II SA/Bd 1342/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi rodzica na postanowienie Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Skarżący argumentował, że wykonanie obowiązku wymaga jego zgody, a zgoda złożona pod presją grzywien jest nieważna (art. 85 KC), co czyni obowiązek niewykonalnym. Podkreślał, że art. 32 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza wymaga zgody pacjenta, a rodzic nie ma prawa odmowy. Organy administracji i Sąd uznały, że obowiązek szczepień wynika wprost z ustawy (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) i jest bezpośrednio wykonalny. Sąd wyjaśnił, że art. 15 ustawy Prawo pacjenta dopuszcza wyłączenie obowiązku uzyskania zgody na świadczenia zdrowotne, gdy przepisy odrębnych ustaw stanowią inaczej, co ma miejsce w przypadku obowiązkowych szczepień. Podkreślono, że kluczowe jest badanie kwalifikacyjne lekarza, które stwierdza brak przeciwwskazań zdrowotnych, a nie zgoda rodzica. Brak zgody rodzica nie stanowi przeszkody w realizacji ustawowego obowiązku szczepień, zwłaszcza gdy nie stwierdzono przeciwwskazań medycznych. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo rozpoznały zarzuty i nie naruszono prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wykonalności obowiązku szczepień ochronnych pomimo braku zgody rodzica, gdy nie stwierdzono przeciwwskazań medycznych. Interpretacja przepisów dotyczących zgody na świadczenia zdrowotne w kontekście obowiązkowych szczepień.
Dotyczy sytuacji, gdy nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych do szczepienia. Nie rozstrzyga kwestii związanych z samym procesem kwalifikacji medycznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest niewykonalny z powodu braku swobodnej zgody rodzica, gdy zgoda ta jest wymagana przez art. 32 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, a złożona pod presją grzywien jest nieważna na podstawie art. 85 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie jest niewykonalny z powodu braku zgody rodzica, gdy lekarz nie stwierdzi przeciwwskazań zdrowotnych. Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi wyjątek od ogólnej zasady wymagania zgody pacjenta na świadczenia zdrowotne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek szczepień wynika wprost z ustawy i jest bezpośrednio wykonalny. Przepisy te stanowią wyjątek od ogólnej zasady wymagania zgody pacjenta (art. 15 Prawa pacjenta, art. 32 ust. 1 u.z.l.). Kluczowe jest badanie kwalifikacyjne lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych, a nie zgoda rodzica. Brak zgody rodzica nie stanowi przeszkody w realizacji ustawowego obowiązku.
Czy art. 15 ustawy Prawo pacjenta, zezwalający na wyłączenie obowiązku uzyskania zgody na świadczenia zdrowotne przez przepisy odrębnych ustaw, znajduje zastosowanie do obowiązkowych szczepień ochronnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 15 ustawy Prawo pacjenta znajduje zastosowanie, a ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wprowadzając obowiązek szczepień, stanowi taką odrębną ustawę wyłączającą wymóg zgody rodzica.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 15 Prawa pacjenta jasno dopuszcza wyłączenie obowiązku uzyskania zgody na świadczenia zdrowotne na mocy innych ustaw. Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez art. 17 ust. 1, nakłada obowiązek poddania się szczepieniom, co stanowi taki wyjątek.
Przepisy (10)
Główne
u.z.z.z. art. 5 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Ustawa nakłada obowiązek poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
u.z.z.z. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Wynika obowiązek poddania się przez określone osoby obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
u.p.p. art. 15
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Przepisy rozdziału o zgodzie stosuje się, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej.
Pomocnicze
u.z.z.z. art. 5 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku poddania się szczepieniom osób małoletnich ponosi osoba sprawująca prawną pieczę.
u.z.l. art. 32 § ust. 1
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Lekarz może udzielić świadczeń zdrowotnych po wyrażeniu zgody przez pacjenta, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie.
u.p.p. art. 16
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody.
k.c. art. 85
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli złożone pod presją lub w stanie wyłączającym swobodne podjęcie decyzji może być nieważne.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku z przyczyn innych niż odroczenie terminu lub rozłożenie na raty.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym (posiedzenie niejawne).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień wynika wprost z ustawy i jest bezpośrednio wykonalny. • Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi wyjątek od ogólnej zasady wymagania zgody pacjenta na świadczenia zdrowotne. • Kluczowe jest badanie kwalifikacyjne lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych, a nie zgoda rodzica. • Brak zgody rodzica nie stanowi przeszkody w realizacji ustawowego obowiązku szczepień.
Odrzucone argumenty
Obowiązek poddania dziecka szczepieniom jest niewykonalny z powodu braku swobodnej zgody rodzica. • Zgoda rodzica złożona pod presją grzywien jest nieważna na podstawie art. 85 Kodeksu cywilnego. • Art. 32 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza wymaga zgody pacjenta, a rodzic nie ma prawa odmowy.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. • Przepisy ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu a nie przekroczenia progu przychodni i wykonania badania kwalifikacyjnego. • Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie przewiduje możliwości odmowy poddania się obowiązkowym szczepieniom, skoro lekarz nie stwierdził przeciwskazań.
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący sprawozdawca
Anna Klotz
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wykonalności obowiązku szczepień ochronnych pomimo braku zgody rodzica, gdy nie stwierdzono przeciwwskazań medycznych. Interpretacja przepisów dotyczących zgody na świadczenia zdrowotne w kontekście obowiązkowych szczepień."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych do szczepienia. Nie rozstrzyga kwestii związanych z samym procesem kwalifikacji medycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień i budzi emocje związane z prawami rodzicielskimi i zdrowiem dzieci. Interpretacja przepisów prawnych jest kluczowa dla zrozumienia zakresu obowiązku.
“Czy rodzic może odmówić szczepienia dziecka? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.