II SA/Bd 1208/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi współwłaścicieli nieruchomości na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą zabezpieczenie budowli i urządzeń (studni kanalizacyjnych i szamba) poprzez usunięcie nieprawidłowości, takich jak zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych oraz zabezpieczenie studni i szamba. Organy uznały, że budynki gospodarczy, magazynowy, stodoła i chlewnia znajdują się w złym stanie technicznym, zagrażają bezpieczeństwu i oszpecają otoczenie, co stanowi podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Kluczową kwestią sporną była własność budynków. Skarżący twierdzili, że budynki wzniosła Spółdzielnia "J." na gruncie stanowiącym wkład członkowski i że nadal stanowią one odrębny przedmiot własności. Sąd administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, wyjaśniając, że zgodnie z art. 279 § 1 Kodeksu cywilnego, budynki wzniesione przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną na gruncie stanowiącym wkład gruntowy mogą stanowić odrębny przedmiot własności spółdzielni. Jednakże, prawo to jest związane z prawem użytkowania gruntu i wygasa z chwilą likwidacji spółdzielni. W przypadku likwidacji Spółdzielni "J.", która nastąpiła w 2001 roku, wygasło prawo użytkowania gruntu, a budynki stały się częścią składową gruntu (art. 47 § 2 Kc). W konsekwencji, zgodnie z zasadą superficies solo cedit (art. 191 Kc), budynki przeszły na własność właścicieli gruntu, czyli skarżących. Sąd podkreślił, że przepisy te mają moc bezwzględnie obowiązującą i nie można ich zmienić umową czy uchwałą. W związku z tym, skarżący jako właściciele nieruchomości byli zobowiązani do utrzymania budynków w należytym stanie technicznym i estetycznym, a decyzja organu nadzoru budowlanego była prawidłowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących własności budynków wzniesionych przez spółdzielnie na gruncie stanowiącym wkład gruntowy, po likwidacji spółdzielni, oraz odpowiedzialności właścicieli nieruchomości za stan techniczny tych budynków.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rolniczymi spółdzielniami produkcyjnymi i wkładami gruntowymi. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących części składowych gruntu i własności budynków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po likwidacji rolniczej spółdzielni produkcyjnej, która wybudowała budynki na gruncie stanowiącym wkład gruntowy, budynki te stają się własnością właścicieli gruntu, a tym samym podlegają przepisom Prawa budowlanego dotyczącym utrzymania ich w należytym stanie technicznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, po likwidacji spółdzielni i wygaśnięciu prawa użytkowania gruntu, budynki stają się częścią składową gruntu i przechodzą na własność właścicieli gruntu, którzy są zobowiązani do ich utrzymania.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że choć budynki wzniesione przez RSP na gruncie stanowiącym wkład gruntowy mogą stanowić odrębną własność spółdzielni, prawo to jest związane z użytkowaniem gruntu i wygasa z chwilą likwidacji spółdzielni. Wówczas budynki stają się częścią składową gruntu, a ich własność przechodzi na właścicieli gruntu zgodnie z zasadą superficies solo cedit.
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo skierował decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynków do współwłaścicieli nieruchomości, na której te budynki się znajdują?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli budynki stały się własnością współwłaścicieli nieruchomości po likwidacji spółdzielni, to oni ponoszą odpowiedzialność za ich stan techniczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro budynki stały się własnością skarżących jako współwłaścicieli gruntu, to na nich spoczywa obowiązek utrzymania ich w należytym stanie technicznym, a decyzja organu nadzoru budowlanego była prawidłowo skierowana.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr. bud. art. 66 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
k.c. art. 279 § 1
Kodeks cywilny
Budynki i inne urządzenia wzniesione przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną na gruncie stanowiącym wkład gruntowy stanowią własność spółdzielni jako odrębny od gruntu przedmiot własności.
Pomocnicze
pr. bud. art. 81 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.c. art. 46
Kodeks cywilny
Szczególne przepisy mogą stanowić, że pewne rodzaje budynków trwale z gruntem związanych mogą stanowić odrębny od gruntu przedmiot własności.
k.c. art. 47 § 2
Kodeks cywilny
Istotą części składowej nieruchomości jest to, że nie może być ona odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych i dzieli los prawny nieruchomości.
k.c. art. 191
Kodeks cywilny
Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.
k.c. art. 279 § 2
Kodeks cywilny
W razie wygaśnięcia użytkowania gruntu, działka, na której znajdują się budynki lub urządzenia będące własnością spółdzielni, może być przez spółdzielnię przyjęta na własność za zapłatą wartości z chwilą wygaśnięcia użytkowania.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.w.h. art. 3
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po likwidacji spółdzielni i wygaśnięciu prawa użytkowania gruntu, budynki stały się częścią składową gruntu i przeszły na własność właścicieli nieruchomości zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 47 § 2, art. 191, art. 279 § 1 i 2 Kc). • Właściciele nieruchomości są zobowiązani do utrzymania budynków w należytym stanie technicznym na podstawie Prawa budowlanego (art. 66 ust. 1).
Odrzucone argumenty
Budynki stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności, a nie część składową gruntu. • Organ nadzoru budowlanego błędnie skierował decyzję do współwłaścicieli nieruchomości, ponieważ budynki należały do zlikwidowanej spółdzielni. • Wpisy w księdze wieczystej są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym.
Godne uwagi sformułowania
Z chwilą wygaśnięcia użytkowania budynki i inne urządzenia znajdujące się na gruncie tracą odrębność prawną, stając się częścią składową gruntu w rozumieniu art. 47§2 Kc. • Istotą części składowej nieruchomości jest to, że nie może być ona odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych i dzieli los prawny nieruchomości (art.47§1 Kc). • Przepisy w/w mają bowiem moc bezwzględnie obowiązującą, co oznacza, że niedopuszczalne jest kreowanie stanu prawnego przez podmioty prawa w sposób odmienny niż wynika z dyspozycji tych przepisów. • Co do zasady sądy administracyjne nie są władne do dokonywania oceny materialnoprawnych aspektów zgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Skład orzekający
Elżbieta Piechowiak
sprawozdawca
Małgorzata Włodarska
członek
Wiesław Czerwiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących własności budynków wzniesionych przez spółdzielnie na gruncie stanowiącym wkład gruntowy, po likwidacji spółdzielni, oraz odpowiedzialności właścicieli nieruchomości za stan techniczny tych budynków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rolniczymi spółdzielniami produkcyjnymi i wkładami gruntowymi. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących części składowych gruntu i własności budynków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii własności nieruchomości i budynków, która może być niejasna dla wielu właścicieli, zwłaszcza w kontekście historycznych form własności (spółdzielnie). Wyjaśnia, jak przepisy prawa cywilnego wpływają na odpowiedzialność właścicieli za stan techniczny obiektów.
“Kto jest właścicielem zniszczonych budynków po likwidacji spółdzielni? Sąd wyjaśnia!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.