II SA/Bd 137/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-05-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
środowiskodecyzja środowiskowaraport oddziaływaniawariantowaniecentrum dystrybucyjneprawo administracyjnepostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

WSA w Bydgoszczy uchylił decyzję środowiskową dla budowy centrum dystrybucyjnego z powodu wadliwego raportu o oddziaływaniu na środowisko, który nie zawierał racjonalnego wariantu alternatywnego.

Skarżący Z. P. zaskarżył decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy centrum dystrybucyjnego. Głównym zarzutem Sądu było to, że raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawierał racjonalnego wariantu alternatywnego, a przedstawiony wariant był jedynie pozorną modyfikacją wariantu inwestorskiego. Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, akceptując wadliwy raport. W konsekwencji, Sąd uchylił obie decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Bydgoszczy, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Solca Kujawskiego ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum dystrybucyjnego. Skarżący podnosił szereg zarzutów dotyczących m.in. wpływu inwestycji na jego gospodarstwo ogrodnicze, zacienienia, emisji hałasu i zapylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając skargę, stwierdził, że choć zarzuty skarżącego nie wszystkie okazały się zasadne, to jednak sama skarga zasługuje na uwzględnienie z innych powodów. Kluczowym problemem okazał się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, raport taki musi zawierać opis co najmniej trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia: proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Sąd uznał, że przedstawiony w raporcie wariant alternatywny, polegający jedynie na obróceniu obiektu wysokiego składowania o 90 stopni, był jedynie pozorną modyfikacją wariantu inwestorskiego i nie stanowił rzeczywistej alternatywy. Warianty te nie różniły się znacząco pod względem technologicznym, skali czy oddziaływania na środowisko. Sąd podkreślił, że organy administracji obu instancji wadliwie zaakceptowały raport, który nie spełniał wymogów ustawowych w zakresie wariantowania. Brak racjonalnego wariantu alternatywnego uniemożliwił dokonanie rzeczywistej oceny, który z wariantów jest najkorzystniejszy dla środowiska. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organom administracji, które będą musiały uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną, w tym konieczność sporządzenia raportu z rzetelną analizą wariantów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, raport nie spełnia wymogów ustawy, ponieważ przedstawiony wariant alternatywny był pozorny i nie stanowił rzeczywistej alternatywy dla wariantu inwestorskiego.

Uzasadnienie

Ustawa wymaga przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego, który musi się różnić od wariantu inwestorskiego pod względem oddziaływania na środowisko. Przedstawiony w raporcie wariant, polegający jedynie na obróceniu obiektu, nie spełniał tego wymogu, co czyniło raport wadliwym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

u.i.o.ś. art. 66 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Raport o oddziaływaniu na środowisko musi zawierać opis wariantów przedsięwzięcia, w tym racjonalny wariant alternatywny i racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Wariant alternatywny nie może być pozorny i musi się różnić od wariantu inwestorskiego pod względem oddziaływania na środowisko.

Pomocnicze

u.i.o.ś. art. 82 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

u.i.o.ś. art. 85 § 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawiera informację, w jaki sposób organ ustosunkował się do ustaleń raportu, w tym do wariantów.

u.i.o.ś. art. 80 § 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym planem miejscowym.

u.i.o.ś. art. 63 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stwierdza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

u.i.o.ś. art. 71 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 75 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 82 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 66 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

pkt 5-7 - opis wariantów przedsięwzięcia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 lit. a i c - uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 74 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek ochrony środowiska przez władze publiczne.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawierał racjonalnego wariantu alternatywnego, a przedstawiony wariant był pozorny.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wpływu inwestycji na gospodarstwo ogrodnicze skarżącego (zacienienie, zapylenie, hałas). Niezgodność inwestycji z planem miejscowym. Naruszenie przepisów Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

przedstawiony w raporcie racjonalny wariant alternatywny nie jest żadną alternatywą dla wariantu inwestorskiego i ma charakter pozorny organy orzekające w sprawie z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. nie dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego wadliwie zaakceptowały raport oddziaływania na środowisko niespełniający wymogów art. 66 ust. 1 pkt 5-7 ustawy środowiskowej

Skład orzekający

Katarzyna Korycka

przewodniczący

Mariusz Pawełczak

sprawozdawca

Jarosław Wichrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dotyczących wariantowania w raportach o oddziaływaniu na środowisko oraz kontrola sądowa nad oceną tych raportów przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań środowiskowych w kontekście ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko, a błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla znaczenie analizy wariantów dla ochrony środowiska.

Pozorny wariant alternatywny w raporcie środowiskowym doprowadził do uchylenia decyzji o budowie centrum dystrybucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 137/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Katarzyna Korycka /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 66 ust. 1 pkt 5-7
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7,77,80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. K. z dnia [...] września 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2022 r. inwestor - K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. wystąpił do Burmistrza Solca Kujawskiego z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa centrum dystrybucyjnego w Solcu Kujawskim".
2. Decyzją z dnia 12 września 2023 r. Burmistrz Solca Kujawskiego działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm. – dalej "u.i.o.ś." lub "ustawa środowiskowa") oraz § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b i pkt 58 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm. – dalej :rozporządzenie) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla wariantu inwestorskiego przedsięwzięcia pn. "Budowa centrum dystrybucyjnego w Solcu Kujawskim", w obszarze i zakresie określonym w załącznikach graficznych dołączonych do wniosku oraz w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W powyższej decyzji tej organ I instancji wskazał:
- rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia;
- istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowana przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, które zostały ujęte w 17 punktach;
- wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.i.o.ś., które zostały określone w 36 punktach;
Organ nie określił wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, ponieważ planowana inwestycja nie spełnia warunków, o których jest mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2016 r" poz. 138) oraz nie określił wymogów w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko, ponieważ planowane przedsięwzięcie ma charakter lokalny i nie będzie oddziaływać na środowisko w zakresie transgranicznym.
Organ I instancji wskazał też, jakie działania należy zrealizować dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także stwierdził, że należy wykonać analizę porealizacyjną w zakresie badań rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku. Załącznikiem do decyzji organ uczynił charakterystykę planowanego przedsięwzięcia.
2. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Z. P. (dalej: skarżący) oraz H. P., w którym wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności:
- nieuwzględnienie w ogóle w zaskarżonej decyzji kwestii zacienienia działki nr [...] przez budynki, zieleń izolacyjną i ekrany akustyczne, istotnej dla funkcjonowania należącego do nich gospodarstwa ogrodniczego, położonego na tej działce pod kątem jej przydatności do całorocznej produkcji ogrodniczej;
- nieokreślenie dopuszczalnej emisji hałasu na etapie prac realizacyjnych w części decyzji określającej: - II. Warunki realizacji przedsięwzięcia pkt 2 ppkt 1;
- nieokreślenie skutecznych metod zapobiegających niszczeniu upraw ogrodniczych w wyniku zapylenia w części decyzji określającej: - II. Warunki realizacji przedsięwzięcia pkt 2 ppkt 3;
- nieokreślenie wpływu prac budowlanych, zwłaszcza wykopów fundamentowych i przebudowy istniejącego systemu melioracji, na stosunki wodno-gruntowe na terenie działki nr [...], stanowiącej gospodarstwo ogrodnicze w części decyzji określającej: - II. Warunki realizacji przedsięwzięcia pkt 2 ppkt 14 - ograniczenia wpływu na środowisko gruntowo-wodne;
- nieokreślenie dopuszczalnej wysokości pasa zieleni izolacyjnej wzdłuż granicy działki nr [...] w części decyzji określającej: - II. Warunki realizacji przedsięwzięcia pkt 2 ppkt 12.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
3. Rozpoznając sprawę w postepowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie.
W motywach rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przedstawił obszerne stan faktyczny ustalony w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, opisał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także powołał przepisy mające zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium wskazało, że raport przedłożony przez wnioskodawcę spełnia wszystkie wymogi o których mowa w art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. W tym zakresie organ w szczególności wskazał, że w raporcie inwestor opisując racjonalny wariant alternatywny wskazał, że na etapie planowania przedsięwzięcia nie rozpatrywano wariantów alternatywnych w zakresie lokalizacji, bowiem wybrane miejsce lokalizacji projektowanej inwestycji zostało poprzedzone analizą mającą na celu wybór lokalizacji optymalnej z punktu widzenia logistyki, dostępności miejsca i ekonomii. Na etapie planowania przedsięwzięcia rozważono wariant z innym usytuowaniem obiektu wysokiego składowania (hala HRL), zaś w załączniku nr 18 przedstawiono plan zagospodarowania terenu dla wariantu alternatywnego. Różnice pomiędzy wariantem proponowanym przez Inwestora a wariantem alternatywnym przedstawiono w raporcie w tabeli 32 na stronie 147. Na potrzeby wariantu alternatywnego wykonano również analizę zacienienia w dniu równonocy wiosennej (20 marca), w dniu równonocy jesiennej (22 września) oraz w grudniu (21 grudnia), co zostało przedstawione w załączniku nr 24. Określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko wariantu alternatywnego (nieprzeznaczonego do realizacji) zostało w raporcie przedstawione w rozdziale XIb na stronach od 169 do 199. W opisie tym zawarto charakterystykę wariantu alternatywnego, a także przedstawiono oddziaływanie na glebę i powierzchnię ziemi; na wody podziemne i powierzchniowe; na krajobraz; na dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy. Rozdział ten zawiera również ocenę wpływu inwestycji na elementy środowiska przyrodniczego wraz z propozycją środków minimalizujących ewentualny negatywny wpływ; na jakość powietrza atmosferycznego; na klimat akustyczny. Ponadto raport w szczegółowy sposób opisuje oddziaływanie wariantu przeznaczonego do realizacji na poszczególne elementy środowiska naturalnego, a w tym w rozdziale XIa opisano przewidywane oddziaływanie wariantu wybranego do realizacji zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji.
Organ wskazał również, że w przedmiotowej sprawie strona odwołująca się nie przedstawiła żadnej opinii (ekspertyzy) specjalistycznej, która podważałaby ustalenia organu I instancji dokonane m.in. na podstawie raportu. W tym zakresie nie są wystarczające twierdzenia samej strony związane z wątpliwościami, co do informacji zawartych w raporcie albo z koniecznością dodatkowej weryfikacji tych informacji. Zdaniem Kolegium w odwołaniu ograniczono się jedynie do przedstawienia zarzutów, które jak słusznie podkreślił organ I instancji w piśmie przewodnim z dnia 16 października 2023 r., nie odnoszą się do zagadnień środowiskowych, a raczej gospodarczych, bowiem występuje tu kwestia oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na prowadzone przez Odwołujących się gospodarstwo ogrodnicze, którego nie można zaliczyć stricte do elementów środowiska przyrodniczego.
Kolegium podzieliło również stanowisko organu I instancji, że kwestia zacienienia nieruchomości nie ma związku z oceną oddziaływania na środowisko, ponieważ nie ma ani ustalonych wartości odniesienia, ani określonych parametrów, po przekroczeniu których uznaje się, że naruszone są standardy ochrony środowiska oraz następuje znaczące oddziaływania na środowisko. Nie można również założyć, że pogoda jest zawsze ustabilizowana i cały czas świeci słońce. Organ odniósł się również do kwestii uciążliwości akustycznej, wskazując, że hałas będzie występował tylko w miejscu pracy maszyn i urządzeń i w miarę zwiększania odległości od emitora, będzie on coraz mniejszy, zaś w sentencji decyzji środowiskowej wskazano warunki minimalizacji oddziaływań akustycznych w fazie realizacji inwestycji. Kolegium zwróciło także uwagę na fakt, że przeprowadzona przez inwestora analiza rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń emitowanych ze źródeł emisji zorganizowanej i niezorganizowanej wykazała, że dla wszystkich rozpatrywanych zanieczyszczeń spełnione są wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Zatem kwestia ewentualnego zapylenia upraw ogrodniczych, która nie mieści się w sferze oceny oddziaływania na środowisko, nie może być potraktowana, jako uzasadniony zarzut odwołania.
Kolegium podkreśliło również, że wniosek inwestora o wydanie decyzji środowiskowej wraz z kartą informacyjną przedsięwzięcia, a następnie z raportem o oddziaływaniu na środowisko, przedłożony został organom współdziałającym, w wyniku czego uzyskano pozytywne opinie i uzgodnienia: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Końcowo organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych wskazał, że przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, co zostało w sprawie dopełnione, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia.
4. W skardze do tut. Sądu skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. poprzez niezastosowanie powyższego przepisu i nie uwzględnienie faktu, iż realizacja przedsięwzięcia uniemożliwi dotychczasowe korzystanie z nieruchomości należącej do skarżącego zagwarantowane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co stanowić powinno ustawową przesłankę odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia z powodu jego niezgodności z planem miejscowym;
- art. 66 ust 1 pkt 1 lit d) u.i.o.ś poprzez niezamieszczenie w raporcie informacji o różnorodności biologicznej, w kontekście funkcjonowania na terenie oddziaływania inwestycji gospodarstwa ogrodniczego, którego prowadzenie jest zgodne z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego oraz informacji dotyczących wykorzystywaniu zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi w tym gospodarstwie;
- art. 2 Konstytucji RP określającego zasadę państwa prawnego, art. 22 Konstytucji RP określającego zasadę wolności gospodarczej, art. 32 Konstytucji RP określającego zasadę równości wszystkich wobec prawa, art. 64 Konstytucji RP określającego zasadę szczególnej ochrony prawa własności poprzez wybiórcze zastosowanie powyższych przepisów w interesie wyłącznie inwestora z pominięciem odpowiednich interesów skarżącego;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz przerzucanie tego obowiązku na stronę w zakresie sporządzenia ekspertyzy kwestionującej raport
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
- art. art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zebranych dowodów zwłaszcza raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
- art. 84 § 1 k.p.a. (nie wskazano nr artykułu oraz ustawy) poprzez zaniechanie powołania biegłego w okolicznościach to uzasadniających.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację wspierającą podniesione zarzuty.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
6. W piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2024 r. skarżący podtrzymał złożoną skargę. Ponadto wskazał na nieprawidłowości w przebiegu nasadzeń izolacyjnych wyznaczonych na terenie objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą nr XXXVII288/21 Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu " droga krajowa nr 10 - część północna" w Solcu Kujawskim. Nasadzenia te stanowią kontynuację planowanych nasadzeń wokół działki [...] należącej do skarżącego i przebiegają przez inne nieruchomości. Zdaniem skarżącego planowany ich przebieg jest niedorzeczny, bowiem koliduje z istniejącymi budynkami w tym mieszkalnymi lub też przebiegają w bezpośredniej bliskości od tych budynków. Świadczy to o tym, że ustalenia dotyczące zieleni izolacyjnej przyjęte w planie miejscowym są dalece niedopracowane i jako takie zostały przeniesione do zaskarżonej decyzji środowiskowej. Trudno zatem mówić o funkcjonalnej zgodności ustaleń środowiskowych z planem miejscowym w przypadku zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
7. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych powodów niż w niej podano.
8. Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Solca Kujawskiego z dnia 12 września 2023 r. którą organ ustalił środowiskowe uwarunkowania dla wariantu inwestorskiego przedsięwzięcia pn. "Budowa centrum dystrybucyjnego w Solcu Kujawskim", w obszarze i zakresie określonym w załącznikach graficznych dołączonych do wniosku oraz w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że z art. 59 ust. 7 u.i.o.ś. wynika, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, bądź planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.), Postanowienie, o którym mowa w art. 63 właściwy organ wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego inspektora sanitarnego (art. 64 u.i.o.ś.).
Bezspornym w sprawie pozostaje, że postanowieniem z dnia 17 maja 2022 r. Burmistrz Solca Kujawskiego nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Przedłożony przez inwestora raport oddziaływania na środowisko, uzupełniany i wyjaśniany, w szczególności w zakresie ustalenia granicznych obszarów negatywnego oddziaływania na pobliską prowadzoną przez skarżącego działalność ogrodniczą w zakresie kwiaciarstwa i uprawy roślin ozdobnych oraz znajdującą się zabudowę mieszkaniową został ostatecznie pozytywnie uzgodniony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. na podstawie ujednoliconego raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Zdaniem Sądu na gruncie niniejszej sprawy pierwszorzędne znaczenie, wobec treści zarzutów skargi, ma niepodniesienia w niej kwestia ustaleń raportu w zakresie przedstawionych w nim wariantów realizacji przedmiotowej inwestycji, w tym zaproponowany przez wnioskodawcę wariant alternatywny.
W tym miejscu wskazać należy, że obligatoryjną treść raportu określa art. 66 ustawy środowiskowej. Jego istotną część stanowi zagadnienie wariantowania planowanej inwestycji, do czego odnoszą się w szczególności przepisy art. 66 ust. 1 pkt 5-7 u.i.o.ś. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że z dniem 16 października 2023 r. art 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej został zmieniony przez art. 1 pkt 11 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz.U.2023.1890) zmieniającej ww. ustawę, otrzymując brzmienie:
"5) opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym".
Zmiany w zakresie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś mają na celu wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących zarówno liczby rozwiązań alternatywnych wymaganych do opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i sposobu ich różnicowania. W projektowanym brzmieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś utrzymano wymóg wskazania wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Wariant ten należy rozumieć jako wzorcowy, jeżeli chodzi o kwestie środowiskowe, tj. jako taki, który być może nie jest tożsamy z wariantem wskazanym do realizacji przez inwestora, ale stanowi również dla organu informację, że to wariant kształtujący stan najbardziej pożądany dla środowiska (zob. druk sejmowy nr 3304.). Zatem powyższa norma prawna zasadniczo nie zmieniła się, a jedynie została przez samego ustawodawcę doprecyzowana, poprzez uzupełnienie dotychczasowej regulacji, że racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym.
Jednocześnie zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy zmieniającej "do spraw prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem przepisów art. 61 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 82 ust. 1 oraz art. 86f ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz stosuje się przepisy art. 86f ust. 1a, 2a i 8 ustawy zmienianej w art 1". Zatem znowelizowany przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
Ponadto z kolejnych pkt powyższego przepisu art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej wynika, że określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego,
6a) porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na:
a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze,
b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz,
c) dobra materialne,
d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków,
e) formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych,
f) elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ,
g) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-f (pkt 6);
Uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w pkt 6 i 6a (pkt 7).
Z powyższej regulacji wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych, co najmniej trzech wariantów jego realizacji. Są to po pierwsze, wariant proponowany przez wnioskodawcę, po drugie racjonalny wariant alternatywny, po trzecie wariant najkorzystniejszy dla środowiska, przy czym racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym. Raport musi także określać przewidywane oddziaływanie na środowisko każdego z analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6).
Warianty przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich kluczową rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających chronić środowisko w jak najpełniejszym wymiarze. Warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Wariant proponowany przez inwestora może pokryć się z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, ale nigdy nie może być tożsamy z wariantem alternatywnym. W takiej bowiem sytuacji nie ma żadnego wyboru (żadnej alternatywy). Wobec tego brak przedstawienia innego możliwego do realizacji rozwiązania funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłoby racjonalny wariant alternatywny musi oznaczać, że raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przy czym podkreślana przez ustawodawcę "racjonalność" wariantów oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez wnioskodawcę. Bezsprzecznie wariant racjonalny nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, teoretycznego czy też pozornego, tj. nie może się sprowadzać do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia takiego samego w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1871/17). "Alternatywność" oznacza bowiem, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. "Alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń). Należy bowiem podkreślić, że na gruncie obowiązujących przepisów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, który może być tożsamy z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, ale i racjonalnego wariantu alternatywnego, tak aby organ mógł sam dokonać porównania, a nawet wyboru innego niż zaproponowany przez inwestora wariant realizacji przedsięwzięcia. Powyższe wynika wprost z art. 81 ust. 1 u.i.o.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Należy mieć przy tym na względzie, że środowisko stanowi dobro publiczne, natomiast jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., a nie tylko wariantu, którym inwestor jest zainteresowany (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Po 190/14). Zatem brak w raporcie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego musi być uznane za wadę pozbawiającą raportu przydatności dla postępowania. W przypadku zaś oparcia się przez organy na tego rodzaju wadliwym raporcie za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W odniesieniu do racjonalnego wariantu alternatywnego, w orzecznictwie przyjmuje się, że można przyjąć, że zaproponowany przez wnioskodawcę wariant ma wymagany ustawowo charakter, jeżeli bilans zysków i strat wynikłych z działań opartych na wnioskach uzyskanych tym sposobem z przesłanek prawdziwych nie będzie przy zastosowaniu tego sposobu wnioskowania na długą metę ujemny. Wariant racjonalny to tyle co zgodny z zasadą ekonomiczności. Racjonalny wariant alternatywny powinien opierać się na racjonalnych przesłankach realizacji przedsięwzięcia. Wymagana jest tu racjonalność metodyczna, instrumentalna oraz racjonalność społeczna i związana z ochroną środowiska obejmująca również cele i zasady prawne ochrony środowiska. Racjonalności nie może ograniczyć jedynie do instrumentów realizacji przedsięwzięcia, ponieważ w ramach oceny oddziaływania na środowisko należy zbadać nie tylko jak będzie realizowane przedsięwzięcie, ale przede wszystkim jak dobrać skutecznie metody i środki jego wykonania, a przede wszystkim po co i w jakim celu je stosować z punktu wymagań przepisów u.u.i.ś. w przypadku wyboru racjonalnego wariantu alternatywnego" (wyrok NSA z dnia 19 marca 2019 r., sygn. II OSK 1092/17, LEX nr 2646682).
Nawiązując do realności (a nie pozorności) wariantów, zarówno intencja ustawodawcy, jak i judykatura wskazują, że przedkładane warianty nie mogą różnić się pozornie (sytuacja taka mogłaby wystąpić przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację dokładnie w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia wcale lub niewiele różniących się od siebie). Opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1871/17).
9. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy jak wskazują autorzy raportu, wariant proponowany przez inwestora jest jednocześnie najkorzystniejszy dla środowiska. Inwestycja pozwoli na optymalne wykorzystanie terenu wraz z korzyścią dla uwarunkowań społeczno-gospodarczych.
Odnosząc się natomiast do przedstawionego w raporcie racjonalnego wariantu alternatywnego stwierdzić należy, że racjonalnym wariantem alternatywnym dla planowanego przedsięwzięcia nie może być wariant polegający tylko na obróceniu wysokiego obiektu składowania (hala HRL) o 90°. Z tabeli znajdującej się na str. 147 raportu wynika, że w wariancie alternatywnym dla lokalizacji hali HRL zwiększy się tylko powierzchnia utwardzona ze 105.219 m˛ na 108.491 m˛ oraz zmniejszy się powierzchnia biologicznie czynna z 164.189 m˛ na 161.717 m˛. Rozwiązanie, które inwestor wskazał jako wariant alternatywny dla proponowanego przez siebie wariantu, jest w istocie tożsamą wersją wariantu inwestorskiego, różniącą się jedynie rozwiązaniem w zakresie obrócenia najwyższego budynku planowanej inwestycji oraz nieznacznymi zmianami w zakresie powierzchni utwardzonej oraz powierzchni biologicznie czynnej. W wariancie "alternatywnym" zaproponowano realizację całego przedsięwzięcia w tym samym miejscu i w tych samych rozmiarach, co w wariancie inwestorskim. Oba warianty nie różnią się od siebie pod względem technologicznym, skali przedsięwzięcia, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją czy funkcjonowaniem przedsięwzięcia. Z przedstawionego wariantu "alternatywnego" nie sposób wywnioskować w jaki sposób zmienia on sposób oddziaływania na środowisko w stosunku do wariantu proponowanego przez inwestora, który co wymaga szczególnego podkreślenia jest w ocenie autorów raportu również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Tymczasem w przypadku omawianej inwestycji to nie najwyższy z projektowanych budynków do składowania (hala HRL) jest jedynym i głównym emitentem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jak wynika z treści raportu źródłami emisji zorganizowanej pyłowych i gazowych zanieczyszczeń do powietrza będzie emisja z procesów spalania paliwa gazowego w kotłach gazowych oraz ładowania wózków widłowych z akumulatorami kwasowymi. Ponadto źródłem zanieczyszczeń będą poruszające się po zaprojektowanym terenie pojazdy osobowe i ciężarowe. Ponadto podobnie jak emisja substancji do atmosfery, stale towarzyszącym odziaływaniem tej inwestycji będzie hałas, którego źródłem będzie nie tylko ruch kołowy różnych pojazdów obsługujących centrum dystrybucyjne, ale również wentylacja poszczególnych hal.
Podkreślenia przy tym wymaga, że przepisy ustawy środowiskowej wymagają, aby uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawierało informację, w jaki sposób organ ustosunkował się do ustaleń raportu (art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.i.o.ś.). Przepisy nie wskazują, aby z zakresu tych informacji wyłączyć ustalenia raportu odnoszące się do wariantów. Prowadzi to do wniosku, że organ powinien w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedstawić i wyjaśnić jak potraktował zaproponowane warianty. Tymczasem decyzja organu I instancji, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, tego warunku nie spełnia. Na stronie 33 tej decyzji (ad. 7) napisano jedynie, że "Raport ooś czyni zadość ustawie ooś i zawiera wariant alternatywny." Zdaniem Sądu, w świetle przywołanych regulacji prawnych o uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymóg ustawowy nie został spełniony, mianowicie organ I instancji nie rozwinął w jaki sposób wziął pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnił ustalenia raportu w zakresie wariantów realizacji przedsięwzięcia. Błędu tego nie sanuje orzeczenie Kolegium, a Sąd nie podziela zajętego przez Kolegium stanowiska, że w realiach niniejszej sprawy, raport przedłożony przez inwestora spełnia wszystkie wymogi o których mowa w art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. W tym zakresie Kolegium wskazało, że na etapie planowania przedsięwzięcia rozważono wariant z innym usytuowaniem obiektu wysokiego składowania (hala HRL), zaś w załączniku nr 18 przedstawiono plan zagospodarowania terenu dla wariantu alternatywnego. Różnice pomiędzy wariantem proponowanym przez Inwestora a wariantem alternatywnym przedstawiono w raporcie w tabeli 32 na stronie 147. Na potrzeby wariantu alternatywnego wykonano również analizę zacienienia w dniu równonocy wiosennej (20 marca), w dniu równonocy jesiennej (22 września) oraz w grudniu (21 grudnia), co zostało przedstawione w załączniku nr 24. Określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko wariantu alternatywnego (nieprzeznaczonego do realizacji) zostało w raporcie przedstawione w rozdziale XIb na stronach od 169 do 199.
Odnosząc się do powyższego stanowiska organu odwoławczego wskazania wymaga, że zasadniczo cały opis wariantu alternatywnego zawarty w raporcie i zamieszczony w rozdziale XIb na stronach od 169 do 199 pokrywa się z wariantem proponowanym przez inwestora, co znajduje potwierdzenie w poszczególnych tabelach zanieczyszczeń odnoszących się do wielkości emisji dla natężenia ruchu pojazdów ciężarowych (oba warianty zakładają, że dobowy ruch pojazdów w centrum dystrybucyjnym będzie wynosił 590 samochodów ciężarowych oraz 500 samochodów osobowych); wielkości emisji zanieczyszczeń z kotłów gazowych; łącznej emisji kwasu siarkowego (VI) z instalacji do ładowania akumulatorów. W tym miejscu podkreślić należy, że na stronach 200-201 autorzy raportu przedstawili w formie tabelarycznej zestawienie oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko. W powyższym zestawieniu jako elementy środowiska wymieniono: 1) powietrze atmosferyczne, 2) klimat akustyczny – hałas, 3) środowisko gruntowo-wodne, 4) gospodarkę odpadami, 5) świat zwierząt, roślin i grzybów oraz siedlisk przyrodniczych, 6) powierzchnię ziemi z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi i krajobraz, 7) ludzi, 8) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, 9) formy ochrony przyrody o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (...), 10) klimat – adaptacja do zmian klimatu, 11) wzajemne oddziaływanie miedzy elementami, o których mowa powyżej. Z "ważenia" wariantów wynika, że oddziaływanie wariantu alternatywnego we wszystkich punktach jest analogiczne do wariantu proponowanego, co prowadzi do wniosku, że brak jest racjonalnego wariantu alternatywnego, ponieważ oba warianty zasadniczo całkowicie się pokrywają.
W konsekwencji zasada jest konstatacja, że wariant alternatywny nie jest żadną alternatywą dla wariantu inwestorskiego i ma charakter pozorny. W rozpoznawanej sprawie proponowane rozwiązania nie różnią się zasadniczo niczym od siebie za wyjątkiem obrócenia hali HRL o 90°. Z powyższych względów nie można zgodzić ze stanowiskiem organów, że inwestor przedstawił wymagane dwa warianty planowanego przedsięwzięcia. W istocie w raporcie przedstawiono jedynie wariant inwestorski, który jak wskazali autorzy raportu jest jednocześnie najbardziej korzystny dla środowiska, a nie ma w nim opisu racjonalnego wariantu alternatywnego. Wskazać należy, że opis wariantów przedsięwzięcia musi znajdować swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym postępowania w ten sposób, aby spełniał wymagania określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. Wszystkie rzeczywiste i odrębne warianty powinny zawierać analizę oddziaływania na poszczególne elementy środowiska z uwzględnieniem zasady kompleksowości ochrony środowiska określonej w art. 5 p.o.ś. Należy także pamiętać, że uwarunkowania środowiskowe nie są jedynymi, które mogą przesądzać o ostatecznym wyborze wariantu przewidzianego do realizacji. Zgodnie
z zasadą zrównoważonego rozwoju w opisie, a następnie w analizie wariantów należy uwzględnić kwestie: ekonomiczne, społeczne, techniczne i prawne. W raporcie powinno znaleźć się wskazanie głównych przyczyn dokonanego wyboru wszystkich wariantów,
z uwzględnieniem skutków dla środowiska. Każdy z wariantów powinien zawierać opis aspektów środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, obejmujący w szczególności populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami. Przy czym wariantowanie o czym była już mowa wcześniej dotyczy w szczególności: odmiennej lokalizacji przedsięwzięcia, stosowania różnych technologii, odpowiednio różnej skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło.
W rezultacie nie było również możliwości dokonania rzeczywistej oceny, który
z wariantów jest najkorzystniejszy dla środowiska. Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, że tego typu "wariantowość" jak przedstawiona w raporcie oddziaływania na środowisko sporządzonym w niniejszej sprawie, ma jedynie charakter pozorny (por. wyroki NSA z 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1871/17, z 14 stycznia 2020 r. sygn. II OSK 507/18, z 20 kwietnia 2021 r. sygn. III OSK 376/21, WSA w Gorzowie Wlkp. Z 22 sierpnia 2018 r. sygn. II SA/Go 229/18, WSA w Warszawie z 19 października 2020 r. sygn. IV SA/Wa 895/20 i z 10 listopada 2021 r. sygn. 762/21). W tej sprawie nie można mówić wobec tego o określeniu przewidywanego oddziaływania na środowisko wariantów, o których mowa a wart. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej.
W konsekwencji za zasadny należy uznać zarzut zawarty w skardze,
że przedłożony raport nie uwzględnia wymogu wariantowania określonego w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. z tym zastrzeżeniem, że nie z powodów podanych w skardze (ocena wpływu zacienienia na możliwość prowadzenia działalności ogrodniczej skarżącego) tylko z powodów podanych powyżej.
10. Odnosząc powyższe do pozytywnego uzgodnienia RDOŚ oraz opinii Dyrektora Zarządu Zlewni W Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy wskazać należy, że wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się jedynie w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego oraz w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. Natomiast pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie obliguje automatycznie organu prowadzącego postępowanie główne, w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, do wydania pozytywnej decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli ten ostatni organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych
w postanowieniu organu uzgadniającego. Dodatkowego wsparcia dla tej tezy należy upatrywać w trafnym poglądzie doktryny, iż organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego,
gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania,
a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Wrocław 2009, s. 229; tak też wyrok WSA w Poznaniu
z 21 października 2010 r., II SA/Po 411/10, CBOSA, wyrok WSA z 20 kwietnia 2021 r. sygn. III OSK 376/21).
11. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze uznać należy, iż są one niezasadne. Wymóg zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia
z obowiązującym planem miejscowym wynika z art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. Planowane przedsięwzięcie nie kłóci się z regulacjami właściwego dla terenu planowanej inwestycji planu miejscowego. Przedmiotowy teren, w świetle miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (uchwały Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim z dnia
7 grudnia 2021 r. nr XXXVII/288/21 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "droga krajowa nr 10 - część północna" w Solcu Kujawskim
(Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2021 r" poz. 6702 oraz z dnia 7 grudnia 2021 r. nr XXXVII/289/21 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "Unii Europejskiej - Haskiej -Brukselskiej - Rzymskiej - Kujawskiej" w Solcu Kujawskim
(Dz. Urz. Kuj.-Pom. z 2021 r. poz. 6701). oznaczony jest jako P/U-4 i P/U-9 i RP, co oznacza przeznaczenie pod obiekty produkcyjne, składy, magazyny, zabudowę usługową.
W konsekwencji jako niezasadne Sąd uznał zarzuty skarg o niezgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym. Zaakcentowania przy tym wymaga, że argumentacja skargi w tym zakresie jest wadliwa, bowiem przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji nie jest rozstrzyganie konfliktu interesów w zakresie wykonywania prawa własności. Powyższe kwestie uwzględnianie są w procedurze uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niedopuszczalne jest kwestionowanie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na etapie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W konsekwencji
za niezasadne uznać należało zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP.
Za bezzasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy środowiskowej z którego wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia
na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis planowanego przedsięwzięcia,
a w szczególności: informacje o różnorodności biologicznej, wykorzystywaniu zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi. Wskazane w powyższym przepisie elementy zostały zawarte w raporcie na str. 33 oraz 40 i n., zaś argumentacja skarżącego, iż prowadzona przez niego działalność ogrodnicza powinna być analizowana pod kątem ochrony różnorodności biologicznej nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, bowiem nie mieści się w treści decyzji środowiskowej wynikającej z art. 82 ust. 1 u.i.o.ś.
Odnosząc się do zarzutu w kwestii przerzucenia na skarżącego sporządzenia ekspertyzy kwestionującej raport wskazania wymaga, że jak wynika z orzecznictwa podważenie ustaleń raportu przez stronę postępowania może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności
z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki NSA
z 18 marca 2009 r., II OSK 383/08; 20 marca 2014 r., II OSK 2564/12; 17 listopada 2015 r., II OSK 602/14; 28 lipca 2016 r., II OSK 2661/14; 28 października 2016 r., II OSK 844/16). Zatem stanowisko organów w tym zakresie uznać należy za prawidłowe.
Zaakcentowania również wymaga, że kwestie ewentualnego zacienienia działek sąsiednich, podnoszone w skardze, należą do materii normowanej przez przepisy prawa budowlanego i przepisy techniczno-budowlane.
12. Konkludując stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. nie dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wadliwie zaakceptowały raport oddziaływania na środowisko niespełniający wymogów art. 66 ust. 1 pkt 5-7 ustawy środowiskowej. W konsekwencji błędnie uznały, ze raport zawiera wszystkie i prawidłowo uzasadnione warianty, o której mowa w tych przepisach, w szczególności racjonalny wariant alternatywny. Wskazany przez inwestora jako racjonalny wariant alternatywny stanowi wariant pozorny, a z uwagi na okoliczność, iż wariantowość przedstawionych
w raportach rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego, stanowisko organów
obu instancji w powyższym zakresie, uznać należy za naruszające prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym uznać należy, iż opracowany dla spornej inwestycji raport o jej oddziaływaniu na środowisko nie spełnia wymogów
z art. 66 ust. 1 pkt 5-7 u.i.o.ś.
Wykazana nieprawidłowość raportu przesądziła o uwzględnieniu skargi,
co w konsekwencji przełożyło się na wskazanie, że w sprawie nie doszło do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, a zatem kwalifikującego ją do ostatecznego rozstrzygnięcia. Raport powinien ściśle odpowiadać treści art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. i być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, zaś pojawienie się wątpliwości - co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych – powinno być asumptem do uzupełnienia materiału dowodowego. Stwierdzone przez Sąd z urzędu uchybienie jest na tyle istotne, że skutkowało uwzględnieniem skargi. Zarzuty skargi są zasadne zakresie odnoszącym się do naruszenia norm procesowych poprzez niedostateczne uwzględnienie konieczności realizacji zasady prawdy obiektywnej,
co było konsekwencją naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy, Sąd uwzględnił skargę i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot poniesionych przez nią kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi w wysokości 200 zł, opłatę od pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI