II SA/Bd 133/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-07-15
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkapozwolenie na budowępowierzchnia zabudowyocieplenie budynkuNSA WSApostępowanie legalizacyjnebudynek gospodarczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanego pomieszczenia i komina, uznając, że powierzchnia zabudowy przekraczała dopuszczalny limit, a sąd jest związany wcześniejszą oceną prawną NSA w tej kwestii.

Skarżąca kwestionowała decyzję nakazującą rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia i komina do budynku gospodarczego, argumentując m.in. błędne pomiary powierzchni zabudowy i nieuwzględnienie grubości ocieplenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, powołując się na wcześniejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że powierzchnia zabudowy, uwzględniając ocieplenie, przekraczała 35 m2 i wymagała pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że jest związany oceną prawną NSA i nie może ponownie rozstrzygać tej kwestii.

Sprawa dotyczyła skargi D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia (1,50 m x 3,00 m) i zewnętrznego komina do budynku gospodarczego. Skarżąca twierdziła, że organy błędnie ustaliły powierzchnię zabudowy, nie uwzględniając grubości ocieplenia, co miało decydować o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, opierając się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2023 r. (sygn. II OSK 3204/20). NSA w tamtym wyroku stwierdził, że powierzchnia zabudowy, obliczona zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836 (uwzględniając ocieplenie jako część budynku w stanie wykończonym), przekraczała 35 m2, co oznaczało samowolę budowlaną i konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny podkreślił, że zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA i nie może ponownie rozstrzygać kwestii powierzchni zabudowy w sposób sprzeczny z wcześniejszym orzeczeniem. Ponieważ skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej, organ był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przy obliczaniu powierzchni zabudowy należy uwzględniać grubość warstwy ocieplenia, zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836 i wcześniejszym orzecznictwem NSA.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w tej samej sprawie stwierdził, że powierzchnia zabudowy, uwzględniając ocieplenie, przekraczała 35 m2, co wymagało pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd jest związany wcześniejszą oceną prawną NSA w kwestii sposobu obliczania powierzchni zabudowy, uwzględniającej ocieplenie. Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej. Powierzchnia zabudowy przekraczała 35 m2, co wymagało pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Błędne pomiary powierzchni zabudowy. Nieuwzględnienie grubości ocieplenia przy obliczaniu powierzchni zabudowy. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 75, 78, 80, 77 § 2, 78 § 2, 9, 11, 107 § 3 k.p.a.). Błędne zastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. zamiast art. 29 ust. 2 P.b.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w niniejszym składzie podziela to stanowisko. Wszelkie podejmowane przez Skarżącą w tym zakresie czynności nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Powierzchnia zabudowy to powierzchnia terenu zajęta przez budynek w stanie wykończonym.

Skład orzekający

Joanna Brzezińska

przewodniczący

Jerzy Bortkiewicz

członek

Grzegorz Saniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Związanie sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie (art. 153 p.p.s.a.) oraz sposób obliczania powierzchni zabudowy z uwzględnieniem ocieplenia."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sąd administracyjny rozstrzygał już kwestię prawną w tej samej sprawie, oraz specyfiki obliczania powierzchni zabudowy w kontekście samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest związanie sądu wcześniejszymi orzeczeniami i jak szczegółowe kwestie techniczne (jak grubość ocieplenia) mogą decydować o legalności budowy.

Czy ocieplenie Twojego domu może oznaczać samowolę budowlaną? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 133/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Brzezińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 29 ust. 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję [...] z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej także ‘WINB") zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] (zwanego dalej "PINB") z [...] września 2024 r. nr [...], którą to decyzją PINB nakazał D. M. (tj. Skarżącej) rozbiórkę pomieszczenia o wymiarach 1,50 m x 3,00 m oraz rozbiórkę zewnętrznego komina, dobudowanych do istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w obrębie W. gmina [...].
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Pismem z [...] grudnia 2018 r. PINB poinformował m.in. Skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych tj. rozbudowy istniejącego obiektu oraz budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie stanowiącej własność Skarżącej działki nr [...] położonej w obrębie W. gmina [...].
Następnie PINB postanowieniem z [...] lutego 2019 r. nr [...], na podstawie art. art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, dalej powoływana jako "Prawo budowlane" lub "P.b.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej powoływana jako "k.p.a.") wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego, polegające na dobudowie pomieszczenia o wym. 1,50 m x 3,00 m i dobudowie zewnętrznego komina na działce nr [...] położonej w miejscowości W. gmina [...], prowadzone przez Skarżącą i nałożył na nią obowiązek przedstawienia w terminie do [...] sierpnia 2019 r.:
- zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi i zaświadczeniem aktualnym na dzień opracowania projektu, potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, autora projektu
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Skarżącej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB z [...] lutego 2019 r.
Na postanowienie WINB D. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarga ta została oddalona wyrokiem z 20 listopada 2019 r. sygn. II SA/Bd 775/19. Skarga kasacyjna od wyroku WSA zostało z kolei oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2023 r. sygn. II OSK 3204/20.
Kontynuując postępowanie po wyroku NSA Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z [...] stycznia 2024 r. (k. 51 akt administracyjnych) wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów wskazanych w ww. postanowieniu PINB z [...] lutego 2019 r.
Następnie PINB decyzją z [...] września 2024 r. nakazał Skarżącej rozbiórkę pomieszczenia o wymiarach 1,50 m x 3,00 m oraz rozbiórkę zewnętrznego kominka, dobudowanych do istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącej WINB wskazaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2024 r. utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] września 2024 r. nakazującą rozbiórkę.
WINB podniósł, że Skarżąca rozbudowała należący do niej budynek gospodarczy w warunkach samowoli budowlanej tj. bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Rozbudowa wykonana została w 2018 r., co wynika z pisma Skarżącej (właścicielki działki nr [...]) z [...] stycznia 2019 r. - kierowanego do organu I instancji. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne obligowały organ I instancji do prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie określonym w art. 48 ustawy Prawa budowlanego.
Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r., ponieważ PINB wszczął postępowanie administracyjne 7 grudnia 2018 r., tj. przed datą wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego (19 września 2020 r.).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29 ust. 1 ww. ustawy określają, jakie obiekty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, natomiast w art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego wymienione zostały roboty budowlane zwolnione z ww. obowiązku. Z kolei art. 30 tej ustawy stanowi o tym, które z nich wymagają zgłoszenia zamiaru ich realizacji. Przy czym, są to wyliczenia enumeratywne, czyli stanowią katalog zamknięty.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, powyższe wymaga jednak zgłoszenia (zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy).
Organ stwierdził, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku gospodarczego przekracza 35 m2, zatem przywołane zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę inwestorowi nie przysługiwało. Winien on zatem przed realizacją przedmiotowej rozbudowy uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.
W celu doprowadzenia owego obiektu budowalnego do stanu zgodnego z prawem należało przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu do dnia 18 września 2020 r.).
Organ wskazał, że w toku tej procedury, stosownie do art. 48 ust. 2 P.b. wydawane jest postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oraz nakładające obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego organ nakazuje rozbiórkę.
W przedmiotowej PINB wydał takie postanowienie [...] lutego 2019 r. (nr [...]). W związku natomiast z niewykonaniem nałożonych tym postanowieniem obowiązków PINB decyzją z [...] września 2024 r. nr [...] nakazał inwestorowi tj. Skarżącej rozbiórkę pomieszczenia o wymiarach 1,50 m x 3,00 m oraz zewnętrznego komina, dobudowanych do istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...].
WINB podkreślił, że skutkiem niewykonania obowiązku przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jest zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego brak możliwości kontynuowania postępowania legalizacyjnego przez organ nadzoru budowlanego i konieczność wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy. Wobec powyższego organ I instancji był zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej podniesionych w odwołaniu dotyczących nieprawidłowości pomiarów oraz braku odliczenia grubości ocieplenia budynku przy obliczaniu powierzchni zabudowy, WINB wskazał, że jak stwierdził WSA w wyroku z 20 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Bd 775/19), oddalającym skargę na postanowienie WINB z [...] czerwca 2019 r. Skarżąca brała udział w kontroli obiektu budowlanego, zapoznała się ze sporządzonym protokołem, nie wniosła jednak do niego żadnych zastrzeżeń, w szczególności w zakresie wymiarów budynku po rozbudowie. Także w dalszym toku postępowania Skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu, który zakwestionowałby prawidłowość pomiarów dokonanych podczas oględzin. Z kolei NSA w wyroku z 19 września 2023 r., sygn. akt Il OSK 3204/20, oddalającym skargę kasacyjną Skarżącej od ww. wyroku WSA stwierdził, że wbrew stwierdzeniom skargi kasacyjnej na tle art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a P. b. oraz § 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 września 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie brak jest podstaw do twierdzenia, że przy obliczaniu powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku nie wlicza się grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych.
WINB ponadto wskazał, iż wbrew twierdzeniu Skarżącej działka [...] nie jest działką siedliskową. Siedlisko to teren o charakterze kameralnym (prywatnym), na którym posadowiony jest dom mieszkalny, gdzie koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny i zaspokajane są elementarne potrzeby życiowe, a zabudowa zagrodowa to siedlisko wraz z zabudowaniami gospodarczymi (wyrok WSA W Opolu z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt: II SA/Op 579/12). Samo siedlisko nie jest jeszcze gospodarstwem rolnym, stanowi bowiem tylko zaplecze i bazę gospodarstwa rolnego, a korzystanie z nich polega na jego użytkowaniu. Samo jego przeznaczenie w zasadzie nie przynosi pożytków, nie dostarcza też towarowej produkcji rolnej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1984 r., sygn. akt 111 CZP 22/84, opubl. OSNC 1985 r., Nr 1, poz. 8).
Zdaniem WINB z powyższego jednoznacznie wynika, że siedliskiem jest działka gruntu, na której znajdują się, a więc istnieją, użytkowane zabudowania, w szczególności budynek mieszkalny, zabudowania gospodarcze, budynki rolnicze czy też sam budynek mieszkalny. Jest to wydzielony obszar gospodarstwa rolnego przeznaczony pod zabudowania zabezpieczające działalność rolniczą.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję WINB z [...] listopada 2024 r. D. M. wniosła o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] września 2024 r.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania tj.
a) art. 7, art. 75, art. 78,, art. 80; art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. poprzez:
- niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego a także niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przedmiotowa dobudówka i komin zostały zrealizowane z naruszeniem ustawy Prawo Budowlane, a także, iż nie odpowiada wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- pominięcie przez organy pierwszej i drugiej instancji uwag i nowych okoliczności zgłoszonych co do zebranych materiałów dowodowych, choć okoliczności te wskazywały na istotne błędy postępowania dowodowego, które wpłynęły na wydane decyzje,
- niezweryfikowanie przez organy pierwszej i drugiej instancji przedmiotu żądania ponownej wizji lokalnej i wykonalności tego żądania, pomimo, iż było to konieczne dla dokonania prawidłowych ustaleń dotyczących powierzchni zabudowy,
- błędne określenie statusu budynku i jego usytuowania w odniesieniu do przepisów Prawa budowlanego dotyczącego szczególnych warunków jego rozbudowy,
- pominięcie pism z Urzędu Gminy [...] odnoszących się do statusu działki, na której znajduje się objęty postępowaniem budynek;
b) art. 77 § 2 w związku z art. 78 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie istotnego dla sprawy dowodu, jakim była ujawniona powierzchnia ocieplenia ścian budynku, mająca znaczący wpływ na ustalenie powierzchni zabudowy, co mogło wpłynąć na klasyfikację poczynionych prac pod względem ich legalności,
c) art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności w kontekście pominięcia kwestii zgłoszenia nowe okoliczności pojawienia się nowego dowodu dotyczącego grubości ocieplenia, co miało istotny wpływ na ustalenie powierzchni zabudowy;
d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie przyczyn odmowy wiarygodności i mocy dowodowej zawnioskowanym dowodom (organ drugiej instancji),
2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane zamiast zastosowania art. 29 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 29 pkt 4 ppkt 1 c i w konsekwencji wydanie błędnej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że zarówno w czasie kontroli w dniu [...] listopada 2018 r. jak i w zleconej przez WINB ponownej kontroli w dniu [...] maja 2019 r. obmiarów dokonano w sposób nieprecyzyjny a ponadto pominięto ocieplenie budynku – nie zmierzono grubości tego ocieplenia. W rezultacie błędnie określono, że powierzchnia zabudowy przekracza 35 m2.
Skarżąca podniosła, że pismem z [...] września 2024 r. ponownie zażądała dokonania obmiarów, wskazując, że budynek jest ocieplony 17 cm warstwą styropianu, co zasadniczo może wpłynąć na jego powierzchnię zabudowy. Do pisma dołączyła szczegółowe wyliczenia wraz z fotografiami i szkicem budynku. Organ nie uwzględnił tych działań Skarżącej.
Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 6 czerwca 2019 r. sygn. II SA/Go 246/10 fakt ocieplenia budynku w dacie późniejszej niż czas jego budowy nie wpływa na wielkość powierzchni zabudowy.
Ponadto zdaniem Skarżącej powoływany przez organ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2023 r. dotyczący przedstawienia dokumentów mających służyć procesowi legalizacji nie może wiązać organu w obecnym postępowaniu, gdyż przysługująca procedura odwołania od decyzji o rozbiórce nie miałaby żadnego uzasadnienia. Po wyroku NSA sprawa jest nadal w toku. Zdaniem Skarżącej pogląd NSA w ww. wyroku o wpływie ocieplenia na powierzchnię zabudowy należało przyjąć jako opinię, a nie podstawę rozstrzygnięcia.
Skarżąca zwróciła także uwagę, że jak wskazuje ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ocieplenie budynku niższego niż 12 m nie wymagało pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Istotą zarzutów Skarżącej jest podważanie twierdzenia organu, że odnośnie ustalenia powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu (a w konsekwencji ustalenia, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną) jest on związany stanowiskiem zawartym w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2023 r. sygn. II OSK 3204/20 dotyczącym postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego Skarżącej na działce nr [...].
W ww. wyroku NSA rozważając kwestię sposobu obliczania powierzchni zabudowy rozbudowanego budynku Skarżącej stwierdził, że "(...) w okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy prawne do sięgnięcia do definicji pozaustawowej, a więc definicji "powierzchni zabudowy" sformułowanej w Polskiej Normie PN-ISO 9836. Zgodnie z tą definicją "powierzchnia zabudowy" to powierzchnia terenu zajęta przez budynek w stanie wykończonym. Przy czym powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się: powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu; powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy). Stąd też błędnie wskazuje strona skarżąca, że przy obliczaniu powierzchni zabudowy należało odliczyć ocieplenie budynku (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2023 r., II OSK 2700/20)."
Podsumowując swoje rozważania NSA stwierdziło, że "(...) w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do skutecznego kwestionowania dokonanego przez organy nadzoru budowlanego sposobu obliczenia powierzchni zabudowy, co nastąpiło z zastosowaniem wskazanej normy i ujawniło, że w wyniku rozbudowy powstał budynek, który przekracza 35 m2 powierzchni zabudowy."
NSA wyraził zatem jasno stanowisko, że przy obliczaniu powierzchni zabudowy budynku Skarżącej należy doliczyć powierzchnię zajętą przez jego ocieplenie, a ponadto, że tak obliczona powierzchnia przekracza 35 m2.
Jak wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wyrażone w art. 153 p.p.s.a. "związanie oceną prawną" oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się temu w pełnym zakresie (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 czerwca 2025 r., III SA/Kr 1241/24, LEX nr 3890476). Związanie sądów, jak i organów oznacza, że prawomocnym wyrokiem związany będzie zarówno wojewódzki sąd administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie to oznacza, iż sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest podporządkować się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnie reagować w razie stwierdzenia braku zastosowania się do owej oceny i wskazań w zakresie dalszego postępowania. Tym samym ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tego rodzaju orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r., I OSK 155/23, LEX nr 3825588).
Powyższą kwestię związania oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego należy powiązać z kwestią przebiegu postępowania dotyczącego samowoli budowlanej, uregulowanego w art. 48 Prawa budowlanego (według stanu prawnego sprzed 18 września 2020 r.)
Tak jak stwierdził NSA w wyroku z 23 kwietnia 2025 r. (sygn. II OSK 2574/24, LEX nr 3881761) "W przypadku wszczęcia przez organ nadzoru budowanego postępowania w sprawie samowoli budowlanej w trybie określonym art. 48 p.b. pierwszym krokiem jest wstrzymanie budowy i otwarcie procesu legalizacji, a dopiero w wyniku niepowodzenia takiego procesu może być wydana decyzja o rozbiórce. Rozstrzygnięcie o naruszeniu przepisów p.b., tj. stwierdzenie faktu i rodzaju samowoli budowlanej oraz o jego konsekwencjach w postaci wdrożenia odpowiedniej procedury, następuje zatem już w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 p.b.". Sąd w niniejszym składzie podziela to stanowisko.
Powyższe prowadzi do wniosku, że kwestia ustalenia jaka jest powierzchnia zabudowy danego budynku i czy ze względu na tą powierzchnię należy kwalifikować wykonaną budowę (rozbudowę) do takiego rodzaju, który wymagał pozwolenia na budowę - jest rozstrzygana już na etapie wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Co więcej dalsze rozstrzyganie organu w ramach procedury legalizacyjnej nie wiąże się z obowiązkiem rozstrzygania na nowo kwestii powierzchni zabudowy w oderwaniu od dotychczasowych ustaleń. Po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy i jego ewentualnej kontroli w drodze zażalenia i skargi do sądu administracyjnego nie dochodzi bowiem do wszczęcia "nowej" sprawy. Organ nadal prowadzi tą samą sprawę tj. wobec tego samego podmiotu (inwestora) i tego samego przedmiotu (obiektu budowlanego), tyle że przechodzi do następnego jej etapu, w którym rozstrzyga czy zostały spełnione wskazane w postanowieniu wymogi pozwalające na legalizację samowoli budowlanej, czy też wymogi te nie zostały spełnione i w konsekwencji należy nakazać rozbiórkę.
Tak więc w kontrolowanej sprawie zarówno organy jak też Sąd związane są oceną prawną zawartą w wydanym w tej samej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2023 r. sygn. II OSK 3204/20 tj. związane są oceną prawną, że przy ustalaniu powierzchni zabudowy rozbudowanego budynku Skarżącej należy uwzględniać ocieplenie budynku. Brak jest przesłanek, aby organy bądź Sąd uchyliły się od związania tą oceną i orzekały stosownie do wskazanego przez Skarżącą stanowiska zawartego w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 czerwca 2019 r. sygn. II SA/Go 246/10.
Tym samym niezasadne są zarzuty Skarżącej dążące do podważenia oceny organu w tym względzie. Organ na obecnym etapie sprawy nie mógł na nowo ustalać powierzchni zabudowy budynku Skarżącej we wskazany przez nią sposób tj. z pominięciem grubości warstwy ocieplenia budynku i na tej podstawie dokonywać ponownej oceny, czy dokonana rozbudowa wymagała pozwolenia na budowę. Wszelkie podejmowane przez Skarżącą w tym zakresie czynności nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Z akt sprawy wynika ponadto, że Skarżąca nie przedstawiła dokumentów wskazanych w postanowieniu PINB z [...] lutego 2019 r. (utrzymanego w mocy postanowieniem WINB z [...] czerwca 2019 r.), które umożliwiłyby legalizację samowoli budowlanej. W tej sytuacji zasadne było wydanie na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.) decyzji nakazującej rozbiórkę tej części budynku Skarżącej, która została rozbudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI