II SA/Bd 1247/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2017-10-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocyzwolnienie od kosztów sądowychustanowienie pełnomocnikasąd administracyjnyfundusz alimentacyjnypostępowanie administracyjneorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika w sprawie dotyczącej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego.

J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, co czyni wniosek o zwolnienie zbędnym i podlega umorzeniu. Ponadto, sąd uznał, że ustanowienie pełnomocnika nie jest konieczne na tym etapie postępowania, powołując się na orzecznictwo NSA.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłynął wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek został złożony w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], dotyczącą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. J. J. uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, utrzymując się z renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego, posiadając orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Referendarz sądowy, rozpoznając wniosek, zważył, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), strony skarżące działania organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej są zwolnione z kosztów sądowych z mocy ustawy. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika, sąd powołał się na art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi. Przywołano również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. postanowienie sygn. akt I FZ 154/08 i I FZ 240/08), zgodnie z którym ustanowienie pełnomocnika w sądzie pierwszej instancji jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieje procesowa konieczność jego powołania, a nie jest uzasadniona obawa strony o brak możliwości obrony interesu bez profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym, wniosek o ustanowienie pełnomocnika został oddalony, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tej kategorii spraw jest zbędny i podlega umorzeniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z tego obowiązku z mocy prawa.

Uzasadnienie

Przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że strona skarżąca działania organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co czyni rozpoznanie wniosku o zwolnienie zbędnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

p.p.s.a. art. 249a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli jego rozpoznanie stało się zbędne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 244 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

p.p.s.a. art. 244 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa.

p.p.s.a. art. 245

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (pkt 1) lub częściowym (pkt 2).

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

p.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przypadki, w których postanowienie w przedmiocie prawa pomocy może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

p.p.s.a. art. 140 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa sposób postępowania w przypadku braku pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej wynika z mocy ustawy. Ustanowienie pełnomocnika w sądzie pierwszej instancji nie jest obligatoryjne i zależy od procesowej konieczności.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne Ustanowienie pełnomocnika na obecnym etapie nie jest obowiązkowe i konieczne Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania

Skład orzekający

Michał Kujawa

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz przesłanek ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sądzie pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia z mocy ustawy w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz ogólnych zasad ustanawiania pełnomocnika w sądzie pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, ale zawiera ważne przypomnienie o zwolnieniu z mocy ustawy w sprawach socjalnych.

Prawo pomocy: Kiedy wniosek jest zbędny, a pełnomocnik niepotrzebny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1247/17 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2017-10-31
Data wpływu
2017-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Michał Kujawa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sadowych, oddalono wniosek w pozostałym zakresie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 246 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 249a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanowił: 1. oddalić wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika, 2. umorzyć postępowanie z wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Uzasadnienie
I Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty socjalnej oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości: [...] zł. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] września 2014 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podał również, że ww dochód przeznacza m.in. na alimenty, media, leczenie czy zakup lekarstw.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
III W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący skarży decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne.
IV Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Ustanowienie pełnomocnika na obecnym etapie nie jest obowiązkowe i konieczne, ponieważ jak wynika z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Jednocześnie orzekający podziela w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącego, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski.
V W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI