II SA/Bd 1336/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-03-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanynieprawidłowości technicznekabel energetycznyumorzenie postępowaniabezprzedmiotowość postępowanianaprawa obiektu budowlanegoremontprzebudowapostępowanie administracyjne

WSA uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia nieprawidłowości w kablu energetycznym, uznając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego.

Sprawa dotyczyła skargi firmy na decyzję WINB utrzymującą w mocy postanowienie PINB o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia nieprawidłowości w kablu energetycznym. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, twierdząc, że naprawa wykracza poza zakres prac remontowych i wymaga prac inwestycyjnych. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie ustaliły stanu faktycznego i nie uzasadniły prawidłowo swojej decyzji o umorzeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia nieprawidłowości w kablu energetycznym średniego napięcia. Postępowanie zostało wszczęte w związku z informacją o uszkodzeniu kabla, a PINB nałożył na operatora obowiązek dostarczenia oceny technicznej. Obowiązek ten nie został wykonany, a następnie PINB uchylił własne postanowienie, uznając uzyskanie oceny za zbędne i umarzając postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ uznał, że stan techniczny kabla jest zły, ale naprawa wykracza poza zakres prac naprawczych i wymaga prac inwestycyjnych. WINB zaakceptował to stanowisko. Skarżąca firma zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego i k.p.a. WSA uznał, że organy nadzoru budowlanego wadliwie umorzyły postępowanie. Sąd stwierdził, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, a organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie ustaliły stanu faktycznego, nie zakwalifikowały prawidłowo rodzaju prac i nie uzasadniły należycie swoich decyzji. WSA wskazał, że organy powinny zbadać, czy naprawa kabla mieści się w definicji remontu, czy też wymaga pozwolenia na budowę, oraz czy nie zachodzą inne podstawy prawne do działania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, zasądzając koszty postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nie może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, które ustali stan faktyczny i prawny oraz określi zakres niezbędnych prac.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego wadliwie umorzyły postępowanie, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Stwierdzenie złego stanu technicznego obiektu nie czyni postępowania bezprzedmiotowym samo w sobie, a organy mają obowiązek ustalić, czy konieczne prace mieszczą się w definicji remontu, czy też wymagają innych działań prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

p.b. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, umożliwiając bezpieczne użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Nakłada obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania.

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

Pomocnicze

p.b. art. 81c § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymaga należytego uzasadnienia decyzji, w tym podania dowodów i przyczyn.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania świadomości prawnej obywateli.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uwzględnienia oceny prawnej sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

p.b. art. 3 § 3a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu liniowego.

p.b. art. 3 § 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja przebudowy.

p.b. art. 3 § 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja remontu.

p.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postępowanie naprawcze w przypadku samowoli budowlanej.

p.b. art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązki utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.

p.b. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązki utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Decyzja o umorzeniu postępowania była przedwczesna i nieoparta na pełnych ustaleniach faktycznych. Organy nie zbadały prawidłowo charakteru prac koniecznych do usunięcia nieprawidłowości (remont vs. przebudowa/inwestycja). Uzasadnienie decyzji było wadliwe i nie wykazywało, na podstawie jakich dowodów organ przyjął określone fakty.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe brak podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy prace inwestorskie przekraczające zakres prac naprawczych nie sposób uznać, że w sprawie zachodziła bezprzedmiotowość w dacie wszczęcia postępowania przedmiot postępowania administracyjnego będący w złym stanie technicznym (uszkodzony), jest w dalszym ciągu przedmiotem tego postępowania uchylenie się od merytorycznego rozpoznania sprawy z uwagi na trudność określenia zakresu i rodzaju obowiązków nie można wykluczyć, że wymiana przewodów na fragmencie linii będzie spełniała definicję remontu

Skład orzekający

Joanna Janiszewska - Ziołek

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bortkiewicz

sędzia

Joanna Brzezińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego przez organy nadzoru budowlanego przed umorzeniem postępowania w sprawach dotyczących stanu technicznego obiektów budowlanych, nawet jeśli naprawa wydaje się skomplikowana lub wykracza poza typowy remont."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uszkodzonego kabla energetycznego, ale zasady dotyczące postępowania wyjaśniającego i umorzenia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego i jak organy mogą popełnić błędy, prowadząc do uchylenia ich decyzji. Jest to przykład z praktyki nadzoru budowlanego.

Sąd: Umorzenie postępowania w sprawie uszkodzonego kabla było przedwczesne – organy muszą zbadać sprawę do końca!

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1336/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Brzezińska
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi Firma A na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] czerwca 2023r. nr [...] 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz Firma A kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB, organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (dalej PINB, organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2023r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne.
Zaskarżona decyzja wydana została w następująco ukształtowanym postępowaniu.
W związku z uzyskaniem informacji o uszkodzeniu kabla energetycznego średniego napięcia na terenie działek, będących w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. w C. (gm. W. N.) i po przeprowadzeniu kontroli terenowej PINB pismem z [...] marca 2021 r. zawiadomił strony (w tym [...] S.A.) o wszczęciu postępowania w sprawie "kabla średniego napięcia na terenie działki nr [...] w C. " (linia [...]).
W toku postępowania postanowieniem z [...] listopada 2021r., działając w oparciu o art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2023r., poz. 682 ze zm. – dalej powoływanej jako p.b."), PINB nałożył na [...] S.A. obowiązek dostarczenia oceny technicznej (sporządzonej przez uprawniony podmiot) dotyczącej kabla na terenie działki nr [...], obejmującej ocenę stanu technicznego kabla oraz sposobu naprawy kabla. Określony termin wykonania tego obowiązku był przedłużany. Obowiązek ten nie został wykonany.
W toku postępowania PINB ustalił, że linia średniego napięcia została uszkodzona na kolejnych odcinkach (w tym doszło do przerwania ciągłości przewodów na długości 30 m) w związku z podjęciem prób usunięcia pierwotnego uszkodzenia oraz w związku z wykonywaniem na terenie działek [...] i [...] przez A. Sp. z o.o. legalnych prac budowlanych (na podstawie zatwierdzonego pozwolenia na budowę).
PINB [...] kwietnia 2023r. przeprowadził rozprawę administracyjną, w toku której pełnomocnik [...] wyjaśnił powody nie wykonania obowiązku sporządzenia oceny technicznej, a nadto wyjaśnił, że: przewody na terenie ww. działek są zdegradowane, stanowią alternatywne źródło zasilania dla znacznego terenu w obrębie C. , możliwe jest przywrócenie sprawności przewodu – w tym poprzez jego wymianę na pewnym odcinku i poprowadzenie nowych przewodów po nowej trasie (z uwagi na kolizję z istniejącym budynkiem).
Na podstawie tych ustaleń PINB postanowieniem z [...] maja 2023r. uchylił własne postanowienie o nałożeniu obowiązku przedstawienia oceny technicznej, uznając uzyskanie jej za zbędne dla sprawy. Następnie decyzją z [...] czerwca 2023r., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia PINB przytoczył treść art. 66 ust. 1 p.b. i wyjaśnił, że zachodzi w sprawie przesłanka określona w pkt 3 ww. przepisu (zły stan techniczny) albowiem przedmiotowy obiekt jest uszkodzony. Organ uznał jednak, że w sprawie nie jest możliwe wydanie decyzji nakazowej w oparciu o art. 66 ust. 1 p.b. Jako przyczyny tych ustaleń organ wskazała na: konieczność odtworzenia fragmentu przewodów i podjęcia prac inwestorskich przekraczających zakres robót naprawczych (podjęcia robót budowalnych wymagających uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę) a nadto brak możliwości określenia jednoznacznych i konkretnych nakazów.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła Sp. z o.o. [...] (dalej "Skarżąca"), zarzucając naruszenie art. 81 c ust. 4 p.b. (poprze jego niezastosowanie), art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. (poprzez bezzasadne przyjęcie, że prace naprawcze przedmiotowego kabla nie spełniałyby definicji remontu). Zdaniem Skarżącej wadliwie też organ nadzoru budowlanego przyjął, że w sprawie nie jest możliwe odtworzenie przewodów z zachowaniem dotychczasowej lokalizacji z uwagi na nieujawnienie przebiegu przewodów na aktualnych mapach geodezyjnych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił przyjęte podstawy prawne - art. 66 i art. 61 p.b. oraz art. 105 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko PINB i wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji, która miałaby zapewnić realizację obowiązków (usunięcia uszkodzeń) na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. WINB zwrócił uwagę, że przedmiotowy kabel został uszkodzony w kilku miejscach, przerwana został ciągłość linii, a jego przebieg przez teren działek użytkowanych przez Skarżącą nie był wcześniej ujawniony. W tej sytuacji naprawa kabla poprzez jego naprawę i częściową wymianę celem zachowania ciągłości wykraczałaby poza dyspozycję przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. (poza zakres prac naprawczych). W ocenie WINB powyższe ustalenia prawidłowo doprowadziły organ I instancji do wniosku o konieczności umorzenia postępowania administracyjnego. Postępowanie okazało się bowiem bezprzedmiotowe albowiem nie podlegała merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Bydgoszczy [...] Sp. z o.o. (zastępowana przez zawodowego pełnomocnika) zakwestionowała wydaną decyzję, zarzucając naruszenie:
- art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez wadliwe umorzenie postępowania mimo nieustalenia stanu faktycznego, z którego wynikałaby bezprzedmiotowość postępowania,
- art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a. oraz w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 81 c ust. 4 p.b. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo niezastosowania art. 81c ust. 4 p.b. i nieustalenia stanu faktycznego w zakresie stanu technicznego przedmiotowego obiektu, które usuwałyby uzasadnione wątpliwości co do tego stanu.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana została decyzja o umorzeniu postępowania prowadzonego od marca 2021 r. Przedmiotem tego postępowania uczyniono "kabel linii średniego napięcia relacji [...] na terenie działek nr [...] (pierwotnie) oraz [...] w miejscowości C.. W ocenie organów nadzoru budowlanego postępowanie prowadzone w oparciu o art. 66 ust. 1 p.b. jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości określenia zakresu i rodzaju prac niezbędnych do przywrócenia odpowiedniego stanu technicznego uszkodzonej linii średniego napięcia, a jednocześnie z uwagi na konieczność podjęcia przez operatora robót inwestycyjnych przekraczających zakres prac naprawczych.
W ocenie Sądu stanowisko organów jest wadliwe.
Podstawą umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jest art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Treść przepisu art. 105 § 1 k.p.a została zakreślona w sposób ogólny i obejmuje wszelkie przypadki bezprzedmiotowości postępowania, czyli wystąpienie trwałych i nieusuwalnych przeszkód, uniemożliwiających rozpatrzenie sprawy. W przepisie art. 105 § 1 k.p.a. ustawodawca nie sformułował enumeratywnego katalogu przesłanek umorzenia postępowania, tj. expressis verbis nie wymienił przeszkód, jakie wywołują tego rodzaju skutek procesowy. Przepis ten konstruuje ogólną przesłankę określaną jako "jakakolwiek bezprzedmiotowość" postępowania. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia wówczas, gdy w toczącym się postępowaniu zabraknie jednego z niezbędnych dla sprawy administracyjnej elementów, jakie wymienione zostały w art. 1 pkt 1 k.p.a. Niezbędne jest zatem, co do zasady, występowanie: organu, przed którym toczy się postępowanie, przynajmniej jednego podmiotu posiadającego przymiot strony postępowania, normy prawnej stanowiącej podstawę władczego działania organu (w formie decyzji administracyjnej) oraz źródła praw lub obowiązków strony postępowania, stanu faktycznego, regulowanego wskazaną wyżej normą prawną. Brak lub nieusuwalna wadliwość któregoś z powyższych elementów czyni postępowanie bezprzedmiotowym. W orzecznictwie wskazuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że określone lub wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. Bezprzedmiotowość to albo brak w ogóle sprawy administracyjnej, bądź odpadnięcie jednego z elementów sprawy administracyjnej: pierwotne (przed wszczęciem postępowania) lub następcze (w toku postępowania). W konsekwencji bezprzedmiotowość postępowania stoi na przeszkodzie merytorycznemu załatwieniu sprawy.
Wobec określonego przez organy nadzoru budowlanego przedmiotu postępowania należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 p.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
- (pkt 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska,
- (pkt 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku,
- (pkt 3) - jest w nieodpowiednim stanie technicznym,
właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Wskazany przepis ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Przepis ten ma umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 p.b. obejmują sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 p.b. oraz dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Zatem usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 p.b. może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a nakładane na jego podstawie obowiązki powinny mieć charakter naprawczy i zmierzać do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Dalej trzeba powiedzieć, że przepisy ustawy wskazują jednoznacznie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, jako podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego. To właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 p.b. Zauważyć też warto, że prowadzące postępowanie na podstawie art. 66 p.b. organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do badania przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia czy przyczyn jego nieodpowiedniego użytkowania itd. Nie są również uprawnione do badania kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony zły stan obiektu. Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w żadnym razie nie jest bowiem powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem.
Zdaniem Sądu, konstatacja organów, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przeszkoda do merytorycznego zakończenia postępowania jawi się jako przedwczesna, a to z uwagi na deficyt ustaleń faktycznych i ich oceny. Nie sposób bowiem uznać, że w sprawie zachodziła bezprzedmiotowość w dacie wszczęcia postępowania. Istniał bowiem przedmiot postępowania (uszkodzona linia średniego napięcia [...]), podmiot odpowiedzialny za utrzymanie obiektu w odpowiednim stanie technicznym (E. S.A.), oraz norma prawna w oparciu o którą, organ winien rozstrzygnąć sprawę. W ocenie Sądu nie sposób też przyjąć, że w trakcie tego długiego postępowania sprawa utraciła charakter nadający się do rozstrzygnięcia w formie merytorycznej decyzji administracyjnej na skutek braku przedmiotu postępowania. Nie można zgodzić się z organami, że zły stan techniczny przedmiotowej linii ma ten skutek, że przedmiot postępowania już nie istnieje. Przedmiot postępowania administracyjnego będący w złym stanie technicznym (uszkodzony), jest w dalszym ciągu przedmiotem tego postępowania, a jego stan techniczny nie uzasadnia przyjęcia, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z tego właśnie względu.
Nie zasługuje też na akceptację uchylenie się od merytorycznego rozpoznania sprawy z uwagi na trudność określenia zakresu i rodzaju obowiązków, których wypełnienie przywróciłoby obiekt do stanu odpowiedniego, gwarantującego jego bezpieczne użytkowanie.
Organy przyjęły, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (uszkodzenia i przerwanie przewodów linii średniego napięcia) wykracza poza pojęcie prac naprawczych, a więc takich, które zmierzają do zachowania substancji określonego przedmiotu w niezmienionym stanie. Organy nie wyjaśniły jednak jakie ustalenia faktyczne doprowadziły do takich wniosków. Niejasne są też powody uchylenia postanowienia z [...] listopada 2021r. wydanego na podstawie art. 81 c ust. 2 p.b. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji ich nie ujawniono - z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia uchylającego organ I instancji wskazał zaś na bezzasadność domagania się sporządzenia stosownej ekspertyzy albowiem E. O. S.A. zaproponowała "odbudowę" uszkodzonego odcinka linii elektroenergetycznej. Tak zaprezentowana argumentacja, niepoparta własnymi ustaleniami poczynionymi przez organy nadzoru budowlanego, jest niemożliwa do zaakceptowania.
Przepisy prawa dają organom nadzoru budowlanego uprawnienie do nałożenia obowiązku sporządzenia oceny lub ekspertyzy. Nadto przepisy Prawa budowlanego dają kompetencje organom nadzoru budowlanego i administracji architektoniczno-budowlanej do nałożenia obowiązku wykonania ocen i ekspertyz technicznych na wszystkie działania podejmowane w ramach wykonywania zadań tych organów. Stosownie do treści ww. art.81 c p.b. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami Prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów: 1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego; 2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym. Nadto organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia, w określonym terminie, odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W przypadku niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą przedmiotem postępowania organu, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
Fakt zaistnienia przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 p.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji i nałożenia określonych obowiązków. Oczywiście wydanie decyzji w oparciu o ww. przepis musi zostać poprzedzone prawidłowymi ustaleniami poczynionymi przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. Ustalenie to wymaga nie tylko jednoznacznego sprecyzowania na czym polega nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, ale konieczne jest również określenie niezbędnych robót, które powinny doprowadzić do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Orzekające w sprawie organy nie podjęły z urzędu koniecznych czynności wyjaśniających, zmierzających do ustalenia kluczowych dla sprawy okoliczności. Nie tylko nie wyjaśniono przyczyn odstąpienia od pozyskania ekspertyzy technicznej, ale przede wszystkim nie dokonano zakwalifikowania robót koniecznych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organy poprzestały jedynie na oświadczeniu pełnomocnika E. O. S.A., który wskazał na celowość "wymiany odcinka" przewodów "po nowej trasie". Na tej tylko podstawie organy uznały, że zakres tak określonych robót wykracza poza zakres prac naprawczych.
Tak nieprecyzyjne ustalenia, oparte wyłącznie na twierdzeniach pełnomocnika strony, w ocenie Sądu, nie są wystarczające. Przedmiotem postępowania jest obiekt liniowy – tj. obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a p.b.). Poprawa stanu technicznego oraz przywrócenie pełnych parametrów technicznych i użytkowych powinna co do zasady odnosić się do całego obiektu budowlanego. Na linię elektroenergetyczną należy patrzeć jak na pewną całość i w tym kontekście ocenić, czy mamy do czynienia z remontem, czy też przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 8 i 7a p.b. Nie można wykluczyć, że wymiana przewodów na fragmencie linii będzie spełniała definicję remontu, oczywiście o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych jak np. zmiana napięcia, zmiana przebiegu linii. Organy nadzoru budowlanego nie poczyniły w tym zakresie jednoznacznych i wyczerpujących ustaleń. Wobec tego, zdaniem Sądu, doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby wydana decyzja wynikała z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, który musi przekonywać o słuszności wydanego rozstrzygnięcia Z kolei art. 107 § 3 k.p.a. wskazuje na konieczność należytego uzasadnienia podjętej decyzji z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z uzasadnienia decyzji powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Organy jednak nie uczyniły zadość temu obowiązkowi. Powyższe wskazuje także na naruszenie art. 11 k.p.a., art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. – co ostatecznie doprowadziło do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.
Na koniec zauważyć jeszcze należy, że w toku postępowania Skarżąca podnosiła kwestię związane z nieujawnieniem w dostępnej dokumentacji ewidencyjnej przebiegu linii energetycznej na terenie działek do niej należących. Ponownie wypada zatem podkreślić, że przepis art. 66 ust. 1 p.b. stanowi skonkretyzowanie obowiązków wynikających z art. 5 ust. 2 i art. 61 p.b. Przepisy te zmierzają natomiast do zapewnienia utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Celem art. 66 p.b. nie jest natomiast doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 p.b. może dotyczyć jedynie takich uchybień, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu. Przepis ten nie może być więc wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym. W realiach rozpoznawanej sprawy organy pominęły rozważania, czy przebieg przewodów energetycznych na terenie działek nr [...] i [...] jest (lub nie) zgodny z warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę i czy okoliczności te zostały ujawnione na etapie przekazania przez inwestora organowi informacji o zakończeniu budowy, a także czy nastąpiło przyjęcie obiektu do użytkowania. Nie rozważyły zatem, czy w sprawie istnieje możliwość usunięcia zaistniałych nieprawidłowości w drodze zastosowania art. 51 p.b., czy też jedyną możliwością usunięcia wadliwego stanu, który dodatkowo spełnia chociażby jedną z przesłanek, o których mowa w art. 66 ust. 1 p.b., jest wydanie orzeczenia zawierającego nakaz określony w tym przepisie.
Wskazane uchybienia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja umarzająca postępowanie administracyjne jest co najmniej przedwczesna, gdyż nie została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. W rozpoznawanej sprawie zgromadzenie pełnego materiału dowodowego miało także i to znaczenie, że od bezspornego ustalenia wyżej wskazanych okoliczności faktycznych, zależało ustalenie uprawnień organu nadzoru budowlanego, do zastosowania nakazów z art. 66-68 p.b. lub innych środków prawnych przewidzianych w p.b.
Ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzą postępowanie wyjaśniające w zakresie wskazanym w uzasadnieniu niniejszego wyroku i uwzględnią ocenę prawną wyrażoną przez Sąd, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. W zależności od poczynionych ustaleń podejmą stosowne rozstrzygnięcie i rozważą zastosowane odpowiedniego środka prawnego wynikającego z przepisów p.b. służącego wyeliminowaniu nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu, uiszczonej opłaty od udzielonego pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI