II SA/BD 1357/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-03-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kontrola sanitarnaprawo przedsiębiorcówbezpieczeństwo żywnościżywność dla dziecioznakowanie produktówinspekcja sanitarnapostanowienie o kontynuowaniu kontrolizagrożenie zdrowia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę przedsiębiorcy na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, uznając zasadność działań Inspektora Sanitarnego w kontekście bezpieczeństwa żywności dla dzieci.

Przedsiębiorca zaskarżył postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, zarzucając naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców, w tym brak zawiadomienia o kontroli i nieprawidłowe jej przeprowadzenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że działania organu były uzasadnione, zwłaszcza w kontekście potencjalnego zagrożenia dla zdrowia dzieci wynikającego z nieprawidłowego oznakowania i braku zgłoszenia produktów spożywczych do Głównego Inspektora Sanitarnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę W. Ł. na postanowienie Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy decyzję o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Przedsiębiorca zarzucał naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców, w tym brak zawiadomienia o zamiarze kontroli, nieprawidłowe jej przeprowadzenie poza siedzibą firmy oraz błędne zastosowanie przepisów dotyczących kontroli urzędowych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że działania organu były uzasadnione. Podkreślono, że brak współpracy przedsiębiorcy, jego nieobecność w siedzibie firmy oraz potencjalne zagrożenie dla zdrowia najmłodszych konsumentów (wynikające z nieprawidłowego oznakowania i braku zgłoszenia produktów do GIS) usprawiedliwiały odstąpienie od zawiadomienia o kontroli i podjęcie czynności kontrolnych. Sąd uznał również, że Inspekcja Sanitarna była właściwym organem do przeprowadzenia kontroli produktów spożywczych, w tym tych przeznaczonych dla dzieci, zgodnie z przepisami prawa żywnościowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ kontroli może odstąpić od zawiadomienia, jeśli kontrola jest uzasadniona bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska lub ma być przeprowadzona na podstawie przepisów prawa UE, co miało miejsce w tej sprawie ze względu na nieprawidłowe oznakowanie i brak zgłoszenia produktów spożywczych dla dzieci.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak zgłoszenia produktów spożywczych do Głównego Inspektora Sanitarnego oraz ich nieprawidłowe oznakowanie, zwłaszcza w kontekście grupy docelowej (niemowlęta i małe dzieci), stanowiło realne zagrożenie dla zdrowia i życia, co uzasadniało odstąpienie od zawiadomienia o kontroli na podstawie art. 48 ust. 11 pkt 4 Prawa przedsiębiorców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p. art. 59 § ust. 7 pkt 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Organ kontroli wydaje postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych po rozpatrzeniu sprzeciwu przedsiębiorcy.

p.p. art. 48 § ust. 11 pkt 1 i 4

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, gdy kontrola ma być przeprowadzona na podstawie przepisów prawa UE lub gdy jest uzasadniona bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska.

p.p. art. 51 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej.

p.p. art. 49 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Czynności kontrolne mogą być wykonywane po okazaniu legitymacji służbowej i doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.

u.b.ż.ż. art. 29 § ust. 1

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Podmiot wprowadzający do obrotu preparaty do początkowego żywienia niemowląt i środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego jest obowiązany powiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego.

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 4 § ust. 1 pkt 3a

Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy nadzór nad jakością zdrowotną żywności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne zagrożenie dla zdrowia dzieci wynikające z nieprawidłowego oznakowania i braku zgłoszenia produktów spożywczych do GIS uzasadnia odstąpienie od zawiadomienia o kontroli. Inspekcja Sanitarna jest właściwym organem do kontroli żywności, w tym produktów dla niemowląt. Działania przedsiębiorcy utrudniały przeprowadzenie kontroli i mogły być celowe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 51 Prawa przedsiębiorców poprzez prowadzenie kontroli poza siedzibą. Naruszenie art. 49 Prawa przedsiębiorców poprzez brak doręczenia upoważnienia. Naruszenie art. 48 Prawa przedsiębiorców poprzez brak zawiadomienia o kontroli. Naruszenie przepisów rozporządzenia 2017/625 poprzez zastosowanie go przez niewłaściwy organ (Inspekcję Sanitarną zamiast Weterynaryjnej). Błędna ocena dowodów dotycząca obecności osoby upoważnionej do kontroli.

Godne uwagi sformułowania

brak współpracy właściciela zakładu brak zgłoszenia produktów do Głównego Inspektora Sanitarnego zagrożenie zdrowia lub życia kontrola urzędowa bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem sytuacji, gdy uprzednie zawiadomienie jest konieczne działania skarżącego celowo i jednoznacznie wskazują, że były nakierowane na torpedowanie czynności kontrolnych Ustawa ta nie może być widziana jako instrumentalnie traktowane narzędzie prawne, mające bezwarunkowo chronić przedsiębiorcę przed wszystkimi, także uzasadnionymi działaniami organów państwa

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Brzezińska

sędzia

Katarzyna Korycka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących kontroli, w szczególności w kontekście odstąpienia od zawiadomienia o kontroli z uwagi na zagrożenie zdrowia oraz właściwości organów kontrolnych w zakresie bezpieczeństwa żywności."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z próbą kontroli i zachowaniem przedsiębiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy bezpieczeństwa żywności dla dzieci i potencjalnych zagrożeń, co jest tematem budzącym zainteresowanie szerszej publiczności. Pokazuje również, jak przepisy dotyczące kontroli przedsiębiorców mogą być stosowane w praktyce.

Sanepid kontra producent żywności dla dzieci: czy kontrola była legalna?

Sektor

żywność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1357/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Joanna Brzezińska
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 221
art. 59 ustawy Prawo przedsiębiorców
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] września 2023 r., [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią na podstawie art. 59 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia [...] marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.) postanowił kontynuować czynności kontrolne w zakładzie W. Ł. prowadzącego działalność pod nazwą - [...] [...]
ul. [...], [...] [...].
Wydanie postanowienia uzasadniał fakt interwencji konsumenckich dotyczących nieprawidłowego oznakowania produktów spożywczych skierowanych dla niemowląt i dzieci tj. wrażliwej grupy konsumentów oraz brak zgłoszenia produktów do Głównego Inspektora Sanitarnego.
W zażaleniu na ww. postanowienie z [...] września 2023 r. W. Ł. zarzucił naruszenie art. 48 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 37 ust 2 ustawy o PIS przez brak zawiadomienia o zamiarze kontroli, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że kontrolowany wprowadza do obrotu preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, naruszenie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) poprzez kontrolę organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a nie Inspekcji Weterynaryjnej. Strona zarzuciła też błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w siedzibie zakładu nie znajdowała się osoba upoważniona do uczestnictwa w kontroli.
Postanowieniem z dnia [...] października 2023 r., znak [...], Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nakle nad Notecią z dnia [...] września 2023 r., [...]. o kontynuowaniu czynności kontrolnych w zakładzie W. Ł..
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w związku z interwencjami konsumenckimi dotyczącymi nieprawidłowego oznakowania produktu pn. S. 1, S. M. 2 , S. 3, S. M. 3, S. 4, S. M. 4, S. R. , S. bez laktozy oraz ich prezentacji i reklamy, w tym na stronach internetowych a także nie zgłoszenia ww. produktów do GIS, przedstawiciele organu I instancji udali się [...].09.2023 r. pod adres przedsiębiorstwa W. Ł. - [...] P. M. ul. [...], [...] [...] celem przeprowadzenia kontroli sanitarnej.
Próbę kontroli podjęto po przedstawieniu legitymacji służbowych osobie zastanej w siedzibie firmy. Na pytanie o właściciela firmy oświadczyła ona, że właściciel przebywa na zwolnieniu lekarskim. Po chwili do kontrolujących wyszedł W. Ł.. Oświadczył on, że posiada zwolnienie lekarskie, zaś pod kontrolowanym adresem nie przebywa żaden z jego pracowników. Z uwagi na brak współpracy właściciela zakładu, przedstawiciele organu odstąpili od dalszych czynności.
Pełnomocnik skarżącego złożyła sprzeciw na działania organu I instancji podnosząc, że przekroczono czas trwania wszystkich kontroli w 2023 r., nie zawiadomiono o planowanej kontroli i nie przedłożono upoważnienia do kontroli w dniu [...].09.2023 r.
Następnie złożono zażalenie na postanowienie.
Odnosząc się do zarzucanego w zażaleniu naruszenia przez kontrolujących art. 48 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez brak zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli i pozorne powołanie się na brak konieczności zawiadamiania o zamiarze wszczęcia kontroli, bez chociażby uprawdopodobnienia występowania przesłanek na to pozwalających, organ uznał go za bezzasadny.
Brak konieczności zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli sanitarnej wynika zarówno z przepisów prawa krajowego, a także Unii Europejskiej. Powyższe szczegółowo reguluje art. 48 ust. 11 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 - Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity Dz. U. 2023 r., poz. 221 z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 625/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. U. UE L 95 z dnia 07.04.2017 r. z późn. zm.; dalej: rozporządzenie 2017/625). Przedmiotowe przepisy stanowią, iż zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku, gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 9 ust. 4 rozporządzenia 2017/625, "kontrole urzędowe przeprowadza się bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem sytuacji, w których uprzednie zawiadomienie jest konieczne, by kontrola urzędowa mogła się odbyć i odpowiednio uzasadnione".
Organ I instancji obszernie wskazał w wydanym przez siebie postanowieniu, znak: [...], iż środki spożywcze, których dotyczy przedmiotowa kontrola mają szczególny charakter, bowiem docelową grupą odbiorców są niemowlęta i małe dzieci. Nadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. n/N.. podkreślił, iż kontrolowany przedsiębiorca odstąpił od realizacji obowiązku zgłoszenia produktów objętych kontrolą do Głównego Inspektora Sanitarnego. Powyższy wymóg regulowany jest art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1448; dalej u.b.ż.ż), zgodnie z którym "w celu monitorowania produktów wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podmiot działający na rynku spożywczym, który wprowadza lub ma zamiar wprowadzić po raz pierwszy do obrotu: 1) preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które nie należą do grup określonych w art. 24 ust. 2 pkt 1-3, 2) suplementy diety, (...) 3) środki spożywcze, do których dodawane są witaminy, składniki mineralne lub substancje, o których mowa w załączniku III część B i C do rozporządzenia nr [...] - jest obowiązany powiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego." Nadto Organ I instancji w postanowieniu z dnia [...].09.2023 r. słusznie wskazał, iż ze względu na brak zgłoszenia środków spożywczych, które są objęte obowiązkiem powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego nie powinny się one znajdować w obrocie.
W ocenie Inspektor Sanitarny zasadnym było przywołanie przez organ I instancji przesłanki dotyczącej zagrożenia zdrowia lub życia. Brak zgłoszenia do Głównego Inspektora Sanitarnego wprowadzanych do obrotu środków spożywczych marki Smilk, stanowiło zaniechanie przez przedsiębiorcę ustawowego obowiązku wskazanego w art. 29 u.b.ż.ż. Wobec powyższego Główny Inspektor Sanitarny nie miał możliwości dokonania oceny ich kwalifikacji, składu, właściwości poszczególnych składników oraz przeznaczenia, co stanowi istotny element bezpieczeństwa i jakości środków spożywczych ze względu na ich grupę docelową - niemowlęta, małe dzieci. Należy wskazać, iż przedsiębiorca w składzie produktów pn.: S. 1, S. M. 2 i S. B. L." deklaruje "pierwsze mleko" - siarę bydlęcą, której nie ujęto w załącznikach do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/127 z dnia 25 września 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt oraz informacji na ich temat, a także w odniesieniu do informacji dotyczących żywienia niemowląt i małych dzieci (Dz. U. UE L 25.1 z dnia 02.02.2016 r. z późn. zm., dalej: rozporządzenie Komisji (UE) 2016/127). Zawierają one wykaz dopuszczonych do stosowania w preparatach do początkowego żywienia i dalszego żywienia niemowląt składników, w odniesieniu do których stwierdzono, na podstawie ogólnie przyjętych danych naukowych, że są odpowiednie dla niemowląt od chwili narodzin oraz dla niemowląt powyżej 6 miesięcy. Z uwagi na powyższe, brak uwzględnienia "pierwszego mleka" w ww. rozporządzeniu budzi wątpliwość jego bezpieczeństwa w kontekście żywienia dzieci. Dodatkowo, błędne oznakowanie produktów marki Smilk, skierowanych do wrażliwej grupy konsumentów, tj. dzieci zwłaszcza niemowląt i dzieci do lat 3, mogło wprowadzać konsumenta w błąd, co do właściwości i jakości zakupywanych środków spożywczych. Istotnym jest także wskazanie, iż zgodnie z art. 4. ust. 1 pkt 3a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jednym z elementarnych zakresów działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest kontrola przestrzegania "nadzoru nad jakością zdrowotną żywności", która wpływa na bezpieczeństwo zdrowotne środków spożywczych dostępnych m.in. w obrocie. Reasumując, niewłaściwe oznakowanie produktów, ich wątpliwy skład, jak również brak zgłoszenia środków specjalnego przeznaczenia i żywności wzbogacanej marki Smilk do GIS, mogło znacząco zagrażać zdrowiu i życiu najmłodszych konsumentów, co stanowiło wystarczające przesłanki odstąpienia od zawiadomienia przedsiębiorcy o wszczęciu kontroli.
Strona nadto zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu "iż kontrolowany wprowadza do obrotu preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, podczas gdy kontrolowany sprzedaje mleko, które jest produktem ogólnospożywczym".
Inspektor Sanitarny nie może zgodzić się z powyższym zarzutem, gdyż produkty objęte kontrolą PPIS w N. n/N.. należą do kategorii żywności specjalnego przeznaczenia oraz żywności wzbogacanej, które dedykowane są konkretnej grupie odbiorów - małym dzieciom. Wskazuje na to sam przedsiębiorca poprzez informacje zamieszczone na etykiecie wprowadzanych do obrotu środków spożywczych, przykładowo znakując produkt Smilk 4 900 g jako "M. dla dzieci S. 4 900 g, powyżej 24 miesięcy, Mleko następne dla dzieci po 2 roku. Dodatkowo, zastosowanie nazewnictwa "Mleko następne" zgodnie z załącznikiem VI CZĘŚĆ B rozporządzenia Komisji (UE) 2016/127 wskazuje, iż jest to nazwa zarezerwowana dla preparatów do dalszego żywienia niemowląt wytwarzanych w całości z białek mleka krowiego lub białek mleka koziego. Powyższe potwierdzają materiały dowodowe zgromadzone w przedmiotowej sprawie m.in. dokument sprzedaży z dnia [...].08.2023 r. i zdjęcia puszki produktu pn. "Mleko dla dzieci [...] g". Na ww. dokumencie sprzedaży wskazano, iż sprzedającym jest W. Ł. P. P.-H.-U. P. M. gen. J. H. 3, [...] nad Notecią, zaś na puszcze produktu ujęto, że za informacje o produkcie odpowiedzialny jest podmiot: P. M. ul. [...]. Hallera 3, [...] nad Notecią. Zatem stanowisko pełnomocnika W. Ł., zgodnie z którym "kontrolowany nie wprowadza do obrotu preparatów do początkowego żywienia niemowląt ani środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego", nie ma potwierdzenia w ustaleniach faktycznych.
Strona w zażaleniu zarzuciła również naruszenie przepisów rozporządzenia 2017/625, poprzez przyjęcie, że właściwym organem do jego stosowania w polskim porządku prawnym jest Inspekcja Weterynaryjna, a tym samym kontrola mleka, nie leży w kompetencji Inspekcji Sanitarnej.
Powyższe nie ma jednak odzwierciedlenia w obowiązującym prawodawstwie, gdyż jak sama nazwa rozporządzenia wskazuje, zostało ono wydane "w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego". Dodatkowo, zgodnie z art. 1 ust. 2 lit. a przedmiotowego rozporządzenia, ma ono "zastosowanie do kontroli urzędowych prowadzonych w celu weryfikacji zgodności z przepisami przyjętymi na szczeblu Unii lub przez państwa członkowskie w celu stosowania prawodawstwa Unii w obszarach żywności i bezpieczeństwa żywności, jej integralności i jakości zdrowotnej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, w tym z przepisami mającymi na celu zapewnienie uczciwych praktyk handlowych oraz ochronę interesów konsumentów i zapewnienie im prawa do informacji, a także dotyczącymi wytwarzania i wykorzystywania materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością".
Wobec powyższego, treść ww. aktu prawnego jasno wskazuje, iż ma ono zastosowanie do wszystkich organów bezpieczeństwa żywności, w tym Inspekcji Sanitarnej. Dodatkowo działalność prowadzona przez W. Ł. jest działalnością na rynku spożywczym, podczas której przedsiębiorca wprowadza do obrotu środki spożywcze, w tym produkty dla najbardziej wrażliwej grupy konsumentów, tj. preparaty do początkowego i dalszego żywienia niemowląt oraz żywność wzbogacaną w stosunku do których, zgodnie z ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1448), nadzór sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jednocześnie należy podkreślić, iż prawo żywnościowe ma za zadanie realizację celów dotyczących wysokiego poziomu ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/1 O/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE. L 304.18 z dnia 22.11.2011 r. z późn. zm.) "Podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów oraz bezpiecznego stosowania żywności, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań zdrowotnych, ekonomicznych, środowiskowych, społecznych i etycznych". Wobec powyższego przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.. z uwagi na wniesione interwencje konsumenckie, na mocy rozporządzenia 2017/625 słusznie podjęli próbę kontroli zakładu należącego do strony m.in. w celu weryfikacji zgodności informacji zamieszczonych na etykietach produktów spożywczych marki Smilk, skierowanych wyłącznie do małych dzieci.
Przedsiębiorca wskazał, iż dnia [...].09.2023 r., w trakcie próby kontroli, kontrolerzy błędnie przyjęli, iż w siedzibie firmy nie znajdowała się osoba upoważniona do uczestniczenia w kontroli. Podniesiono, iż pracownica innej firmy, która początkowo rozmawiała z przedstawicielami Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.. i oświadczyła, "iż przedstawi udzielone przez kontrolowanego upoważnienie do brania udziału w kontroli wyznaczonej przez kontrolowanego osoby - na co wskazuje sam Organ - na co pracownicy Organu nie oczekiwali i nie przedstawili upoważnienia do kontroli".
Zdaniem organu, powyższe nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym, gdyż w postanowieniu z dnia [...].09.2023 r. ujęto, iż pracownica innej firmy (M. Ł.) oznajmiła, że w obiekcie "prawdopodobnie jest upoważnienie dla osoby do reprezentowania firmy Pana W. Ł. podczas jego nieobecności, prosząc o poczekanie na korytarzu", po czym do kontrolerów wyszedł sam właściciel firmy, który osobiście poinformował, że obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Z kolei W. Ł. zapytany o pracownika jego firmy upoważnionego do uczestniczenia w kontroli oświadczył, że w siedzibie firmy nie przebywa żaden z jego pracowników. Wobec czego odstąpiono od dalszych czynności, gdyż dla kontrolujących wiążące było oświadczenie przedsiębiorcy, którego kontrola dotyczy. Ponadto, w sprzeciwie z dnia [...].09.2023 r. pełnomocnik W. Ł. wskazał, "iż mój Mandant przebywa obecnie na zwolnieniu lekarskim, a w ww. budynku nie znajduje się żaden pracownik ani osoba upoważniona do brania udziału w kontroli", co stanowi zaprzeczenie zarzutu nr [...] zażalenia z dnia [...].10.2023 r. Istotnym jest również, że kontrolerzy w momencie rozmowy z przedsiębiorcą okazali mu legitymacje służbowe oraz poinformowali o zakresie kontroli. Ze względu zaś na oświadczenie właściciela firmy, iż posiada on zwolnienie lekarskie oraz brak jego współpracy z Organem I instancji, upoważnienie Nr [...] z dnia [...].09.2023 r. wysłano do przedsiębiorcy pocztą dnia [...].09.2023 r., które odebrano dnia [...].09.2023 r.
Poza wyżej opisanymi zarzutami, przedsiębiorca podnosi również, iż Organ I Instancji, powołuje się w sposób niejasny na interwencje, w wyniku których podjęto próbę kontroli.
Wobec powyższego należy wskazać, iż w upoważnieniu z dnia [...].09.2023 r. określono zakres kontroli, w którym ujęto, iż dotyczy ona interwencji w sprawie nieprawidłowego oznakowania produktu pn. [...] niespełnienia wymagań prawa żywnościowego w zakresie znakowania produktów: S. 1, S. M. 2, S. 3, S. M. 4, S. M. 4, S. A., S. bez laktozy. Z uwagi na brak współpracy przedsiębiorcy z organem Inspekcji Sanitarnej, niemożliwym było przeprowadzenie czynności kontrolnych, a tym samym osobiste omówienie oraz wyjaśnienie kwestii podniesionych w interwencji.
Biorąc pod uwagę wyżej przytoczone argumenty, Inspektor Sanitarny skonstatował, że zaistniały właściwe przesłanki faktyczne i prawne do wydania w dniu [...].09.2023 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nakle nad Notecią postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
We wniesionej przez W. Ł. skardze, zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 poz. 775 ze zm., zwaną dalej kpa) w zw. z art. 51 ust. 1, 3 i 4 w zw. z art. 46 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 221 - dalej: Prawo przedsiębiorców), polegające na prowadzeniu czynności kontrolnych przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy (art. 48-50 Prawa przedsiębiorców oraz 54 ust. 5 Prawa przedsiębiorców) tj. przeprowadzenie kontroli poza siedzibą przedsiębiorcy, bez zgody przedsiębiorcy;
naruszenie art. 6 kpa w zw. z art. 49 Prawa przedsiębiorców poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych bez doręczenia upoważnienia do kontroli w dniu kontroli, a nadanie go pocztą dopiero po wpływie sprzeciwu do Organu;
naruszenie art. 6 kpa w zw. z 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców - poprzez brak zawiadomienia o kontroli;
4. naruszenie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/ 74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) - poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy właściwym w polskim porządku prawnym Organem do jego stosowania jest wyłącznie Inspekcja Weterynaryjna, a tym samym kontrolę produktu (mleka), który nie podlega kontroli Inspekcji Sanitarnej, a Inspekcji Weterynaryjnej;
5. naruszenie art. 80 kpa poprzez błędną ocenę dowodów polegającą na przyjęciu, iż brak obecności w siedzibie przedsiębiorcy pracowników skarżącego oznacza, że nie mógł on wcześniej udzielić upoważnienia do brania udziału w kontroli wyznaczonej przez siebie osoby, podczas gdy zgodnie z art. 50 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, osoba upoważniona przez kontrolowanego nie musi być jego pracownikiem, jak również nie musi być obecna w chwili przybycia pracowników (przykładowo z uwagi na inne obowiązki służbowe) i może stawić się w wyniku uzyskania informacji o przeprowadzaniu czynności kontrolnych.
Wbrew twierdzeniom Organu, kontrolowany nie wprowadza do obrotu preparatów do początkowego żywienia niemowląt ani środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, a produkty ogólnospożywcze będące mlekiem, a tym samym za bezzasadne należy uznać stosowanie w niniejszej sprawie podstaw prawnych odnoszących się do preparatów. Nadto, kontrolowany nie znakuje produktów, ani nie reklamuje ich jako preparaty do początkowego żywienia niemowląt, ani środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
Podkreślono, że kontroli mleka winny dokonywać organy inspekcji weterynaryjnej. Zdaniem skarżącego, organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do prowadzenia kontroli na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625, co jednoznacznie przesądzono w orzecznictwie, uchylając czynności kontrolne przeprowadzane na tej podstawie. Jak wskazano, "krajowe przepisy nie wymieniają państwowych organów inspekcji sanitarnej jako uprawnionych do przeprowadzania kontroli urzędowych w trybie rozporządzenia 2017/625. Formalnie ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 195) oraz ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz.U. z 2020r. poz. 2021 z późn. zm.) nie odwołuje się do tych przepisów ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 marca 2022 r., III SA/Kr 1642/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 marca 2022 r. III SA/Kr 1643/21).
Ponadto, zgodnie z art. 51 ust. 1 i 3 Prawa przedsiębiorców, kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Za zgodą przedsiębiorcy kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzane również w siedzibie organu kontroli, jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli. W niniejszej sprawie kontrolowany nigdy takiej zgody nie udzielił, a tym samym czynności kontrolne nie mogą odbywać się poza siedzibą firmy.
Zgodnie z art. 49 Prawa przedsiębiorców, czynności kontrolne przeprowadza się na podstawie upoważnienia do kontroli, które doręcza się kontrolowanemu przed pierwszą czynnością. Kontrolujące w niniejszej sprawie nie okazały upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, mimo iż nosi ono datę [...] września 2023 r. tj. dnia podjęcia czynności przez pracowników Organu. Z treści upoważnienia do kontroli wynika zgoła inny zakres kontroli i inne podstawy prawne od tych wymienionych w zaskarżonym postanowieniu, a wiążącym dla Organu jest zakres określony w upoważnieniu do kontroli.
Następnie zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców - organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, natomiast zgodnie z art. 48 ust. 10 ww. ustawy, uzasadnienie przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli umieszcza się w protokole kontroli. Organ dopiero w postanowieniu o kontynuowaniu czynności kontrolnych stwierdza, iż w sprawie rzekomo aktualizuje się przesłanka zagrożenia zdrowia, emocjonalnie określona jako zagrożenie zdrowia najwrażliwszej grupy odbiorców czyli niemowląt. Jednak z upoważnienia do kontroli nie wynika, aby kontrola miała dotyczyć składu mleka modyfikowanego wprowadzanego do obrotu przez skarżącego (bezpodstawnie kwalifikowanego przez Organ jako preparat do dalszego żywienia niemowląt, co będzie jednak rozstrzygane w ewentualnie dalej prowadzonym postępowaniu), a jedynie jego oznakowania. Nie sposób uznać, aby oznakowanie produktu, którego bezpieczeństwa stosowania Organ nie podważa, mogło chociażby hipotetycznie powodować jakiekolwiek zagrożenie zdrowia. Wskazania wymaga, iż Organ enigmatycznie powołuje się na interwencję - nie wskazując jaka to interwencja i czego dotyczy. Nadto niezasadnym jest przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie aktualizują się przesłanki pozwalające na odstąpienie od zawiadomienia o zamiarze kontroli.
Końcowo podkreślić należy, że brak obecności w siedzibie przedsiębiorcy pracowników skarżącego nie oznacza, że nie mógł on wcześniej udzielić upoważnienia do brania udziału w kontroli wyznaczonej przez siebie osoby. Zgodnie z art. 50 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, osoba upoważniona przez kontrolowanego nie musi być jego pracownikiem, jak również nie musi być obecna w chwili przybycia pracowników (przykładowo z uwagi na inne obowiązki służbowe) i może stawić się w wyniku uzyskania informacji o przeprowadzaniu czynności kontrolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz.1634) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt b) bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt c).
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Inspektor Sanitarny, który utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nakle nad Notecią z dnia [...] września 2023 r., [...]. o kontynuowaniu czynności kontrolnych w zakładzie W. Ł..
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm., dalej p.p.), przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia.
W myśl art. 59 ust. 7 p.p. organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o:
1) odstąpieniu od czynności kontrolnych;
2) kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Natomiast zgodnie z art. 59 ust. 9 p.p. na postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o:
1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia;
2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych.
Nierozpatrzenie zażalenia w terminie, o którym mowa w ust. 9, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych (art. 59 ust. 10 p.p.).
Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonego postanowienia należy wyraźnie podkreślić, że przedmiotowe postępowanie dotyczy jedynie kwestii kontynuowania czynności kontrolnych, w zakresie wynikającym z upoważnienia a nie ostatecznej, merytorycznej oceny efektów tychże czynności, w tym przesądzającego stwierdzenia w odniesieniu do bezpieczeństwa środków spożywczych, którymi handluje skarżący.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, zasadne było kontynuowanie kontroli, a postawione przez skarżącego zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
1. Postawiony w skardze zarzut naruszenia przez organ kontroli art. 51 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców jest chybiony.
Zgodnie z tym przepisem, kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Przepis art. 51 ust. 1 ustawy formułuje zatem zasadę co do miejsca oraz co do czasu. Nie oznacza to, że nie przewidziano wyjątków od tej reguły. Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy, za zgodą przedsiębiorcy kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzane również w siedzibie organu kontroli, jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli. Przepis ten zawiera dwie przesłanki, które dla jego zastosowania muszą zostać spełnione kumulatywnie. Po pierwsze, kontrola w siedzibie organu wymaga zgody przedsiębiorcy. Po drugie, kontrola taka może zostać przeprowadzona, jeżeli może to usprawnić jej prowadzenie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ podjął czynności kontrolne w siedzibie firmy, jednak działania przedsiębiorcy uniemożliwiły przystąpienie do wykonywania dalszych niezbędnych czynności. Wynikały one ze sposobu organizacji działalności firmy i konkretnych działań w momencie próby podjęcia czynności kontrolnych. Na rozprawie, pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że w siedzibie firmy nie jest prowadzona działalność. Znajdują się w niej dokumenty, a pracownicy przebywają pod innym adresem, pod którym wykonują pracę. Pod adresem wynikającym z ewidencji, działalność prowadzi również syn skarżącego. Na miejscu, z formalnego punktu widzenia nie znajdowała się natomiast osoba mogąca reprezentować skarżącego a więc osoba, której obecność pozwalałaby na przeprowadzenie czynności. W momencie przybycia kontrolerów do siedziby skarżącego, znajdowała się w niej osoba, która oświadczyła, że w obiekcie "prawdopodobnie jest upoważnienie dla osoby uprawnionej do reprezentowania firmy W. Ł., a jej właściciel przebywa na zwolnieniu lekarskim. Następnie do kontrolerów wyszedł właściciel firmy, który osobiście poinformował, że obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Zapytany o pracownika jego firmy upoważnionego do uczestniczenia w kontroli oświadczył, że w siedzibie firmy nie przebywa żaden z jego pracowników. W takich okolicznościach pozbawiono organ możliwości przeprowadzenia kontroli, co w konsekwencji nie może stanowić podstawy do premiowania przedsiębiorcy przez przyjęcie za zasadne formułowanie zarzutów o naruszeniu przepisów o zgodzie na przeniesienie czynności kontrolnych. Nie zorganizowano funkcjonowania firmy w taki sposób, by była możliwość przeprowadzenia kontroli, a takie zaniechanie należy ocenić jako intencjonalne, gdyż nie udostępniono informacji kto jest upoważniony do działania na wypadek braku możliwości podejmowania czynności z właścicielem. W takich warunkach właściciel godzi się na zmianę miejsca kontroli. Właściciel firmy powołując się na zwolnienie lekarskie przekazał komunikat, że nie jest możliwe dokonywanie z nim jakichkolwiek czynności, a jednocześnie nie zorganizował pracy w taki sposób, by organ miał możliwość wykonywania swoich obowiązków wynikających z przepisów ustawy n.in. czynności kontrolnych w obecności pracownika upoważnionego do jego reprezentowania. Dodać należy również, że nie było podstawy do przyjęcia, że osoba obecna w lokalu była osobą czynną w lokalu w rozumieniu przepisów art. 97 k.c. Była to pracownica innej firmy, która początkowo rozmawiała z przedstawicielami Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N..
Nie było zatem faktycznej możliwości przeprowadzenia kontroli. Podkreślić również należy, że działania skarżącego celowo i jednoznacznie wskazują, że były nakierowane na torpedowanie czynności kontrolnych. Wskazuje na to również treść sprzeciwu z dnia [...].09.2023 r. Pełnomocnik W. Ł. wskazał, "iż mój Mandant przebywa obecnie na zwolnieniu lekarskim, a w ww. budynku nie znajduje się żaden pracownik ani osoba upoważniona do brania udziału w kontroli", jednocześnie sformułowano zarzut, braku przedłożenia upoważnienia do kontroli w dniu [...].09.2023 r.
W tych warunkach, opisana organizacja działalności i brak współpracy z organem kontrolnym, nie może być źródłem korzyści w postaci uznania, że organ dopuścił się naruszeń, jak podjęcie dalszych czynności poza siedzibą prowadzonej działalności przez przesłanie upoważnienia do kontroli z siedziby organu, a nie przewidzianego przepisami doręczenia w siedzibie kontrolowanego. Należy wskazać, że ustawa Prawo przedsiębiorców, pomimo szeroko ukształtowanej i mającej sprzyjać podmiotom gospodarczym regulacji prawnej, nie oznacza i oznaczać nigdy nie może niczym nieskrępowanej dowolności w podejmowaniu i prowadzeniu aktywności gospodarczej i organizowaniu jej w sposób uniemożliwiający prowadzenie czynności kontrolnych. Ustawa ta nie może być widziana jako instrumentalnie traktowane narzędzie prawne, mające bezwarunkowo chronić przedsiębiorcę przed wszystkimi, także uzasadnionymi działaniami organów państwa, podejmowanymi w ramach sprawowanej funkcji kontrolnej. Oznaczałoby to nadużycie prawa.
2. W ocenie sądu, brak również podstaw do podzielenia zarzutów skargi co do naruszenia art. 49 ust. 1 i art. 49 ust. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Zgodnie z pierwszym przepisem, czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku, upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. W niniejszej sprawie, próbę kontroli podjęto po przedstawieniu legitymacji służbowych osobie zastanej w siedzibie firmy. Opisane w punkcie 1 okoliczności nie pozwalały na skuteczne wręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Przedstawiciele organu poinformowali o celu wizyty i zakresie kontroli. Trudno przyjąć za wiarygodne twierdzenie, że skarżący nie wiedział w jakim celu stawili się przedstawiciele inspekcji. Jeśli informuje on, że nie ma osoby upoważnionej w siedzibie firmy jak i o tym, że sam przebywa na zwolnieniu lekarskim, to należy uznać, że czyni to aby przeciwdziałać podjęciu czynności kontrolnych w określonym zakresie. Nie wydaje się racjonalne, by informować kogokolwiek o chorobie czy braku upoważnień do reprezentowania własnej osoby. Odstąpienie od dalszych czynności, gdy kontrolowany składa opisane oświadczenie należało uznać za wiążące. Jednocześnie świadczy to o odmowie współpracy z organem.
3. Zarzucono również, że nie zawiadomiono o planowanej kontroli.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Zasadą jest więc to, że przedsiębiorca powinien zostać z odpowiednim wyprzedzeniem powiadomiony o zaplanowanej względem niego kontroli tak, aby móc się do niej przygotować. Istnieją jednak od tej zasady wyjątki i w ocenie Sądu taki wystąpił. Organ I instancji nie był w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zobowiązany do zawiadomienia Skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 Prawa przedsiębiorców). W tym zakresie organ powołał się na wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 48 ust. 11 pkt 1 i 4 cyt. ustawy. Zgodnie z tą regulacją, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej (pkt 1) oraz przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska (pkt 4).
Jak wynika z akt sprawy, kontrola została wszczęta na podstawie zgłoszeń konsumenckich dotyczących nieprawidłowego oznakowania produktu pn. Smilk 1, Smilk Max 2, Smilk 3, Smilk Max 3, Smilk 4, Smilk Max 4, Smilk AR, Smilk bez laktozy oraz ich prezentacji i reklamy w tym na stronach internetowych a także nie zgłoszenia ww. produktów do GIS.
Jak wskazano, Inspekcja Sanitarna działając w ramach procedur kontroli żywności nie zawsze ma obowiązek stosowania art. 48 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców. Prima facie jako argument na wyrost można potraktować odwoływanie się przez organ do art. 48 ust. 11 pkt 4 Prawa przedsiębiorców i uzasadnianie odstąpienia od zawiadomienia o kontroli bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska. Powołanie się bowiem na tę przesłankę wymagałoby wykazania rzeczywistego związku przyczynowego pomiędzy owym zagrożeniem a działaniem skarżącego. Biorąc jednak pod uwagę regulację zawartą w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1448; dalej u.b.ż.ż) stanowiącą, że podmiot działający na rynku spożywczym, który wprowadza lub ma zamiar wprowadzić po raz pierwszy do obrotu: 1) preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które nie należą do grup określonych w art. 24 ust. 2 pkt 1-3, 2) suplementy diety, (...) 3) środki spożywcze, do których dodawane są witaminy, składniki mineralne lub substancje o których mowa w załączniku III część B i C do rozporządzenia nr [...] - jest obowiązany powiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego." W tych warunkach brak zgłoszenia środków spożywczych, które są objęte obowiązkiem powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego oznacza, że nie powinny się one znajdować w obrocie, gdyż mogą stanowić zagrożenie zdrowia lub życia. Stąd brak rzetelnej informacji o produkcie stwarza realne zagrożenie. Jednocześnie stanowi to istotny element bezpieczeństwa i jakości środków spożywczych ze względu na ich grupę docelową - niemowlęta, małe dzieci.
Powyższe przesądza o tym, że zostały spełnione ww. przesłanki z art. 48 ust. 11 pkt 1 i 4 Prawa przedsiębiorców. W odniesieniu do warunku, że kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej (pkt 1) należy odwołać się do regulacji opisanej poniżej.
4. zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/ 74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) - poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy właściwym w polskim porządku prawnym Organem do jego stosowania, jest wyłącznie Inspekcja Weterynaryjna. Tym samym, zdaniem skarżącego, kontrolę produktu (mleka), który nie podlega kontroli Inspekcji Sanitarnej, powinna przeprowadzić Inspekcja Weterynaryjna.
Zarzut jest bezzasadny. Zgodnie z 3 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, inspekcja realizuje, w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, zadania z zakresu bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego. Stosownie zaś od art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. a cyt. ustawy, inspekcja wykonuje swoje zadania w szczególności przez sprawowanie nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym przy ich produkcji i wprowadzaniu na rynek, w szczególności nad wymaganiami weterynaryjnymi w sprzedaży bezpośredniej, rolniczym handlu detalicznym oraz działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej. Nadzór nad działalnością prowadzoną przez Skarżącego, polegającą na wprowadzaniu do obrotu, (bo nie ma podstaw do przyjęcia, że na potrzeby -skala działalności) środki spożywcze, w tym produkty do początkowego i do dalszego żywienia niemowląt, sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W ocenie Skarżącego produkty, jako produkty pochodzenia zwierzęcego, nie podlegały kontroli przez Sanepid. Tymczasem zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego oraz nadzoru nad jakością zdrowotną żywności. Nie ulega wątpliwości to, że produkty typu mleko w proszku dla dzieci, są żywnością i jako takie podlegają kontroli przez Sanepid na podstawie cyt. przepisów. Tym samym, powyższy zarzut skargi nie mógł podlegać uwzględnieniu.
Działalność prowadzona przez Skarżącego jest działalnością na rynku spożywczym, podczas której przedsiębiorca wprowadza do obrotu środki spożywcze, w tym produkty dla najbardziej wrażliwej grupy konsumentów, tj. preparaty do początkowego i dalszego żywienia niemowląt oraz żywność dla dzieci, w stosunku do których, zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia nadzór sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. SMILK to mleko dla niemowląt i dzieci w proszku. Były to środki spożywcze. Mając na uwadze przeznaczenie, należało je uznać za preparat do początkowego żywienia niemowląt czyli środek spożywczy specjalnego przeznaczenia.
Mając powyższe na uwadze, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI