale ze względu na stanowiący podstawę tego zróżnicowania cel poboru wody. W ocenie Sądu obowiązek określony w pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego (obowiązek rozróżnienia celów poboru wody na: zbiorowe zaopatrzenie w wodę ludności oraz zaopatrzenie w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych = pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody) znajduje uzasadnienie w przedstawionych powyżej przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie faktycznym i prawnym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI