II SA/Bd 1345/23

II SA/Bd 1345/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Jarosław Szulc /przewodniczący sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Symbol z opisem
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 § 2 pkt 2 lit. c, art. 33 § 2 pkt 4, art. 33 § 2 pkt 6 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 19 września 2023 r. nr NEP.906.42.1.3.2023 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
Upomnieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. działając na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022r. poz. 479 ze zm.) dalej jako: "u.p.e.a." wezwał J. S. (skarżącą) do wykonania obowiązku
o charakterze niepieniężnym, tj. stawienia się z dzieckiem J. S. w punkcie szczepień, celem ustalenia z lekarzem indywidualnego toku obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka i poddania dziecka szczepieniom ochronnym w ramach Programu Szczepień Ochronnych.
Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
w B. zwrócił się do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec J. S. w celu wyegzekwowania obowiązku niepieniężnego polegającego na poddaniu małoletniego J. S. szczepieniom ochronnym, zgodnie z załączonym do wniosku tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski nałożył na J. S. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. oraz wezwał do uiszczenia nałożonej grzywny.
W piśmie z dnia [...] maja 2023 r. skarżąca zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Zaskarżonemu tytułowi wykonawczemu zarzuciła: określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.), dalej "u.z.z.z.", poprzez pomięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia oraz na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. a u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku z uwagi na odroczenie małoletniego od obowiązkowych szczepień ochronnym, jak również z uwagi na stwierdzenie niekonstytucyjności Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. oddalił w całości zgłoszone zarzuty uznając je za nieuzasadnione.
W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 33 § 2 u.p.e.a. W związku z podniesioną argumentacją wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie zarzutów w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny
w B. postanowieniem z dnia [...] września 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu, organ odnosząc się do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa wskazał, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecka) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają więc prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Z kolei Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. 2022 poz. 2172 ze. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem w sprawie szczepień", konkretyzuje obowiązek szczepień ochronnych, poprzez uszczegółowienie jego zakresu podmiotowego i przedmiotowego, a więc kręgu podmiotów zobowiązanych do poddania się temu obowiązkowi oraz katalog chorób, przeciwko którym stosowane są szczepienia. Organ wyjaśnił, że lekarskie badanie kwalifikacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z., jest integralnym elementem przeprowadzania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Badanie to jest niezbędnym elementem szczepienia ochronnego, bez którego nie może ono zostać przeprowadzone. Ma ono na celu ustalenie czy stan zdrowia osoby pozwala na jej zaszczepienie. Tym samym, egzekwowanie obowiązku szczepień obejmuje także egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie organu, zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego
z przepisów prawa należało uznać za bezzasadny.
Zdaniem organu odwoławczego, również zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia został słusznie oddalony przez wierzyciela. Organ wyjaśnił, że rola upomnienia nie sprowadza się do przypomnienia o istnieniu obowiązku, gdyż powinien być zobowiązanej znany, lecz do uświadomienia konieczności wykonania tego obowiązku. Biorąc powyższe pod uwagę, podstawę zarzutu może stanowić jedynie niedoręczenie upomnienia, nie zaś niezawarcie w nim danych wskazanych przez skarżącą. Jednocześnie organ zauważył, że zobowiązana sama wskazała, że "nie kwestionuje doręczenia pisma zatytułowanego UPOMNIENIE". Potwierdza to również, znajdujące się w aktach sprawy zwrotnie potwierdzenie odbioru z dnia [...].07.2023 r.
Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom z uwagi na wskazane przez stronę przyczyny, Inspektor Sanitarny podkreślił, że organ II instancji nie jest właściwy do oceny słuszności zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym z dnia [...].04.2023 r., które w opinii zobowiązanej jest długotrwałym odroczeniem od szczepień. Organ I instancji, jako wierzyciel obowiązku, rzetelnie zbadał stan faktyczny i podstawy "odroczenia od szczepień" u dziecka oraz podjął decyzję o zaniechaniu skierowania wniosku do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej. Dodatkowo, z uwagi na inne okoliczności, Wojewoda Kujawsko-Pomorski postanowieniem z dnia [...].06.2023 r., zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej.
Inspektor Sanitarny wskazał jakie przesłanki winny zostać wypełnione przez zaświadczenie o odroczeniu szczepień, aby mogło ono stanowić podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy o chorobach zakaźnych, w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia do konsultacji specjalistycznej. Rozporządzenie
w sprawie szczepień określa z kolei zasady dotyczące lekarskiego badania kwalifikacyjnego, przeprowadzanego w toku obowiązkowych szczepień ochronnych. Organ podkreślił, że lekarskie badanie kwalifikacyjne jest integralnym elementem procedury przeprowadzania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zatem lekarz przeprowadzający lekarskie badanie kwalifikacyjne, winien nie tylko posiadać odpowiednie kompetencje ale również, zgodnie z art. 17 ust. 8 u.z.z.z., prowadzić dokumentację medyczną, dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym przechowywać karty uodpornienia oraz dokonywać wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia oraz sporządzać sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień. Powyższe przesłanki, są od siebie wzajemnie zależne, co oznacza, że niemożliwe jest przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego przez lekarza, który nie jest w stanie udokumentować wyniku badania w przechowywanej dokumentacji medycznej dotyczącej szczepień ochronnych. Ponadto, w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Lekarz POZ, z uwzględnieniem posiadanej wiedzy, może rozważyć odroczenie szczepienia u dziecka, nad którym sprawuje opiekę profilaktyczną, dopiero na podstawie dokumentacji medycznej, sporządzonej zgodnie z przepisami o dokumentowaniu szczepień ochronnych.
Inspektor Sanitarny podkreślił, że znajdujące się w aktach sprawy odroczenia nie zostały wydane zgodnie z powyższymi przepisami. Zgodnie z Rejestrem Podmiotów Leczniczych Wykonujących Działalność Leczniczą, w komórkach organizacyjnych podmiotu leczniczego M. Sp. z o.o., ul. [...], [...] B., brak jest Punktu Szczepień lub Poradni Szczepień. Lekarz dr n. med. M. W. nie miał zatem podstaw do wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym i skierowania dziecka do poradni specjalistycznej (porada specjalistyczna udzielona tego samego dnia przez tego samego lekarza), albowiem naruszył tym samym przepis określający obowiązki lekarza dotyczące prowadzenia stosownej dokumentacji medycznej. M. Sp. z o.o. nie przechowuje bowiem m.in. karty uodpornienia dziecka J. S. a przede wszystkim nie wykonuje świadczeń z zakresu realizacji szczepień ochronnych. Dodatkowo organ podkreślił, że ww. lekarz, w ramach udzielanych świadczeń wystawia liczne odroczenia od szczepień o tożsamej lub zbliżonej treści, co może znacznie wpływać na ocenę wiarygodności istnienia rzeczywistych przeciwwskazań do szczepień. Organ zauważył również, że zgodnie z zaleceniami dotyczącymi szczepień pacjentów z chorobami autoimmunizacyjnymi opracowanymi przez European Alliance of Associations for Rheumatology (EULAR), [...], nie stanowi przeciwwskazania do szczepień. Reasumując organ stwierdził, że odroczenie wynikające ze wskazanego zaświadczenia z dnia [...].04.2023 r. nie zostało dokonane zgodnie z przepisami prawa.
W kwestii wątpliwości skarżącej odnoszących się do prawidłowości badania kwalifikacyjnego przeprowadzonego w dniu [...].02.2023 r., Inspektor Sanitarny podkreślił, że po badaniu podmiotowym
i przedmiotowym przeprowadzonym przez lek. specjalistę chorób dziecięcych P. L., dziecko J. S. zostało zakwalifikowane do szczepień. Pomimo tego, matka dziecka wskazała, że poddanie dziecka szczepieniom ochronnym będzie możliwe "dopiero po wykluczeniu alergii na składniki szczepionki". Organ stwierdził, że do szczepienia dziecka J. S. w dniu [...].02.2023 r. nie doszło wyłącznie z uwagi na fakt, iż skarżąca bezwzględnie odmówiła poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom z uwagi na niewykluczenie przez lekarza "przeciwwskazań do szczepienia" w zakresie, w jakim żądała. Potwierdzają to jednoznacznie zapisy w dokumentacji medycznej, które wskazują na stwierdzenie przez lekarza braku przeciwwskazań do zaszczepienia dziecka J. S.. Organ podkreślił, że żądania lub roszczenia skarżącej, które nie wynikają z uzasadnionych problemów zdrowotnych dziecka, nie mogą wpływać na podważanie opinii lekarza. Ponadto brak jest podstawy prawnej do uzależniania zgody na wykonanie szczepienia od wypisania przez lekarza zaświadczenia o braku przeciwwskazań do szczepienia, czy też złożenia przez lekarza pisemnego oświadczenia o gwarancji braku możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych u dziecka, co potwierdza "Opinia prawna dotycząca praw i obowiązków lekarza podczas procedury szczepień ochronnych" Instytutu Specjalistów Prawa Ochrony Zdrowia oraz "KOMUNIKAT WSPÓLNY' Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej i Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 23.01.2020 r. "dotyczący przypadków odmowy poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu".
Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku z uwagi na "niekonstytucyjność" Programu Szczepień Ochronnych (PSO), Inspektor Sanitarny wskazał, że sam obowiązek wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według PSO, który corocznie jest modyfikowany, stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 u.z.z.z.. Komunikat ten jest w istocie dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. Organ stwierdził, że ocena ta pozostaje aktualna również po wydaniu w dniu [...] maja 2023 r. przez Trybunał Konstytucyjny (TK) wyroku w sprawie o sygn. akt SK 81/19.
Reasumując, w świetle powyższych rozważań, Inspektor Sanitarny stwierdził, iż nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie choroby podane w tytule wykonawczym są objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a syn skarżącej - jako osoba małoletnia - podlega obowiązkowi tych szczepień. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisu prawa.
W złożonej do tut. Sądu skardze skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie
w całości zarzucając mu:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy małoletni został odroczony od obowiązkowych szczepień ochronnych,
2. naruszenie art. 17 ust. 5 u.z.z.z. w zw. z § 8 ust. 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zw. z § 2 ust. 4 pkt 9 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania poprzez uznanie, że zaświadczenie
o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym może być wystawione jedynie przez lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej,
3. naruszenie art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,
4. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów
i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia
w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku, ponadto dziecko jest odroczone od obowiązkowych szczepień ochronnych co skutkuje brakiem wymagalności obowiązku.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację wspierającą podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
Z cytowanej ustawy wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Inspektor Sanitarny utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., oddalające wniesione przez skarżącą zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], wystawionego w celu wyegzekwowania obowiązku niepieniężnego, polegającego na poddaniu syna szczepieniom ochronnym.
W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).
Wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawy zarzutów stanowią katalog zamknięty. Zobowiązany może więc wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w tym przepisie. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny.
Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia należy zgodzić się z oceną organów obu instancji, o niezasadności wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej zarzutów. Przedmiotem rozpoznania przez organ pierwszej instancji były następujące zarzuty: 1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, 2) brak uprzedniego doręczenia upomnienia, 3) brak wymagalności obowiązku.
Z tego względu, ocena Sądu może się odnosić wyłącznie do wymienionych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zgłoszonych przez skarżącą
W nawiązaniu do pierwszego ze zgłoszonych zarzutów Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa, a uwolnić od niego mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. Przybliżyć należy zatem odpowiednie przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a także przepisy rozporządzenia w sprawie szczepień, obowiązującego w dacie wystawienia tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Stosownie do art. 5 ust. 2 u.z.z.z. odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku poddania się szczepieniom osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r. poz. 1876, 2280 i 2705 oraz z 2023r. poz. 605). Ponadto osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do stosowania się do nakazów i zakazów organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.z.z.z.). Przyjęte rozwiązanie oznacza, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. Konkretyzacja tego obowiązku wynika z przepisów zamieszczonych w Rozdziale 4 ustawy poświęconym szczepieniom ochronnym.
Przytoczone przepisy określają wszystkie istotne cechy wymienionego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres i czas realizacji. W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.z. minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.z., Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.
Należy podkreślić, iż tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK43/18). Zatem poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem poddania się obowiązkowi szczepienia ochronnego.
Wierzyciel w tytule wykonawczym z [...] lutego 2023 r. nr [...] sformułował obowiązek "... stawienia się z małoletnim J. S. ur. [...].12.2021 r. celem ustalenia z lekarzem indywidualnego toku szczepień ochronnych i poddania dziecka szczepieniom ochronnym w ramach programu szczepień ochronnych" i następnie wymienił choroby zakaźne objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Niezasadnie więc skarżąca podnosi, że wierzyciel określił wskazany w tytule wykonawczym obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym. Z wcześniej przytoczonych regulacji wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego – lekarskie badanie kwalifikacyjne jest integralnym elementem obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkiem zobowiązanej jest poddanie się wskazanej procedurze i zależnie od wyniku badania kwalifikacyjnego – umożliwienie zaszczepienia dziecka.
Należy także zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie wystawienie tytułu wykonawczego zostało poprzedzone dwukrotnym badaniem kwalifikacyjnym dziecka przeprowadzonym w dniach [...] listopada 2022 r. oraz [...] lutego 2023 r. Po przeprowadzonym badaniu, wobec braku przeciwwskazań, dziecko zostało zakwalifikowane do szczepień. Pomimo tego, matka dziecka wyraziła zgodę na wykonanie szczepień ochronnych jedynie po wykluczeniu alergii (nadwrażliwości) na wszystkie składniki szczepionek, co wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych "Historii zdrowia i choroby" J. S. oraz z treści samych zaświadczeń z dnia [...] listopada 2022 r. oraz [...] lutego 2023 r. Zaznaczyć należy, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania aktualnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic. Tak więc to do obowiązków lekarza należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z punktu widzenia pacjenta. W analizowanym przypadku lekarz nie zdecydował o odstąpieniu od szczepienia syna skarżącej i nie sformułował żadnych przeciwskazań. Nie skierował też dziecka do konsultacji specjalistycznej, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.z.z.z. Podczas badania kwalifikacyjnego w dniu [...] listopada 2022 r. lekarz ocenił stan gardła, węzłów chłonnych, płuc, pracę serca, brzuch dziecka. Podczas badania lekarz nie stwierdził żadnych niepokojących objawów (np. wysypki, atopowego zapalenia skóry) świadczących o niezdiagnozowanej wcześniej nadwrażliwości, co mogłoby prowadzić do odroczenia szczepienia.
Z akt sprawy można wywnioskować, że stronie zostało wydane zaświadczenie z dnia [...] listopada 2022 r. o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym – skarżąca kopię tego dokumentu załączyła do swego pisma z [...] stycznia 2023 r. Na podstawie akt sprawy nie można natomiast ustalić, aby stronie zostało wydane zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym z dnia [...] lutego 2023r. Z tego powodu nie sposób jednak kwestionować faktu przeprowadzenia tego badania. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Brak zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 854/22).
W rozporządzeniu w sprawie szczepień określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych wydawanym w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.z.
Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.
W niniejszej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Wobec powyższego nie można uznać, by określenie dochodzonego obowiązku nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
W kwestii braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia należy wskazać, że wierzyciel pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. doręczył skarżącej upomnienie nr [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę w dniu [...] stycznia 2023 r. odebrał pełnoletni domownik – S. S.. Jak wynika z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. poz. 2194) wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 § 3e u.p.e.a., upomnienie zawiera: imię i nazwisko lub nazwą zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Doręczone skarżącej upomnienie nie zawierało numeru PESEL zobowiązanej. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ numer ten był wierzycielowi znany, czego finalnie potwierdzeniem jest zamieszczenie tego numeru w tytule wykonawczym.
W zakresie zarzutu braku wymagalności dochodzonego obowiązku, określonego w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a u.p.e.a., skład orzekający w niniejszej sprawie uznał stanowisko i argumentację wyrażone przez organ pierwszej instancji za prawidłowe. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu, np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 33). Zdaniem skarżącej doszło do odroczenia obowiązku szczepień ochronnych. Jako załącznik do pisma z dnia [...] stycznia 2023 r. skarżąca przedłożyła zaświadczenie (brak daty wystawienia), sporządzone przez dr n. med. M. W. (w ramach "M." sp. z o.o. w B.). W zaświadczeniu wskazano, że wydano je w celu zakazu szczepienia szczepionkami zalecanymi i dodatkowymi do [...] marca 2023 r. Zaświadczenie to nie spełnia jednak kryteriów odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka J. S., gdyż nie zostało wystawione jako konsekwencja przeprowadzonego wcześniej badania kwalifikacyjnego do szczepienia, podczas którego lekarz je przeprowadzający orzekłby o istnieniu przeciwskazań do szczepienia u małoletniego, a zatem zgodnie z art. 17 ust. 5 u.z.z.z. Ponadto z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczepień wynika, że "lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepiona ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej o której mowa w paragrafie 9 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej". Z treści przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia wynika, że celem jego wydania był "zakaz szczepienia szczepionkami zalecanymi i dodatkowymi do [...].03.2023 r.". Tymczasem organ nie wzywał do wykonania u dziecka szczepień "zalecanych" bądź "dodatkowych". W upomnieniu zostały enumeratywnie wymienione brakujące u małoletniego szczepienia obowiązkowe przeciwko: [...]. Wykonanie szczepień zalecanych nie jest objęte dochodzonym obowiązkiem, ponadto Programy Szczepień Ochronnych nie posługują się pojęciem szczepień "dodatkowych".
Z kolei do wniesionych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej skarżąca dołączyła zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym z dnia [...] kwietnia 2023 r. W zaświadczeniu tym wskazano na istnienie przeciwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, dającego podstawy do odroczenia wykonania szczepienia do dnia [...] września 2023 r. Badanie przeprowadził oraz wystawił zaświadczenie lekarz (specjalista pediatra endokrynolog) – dr n. med. M. W. z "M." sp. z o.o. w B.. Podczas badania lekarz stwierdził [...]. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał natomiast, że zgodnie z zaleceniami dotyczącymi szczepień pacjentów z chorobami autoimmunizacyjnymi opracowanymi przez European Alliance of Associations for Rheumatology (EULAR), okoliczność ta nie stanowi przeciwwskazania do szczepień. Niezależnie od tego, jak wynika z art. 17 ust. 8 u.z.z.z., osoby przeprowadzające szczepienia ochronne prowadzą dokumentację medyczną dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym przechowują karty uodpornienia oraz dokonują wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia. Zatem lekarz, który przeprowadza badanie kwalifikacyjne, będące integralną częścią procedury szczepienia, powinien posiadać zarówno odpowiednie kwalifikacje (patrz: art. 17 ust. 6 i art. 17 ust. 10 pkt 3 u.z.z.z. w zw. z § 6 rozporządzenia w sprawie szczepień), jak i prowadzić dokumentację medyczną, dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym przechowywać karty uodpornienia oraz dokonywać wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia oraz sporządzać sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień. Jak tymczasem ustalił organ, podmiot leczniczy M. sp. z o.o., ul. [...], [...] B. (brak kodu świadczeniodawcy NFZ) nie prowadzi Punktu Szczepień lub Poradni Szczepień. Podana jednostka nie prowadzi wymaganej dokumentacji medycznej (m.in. karty uodpornienia dziecka) nie realizuje również szczepień ochronnych. Z powyższych względów, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym u dziecka J. S. wystawione przez dr. n. med. M. W. nie spełnia podanych kryteriów odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych, czyniąc tym samym niezasadnym zarzut sformułowany w punkcie 2 skargi. Przytaczając treść art. 17 ust. 5 u.z.z.z. organ wskazał, że w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, to lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia do konsultacji specjalistycznej oraz, co w sprawie istotne, że lekarz przeprowadzający lekarskie badanie kwalifikacyjne winien nie tylko posiadać odpowiednie kompetencje ale również prowadzić dokumentację medyczną dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym przechowywać karty uodpornienia oraz dokonywać wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia, a także sporządzać sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że powyższe przesłanki są wzajemnie zależne, co oznacza, że niemożliwe jest przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego przez lekarza, który nie jest w stanie udokumentować wyniku badania w przechowywanej dokumentacji medycznej dotyczącej szczepień ochronnych.
Należy jednocześnie podkreślić, że lekarz – dr P. Ł., przeprowadzający badanie kwalifikacyjne dziecka w dniu [...] listopada 2023 r., a także w dniu [...] lutego 2023r., nie skierował go do konsultacji specjalistycznej, potwierdził natomiast brak przeciwskazań do szczepienia. Oba zaświadczenia zawierają adnotację, że skarżąca wyraża zgodę na szczepienie dopiero po wykluczeniu alergii (nadwrażliwości) na składniki szczepionki. W rezultacie, to postawa rodzica podnoszącego, że nie doszło do wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki przez lekarza wykonującego badania kwalifikacyjne, doprowadziła do niezrealizowania obowiązku szczepień obowiązkowych.
Odnośnie zarzutu skarżącej, odwołującego się do braku wymagalności dochodzonego obowiązku ze względu na stwierdzenie niekonstytucyjności Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, konieczne jest odwołanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19 (OTK-A 2023/50). Trybunał orzekł, w nim że: "I. Art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie".
Trybunał wyjaśnił, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Jako że wyrok w niniejszej sprawie nie odnosił się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne było zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł więc, że dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych niezbędne jest określenie innego czasu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji wskazując na termin 6 miesięcy, który w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian prawnych. Podany wyrok został opublikowany w dniu 12 maja 2023 r. w Dzienniku Ustaw z 2023 r., poz. 909. Wobec tego, w dacie zaktualizowania się obowiązku szczepienia oraz wydanych przez organy rozstrzygnięć w przedmiocie zgłoszonych zarzutów wspomniane przepisy nie utraciły mocy obowiązującej.
Należy również uwypuklić, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 maja 2023 r. nie zakwestionował obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, że w przypadku zastosowania klauzuli odraczającej, akt normatywny wskazany w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego pozostaje częścią systemu prawa i w związku z tym ma być zasadniczo stosowany, tak jak każdy obowiązujący akt prawny (TK-K 53/07 – I CSK 390/17). Sytuacja, w której Trybunał Konstytucyjny uznał dany przepis za niekonstytucyjny wraz z odroczeniem terminu jego mocy obowiązywania, oznacza wprawdzie jego obowiązywanie, ale jego stosowanie w tym okresie winno być zawsze przedmiotem analizy. Sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2018 r., II OSK 87/18, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod redakcją Piotra Tulei, wyd. II – LEX).
Skład orzekający akceptuje pogląd, że regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego dotyczy szczególnie istotnej ze względów społecznych i medycznych kwestii zapobiegania chorobom zakaźnym. Prawidłowa realizacja szczepień ochronnych zapewnia wysoki odsetek osób posiadających odporność przeciw chorobom zakaźnym, a tym samym zmniejsza ryzyko szerzenia się tych chorób. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny wyjaśniając, że wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów wynika z konieczności zapewnienia ciągłości obowiązkowych szczepień. W tym okresie minister właściwy do spraw zdrowia jest zobligowany rozważyć określenie w drodze rozporządzenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Jeśli jednak zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją w drodze nowelizacji rozporządzenia okaże się niemożliwe bez uszczegółowienia upoważnienia wynikającego z art. 17 ust. 10 u.z.z.z. lub zmiany innych przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych konieczne będzie działanie ustawodawcy w tym zakresie. Ewentualne przyjęcie przez Sąd, że w niniejszej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci, choć szczepienia te w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są obowiązkowe i istnieje konieczność zapewnienia ich ciągłości.
Reasumując, wbrew stanowisku skarżącej obowiązek szczepień u małoletniego J. S. był wymagalny.
Wbrew zarzutom postawionym w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Należy zaznaczyć, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżąca, jako rodzic, nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawiła żadnych wiążących z perspektywy podanych przepisów, lekarskich przeciwwskazań w ramach badań kwalifikacyjnych, stwierdzających konieczność odroczenia szczepień dziecka. Wskutek sprzeciwu rodzica, dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko wymienionym w tytule wykonawczym chorobom zakaźnym, mimo, że obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy.
Z podanych powodów skarga nie jest zasadna. Prawidłowo organy administracji uznały, że podniesione przez skarżącą zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, a Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] czerwca 2023 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.