II SA/Bd 1328/18

II SA/Bd 1328/18 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2019-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1839/19 - Wyrok NSA z 2023-08-24
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 415
par. 10 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno - środowiskowo – klimatycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w I. z [...] lipca 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2017 r. skarżący A. R. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w I. wniosek o przyznanie na 2017 r. m.in. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020 do pakietu 1 Rolnictwo zrównoważane, deklarując we wniosku działkę rolną T1 jako ugór.
W dniu 20 marcu 2018r. skarżący złożył do ARiMR w I. oświadczenie, że podczas wypełniania wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej popełnił błąd, ponieważ zadeklarował działkę jako ugór, zamiast użyć właściwego określenia terminologii "nieużytek". W związku z tym skarżący wniósł o uwzględnienie wyjaśnienia dotyczącego popełnionej pomyłki i przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017.
Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Kierownik Biura powiatowego ARiMR w I. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017. Organ stwierdził, że skarżący posiada w swoim gospodarstwie grunty orne i działka rolna T1 stanowi ugór, zatem nie spełnił on podstawowego warunku do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w pakiecie 1, w myśl § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie z dnia 18 marca 2015 r."). Płatność jest przyznawana, jeżeli rolnik nie posiada gruntów ugorowanych.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, nie zgadzając się z odmową przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017. Skarżący wskazał, że wypełniając wniosek o przyznanie płatności, kierował się Instrukcją wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, w tym zapisem zaznaczonym na czerwono, jako ważne, że w przypadku realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach pakietu 1, numer pakietu należy uzupełnić tylko przy działkach do których wnioskodawca ubiega się o przyznanie powyższej płatności (nie należy przypisywać pakietu do działek niekwalifikujących się do przyznania płatności w ramach pakietu 1 np. TUZ, rośliny sadownicze, ugór, działki nie objęte zobowiązaniem w ramach pakietu 1). Skarżący podkreślił, że realizując ten zapis wpisał we wniosku ugór pomimo, iż zadeklarował realizację pakietu 1. Zgodnie z instrukcją nie przypisał pakietu 1 do działek rolnych zadeklarowanych jako ugór. Nigdzie w Instrukcji nie jest napisane, że w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego w pakiecie 1 nie można deklarować ugoru a przytoczony zapis instrukcji wprowadza w błąd. Zdaniem skarżącego, skoro ARiMR przesyła rolnikom Instrukcje w celu sporządzania wniosku, w których zaznacza na czerwono słowo "ważne", to nie może wymagać od rolnika dodatkowej znajomości rozporządzeń i innych aktów prawnych, często nowelizowanych, czy też szukania w internecie szczegółowych informacji. Stwierdził przy tym, że dochował należytej staranności, ponieważ wypełnił wniosek zgodnie z Instrukcją. ARiMR w przesłanej instrukcji, dopuszczała możliwość zadeklarowania ugoru w pakiecie 1, w związku z tym nie może on ponosić negatywnych konsekwencji błędnych zapisów instrukcji - pisma o charakterze urzędowym. Ponadto skarżący wyjaśnił, że zadeklarowana we wniosku działka rolna T1, w dniu składania wniosku była podmokła, stała na niej woda. Po otrzymaniu w marcu 2018 r. informacji z Biura Powiatowego ARiMR, że nie wiadomo, czy otrzyma płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, a następnie Departamentu Płatności Bezpośrednich ARiMR w W., złożył w Biurze Powiatowym (jeszcze przed wydaniem decyzji), zgodnie ze wskazaniem pracownika Departamentu, oświadczenie o pomyłce pojęć ugór/nieużytek, które nie zostało uwzględnione przez organ I instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T., decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ II instancji w całości powtórzył stanowisko wraz z argumentacją organu I instancji o nie spełnieniu w sprawie określonego w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. wymogu nie posiadania w gospodarstwie gruntów ugorowanych, jako przesłanki otrzymania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu 1.
Odnosząc się do treści odwołania organ podkreślił, że przedmiotowa płatność przyznawana jest na podstawie przepisów prawa. Skarżący potwierdził we wniosku własnoręcznym podpisem, iż znane mu są zasady przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, zatem powinien on mieć wiedzę, że zgłaszając ugór nie otrzyma płatności w ramach pakietu 1. Instrukcja wypełniania wniosku nie jest źródłem prawa, lecz ma charakter informacyjny, a zatem rolnik powinien znać także przepisy prawa regulujące przyznawanie wsparcia oraz, że w Instrukcji wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, na którą powołał się skarżący, zaznaczono na wstępie, iż dotyczy ona wstępnie wypełnianych wniosków o przyznanie płatności, zaś pełne informacje dotyczące zasad ich przyznawania zostały zawarte w Szczegółowej instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, w tym m.in. informacja o tym, iż płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu 1 może zostać przyznana tylko do gruntów ornych, jeżeli rolnik nie uprawnia tytoniu i nie posiada gruntów ugorowanych. Powyższe zdaniem organu, stanowi o tym, że skarżący nie dochował należytej staranności przy sporządzaniu wniosku o przyznanie płatności. Ponadto organ II instancji stwierdził, że w sprawie nie było podstaw do tego, aby dać wiarę oświadczeniu skarżącego o posiadaniu nieużytku na obszarze działek rolnych. Skarżący – jak wynika z treści odwołania – oświadczenie o błędnym zgłoszeniu ugoru zamiast nieużytku złożył organowi dopiero po uzyskaniu informacji od organu, iż najprawdopodobniej nie otrzyma płatności z racji zadeklarowania ugoru a także, przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wykazało, że wbrew temu co oświadczył skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., przedmiotowa działka rolna stanowi grunt ugorowany i skarżący zgodnie z prawdą zgłosił we wniosku o przyznanie płatności ugór na wymienionej działce.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, w szczególności § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie powyższego przepisu oraz błędną jego wykładnię i przyjęcie, że grunt wyłączony z uprawy na skutek niezależnych od niego czynników atmosferycznych tj. zalania i wymoknięcia, jest gruntem ugorowanym, którego posiadanie wyłącza możliwość uzyskania płatności rolno-środowisko-klimatycznej;
2. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") poprzez wyemitowanie i rozpowszechnienie błędnej instrukcji wypełniania wniosku.
Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, iż organy w żaden sposób nie odniosły się do tego, jakie grunty należy uznać za grunty ugorowane i jakie znaczenie ustawodawca nadaje terminowi ugór. Podkreślił przy tym, że ugorowanie gruntu musi wiązać się z zaplanowanym i celowym wyłączeniem gruntu z uprawy oraz z utrzymywaniem go w tym stanie przez odpowiedni okres, oraz że nie jest ugorowaniem, okazjonalne odłogowanie gruntu spowodowane niezależnymi od rolnika okolicznościami uniemożliwiającymi uprawę, jak w okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy to nadmierne opady uniemożliwiły wykonanie normalnych zabiegów uprawowych i wykonanie zaplanowanych zasiewów. Ponadto skarżący zarzucił, iż upowszechnienie niejednoznacznej i wręcz mylącej instrukcji wypełniania wniosku stanowi zaprzeczenie zasady informowania stron postępowania, określonej w art. 9 kpa. Skarżący powołał się również na okoliczność uchylenia przez ustawodawcę w trakcie przebiegu postępowania administracyjnego w sprawie ograniczeń zawartych w art. 10 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. i uznanie ich tych samym za niezasadne i niecelowe. Wskazał, że chociaż z uwagi na treść przepisów przejściowych ograniczenia te mają jeszcze zastosowanie w niniejszej sprawie, to dokonana zmiana przepisów świadczy o tym, że nawet gdyby przyjąć, iż dopuścił się on uchybienia deklarując ugór do programu, to nie jest ono uchybieniem dużej wagi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii czy prawidłowo skarżącemu odmówiono przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu 1. Rolnictwo zrównoważane, z uwagi na nie spełnienie warunku do przyznania tej płatności, określonego w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r., jakim jest nie posiadanie przez rolnika gruntów ugorowanych.
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 określa rozporządzenie z dnia 18 marca 2015 r. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach jednego wariantu (w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jednej rasy lokalnej zwierząt) albo jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu (§ 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r.). Pakiety i ich warianty możliwe do realizacji w ramach zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego zostały określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015r., wśród nich wymieniony został w § 4 ust. 1 pkt 1 – Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone.
Stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizowane w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. "Użytek rolny" oznacza każdy obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone, pastwiska trwałe lub uprawy trwałe określone w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (art. 2 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 – Dz.U.UE.L.2013.347.487 ze zm.). W myśl art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 - Dz.U.UE.L.2013.347. 608 ze zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 1307/2013") "grunty orne" oznaczają grunty uprawiane w celu produkcji roślinnej lub obszary dostępne dla produkcji roślinnej, ale ugorowane, w tym obszary odłogowane, bez względu na to, czy grunty te znajdują się pod uprawą szklarniową lub pod stałym bądź ruchomym przykryciem.
Jednym z warunków przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1, a więc pakietu 1 jest wymóg, aby rolnik nie uprawiał tytoniu i nie posiadał gruntów ugorowanych. Stanowi o tym przepis § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r., określając wprost, że płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 jest przyznawana, jeżeli rolnik nie uprawia tytoniu i nie posiada gruntów ugorowanych. Przytoczony przepis został wprawdzie uchylony na mocy § 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 października 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r., poz. 2139), które to rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem 15 marca 2018 r. (§ 4 rozporządzenia zmieniającego), to jednak na mocy przepisu przejściowego, określonego § 2 rozporządzenia zmieniającego do przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanej dalej "płatnością rolno-środowiskowo-klimatyczną", w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem 15 marca 2018 r. - stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym. W związku z tym, iż kontrolowane przez Sąd postępowanie o przyznanie skarżącemu płatności na rok 2017 zostało wszczęte przed dniem 15 marca 2018 r. i niezakończone przed tą datą, ostateczną decyzją, bezsprzecznie przytoczony przepis § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. miał zastosowywanie w niniejszej sprawie. Oznacza to, że w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu 1, obowiązywał przepis, który stanowił, że przedmiotowa płatność jest przyznawana, jeżeli rolnik nie posiada gruntów ugorowanych. W świetle przepisu § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r., zgłoszenie zatem we wniosku działki ugorowanej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i przypisanie do tej działki pakietu 1 wyklucza możliwość przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w pakiecie 1. Posiadanie działki rolnej stanowiącej ugór, nie kwalifikuje się bowiem do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu 1, co oznacza, że taka działka nie może być zgłoszona we wniosku do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w pakiecie 1 i nie może być do niej przypisany pakiet 1.
Wśród wnioskowanych płatności na 2017 r., skarżący ubiegał się o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną. Wymieniając we wniosku działkę rolną T1, w rubryce- grupa upraw, wpisał "ugór", nie zaznaczając jednak numeru pakietu w rubryce 8. Organ odmówił płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej powołując się na § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Należy zgodzić się z organem, że zgłoszona działka nie może być zakwalifikowana jako nieużytek, gdyż stanowi grunt orny. Skarżący nabył ją w 2017 r. jako działkę rolną lecz w momencie składania wniosku nie była ona użytkowana rolniczo, gdyż była zalana, co nie stanowi o tym, że jest ona nieużytkiem.
Gruntu orne to zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenie nr 1307/2013 grunty uprawiane w celu produkcji roślinnej lub obszary dostępne dla produkcji roślinnej, ale ugorowane, w tym obszary odłogowane. Ugór zatem to grunt dostępny dla produkcji roślinnej, ale przejściowo wyłączony z użytkowania rolniczego, w odróżnieniu od nieużytku, który to nie posiada wartości użytkowej. Sporny grunt posiada maksymalny kwalifikowalny obszar jako grunt orny i brak jest podstaw do uznania go za nieużytek. W tych warunkach, prawidłowo orzekające w sprawie organy nie uwzględniły oświadczenia skarżącego z dnia [...] marca 2018 r. o posiadaniu nieużytku, kwalifikując go jako ugór.
Skarżący podkreślił, że wypełnił wniosek zgodnie z instrukcją wypełniania spersonalizowanego wniosku, w której zaznaczono, że w przypadku realizowania zobowiązania rolno-środowiskowo- klimatycznego w ramach Pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone, numer pakietu/wariant należy wypełnić tylko przy działkach, do których wnioskodawca ubiega się o przyznanie płatności (nie należy przypisać Pakietu do działki niekwalifikującej się do przyznania płatności w ramach Pakietu 1 np. TUZ, ugór, działki nie objęte zobowiązaniem w ramach Pakietu 1.
Na tle zaistniałego stanu faktycznego należało rozważyć czy skarżący rzeczywiście zadeklarował realizację Pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone i ocenić czy organ prawidłowo zinterpretował przepis § 10 ust. 1 pkt 1.
Z jednej strony, we wniosku wnioskodawca wpisał działkę rolną T1, ale w rubryce nr pakietu, nie zamieścił żadnego wpisu. Organ nie wyjaśnił w jaki sposób należało prawidłowo zapisać działkę, która czasowo nie jest użytkowana rolniczo w świetle zapisu instrukcji. Na rozprawie pełnomocnik wskazała, że aby uzyskać płatność z tytułu pozostałych działek, posiadając działkę, która nie jest użytkowana rolniczo, wnioskodawca powinien ją pominąć i nie wpisywać we wniosku, w przeciwnym razie zgodnie z cytowanym przepisem, nie ma podstaw do przyznania płatności. Takie rozwiązanie prowadzi do wadliwych wniosków. Posiadanie jest stanem faktycznym a nie prawnym. Oznaczałoby to, że jeśli rolnik jest w posiadaniu gruntu ugorowanego to zawsze będzie pozbawiony prawa do uzyskania płatności bez względu na to czy go zgłosi do płatności lub nie. Nieujawnienie we wniosku gruntu ugorowanego nie czyni skutku w postaci braku posiadania, zatem nie można uznać, że pominięcie we wniosku takiego terenu pozwalałoby na przyznanie płatności. Bez względu na to czy we wniosku skarżący zgłosił działkę stanowiącą ugór to i tak go posiada. Jednak to nie może przesądzać o wyniku rozpoznania wniosku. W okolicznościach niniejszej sprawy musi zostać właściwie oceniona treść wniosku. Przyjęcie wskazanego przez pełnomocnika rozwiązania budzi więc uzasadnione wątpliwości.
Kluczowe więc znaczenie ma ustalenie czy skarżący nie zaznaczając zgodnie ze wskazówkami instrukcji numeru pakietu w rubryce 8, rzeczywiście zgłosił tę działkę do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Organ nie nadał żadnego znaczenia brakowi wpisu numeru pakietu, opierając się wyłącznie na ujawnieniu działki T1 we wniosku z określeniem ugór. Należało jednak ocenić przez pryzmat treści instrukcji czy w takiej sytuacji rzeczywiście ta działka została zgłoszona do płatności.
Organ nie wyjaśnił czy i jakie znacznie nadać zaznaczeniu numeru pakietu. Jeśli instrukcja zawierała określone wskazówki to nie można uznać, że nie mają one żadnego znaczenia. Przeszkodą nie mogą być grunty ugorowe w gospodarstwie a grunty zgłoszone do płatności nie spełniające kryteriów.
Zdaniem Sądu, co do zasady orzekające w sprawie organy prawidłowo stwierdziły, że działka rolna T1 stanowi grunt ugorowany, a nie nieużytek jak wskazał skarżący w oświadczeniu z dnia [...] marca 2018 r. Po pierwsze bowiem skarżący – jak wskazał w odwołaniu – oświadczenie o błędnym zgłoszeniu ugoru zamiast nieużytku złożył organowi dopiero po uzyskaniu informacji od organu, iż najprawdopodobniej nie otrzyma on płatności z racji zadeklarowania ugoru. Po drugie, stosownie do danych zawartymi w systemie IACSplus, jak wynika z ustaleń organu I instancji, dla ww. działki maksymalny kwalifikowalny obszar gruntu ornego wynosi 0,18 ha co wskazuje, że na działce rolnej jest ugór i do tej pory ten grunt był wykorzystywany rolniczo.
Niewątpliwie postępowanie wyjaśniające przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane w stosunku do postępowania uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego. W myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 627) w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z przytoczonych regulacji wynika, że organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Obowiązkiem ich nie jest już wymóg działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązki organu określone w art. 7 i art. 77 §1 kpa ograniczone zostały do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i rzeczywiście strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przyjęto zatem jako zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. W świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie wnioskowanych płatności, zdaniem Sądu, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń co do kwalifikacji spornej działki jako ugoru lecz w świetle zgłoszonego wniosku, istnieją wątpliwości czy ta działka została zgłoszona do tej płatności.
Sąd co do zasady podziela stanowisko organu II instancji, że płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu 1 przyznawana jest na podstawie przepisów prawa, a instrukcja wypełniania wniosku nie jest źródłem prawa, lecz ma charakter informacyjny, w związku z czym rolnik powinien przede wszystkim znać przepisy prawa regulujące przyznawanie wnioskowanego wsparcia, zwłaszcza że podpisując własnoręcznym podpisem wypełniony formularz wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, potwierdził on znajomość zasad przyznawania wnioskowanej płatności ale jednocześnie nie może pozostawać bez wpływu na ocenę zaistniałego stanu faktycznego sposób informowania wnioskodawców o sposobie wypełnienia wniosków nawet w niewiążącej instrukcji, Instrukcji wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, na którą powołał się skarżący. Fakt, że dotyczy ona wstępnie wypełnianych wniosków o przyznanie płatności, zaś pełne informacje dotyczące zasad ich przyznawania zostały zawarte w Szczegółowej instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, w tym m.in. informacja o tym, iż płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu 1 może zostać przyznana tylko do gruntów ornych, jeżeli rolnik nie uprawnia tytoniu i nie posiada gruntów ugorowanych nie niweczy przynajmniej dokonania życzliwej interpretacji zgłoszonego wniosku, gdy organ wprowadza beneficjenta w błąd lub podaje niespójne wskazówki.
Ponownie rozstrzygając sprawę, w świetle podanych okoliczności i daleko idących skutków pozbawienia prawa do przedmiotowej płatności organ oceni, czy skarżący rzeczywiście zgłosił do płatności działkę T1, skoro nie zaznaczył numeru pakietu.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że decyzja o braku podstaw do przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w pakiecie 1 była przynajmniej przedwczesna.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając zwrot kosztów sądowych w postaci uiszczonego wpisu.