II SA/Łd 111/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie wydania warunków zabudowy dla budowy domu na działce leśnej, wskazując na błędy proceduralne i brak rzetelnych ustaleń dotyczących zgody na zmianę przeznaczenia gruntu.
Skarżący B.J. domagał się ustalenia warunków zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego na działce oznaczonej jako las (LsV). Organy administracji odmówiły, powołując się na art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na brak zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego. WSA w Łodzi uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych (art. 10, 7, 77, 80 k.p.a.) oraz materialnoprawnych (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.). Sąd podkreślił, że organy nie wykazały w sposób rzetelny, czy poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego zawierał zgodę na zmianę przeznaczenia gruntu, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia.
Sprawa dotyczyła skargi B.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Poddębic o odmowie wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w gminie P. Działka ta była oznaczona w ewidencji jako użytek leśny (LsV). Organy administracji odmówiły wydania warunków zabudowy, argumentując, że inwestycja jest niezgodna z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a teren wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne, której brak. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz naruszenie zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy obu instancji wydały decyzje przedwcześnie, z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowym problemem było ustalenie, czy poprzedni miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc, zawierał zgodę na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne. Sąd stwierdził, że organy nie udokumentowały tej kwestii w sposób rzetelny i nie zweryfikowały jej dostatecznie, co stanowiło naruszenie przepisów art. 6, 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Sąd wskazał również na inne uchybienia proceduralne, takie jak błędne określenie terenu inwestycji we wniosku i analizie urbanistycznej. W konsekwencji, sąd uchylił decyzje organów i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa była przedwczesna, ponieważ organy nie udokumentowały i nie zweryfikowały dostatecznie kwestii zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób rzetelny, czy poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego zawierał zgodę na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne. Brak takiego udokumentowania i weryfikacji stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.z.p., co czyni decyzję o odmowie wydania warunków zabudowy przedwczesną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu określonych warunków, w tym braku wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne lub objęcia terenu zgodą uzyskaną przy sporządzaniu planów, które utraciły moc.
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 7 § 1 i 2
Przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne wymaga zgody właściwego organu i powinno być dokonane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, w tym prawo do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie przepisów prawa.
u.p.z.p. art. 64a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis, który został niewłaściwie zastosowany przez organ pierwszej instancji.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa, które przepisy stosuje się do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 3
Podstawowy cel ustawy to ograniczenie przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Ustawa o lasach art. 3
Definicja lasu w rozumieniu ustawy.
Ustawa o lasach art. 20 § 2
Uwzględnianie ustaleń planów urządzenia lasu w ewidencji gruntów.
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 20 § 3a
Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków w części dotyczącej lasów z uwzględnieniem przepisów o lasach.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Naruszenie zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Dowolna ocena materiału dowodowego i błędne wnioski organu. Błędne uznanie przez organ, że nie zostały spełnione wszystkie warunki dla planowanej inwestycji z uwagi na status gruntu leśnego. Niewłaściwe zastosowanie art. 64a u.p.z.p.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu odwoławczego dotyczące braku wpływu naruszenia art. 10 k.p.a. na wynik sprawy. Argumenty organu odwoławczego dotyczące braku możliwości zmiany przeznaczenia gruntu leśnego w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
organy zostały wydane, co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie czy organ trafnie, na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., odmówił skarżącemu ustalenia warunków zabudowy ustawodawca określił zamknięty katalog przesłanek, które podlegają badaniu w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne nie stanowi samodzielnego aktu prawnego w zakresie zmiany przeznaczenia terenu i nie posiada bytu niezależnego od m.p.z.p. brak rzetelnych ustaleń w tym zakresie, mających pełne oparcie w materiale aktowym sprawy poczynionych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, a następnie odwoławczego świadczy o naruszeniu przez organy orzekające przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w stopniu który mógł istotnie rzutować na wynik sprawy
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Beata Czyżewska
sprawozdawca
Michał Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w kontekście gruntów leśnych i konieczności rzetelnego ustalenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntu w poprzednich planach zagospodarowania przestrzennego. Podkreślenie znaczenia prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego i zasady czynnego udziału strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i istnienia gruntów leśnych na działce. Interpretacja przepisów dotyczących utraty mocy planów miejscowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu uzyskiwania warunków zabudowy na terenach o specyficznym przeznaczeniu (lasy) i podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania administracyjnego. Jest to istotne dla wielu osób planujących budowę.
“Budowa domu na działce leśnej? Sąd wyjaśnia, kiedy można dostać warunki zabudowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 111/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-06-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/ Beata Czyżewska /sprawozdawca/ Michał Zbrojewski Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1130 art. 61 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 10, art. 77 par. 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 82 art. 7 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 2 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Dz.U. 2023 poz 1688 art. 59 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i lit. a, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1964 par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.) Sentencja Dnia 4 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 15 listopada 2023 roku znak SKO.4120.172.24 w przedmiocie odmowy wydania warunków zabudowy dla inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Poddębic z dnia 26 lipca 2024 r., znak GU.6730.70.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz skarżącego B.J. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 15 listopada 2023 r. (powinno być "2024 r." - dopisek Sądu) znak: SKO.4120.172.24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpatrzeniu odwołania B.J., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Poddębic z 26 lipca 2024 r., znak: GU.6730.70.2024 w przedmiocie odmowy wydania warunków zabudowy dla inwestycji. Z akt sprawy wynika, że 14 maja 2024 r. B.J. wystąpił do Burmistrza Poddębic z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego w zabudowie jednorodzinnej na działce nr ew. [...] (obręb K.), położonej w gminie P. Decyzją z 26 lipca 2024 r. Burmistrz Poddębic, odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wskazanej wyżej inwestycji, argumentując że jest ona niezgodna z obowiązującymi przepisami, tj. ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Inwestycja przewidziana jest do realizacji na użytkach leśnych LsV. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych nie stanowiących własności Skarbu Państwa - bez względu na ich obszar - wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. W odwołaniu od powyższej decyzji B.J. reprezentowany przez adwokata wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 10 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia strony przez organ o możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, oraz brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, z czego strona miała prawo skorzystać, albowiem decyzja została wydana w sprawie odmowy wydania warunków zabudowy, czyli negatywnie do wniosku złożonego przez stronę, a w razie udostępnienia akt sprawy wnioskodawca mógłby zapoznać się z wnioskiem Burmistrza do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z 11 lipca 2024 r. oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co wyraża się poprzez zaniechanie wyznaczenia przez organ stronie terminu koniecznego do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do jego ewentualnego uzupełnienia; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada uwzględnienia słusznego interesu obywateli, a w konsekwencji prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji z góry objętym założeniem w postaci odmowy uwzględnienia wniosku strony o wydanie decyzji WZ, co potwierdza treść wystąpienia skierowanego przez Burmistrza do Dyrekcji Lasów Państwowych, w którym jako projekt decyzji załączono projekt odmowny, na skutek czego Dyrekcja Lasów Państwowych nie podjęła żadnych działań, a to właśnie z powodu odmowy wydania decyzji pozytywnej, negatywne nastawienie organu potwierdza również treść postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z 15 lipca 2024 r. wydane w przedmiocie umorzenia postępowania, czego bezpośrednim powodem było wystąpienie przez Burmistrza "o uzgodnienie projektu decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy", co oznacza, że organ pierwszej instancji "dokonując uzgodnień" przyjął od razu z góry określone założenie, naruszające wspomnianą zasadę; 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez całkowicie dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji wyciągnięcie przez organ błędnych wniosków co do stanowiska organu współdziałającego, tj. Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, gdyż nie mógł wypowiedzieć się pozytywnie na wniosek skierowany w celu odmowy ustalenia warunków, który miał brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia, podczas gdy wniosek skierowany przez Burmistrza Poddębic był zapytaniem razem ze sformułowaną odpowiedzią negatywną; 4) art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 u.p.z.p., poprzez błędne uznanie przez organ, że nie zostały spełnione wszystkie warunki dla planowanej inwestycji podczas gdy Burmistrz Poddębic przedwcześnie uznał, że inwestycja na działce nr [...] nie spełnia wszystkich warunków, albowiem w sprawie winien się wypowiedzieć organ współdziałający, a więc Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, który nie mógł zająć merytorycznego stanowiska, otrzymując wniosek ze sformułowanym przez Burmistrza stanowiskiem w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy, czym pozbawił Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy, z tego też powodu postępowanie zostało umorzone, co Burmistrz Poddębic potraktował jako stanowisko negatywne, wykluczające spełnienie przesłanek z ww. przepisu; 2) art. 64a u.p.z.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana w sprawie odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, dla której nie ma zastosowania ww. przepis, a strona ma prawo czynnie uczestniczyć w toku postępowania i być informowana o możliwości zaznajomienia się z aktami przed finalnym rozstrzygnięciem. Powołaną na wstępie decyzją z 15 listopada 2023 r. (powinno być "2024 r." - dopisek Sądu) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1130 - dalej w skrócie "u.p.z.p."), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy określone są w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. Z dniem 24 września 2023 r. u.p.z.p., została zmieniona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688 - dalej w skrócie "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym; nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1. W związku z powyższym organ odwoławczy odwołał się do art. 61 ust. 1 pkt 1-6 i ust. 5a u.p.z.p. (w brzmieniu aktualnym do 24 września 2023 r.), a następnie wyjaśnił, że zasady ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostały określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz.U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588 z późn.zm. - dalej w skrócie "rozporządzenie"). Jak podkreślił organ odwoławczy, do niniejszego postępowania, nie ma natomiast zastosowania rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. poz. 1116). Na mocy § 12 tego rozporządzenia do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Na podstawie art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Oznacza to, że jeżeli nie ma niezgodności projektowanego przedsięwzięcia z przepisami odrębnymi od u.p.z.p., to organ rozpatrujący sprawę nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy - o ile rzecz jasna spełnione są przesłanki wydania decyzji wymienione w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Jak zauważył w następnej kolejności organ odwoławczy B.J. planuje realizację inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego w zabudowie jednorodzinnej na działce nr ew. [...] (obręb K.) położonej w gminie P. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na brak możliwości ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Na przeszkodzie stoi bowiem fakt niespełnienia przesłanki, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., tj. teren planowanej inwestycji wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i nie był objęty zgodą na zmianę przeznaczenia uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Z danych z rejestru gruntów z dnia 20 czerwca 2024 r. oraz mapy z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji wynika, że na działce objętej inwestycją występują lasy - symbol LsV (łączna pow. 0,0789 ha). Występowanie na nieruchomości gruntów leśnych w aspekcie niniejszej sprawy oznacza, że grunty te wymagają uzyskania zgody na zmianę ich przeznaczenia. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy P., który utracił moc w dniu 31 grudnia 2003 r., nie obejmował natomiast zgody na zmianę przeznaczenia ww. gruntu. Według Kolegium, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie może zmieniać przeznaczenia gruntu. Niemożliwe jest wydanie decyzji w sytuacji, kiedy planowane zagospodarowanie terenu będzie sprzeczne z jego aktualnym przeznaczeniem jako gruntu rolnego, stanowiącego użytek rolny klasy I-III, bądź leśnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 82) przeznaczenie gruntów rolnych, stanowiących użytki klas I-III, i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, po uprzednim uzyskaniu dla gruntów rolnych - zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, dla gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa - zgody ministra właściwego do spraw środowiska lub upoważnionej przez niego osoby, a pozostałych gruntów leśnych - zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Jak wynika z przytoczonego przepisu zgoda właściwego organu jest konieczna w odniesieniu do wszystkich gruntów leśnych (por. Radecki W., Komentarz do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, LexsNexis 2012; Ziobrowski Sz., Uzyskanie zgody właściwego organu jako warunek przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, LexisNexis 2003). Wobec wskazanych uwarunkowań prawnych Kolegium stwierdziło, że występowanie na terenie spornej nieruchomości gruntów leśnych oznacza, że grunt ten wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne. Stanowi to negatywną przesłankę uniemożliwiającą ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Dopóki taki wpis będzie znajdował się w ewidencji gruntów, dopóty organy w procedurze ustalania warunków zabudowy będą zobowiązane do respektowania jej przeznaczenia jako teren leśny. W przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka negatywna z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., co przesądziło o treści rozstrzygnięcia niezgodnej z oczekiwaniami strony. Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów odwołania za niezasadne uznał argumenty wskazujące, iż "organ pierwszej instancji działał z góry objętym założeniem w postaci odmowy uwzględnienia wniosku strony o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co potwierdza treść wystąpienia skierowanego przez Burmistrza do Dyrekcji Lasów Państwowych, w którym jako projekt decyzji załączono projekt odmowny". Tego rodzaju zastrzeżenia nie mogą wpłynąć na ocenę merytorycznej poprawności decyzji, jeżeli nie prowadzą do skutecznego wykazania naruszenia materialnych podstaw jej wydania. Przeszkoda wskazana przez organ ma charakter obiektywny i wprost wynika z treści powołanych w rozstrzygnięciu przepisów. Trudno wiązać ją z osobistym stosunkiem pracowników organu wydającego decyzję do sprawy, czy do samej strony. Projekt decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy również może być przedmiotem uzgodnień przewidzianych w u.p.z.p. i nie może to być odczytywane jako próba narzucenia rozstrzygnięcia organowi, z którym decyzja jest uzgadniana. Postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi z 15 lipca 2024 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie uzgodnienia projektu decyzji mogło być zresztą przez stronę w trybie administracyjnym kwestionowane poprzez wniesienie stosownego zażalenia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że przepis ten faktycznie nie został przez organ pierwszej instancji zastosowany. Uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Strona skorzystała skutecznie z uprawnienia do wniesienia środka odwoławczego i mogła w sposób wyczerpujący przedstawić swoje stanowisko w sprawie. Nie została więc pozbawiona czynnego udziału w sprawie i możliwości obrony swoich interesów. Nie wykazano w tym przypadku, aby omawiane naruszenie uniemożliwiło skarżącemu dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Skarżący nie skorzystał również z uprawnień wynikających z omawianego art. 10 § 1 k.p.a. na etapie postępowania odwoławczego, po poinformowaniu go o takiej możliwości w piśmie z 3 października 2024 r. Wobec powyższych ustaleń Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z powyższym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu nie zgodził się B.J. - reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, który w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: a) art. 10 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia strony przez organ o możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, oraz brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, z czego strona miała prawo skorzystać, albowiem decyzja została wydana w sprawie odmowy wydania warunków zabudowy, czyli negatywnie do wniosku złożonego przez stronę, a w razie udostępnienia akt sprawy wnioskodawca mógłby zapoznać się z wnioskiem Burmistrza do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z 11 lipca 2024 r. oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co wyraża się poprzez zaniechanie wyznaczenia przez organ stronie terminu koniecznego do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do jego ewentualnego uzupełnienia; b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada uwzględnienia słusznego interesu obywateli, a w konsekwencji prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji z góry objętym założeniem w postaci odmowy uwzględnienia wniosku strony o wydanie decyzji WZ, co potwierdza treść wystąpienia skierowanego przez Burmistrza do Dyrekcji Lasów Państwowych, w którym jako projekt decyzji załączono projekt odmowny, na skutek czego Dyrekcja Lasów Państwowych nie podjęła żadnych działań, a to właśnie z powodu odmowy wydania decyzji pozytywnej, negatywne nastawienie organu potwierdza również treść postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z 15 lipca 2024 r. wydane w przedmiocie umorzenia postępowania, czego bezpośrednim powodem było wystąpienie przez Burmistrza "o uzgodnienie projektu decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy", co oznacza, że organ pierwszej instancji "dokonując uzgodnień" przyjął od razu z góry określone założenie, naruszające wspomnianą zasadę, c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez całkowicie dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji wyciągnięcie przez organ błędnych wniosków co do stanowiska organu współdziałającego, tj. Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, gdyż nie mógł wypowiedzieć się pozytywnie na wniosek skierowany w celu odmowy ustalenia warunków, który miał brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia, podczas gdy wniosek skierowany przez Burmistrza Poddębic był zapytaniem razem ze sformułowaną odpowiedzią negatywną. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 u.p.z.p., poprzez błędne uznanie przez organ, że nie zostały spełnione wszystkie warunki dla planowanej inwestycji podczas gdy Burmistrz Poddębic przedwcześnie uznał, że inwestycja na działce nr [...] nie spełnia wszystkich warunków, albowiem w sprawie winien się wypowiedzieć organ współdziałający, a więc Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, który nie mógł zająć merytorycznego stanowiska, otrzymując wniosek ze sformułowanym przez Burmistrza stanowiskiem w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy, czym pozbawił Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy, z tego też powodu postępowanie zostało umorzone, co Burmistrz Poddębic potraktował jako stanowisko negatywne, wykluczające spełnienie przesłanek z w/w przepisu; b) art. 64a u.p.z.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana w sprawie odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, dla której nie ma zastosowania ww. przepis, a strona ma prawo czynnie uczestniczyć w toku postępowania i być informowana o możliwości zaznajomienia się z aktami przed finalnym rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z nieco innych przyczyn aniżeli w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd badając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Poddębic stwierdził, że zostały one wydane, co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie czy organ trafnie, na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., odmówił skarżącemu ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na działce nr ew. [...] (obręb K.) położonej w gminie P. Punktem wyjścia do rozpoczęcia rozważań w tym zakresie są przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130 - dalej w skrócie "u.p.z.p."), które definiują przesłanki materialnoprawne wydania decyzji o warunkach zabudowy. Jak trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu z dniem 24 września 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688 - dalej w skrócie "ustawa zmieniająca"). Według art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym na gruncie rozpatrywanej sprawy organy orzekające prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2023 r. Zgodnie z art. 61 u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Z brzmienia art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jasno wynika, że ustawodawca określił zamknięty katalog przesłanek, które podlegają badaniu w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Oznacza to, że w razie ich łącznego spełnienia, organ nie ma podstaw do odmowy wydania decyzji zgodnie z wnioskiem zainteresowanego podmiotu, lecz zobligowany jest wydać decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji. Natomiast niespełnienie choćby jednej z przesłanek stanowi podstawę do wydania decyzji negatywnej dla wnioskodawcy. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji przewiduje dwie odrębne sytuacje, kiedy jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Pierwsza sytuacja ma miejsce, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Z kolei druga sytuacja dotyczy przypadku, gdy teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (stosownie do art. 88 ust. 1 u.p.z.p.). Teren nie wymaga "nowej" zgody pod warunkiem przeznaczenia go zgodnie z celem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który z mocy art. 67 u.z.p. utracił moc obowiązującą. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. nie dotyczy natomiast miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc obowiązującą w innym trybie niż art. 67 u.z.p. Taki pogląd jest również prezentowany w doktrynie (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 509-510). Rozważany przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. koresponduje z regulacjami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 82 - dalej w skrócie "ustawa"). Podstawowym celem ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest ograniczenie przeznaczania tych gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne (art. 3 ustawy). Według art. 7 ustawy, przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ust. 1). Przepisu, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do terenów, dla których miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie sporządza się (ust. 1a). Według art. 7 ust. 2 ustawy przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne: 1) gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a, 2) gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa - wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby, 3) (uchylony), 4) (uchylony), 5) pozostałych gruntów leśnych - wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Art. 7 ust. 1 ustawy ustanawia zasadę, zgodnie z którą zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne może być dokonana w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a warunkiem przeznaczenia określonych gruntów leśnych na cele nieleśne jest uprzednie wyrażenie zgody przez właściwe organy na taką zmianę. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie przewiduje bowiem możliwości przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II OPS 1/10 (opubl. ONSAiWSA 2013/2/20, Lex nr 621577), wyraził pogląd, że warunek wydania decyzji o warunkach zabudowy, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie jest spełniony, jeżeli dla danego terenu jest tylko zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne wyrażona przez właściwy organ na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). W uzasadnieniu wspomnianej uchwały NSA stwierdził, że przyjęcie stanowiska, że sama decyzja o "odleśnieniu gruntów leśnych" pozwala na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i uprawnia do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, powodowałoby niedopuszczalne ograniczenie kompetencji gminy w zakresie przysługującego jej władztwa planistycznego. To m.p.z.p. ustala konkretne przeznaczenie gruntu leśnego na nowe cele np. na cele budowlane, usługowe, produkcyjne itp. Prowadzi to do wniosku, że zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne nie stanowi samodzielnego aktu prawnego w zakresie zmiany przeznaczenia terenu i nie posiada bytu niezależnego od m.p.z.p. Koniecznym warunkiem "skuteczności" takiej zgody, tj. możliwości użycia gruntu leśnego na cele nieleśne, jest "wykorzystanie" tej zgody przez ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Celem zamieszczenia w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. sformułowania: "teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1" było to, aby decyzje o warunkach zabudowy, w przypadku braku planów, można było wydawać dla terenów, które zostały objęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów, jeżeli zgoda została uwzględniona w planach, które utraciły moc, tj. zmiana przeznaczenia tych gruntów została dokonana w tych planach. Odmienny pogląd w tym zakresie nie uwzględnia w stopniu wystarczającym wskazanych wyżej zasad oraz znaczenia części drugiej przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. jako regulacji mającej złagodzić skutki utraty mocy przez "stare" plany i kładzie nazbyt duży akcent na aspekty własnościowe. Odmienna wykładnia powyższych przepisów nosiłaby znamiona prawotwórcze. A zatem, ustawodawca uznaje moc obowiązującą decyzji o zgodzie na przeznaczenie gruntu rolniczego na cele nierolnicze i gruntu leśnego na cele nieleśne wydanych przy sporządzaniu planów miejscowych, które utraciły już moc. Wobec tego zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne udzielona na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 ustawy jest "skuteczna", o ile na jej podstawie w ustaleniach planu, który utracił już moc, rada gminy postanowi o zmianie przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i tylko w takim zakresie, w jakim w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obejmującym dany teren dojdzie do zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Zachowanie mocy obowiązującej takich decyzji ma wobec tego znaczenie przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Z załączonego do akt sprawy niniejszej wypisu z rejestru gruntów wynika, że na działce nr [...], objętej zamierzeniem inwestycyjnym B.J. występują lasy - symbol LsV (łączna pow. 0,0789 ha). Leśny sposób zagospodarowania terenu inwestycji został zresztą określony przez skarżącego we wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zabudowa gruntu leśnego budynkiem mieszkalnym czy to dla celów rekreacyjnych czy też służącym do stałego zamieszkania bez wątpienia spowodowałaby zmianę przeznaczenia tego gruntu na nieleśny. W rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy, gdy mowa o przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne, rozumie się przez to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie może zmieniać przeznaczenia gruntu. Pamiętać bowiem trzeba, że zasadą jest ochrona gruntów rolnych i leśnych, natomiast przeznaczenie ich na cele nierolnicze i nieleśne należy traktować jako wyjątek od tej zasady. Według art. 2 ust. 2 ustawy gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: 1) określone jako lasy w przepisach o lasach; 2) zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej; 3) pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych. Z kolei, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r., poz. 530 - dalej w skrócie "ustawa o lasach") lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Działka nr [...] posiada powierzchnię 0,0789ha. Jej powierzchnia jest więc niewątpliwie mniejsza aniżeli 0,10ha, nie spełnia więc przesłanek z art. 3 ustawy o lasach, choć zgodnie z zapisami ujawnionymi w ewidencji gruntów występuje na niej las (LsV). Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Natomiast zgodnie art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Przepisy te wyznaczają wzajemne relacje jakie zachodzą pomiędzy pojęciem lasu w ewidencji gruntów i budynków a lasem w ustawie o lasach. W judykaturze sądów administracyjnych podkreśla się, że jeżeli sporna działka jest terenem leśnym, to nie ma znaczenia na potrzeby ustalenia warunków zabudowy kwestia wielkości rzeczywistego zalesienia tej działki, dopóki bowiem taki wpis będzie znajdował się w ewidencji gruntów, dopóty organy w procedurze ustalania warunków zabudowy będą zobowiązane do respektowania jej przeznaczenia jako teren leśny (vide: wyroki NSA z 12 czerwca 2018 r., II OSK 1811/16; 14 lipca 2020 r. II OSK 623/20). Występowanie na terenie spornej nieruchomości gruntów leśnych oznacza, że grunty te wymagają uzyskania zgody na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne. Zgoda ta może nastąpić jedynie w procedurze ustalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z części tekstowej analizy urbanistycznej sporządzonej dla potrzeb rozpatrywanej sprawy przez urbanistę P. U., planowana inwestycja realizowana będzie na terenach, które w miejscowym planie ogólnym gminy P., który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, są objęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne - przeznaczenie UTL - tereny indywidualnego budownictwa letniskowego. Tożsamy zapis zamieszczono w projekcie decyzji o odmowie wydania warunków zabudowy, przesłanym w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. do uzgodnienia Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi, którego załącznik nr 1a stanowią wyniki analizy - część tekstowa. Z kolei, jak wynika z decyzji Burmistrza Poddębic z 26 lipca 2024 r. oraz załączonej do niej części tekstowej - wyników analizy, utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją Kolegium, planowana inwestycja realizowana będzie na terenach, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy P., który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie są objęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne - przeznaczenie RU - tereny użytków rolnych, co stanowi przesłankę uniemożliwiającą ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej przez skarżącego inwestycji. Wyrażone w tym zakresie stanowisko organów orzekających obu instancji jest gołosłowne w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i niemożliwe do zweryfikowania. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że w toku kontrolowanego postępowania sporządzona została jedna analiza urbanistyczna, która co potwierdza materiał dowodowy nie została zmodyfikowana przez jej autora, lecz została zmieniona przez organ pierwszej instancji, tuż przed wydaniem decyzji z 26 lipca 2024 r. Kwestia zgody bądź braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne występujących na działce nr [...] uzyskanej przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P., który utracił moc w dniu 31 grudnia 2003 r. i skonsumowanej w jego ustaleniach, nie została zatem udokumentowana w aktach administracyjnych sprawy niniejszej i dostatecznie zweryfikowana przez organy obu instancji. Brak rzetelnych ustaleń w tym zakresie, mających pełne oparcie w materiale aktowym sprawy poczynionych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, a następnie odwoławczego świadczy o naruszeniu przez organy orzekające przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w stopniu który mógł istotnie rzutować na wynik sprawy, a w rezultacie o naruszeniu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., co czyni przedwczesną decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej przez skarżącego inwestycji. Stwierdzone uchybienia stanowiły dostateczną podstawę wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy wszczynane jest na wniosek zainteresowanego podmiotu, co oznacza, że to wnioskodawca określa teren, na którym planuje zrealizować inwestycję, jej charakter i parametry. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. organ jest związany żądaniem strony, a treść tego żądania wyznacza rodzaj sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Organ jest zatem związany wnioskiem co oznacza, że nie może go samodzielnie zmieniać ani modyfikować działając z urzędu. W wypadku, gdy wniosek wszczynający postępowanie administracyjne budzi wątpliwości, co do jego treści, organ jest zobowiązany do podjęcia z urzędu czynności w zakresie ustalenia rzeczywistej woli osoby, od której wniosek pochodzi. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący we wniosku o ustalenie warunków zabudowy wskazał, iż teren inwestycji obejmuje całą działkę ewidencyjną (pkt 7.2 wniosku). Pismem z 3 czerwca 2024 r. organ wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków wniosku, poprzez zaznaczenie na kopii właściwej mapy granic terenu objętego wnioskiem, podkreślając że wszelkie zamierzenia inwestycyjne, związane z przedmiotową inwestycją winny zawierać się wewnątrz granic terenu objętego wnioskiem. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący 21 czerwca 2024 r. złożył w organie uproszczony wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] oraz dwie kopie mapy zasadniczej w skali 1:1000, z zaznaczonym literami A, B, C, D terenem inwestycji obejmującym całą działkę nr [...] z wrysowanym budynkiem mieszkalnym. Z przeprowadzonej dla potrzeb rozpatrywanej sprawy analizy urbanistycznej wynika natomiast, że została ona wykonana dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na części działki nr ew. [...] (obręb K.) położonej w gminie P., pomimo tego, że wnioskodawca zamierzeniem inwestycyjnym objął całą działkę nr [...], a nie jak błędnie wskazano jej część. Powyższe uchybienie świadczy o naruszeniu przez organ przepisów art. 61 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odnosząc się następnie do zarzutów skargi podkreślić należy, że zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych), oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Skarżący powinien zatem wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. W rozpatrywanej sprawie skarżący, co potwierdza materiał aktowy sprawy na etapie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji organu pierwszej instancji nie został zawiadomiony o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim, co świadczy bezspornie o naruszeniu przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 k.p.a. Powyższe uchybienie konwalidowało Kolegium, kierując do pełnomocnika skarżącego zawiadomienie z 3 października 2024 r. (doręczone 5 listopada 2024 r.) informujące o możliwości przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z możliwości tej nie skorzystał pełnomocnik skarżącego ani też sam skarżący. Stawiając w skardze zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. autor skargi nie zdołał wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. W kwestii postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z 15 lipca 2024 r. umarzającego postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla spornego zamierzenia budowlanego wyjaśnić trzeba, że jeśli - zdaniem skarżącego - było ono wadliwe a co za tym idzie sprzeczne z prawem, mógł on wnieść zażalenie do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w Warszawie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący z możliwości tej nie skorzystał. Dodać w tym miejscu trzeba, że w judykaturze sądów administracyjnych podkreśla się, że zasadność bądź niezasadność uzgadniania projektów odmownych decyzji o warunkach zabudowy oraz o lokalizacji inwestycji celu publicznego zależy od okoliczności, związku przyczyn odmowy wydania decyzji z przedmiotem uzgodnienia oraz charakteru danej sprawy. Konieczność uzgodnienia projektu decyzji odmownej zachodzi w przypadku, gdy organ prowadzący postępowanie, biorąc pod uwagę przepisy odrębne stwierdzi, że wykluczają one możliwość realizacji zamierzonej inwestycji. W takiej sytuacji przed wydaniem decyzji odmownej organ I instancji powinien zweryfikować prawidłowość swojego stanowiska i poddać projekt decyzji odmownej uzgodnieniu właściwemu organowi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2023 r., II OSK 1181/20 – Lex nr 3559676). O ile sama decyzja o warunkach zabudowy ma charakter związany to postanowienie uzgodnieniowe, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., jest wydawane w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis ten umożliwia organowi dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia po wyważeniu interesu publicznego związanego z ochroną gruntów leśnych a słusznym interesem obywatela (vide: wyrok NSA z 25 lipca 2024 r., II OSK 1542/23 - Lex nr 3826536). Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 64a u.p.z.p., to powołanie w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji przepisu art. 64a u.p.z.p. stanowi uchybienie, jednak pozostające bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd mając na uwadze stwierdzone wyżej naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, a w rezultacie również naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, mając na względzie dyspozycję art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Zasądzona kwota 997 zł odpowiada równowartości wpisu od skargi - 500 zł, wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - 17 zł. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ winien przede wszystkim udokumentować w aktach sprawy, a następnie rozważyć kwestie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne występujących na działce nr [...] uzyskanej przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P., który utracił moc w dniu 31 grudnia 2003 r., a następnie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. W toku postępowania organ winien czuwać na przestrzeganiem fundamentalnych zasad procedury administracyjnej unormowanych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zapewnić skarżącemu możliwość czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z wymogami art. 10 § 1 k.p.a. dc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI