II SA/BD 1306/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-03-09
NSAinneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezasiłek rodzinnydochódgospodarstwo rolnedzierżawakryterium dochodowepomoc społecznainterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego, uznając, że dzierżawione gospodarstwo rolne, mimo celu umowy, nie powinno być wliczane do dochodu rodziny.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego skarżącej A. W. Organy administracji wliczyły do dochodu rodziny dochód z gospodarstwa rolnego, które skarżąca wydzierżawiła, oraz dochód z pracy. Skarżąca argumentowała, że dzierżawa gospodarstwa rolnego na 10 lat, spełniająca wymogi formalne, powinna wyłączać je z dochodu. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, uchylając decyzje organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Organy administracji uznały, że dochód skarżącej z gospodarstwa rolnego (o powierzchni 5,87 ha przeliczeniowego) oraz z pracy zawodowej przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku. Kluczowym elementem sporu była interpretacja art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego zawartej przez skarżącą na 10 lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że umowa dzierżawy, mimo spełnienia wymogów formalnych z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie może być uwzględniona, ponieważ nie została zawarta w celu emerytalno-rentowym. Skarżąca podnosiła, że jej głównym źródłem dochodu jest praca, a dochód z dzierżawy jest niewielki, a przede wszystkim, że umowa dzierżawy spełniała wymogi formalne. Sąd administracyjny zgodził się ze skarżącą, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podkreślił, że przepis ten nie daje podstaw do badania celu zawarcia umowy dzierżawy, a jedynie wymaga spełnienia warunków formalnych, co w tym przypadku miało miejsce. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, dochód z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego nie powinien być wliczany do dochodu rodziny, jeśli umowa dzierżawy spełnia wymogi formalne określone w przepisach, niezależnie od celu jej zawarcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga jedynie spełnienia warunków formalnych umowy dzierżawy (pisemna, na okres co najmniej 10 lat, zawarta z osobą niebędącą członkiem rodziny, zgłoszona do ewidencji gruntów), a nie badania celu jej zawarcia. Skoro umowa skarżącej spełniała te wymogi, gospodarstwo nie powinno być wliczane do dochodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.ś.r. art. 5 § ust. 8a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przepis ten nie daje podstaw do badania celu zawarcia umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego, a jedynie wymaga spełnienia warunków formalnych określonych w art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 28 § ust. 4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa wymogi formalne dla umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego, które muszą być spełnione, aby wyłączyć dochód z dzierżawy z podstawy ustalenia świadczeń.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez organy administracji. Umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego spełniała wymogi formalne, co powinno skutkować wyłączeniem dochodu z dzierżawy z podstawy obliczenia zasiłku. Cel zawarcia umowy dzierżawy nie ma znaczenia dla wliczenia dochodu, jeśli spełnione są wymogi formalne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji, że umowa dzierżawy nie może być uwzględniona, ponieważ nie została zawarta w celu emerytalno-rentowym.

Godne uwagi sformułowania

Literalne brzmienie przytoczonego przepisu art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie daje podstaw do wywiedzenia wniosku, że oceniając zawartą umowę należy brać pod uwagę nie tylko wymogi formalne, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ale również badać cel jej zawarcia. Z treści wskazanej regulacji wynika, iż nie jest on istotny, natomiast znaczenie ma wyłącznie spełnienie warunków formalnych, co w odniesieniu do przedmiotowej umowy nie budzi wątpliwości.

Skład orzekający

Wiesław Czerwiński

przewodniczący

Małgorzata Włodarska

sprawozdawca

Elżbieta Piechowiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wliczania dochodów z dzierżawy gospodarstwa rolnego do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń socjalnych, zwłaszcza w kontekście spełnienia wymogów formalnych umowy dzierżawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawy gospodarstwa rolnego na okres 10 lat i interpretacji konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Może być mniej relewantne dla innych form dochodu lub innych świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów prawa i jak organy mogą błędnie ocenić sytuację, ignorując formalne wymogi umowy na rzecz domniemanego celu. Jest to ciekawy przykład dla prawników zajmujących się prawem socjalnym i administracyjnym.

Czy dzierżawa gospodarstwa rolnego pozbawia prawa do zasiłku? Sąd wyjaśnia kluczową kwestię interpretacji przepisów.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1306/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak
Małgorzata Włodarska /sprawozdawca/
Wiesław Czerwiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 5 ust. 8a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Dnia 9 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska ( spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] 2005 r., Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) T. decyzją z dnia [...] 2005r. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] 2005r. Nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej A. W. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami za okres od dnia l września 2005r. do dnia 31 sierpnia 2006r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 5, 87 ha przeliczeniowego, a ponadto w 2004r. uzyskała dochód z tytułu pracy zawodowej. Przyjęto do obliczeń, że jej dochód z gospodarstwa rolnego wyniósł 13.665, 36 zł. ( tj. 194 zł miesięcznie z l ha przeliczeniowego), a z tytułu wykonywania pracy zawodowej-12 034,53 zł., łącznie więc 25 699, 89 zł, to jest 2.141zł. miesięcznie, a na osobę 713, 88 zł., zatem dochód na osobę w rodzinie znacznie przekracza kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynoszące 504zł. Nie został też spełniony warunek wynikający z art. 5 ust. 3 tej ustawy - dochód rodziny przekroczył kwotę upoważniającą do zasiłku rodzinnego o kwotę wyższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony jeżeli zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie rozliczeniowym.
Ponadto wskazano, że w aktach sprawy znajduje się umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego skarżącej z dnia l czerwca 2004r., spełniającą wymogi formalne, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednak nie została ona zawarta w celu emerytalno - rentowym a więc w celu nabycia świadczenia emerytalne lub rentowego z tytułu zaprzestania działalności rolniczej, nie może więc być uwzględniona w niniejszej sprawie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, oceniając umowę dzierżawy z dnia l czerwca 2004r. należy brać pod uwagę nie tylko wymogi formalne wynikające z przytoczonej ustawy, ale również cel jej zawarcia.
A. W. w skardze na powyższa decyzję wskazała przede wszystkim na błędną interpretację przepisów prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, polegającą na uznaniu, że osiągnęła dochód z gospodarstwa rolnego, które wydzierżawiła w dniu l czerwca 2004r. na okres 10 lat. Podkreśliła, że jej głównym źródłem dochodu jest praca zawodowa wykonywana na podstawie umowy o pracę, dodatkowo otrzymuje z tytułu dzierżawy gospodarstwa rolnego 800 zł. czynszu rocznie i nie opłaca podatku rolnego od tego gospodarstwa. Praktycznie od 2001 r. nie utrzymuje się z gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącej obojętne jest to w jakim celu została zawarta umowa dzierżawy, ważne jest natomiast zachowanie przewidzianych przepisami prawa warunków formalnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło ojej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organy administracji publicznej obu instancji przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy a polegającego na błędnej interpretacji przepisu prawa.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej poprzez ocenę zgodności z prawem wykonywanych przez nią czynności i wydawanych decyzji. Wyłącznie stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jej uchyleniem.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy administracji zasadnie wliczyły dochodu skarżącej warunkującego przyznanie świadczenia rodzinnego dochód, który skarżąca uzyskuje z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, które to gospodarstwo zostało przez nią wydzierżawione.
Jak wynika z treści art. 5 ust. 8a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 z 2003r., poz. 2255; z późn. zm.), ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa rolnego stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę. Wyjątek stanowią między innymi obszary oddane w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego.
Z niespornych i z niebudzących wątpliwości okoliczności sprawy ustalonych w toku postępowania dowodowego wynika, czego nie kwestionowały organy administracji zarówno I jak i II instancji, iż przedmiotowa umowa dzierżawy, spełnia wymogi formalne, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25). Została zawarta pisemnie, na okres 10 lat, z osobą nie będącą członkiem rodziny i zgłoszono ją do ewidencji gruntów i budynków.
Literalne brzmienie przytoczonego przepisu art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie daje podstaw do wywiedzenia wniosku, że oceniając zawartą umowę należy brać pod uwagę nie tylko wymogi formalne, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ale również badać cel jej zawarcia. Z treści wskazanej regulacji wynika, iż nie jest on istotny, natomiast znaczenie ma wyłącznie spełnienie warunków formalnych, co w odniesieniu do przedmiotowej umowy nie budzi wątpliwości. Skoro tak, to nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez organy administracji, iż cel jej zawarcia determinuje charakter uzyskiwanego dochodu.
W ocenie Sądu należało, zatem podzielić stanowisko skarżącej co do błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 5 ust. 8a o świadczeniach rodzinnych dokonanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za uzasadnioną, na mocy art. 145 § l pkt l lit. a, 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI