III SA/Kr 1327/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-01-22
NSAinneWysokawsa
refundacja VATpaliwo gazoweogrzewanieCEEBustawa pomocowaodbiorca wrażliwytermin zgłoszeniawykładnia prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą refundacji podatku VAT za paliwo gazowe, uznając, że późniejsze zgłoszenie urządzenia grzewczego do CEEB nie powinno pozbawiać prawa do świadczenia, jeśli cel ustawy (pomoc odbiorcom) jest realizowany.

Skarżący W. M. złożył wniosek o refundację podatku VAT za paliwo gazowe, jednak organ odmówił mu świadczenia, ponieważ jego urządzenie grzewcze nie było zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) w wymaganym terminie. Skarżący argumentował, że jest osobą starszą i schorowaną, a o obowiązku dowiedział się później. Sąd uchylił decyzję organów, uznając, że ścisła wykładnia przepisu dotyczącego terminu zgłoszenia do CEEB jest nadmierna i sprzeczna z celem ustawy, jakim jest pomoc odbiorcom. Sąd podkreślił, że istotne jest samo ujawnienie źródła ogrzewania w CEEB, a niekoniecznie termin jego zgłoszenia, zwłaszcza w kontekście innych świadczeń pomocowych.

Sprawa dotyczyła skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa odmawiającą przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 roku. Organ pierwszej instancji odmówił refundacji, ponieważ urządzenie grzewcze zasilane paliwami gazowymi zostało zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) dopiero po złożeniu wniosku o refundację i po terminie wejścia w życie ustawy. Skarżący podniósł, że jest osobą starszą i schorowaną, co utrudniało mu terminowe dopełnienie formalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd, odwołując się do orzecznictwa, stwierdził, że ścisła wykładnia art. 18 ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych, wymagająca zgłoszenia urządzenia do CEEB do dnia wejścia w życie ustawy, jest nadmierną regulacją i może być sprzeczna z celem ustawy, jakim jest pomoc odbiorcom o niskich dochodach. Sąd podkreślił, że inne świadczenia pomocowe (np. dodatek węglowy) miały łagodniejsze rygory dotyczące zgłoszenia do CEEB, a kluczowe jest rzeczywiste wykorzystywanie paliwa gazowego do ogrzewania. Sąd uznał, że warunkiem koniecznym jest samo ujawnienie głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty zgłoszenia, a późniejsze zgłoszenie nie powinno pozbawiać prawa do świadczenia, jeśli cel regulacji jest realizowany. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zobowiązując organy do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wykładni sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, późniejsze zgłoszenie nie powinno pozbawiać prawa do refundacji, jeśli cel ustawy (pomoc odbiorcom) jest realizowany, a urządzenie zostało ostatecznie zgłoszone do CEEB.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ścisła wykładnia przepisu dotyczącego terminu zgłoszenia do CEEB jest nadmierna i sprzeczna z celem ustawy, jakim jest pomoc odbiorcom. Podkreślono, że inne świadczenia pomocowe miały łagodniejsze rygory, a kluczowe jest samo ujawnienie źródła ogrzewania w CEEB.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

u.o.o.p.g. art. 18 § pkt 1

Ustawa o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu

Warunek zgłoszenia urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi do CEEB jest kluczowy, ale jego późniejsze spełnienie, jeśli cel ustawy jest realizowany, nie powinno pozbawiać prawa do refundacji.

u.o.o.p.g. art. 18 § pkt 2

Ustawa o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu

u.o.o.p.g. art. 19 § ust. 1

Ustawa o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu

u.o.o.p.g. art. 20 § ust. 2

Ustawa o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu

Pomocnicze

u.o.e.b. art. 27a § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.o.e.b. art. 27g § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

p.e. art. 62b § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa - Prawo energetyczne

p.e. art. 3 § pkt 3a

Ustawa - Prawo energetyczne

u.ś.r. art. 3 § pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 23 § ust. 12 i 13

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 30

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 32 § ust. 1-1 d

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a.

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o dodatku węglowym art. 2 § ust. 15f i ust. 15g

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw art. 24 § ust. 25a i ust. 25b

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej art. 32a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Późniejsze zgłoszenie urządzenia grzewczego do CEEB nie powinno pozbawiać prawa do refundacji, jeśli cel ustawy jest realizowany. Ścisła wykładnia przepisu dotyczącego terminu zgłoszenia do CEEB jest nadmierna i sprzeczna z celem ustawy. Inne świadczenia pomocowe miały łagodniejsze rygory dotyczące zgłoszenia do CEEB. Stan zdrowia i wiek skarżącego utrudniały terminowe dopełnienie formalności.

Odrzucone argumenty

Urządzenie grzewcze nie zostało zgłoszone do CEEB w terminie wymaganym przez ustawę.

Godne uwagi sformułowania

warunek sine qua non przyznania refundacji kłóci się z wykładnią funkcjonalną przestrzeganie wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. stanowi nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący

Bogusław Wolas

sprawozdawca

Magdalena Gawlikowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących refundacji podatku VAT za paliwo gazowe w kontekście terminu zgłoszenia do CEEB, zwłaszcza w przypadkach trudności po stronie wnioskodawcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy pomocowej i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych przepisów, choć jego wykładnia celowościowa ma szersze znaczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu pomocy państwa w obliczu rosnących kosztów energii i pokazuje, jak sądy mogą łagodzić rygory proceduralne, gdy cel społeczny ustawy jest nadrzędny.

Czy późne zgłoszenie do CEEB przekreśla szansę na refundację VAT za gaz? Sąd administracyjny daje nadzieję.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1327/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /sprawozdawca/
Ewa Michna /przewodniczący/
Magdalena Gawlikowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 303
Art. 18
ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na  rynku gazu (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Bogusław Wolas (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Tarnowie z dnia 11 czerwca 2024 r. nr SKO.PS/4110/123/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 czerwca 2024 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 24 kwietnia 2024 r odmawiającą przyznania W. M. (dalej jako Skarżący) refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi od paliwa gazowe w 2023 roku.
W sprawie tej organ l instancji odmówił stronie refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconych faktur dokumentujących dostarczenie paliw gazowych w 2023 roku. Zgłoszenie urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi do CEEB nastąpiło dopiero w dniu 13.05.2024 roku, a więc po zgłoszeniu w dniu 9 kwietnia 2024 r wniosku do organu l instancji o wypłatę refundacji.
Od decyzji odwołał się Skarżący który podniósł, że jest osobą starszą i nie wiedział o obowiązku zgłoszenia urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi do CEEB
W uzasadnieniu objętej skargą decyzji organu II instancji podkreślono, że podstawy materialnoprawne refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych uregulowane zostały w ustawie z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (t.j. Dz. U. z 2024 r. póz. 303) - dalej u.o.o.p.g. Stosownie do art. 18 ustawy, w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne:
1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy – Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. póz. 2496), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. póz. 615, 1265 i 2140) nie przekracza kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę - przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".
Z powyższego przepisu wynika, że refundacja przysługuje w sytuacji kiedy urządzenie grzewcze zasilane paliwami gazowymi zostało zgłoszone do CEEB do dnia wejścia w życie ustawy, to jest do dnia 21 grudnia 2022 roku, lub zgłoszone później, jeżeli jest to pierwsze zgłoszenie tego urządzenia. Zgłoszenie do CEEB stanowi więc warunek sine qua non przyznania refundacji podatku VAT.
W rozpoznawanej sprawie strona zwróciła się do organu l instancji w dniu 19.02.2024 roku o wypłatę refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w roku 2023 oraz 2024 dla gospodarstwa domowego w S. nr domu [...]. Niniejsze postępowanie dotyczy refundacji podatku VAT za 2024 rok. W toku postępowania ustalono, że wnioskodawca na dzień złożenia wniosku miał zgłoszone do CEEB źródło ogrzewania (c.o.) w postaci kotła na paliwo stałe zasilanego węglem (deklaracja zgłoszona w dniu 21.01.2022r.) Piec gazowy widniał natomiast wyłącznie jako źródło c.w.u. Zgłoszenie urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi nastąpiło dopiero w dniu 7.03.2024 roku.
Z powyższego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że na dzień wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 21 grudnia 2022 roku, jak i w dniu złożenia wniosku (19.02.2024 r.), Odwołujący nie miał zgłoszonego pieca gazowego jako źródła ogrzewania (c.o.), a zgłoszenia takiego dokonano dopiero w dniu 7.03.2024 roku, tj. po złożeniu wniosku o refundację i po okresie wykazanym w załączonych fakturach VAT.
Dlatego nie można przyznać refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe za dochodzony wnioskiem okres 2023 roku przed zgłoszeniem do CEEB, albowiem nie spełnił on warunku określonego w art. 18 pkt 1 ustawy polegającego na zgłoszeniu do CEEB urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi.
Podkreślono, że warunkiem koniecznym przyznania refundacji podatku VAT jest zgłoszenie urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi do CEEB, potwierdza aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne (vide: Wyrok WSA w Gliwicach z 24.01.2024 r., III SA/GI 597/23, LEX nr 3689044), w którym wskazuje się, że niespełnienie warunku zgłoszenia pieca do CEEB skutkuje odmową refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe. Sąd zaakceptował w cyt. wyroku stanowisko organów w którym wskazano, że "ustawodawca w treści art. 18 pkt 1 ustawy wiąże skutki prawne z datą dokonania wpisu lub zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. póz. 438 z późn. zm., dalej zwana: "u.o.e.b."), to zgłoszenie to (wpis) powinno zostać dokonane w terminie do dnia 21 grudnia 2022 r. Dopiero po spełnieniu tego warunku strona może ubiegać się o prawo do refundacji podatku VAT za gaz."
Dlatego tez uznano, że w sytuacji kiedy ustawodawca uzależnia przyznanie refundacji podatku VAT od warunku zgłoszenia urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi do CEEB, to w ocenie Kolegium dopiero dokonanie zgłoszenia (po dniu 21.12.2022r. w przypadku pierwszego zgłoszenia urządzenia grzewczego) umożliwia dochodzenie refundacji jednak wyłącznie za okres wykorzystywania paliwa gazowego przypadający po tym zgłoszeniu. Innymi słowy, Kolegium w żadnym razie nie odmawia Odwołującemu prawa do refundacji podatku VAT. Deklarację do CEEB strona mogła złożyć z opóźnieniem (a więc po dacie 21.12.2022 r.), jednak językowa wykładnia przepisu art. 18 pkt 1 u.o.o.p.g. wyraźnie wskazuje, że wolą ustawodawcy jest niedopuszczenie do przyznania refundacji za okres, w którym urządzenie grzewcze zasilane paliwami gazowymi nie było zgłoszone do CEEB. Konsekwencją więc zgłoszenia urządzenia do CEEB po terminie jest to, że strona o ile spełnia pozostałe przesłanki, może skutecznie domagać się refundacji podatku VAT jednak tylko za okres przypadający po tym zgłoszeniu.
W skardze przyznano, że piec został zgłoszony po złożeniu wniosku o refundację. Jednakże zostało to zrobione niezwłocznie po powzięciu informacji o konieczności zgłoszenia CEEB źródła ogrzewania. Podniesiono, że Skarżący osobą starszą (70 lat), w związku z czym nie korzysta z Internetu, na terenie zamieszkania nie była prowadzona żadna akcja informacyjna w przedmiocie konieczności zgłoszenia do CEEB urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi. Ponadto jest osobą schorowaną, o ograniczonym stopniu sprawności. Leczy się na cukrzycę insulinozależną, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, umiarkowaną niedomykalność zastawki mitralnej, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, miażdżycę tętnic dolnych, miażdżycę tętnic szyjnych, utrwalone migotanie i trzepotanie przedsionków, małopłytkowość, przerost prostaty, przewlekłą niewydolność nerek, posiadam wszczepy związane z angioplastyką wieńcową, jest po cholecystostomii, po operacji zaćmy prawego i lewego oka. W okresie
29.08.2023 r. do 30.10.2023 r. przebywał nieprzerwanie w Szpitalu Specjalistycznym [...] w Krakowie, następnie bezpośrednio ze Szpitala w Krakowie został skierowany do Szpitala Powiatowego [...] w Zakopanem celem odbycia podjęcia dalszego leczenia w lecznictwie ambulatoryjnym oraz podjęcia rehabilitacji, z którego został wypisany 20.11.2023 r. W trakcie pobytu w szpitalu przeszedł w trybie pilnym operację wszczepienia bajpasów, która przebiegła z wieloma powikłaniami zarówno w trakcie jak i po zabiegu — z tego powodu hospitalizacja trwała dwa miesiące, a w celu kontynuacji rekonwalescencji został skierowany do Szpitala w Zakopanem. Po powrocie do domu nadal dochodzi do stanu poprzedzającego operację, jednak musi zajmować się bieżącymi sprawami życia codziennego. Jak tylko powziął wiadomość na temat zobowiązania do złożenia zgłoszenia do CEEB urządzenia grzewczego, pomimo wielu utrudnień związanych ze stanem zdrowia, niezwłocznie to zrobił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.".
Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni o d zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posie-dzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny
sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasady i tryb refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. dla odbiorcy paliw gazowych regulują przepisy powoływanej wyżej ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu.
Zgodnie z art. 18 ustawy, w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne:
wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia
grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo
energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o
której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu
termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U.
z 2023 r. poz. 2496), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku
głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej
ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość
przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada
2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390,658 i 1429) nie przekracza
kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym
wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę - przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z
opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie
paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz od dnia 1
stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana
dalej "refundacją podatku VAT".
Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu usta wy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 30 września 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 20 ust. 2 ustawy). Na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:
zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w
centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia
21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej
ewidencji emisyjności budynków,
wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2,
zgodnie z ust. 3
- jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez
odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1
pkt 2 lit. a u.p.e.
Zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta refundacji podatku VAT nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania refundacji podatku VAT, uchylenie lub zmiana wysokości refundacji podatku VAT oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranej refundacji podatku VAT wymagają wydania decyzji.
Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy, do postępowania w sprawie refundacji podatku VAT przepisy art. 23 ust. 12 i 13, art. 30 oraz art. 32 ust. 1-1 d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe wymienione w art. 18 pkt 2. W sprawach refundacji podatku VAT nieuregulowanych ustawą stosuje się także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 21 ust. 3 ustawy).
Niesporne w sprawie jest, że wniosek o refundację został złożony przez Skarżącego w terminie wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy. Niesporne jest i zostało to ustalone przez organy, że Skarżący spełnia wszystkie inne przesłanki przyznania refundacji za wyjątkiem jednego - a mianowicie tego, że złożył deklarację CEEB po terminie wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r., zaś Skarżący zgłosił do CEEB urządzenie grzewcze zasilane paliwem gazowym dopiero w dniu 13 maja 2024 r, a więc również po terminie złożenia wniosku.
Pogląd zaprezentowany przez organy na tle tak ukształtowanego stanu faktycznego znajduje oparcie w literalnym brzmieniu ustawy, ale kłóci się z wykładnią funkcjonalną, za którą opowiedziało się w podobnych sprawach orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym wskazuje się, że przepisy ustawy mają inne funkcje i cele, które nie są przedmiotem postępowania w sprawie refundacji podatku VAT. Podkreśla się w szczególności, że dopiero w 2022 r. ustawodawca powiązał zgłoszone źródła ciepła w deklaracjach CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków, które miały przede wszystkim gospodarstwom domowym i podmiotom użyteczności publicznej zrównoważyć wzrastające ceny energii. Wprowadził również szereg rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych. Weszły wówczas w życie m.in. przepisy: ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym; ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej; ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw; ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw; oraz ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 r.
Zdaniem judykatury wykładnia art. 18 pkt 1 ustawy musi być dokonywana w zgodzie z przepisami Konstytucji oraz celami tej regulacji prawnej. Jak wynikało z projektu ustawy (nr IX.2804 w pkt 2.1), przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych. W tym celu zaproponowano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez tych odbiorców za paliwa gazowe dostarczone w 2023 r., udokumentowane dokumentem potwierdzającym dostarczenie tych paliw do odbiorców. Refundacja podatku VAT miała przysługiwać gospodarstwu domowemu, które jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje kocioł na paliwa gazowe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a którego przeciętne miesięczne dochody, w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, nie przekraczają 2100 zł, lub 1500 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego.
Sądy administracyjne na tle podobnych do niniejszego stanów faktycznych przyjmują, że przestrzeganie wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. stanowi nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy. Nie daje ona bowiem stronom możliwości spełnienia warunków przyznania świadczenia po jego wprowadzeniu, tj. po wejściu w życie ustawy, np., jak to miało to mieć miejsce w przedmiotowej sprawie, konieczności dokonania korekty błędnego pierwotnego wpisu do CEEB.
Podkreśla się też, że dane wpisywane do CEEB nie mają bezwzględnie obowiązującego znaczenia dla przyznania szeregu dodatków osłonowych. Świadczą o tym orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące dodatku węglowego oraz zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Przy przyznaniu dodatku węglowego ważny jest stan rzeczywisty, a nie dane wynikające z CEEB. Ponadto dopuszczono do przyznania tego dodatku również w sytuacji, gdy istniejące źródło ciepła nie zostało wpisane do CEEB, a nawet wówczas gdy dana osoba nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku węglowego, mimo że spełniała przesłanki do jego przyznania (art. 2 ust. 15f i ust. 15g ustawy o dodatku węglowym). Taką samą regulację ustawodawca przewidział dla osób uprawnionych do dodatku dla gospodarstw domowych na podstawie art. 24 ust. 25a i ust. 25b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz dla osób uprawionych do dodatku elektrycznego, na podstawie art. 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej naruszyłoby zatem art. 32 Konstytucji, gdyż, jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych, ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem (por. wyroki WSA w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 776/23, WSA w Krakowie w sprawie III SA/Kr 1085/23 oraz WSA we Wrocławiu w sprawie IV SA/WR 516/23).
Powyższy pogląd tutejszy Sąd podziela i znalazł on zastosowanie w niniejszej sprawie. Zatem warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia w CEEB, który to warunek w niniejszej sprawie został spełniony przez Skarżącego na skutek złożenia przez niego korekty deklaracji. Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Jednakże w przypadku gdyby organ powziął wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w ww. korekcie, może podjąć kroki celem jej zweryfikowania.
Należy przy tym uwzględnić fakt, że organ administracji bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wydania decyzji. W związku z tym nie ma znaczenia czy wnioskodawca zgłosił źródło ogrzewania do CEEB przed złożeniem wniosku, czy po dokonaniu tej czynności. Istotne jest natomiast, że piec gazowy był zgłoszony do CEEB w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji.
Stwierdzając zatem naruszenie prawa materialnego - art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy oraz art. 27g pkt 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków przez błędną ich wykładnię, mające istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej powoływana jako "ppsa"). Ze względu na charakter tego uchybienia i dalszy bieg sprawy celowe było również uchylenie decyzji organu l instancji (art. 135 ppsa).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą związane zawartą w niniejszym uzasadnieniu wykładnią ww. przepisów prawa materialnego i rozpoznają wniosek Skarżącego w oparciu o przepisy ustawy, przy pominięciu wskazanego w art. 18 pkt 1 ustawy terminu zgłoszenia przez Skarżącego korekty deklaracji do CEEB (art. 153 ppsa).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI