II SA/Bd 1247/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika w sprawie dotyczącej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego.
J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, co czyni wniosek o zwolnienie zbędnym i podlega umorzeniu. Ponadto, sąd uznał, że ustanowienie pełnomocnika nie jest konieczne na tym etapie postępowania, powołując się na orzecznictwo NSA.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłynął wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek został złożony w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], dotyczącą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. J. J. uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, utrzymując się z renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego, posiadając orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Referendarz sądowy, rozpoznając wniosek, zważył, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), strony skarżące działania organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej są zwolnione z kosztów sądowych z mocy ustawy. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika, sąd powołał się na art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi. Przywołano również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. postanowienie sygn. akt I FZ 154/08 i I FZ 240/08), zgodnie z którym ustanowienie pełnomocnika w sądzie pierwszej instancji jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieje procesowa konieczność jego powołania, a nie jest uzasadniona obawa strony o brak możliwości obrony interesu bez profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym, wniosek o ustanowienie pełnomocnika został oddalony, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tej kategorii spraw jest zbędny i podlega umorzeniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z tego obowiązku z mocy prawa.
Uzasadnienie
Przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że strona skarżąca działania organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co czyni rozpoznanie wniosku o zwolnienie zbędnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 239 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
p.p.s.a. art. 249a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli jego rozpoznanie stało się zbędne.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 244 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
p.p.s.a. art. 244 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa.
p.p.s.a. art. 245
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
p.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (pkt 1) lub częściowym (pkt 2).
p.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie częściowym polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
p.p.s.a. art. 258 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki, w których postanowienie w przedmiocie prawa pomocy może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
p.p.s.a. art. 140 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa sposób postępowania w przypadku braku pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej wynika z mocy ustawy. Ustanowienie pełnomocnika w sądzie pierwszej instancji nie jest obligatoryjne i zależy od procesowej konieczności.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne Ustanowienie pełnomocnika na obecnym etapie nie jest obowiązkowe i konieczne Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania
Skład orzekający
Michał Kujawa
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz przesłanek ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sądzie pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia z mocy ustawy w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz ogólnych zasad ustanawiania pełnomocnika w sądzie pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, ale zawiera ważne przypomnienie o zwolnieniu z mocy ustawy w sprawach socjalnych.
“Prawo pomocy: Kiedy wniosek jest zbędny, a pełnomocnik niepotrzebny?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 1247/17 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2017-10-31 Data wpływu 2017-10-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Michał Kujawa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sadowych, oddalono wniosek w pozostałym zakresie Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1369 art. 246 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2017 poz 1369 art. 249a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanowił: 1. oddalić wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika, 2. umorzyć postępowanie z wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadnienie I Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty socjalnej oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości: [...] zł. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] września 2014 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podał również, że ww dochód przeznacza m.in. na alimenty, media, leczenie czy zakup lekarstw. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. III W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący skarży decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne. IV Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Ustanowienie pełnomocnika na obecnym etapie nie jest obowiązkowe i konieczne, ponieważ jak wynika z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jednocześnie orzekający podziela w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącego, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. V W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI