Orzeczenie · 2024-05-08

II SA/BD 125/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Miejsce

Bydgoszcz

Data

2024-05-08

NSAAdministracyjneWysokawsa

prawo jazdyzakaz prowadzenia pojazdówustawa o kierujących pojazdamiTrybunał Konstytucyjnyne bis in idemKonstytucja RPsankcje administracyjnesankcje karnekategorie prawa jazdy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą wydania prawa jazdy kategorii B i B+E. Organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, uznając, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, uniemożliwia wydanie prawa jazdy kategorii B i B+E. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r. (sygn. akt SK 23/21). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną. Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami z zasadą ne bis in idem (art. 2 Konstytucji RP) oraz prawem do sprawiedliwego procesu (art. 45 Konstytucji RP). Trybunał uznał, że rozszerzanie zakazu prowadzenia pojazdów na kategorie nieobjęte wyrokiem sądu stanowi naruszenie tych zasad. Sąd administracyjny, mimo że wyrok TK dotyczył innych punktów przepisu, uznał, że przepis art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami również budzi wątpliwości konstytucyjne i pozostaje w oczywistej sprzeczności z Konstytucją RP, powołując się na zasadę bezpośredniego stosowania Konstytucji. W konsekwencji, sąd stwierdził, że organ administracji nie mógł pozbawić skarżącego prawa do odzyskania dokumentu prawa jazdy kategorii B i B+E, ponieważ nie orzeczono wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów tych kategorii. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zakazu prowadzenia pojazdów i jego wpływu na wydawanie prawa jazdy innych kategorii, w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i zasady ne bis in idem.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów ustawy o kierujących pojazdami i ich zgodności z Konstytucją RP. Może mieć zastosowanie do analogicznych sytuacji, gdzie organy administracji rozszerzają skutki sankcji orzeczonych przez sądy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii (np. A), orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, może stanowić podstawę do odmowy wydania lub zwrotu prawa jazdy innych kategorii (np. B, B+E), które nie były objęte zakazem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może rozszerzać skutków zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez sąd na kategorie prawa jazdy, które nie zostały objęte tym zakazem.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uznał, że rozszerzanie zakazu prowadzenia pojazdów na kategorie nieobjęte wyrokiem sądu stanowi naruszenie zasady ne bis in idem oraz prawa do sprawiedliwego procesu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Stwierdzono, że przepis pozwalający na takie rozszerzenie jest w oczywistej sprzeczności z Konstytucją RP.

Czy przepisy ustawy o kierujących pojazdami, które pozwalają na odmowę wydania lub zwrotu prawa jazdy kategorii B lub B+E w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te, w zakresie w jakim pozbawiają osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, są niezgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że takie przepisy naruszają zasadę ne bis in idem oraz prawo do sprawiedliwego procesu, ponieważ prowadzą do podwójnego karania za ten sam czyn i nadmiernie dolegliwego skutku w stosunku do orzeczenia sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Przepisy (18)

Główne

u.k.p. art. 12 § 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Przepis ten, w zakresie w jakim pozwala na odmowę wydania lub zwrotu prawa jazdy kategorii B i B+E w sytuacji orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Pomocnicze

u.k.p. art. 12 § ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Przepisy te zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 135

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 200 § w zw. z art. 205 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.k. art. 42

Kodeks karny

k.k.w. art. 182 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Konstytucja RP art. 2