II SA/Bd 124/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2007-04-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowysuszaszkody rolniczepostępowanie administracyjneKPAoszacowanie szkódprotokół

WSA uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy z powodu naruszenia przepisów KPA i braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Skarżący R.S. złożył wniosek o zasiłek celowy na złagodzenie skutków suszy, jednak organ I instancji odmówił przyznania pomocy z powodu braku protokołu oszacowania szkód przez komisję wojewody. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że wniosek wszczął postępowanie administracyjne, a organy nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, przerzucając obowiązek na stronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Podstawą odmowy był brak protokołu oszacowania szkód przez komisję powołaną przez wojewodę, wymaganego przez rozporządzenie Rady Ministrów. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że złożenie wniosku wszczyna postępowanie administracyjne, a organy administracji mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z KPA. WSA stwierdził, że organy wykazały się biernością, przerzucając na skarżącego obowiązek dostarczenia protokołu, podczas gdy to kierownik ośrodka pomocy społecznej powinien prowadzić dalsze postępowanie. Sąd podkreślił, że zaniechania organu nie mogą powodować ujemnych konsekwencji dla strony, a oszacowanie szkód może nastąpić w drodze dowodów pośrednich, w tym wyjaśnień strony, zeznań świadków czy analizy sąsiednich pól. W związku z naruszeniem przepisów KPA, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak protokołu nie jest wystarczającą podstawą do odmowy, jeśli wniosek wszczął postępowanie administracyjne, a organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że złożenie wniosku wszczyna postępowanie administracyjne, a organy mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z KPA. Zaniechania organu nie mogą obciążać strony, a oszacowanie szkód może nastąpić w drodze dowodów pośrednich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 106 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. 2 § pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. 4 § ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. 6 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy art. 6 § ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji art. 20 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie wniosku wszczyna postępowanie administracyjne. Organy administracji mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zaniechania organu nie mogą powodować ujemnych konsekwencji dla strony. Oszacowanie szkód może nastąpić w drodze dowodów pośrednich.

Odrzucone argumenty

Brak protokołu oszacowania szkód przez komisję wojewody stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego postępowanie należy prowadzić w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa organy administracji publicznej obowiązane są do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków zaniechania organu nie mogą powodować ujemnych konsekwencji dla skarżącego

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący

Wiesław Czerwiński

sprawozdawca

Grzegorz Saniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów KPA dotyczących obowiązku wyjaśniania stanu faktycznego przez organy administracji, zwłaszcza w sprawach o świadczenia publiczne, oraz odpowiedzialności za brak protokołu oszacowania szkód."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przyznawania pomocy rolnej w przypadku suszy, ale ogólne zasady postępowania administracyjnego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem proceduralny w administracji, gdzie brak formalnego dokumentu prowadzi do odmowy, a sąd przypomina o obowiązkach organów i prawach strony.

Rolnik bez protokołu? Sąd przypomina urzędnikom o ich obowiązkach!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 124/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Wiesław Czerwiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7,8,9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietna 2007r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2006r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
II SA/Bd 124/07
Uzasadnienie
Z upoważnienia Wójta Gminy w S. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu [...] 2006 r. wydał decyzję odmawiającą przyznania R. S. pomocy jednorazowej w formie zasiłku celowego w ramach realizacji pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy w 2006 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na istniejące w tym zakresie uregulowania wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r.
w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109, zwane dalej rozporządzeniem). Podniesiono że, warunkiem niezbędnym, stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia, udzielenia pomocy jest aby szkody spowodowane suszą zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.). W zgromadzonej dokumentacji w tej sprawie nie ma takiego protokołu. W związku z tym nie można oszacować szkód w uprawach rolnych w gospodarstwie rolnym, czy przekroczyły średnio 30% i czy szkody w użytkach zielonych w gospodarstwie rolnym przekroczyły 30% oraz czy w gospodarstwie rolnym utrzymywane jest bydło zarejestrowane w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych. Podniesiono, że strona nie posiada protokołu oszacowania strat przez komisję.
R. S. odwołał się od tej decyzji podnosząc m.in., że podanie złożył wcześniej, ale o dołączeniu do niego protokołu został poinformowany przez Urząd Gminy za późno.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpoznaniu odwołania R. S., decyzją z [...] 2006 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano na brak podstawowego dokumentu będącego podstawą ustalenia wysokości szkody, tj. protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji. Dowód ten służy ocenie czy w danym gospodarstwie wystąpiła susza
i w jakim stopniu powodowała szkody w uprawach. Jeżeli organ orzekający nie dysponuje takim dowodem, to brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy pomocy.
R. S. złożył skargę na powyższą decyzję. Podniósł, że poniósł straty w uprawach wskutek suszy. Gdy dowiedział się o konieczności sporządzenia protokołu, to poinformowano go, że jest 2 dni po terminie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Cytowane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy nie reguluje szczegółowo trybu postępowania w sprawie przyznania świadczeń. Może to być przedmiotem pewnych wątpliwości interpretacyjnych, w szczególności związanych z trybem działania komisji szacującej starty.
Rozporządzenie w § 4 ust. 1 przewiduje, że pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej. Ustawodawca przewidział termin do składania takich wniosków – do dnia 15 października 2006 r. Wnioski złożone po terminie odrzuca się (§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
Złożenie wniosku wszczyna postępowanie administracyjne. Skarżący złożył taki wniosek. Co prawda na wniosku tym brakuje tzw. prezentaty Ośrodka Pomocy Społecznej z której wynikałaby data złożenia wniosku (brakuje także koperty z datą stempla pocztowego), to jednakże w takiej sytuacji za datę złożenia wniosku należy przyjąć datę wskazaną w tym wniosku, czyli 12 wrzesień 2006 r.
Wniosek zatem złożony w terminie, a dalsze postępowanie reguluje § 4 ust. 2 rozporządzenia.
Po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenie pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Zasadniczą przyczyną decyzji odmownej w powyższej sprawie był brak protokołu oszacowania szkód. W związku z tym powstaje pytanie, kto miał inspirować działania komisji. W przepisach prawa nie znajdujemy bezpośredniej odpowiedzi na to pytanie.
Wątpliwości tych nie rozwiewa przepis kompetencyjny rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1996 r. a także przepisy o postępowaniu zawarte w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.; pomoc w celu złagodzenia skutków suszy jest rodzajem zasiłku celowego). Wątpliwości te mogą być także pogłębione faktem, że wnioski o udzielenie pomocy składa się do 15 października 2006 r. (§6 ust. 1) a wojewodowie przekażą, w terminie do dnia 15 września 2006 r. protokoły oszacowania szkód sporządzone przez komisje powołane przez wojewodów na mocy § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1996 r. W ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) znajduje się przepis art. 106 ust. 1 który wskazuje, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej co oznacza, że przy jej wydawaniu mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z odrębnościami wskazanymi w rozdziale 7 ustawy o pomocy społecznej.
Reasumując należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o przyznanie pomocy wszczął postępowanie administracyjne a zgodnie z art. 7,8 i 9 K.p.a. organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli, postępowanie należy prowadzić w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa a organy administracji publicznej obowiązane są do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem wskazanych przepisów.
Mimo wszczęcia postępowania administracyjnego organ I instancji wykazał całkowitą bierność w dalszych działaniach przerzucając na skarżącego obowiązek dostarczenia protokołu. Z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 sierpnia 2006 r. wynika, że obowiązek prowadzenia dalszego postępowania spoczywa na kierowniku ośrodka pomocy społecznej. Komisja powołana przez Wojewodę do oszacowania strat nie czerpie informacji od rolników o szkodach, a z ośrodka pomocy społecznej. Komisja może bowiem działać wówczas, gdy wszczęto postępowanie wskutek złożenia wniosku przez osobę zainteresowaną.
Taki wniosek w sprawie został złożony, a zaniechania organu nie mogą powodować ujemnych konsekwencji dla skarżącego.
W toku dalszego postępowania należy uzyskać protokół oszacowania szkód. Oszacowanie szkód w takiej sytuacji nastąpi w drodze dowodów pośrednich. Stwierdzenie wysokości tych szkód może nastąpić w drodze każdego środka dowodowego. Tym samym nie są wyłączone wyjaśnienia samego zainteresowanego, zeznania świadków czy analiza szkód na polach sąsiednich.
Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.
1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu
I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI