II SA/BD 1175/23

II SA/Bd 1175/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
art. 73 ust. 1e w zw z  art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B. na na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. na kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Starosta T. decyzją z [...] maja 2023 r., nr [...].TP odmówił firmie [...] Sp. j w R. (dalej jako: "Skarżąca") zarejestrowania pojazdu marki M. , nr rejestracyjny [...], o numerze VIN: [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że załączone przez Skarżącą do wniosku pozwolenie czasowe serii PC/AAJ0806378 nie może stanowić podstawy do rejestracji z uwagi na treść przepisu art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, z którego wynika, że rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Starosta zwrócił ponadto uwagę, że Skarżąca do wniosku wszczynającego postępowanie nie dołączyła zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. Jedyną dostępną informacją o terminie kolejnego badania technicznego była informacja zawarta w systemie CEPiK, z której wynika, że termin kolejnego badania technicznego to [...] kwietnia 2023 r. W związku z tym przedmiotowy pojazd w dniu wydania decyzji nie posiada aktualnego badania technicznego, co zdaniem Starosty stanowiło kolejną przyczynę odmowy rejestracji przedmiotowego pojazdu.
W ocenie organu załączone przez Skarżącą do wniosku dokumenty nie potwierdzają, że pojazd ten jest własnością Skarżącej. Wątpliwości organu wzbudziła w szczególności umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie zawarta [...] stycznia 2021 r. pomiędzy spółką a [...] J. J.. Jak wskazał Starosta, firma [...] J. J. nabyła przedmiotowy pojazd na podstawie faktury z [...] października 2021 r., więc dopiero z taką datą mogła pojazd przewłaszczyć w drodze umowy. Wcześniej została wystawiona jedynie faktura proforma, która nie jest dokumentem przenoszącym prawo własności pojazdu. Organ zwrócił też uwagę, że zarówno faktura proforma jak i umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie zawierają błędne oznaczenia dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu. Dodał, że o ile jest to mniej istotne w przypadku faktury proforma (nie wywołuje skutków prawnych), o tyle w przypadku umowy przewłaszczenia przedmiotowy pojazd nie jest opisany za pomocą żadnej innej cechy identyfikacyjnej, jak np. numer VIN. Strona w oświadczeniu z [...] marca 2023 r. poinformowała wprawdzie, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, jednak zdaniem organu to nie wystarcza, bowiem w umowie zawarto zapis, ze zmiany jej postanowień wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 72 ust.1 pkt 1, 4, 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w skrócie "P.r.d.") poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym ustaleniem przez organ, że Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rejestrację wszystkich niezbędnych dokumentów;
2. naruszenie art. 73 ust. 1 ust. 1e pkt 1 P.r.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej rejestracji pojazdu, mimo spełnienia wszystkich ku temu przesłanek;
3. naruszenie § 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów, poprzez przyjęcie, że Skarżąca do wniosku o rejestrację nie załączyła dowodu własności pojazdu, podczas gdy taki dowód stanowi umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie z [...] stycznia 2021 r.;
4. naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia kwestii ostateczności i prawomocności decyzji Starosty [...] o rejestracji przedmiotowego pojazdu, która to okoliczność w ocenie Skarżącej stanowi rozstrzygnięcie wstępne;
5. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej ceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, w szczególności wobec uznania, że Skarżąca nie przedłożyła dowodu własności pojazdu, podczas gdy dowodem potwierdzającym przeniesienie prawa własności pojazdu jest umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie z [...] stycznia 2021 r.;
6. naruszenie art. 79a §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie w piśmie Starosty z dnia [...] maja 2023 r. przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania tegoż pisma spełnione lub wskazanie, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, a mianowicie nie wskazanie na konieczność uzupełnienia wniosku o zaświadczenie o aktualnym badaniu technicznym pojazdu, ponieważ poprzednie straciło ważność w toku postępowania administracyjnego, które zostało przedłużone z przyczyn leżących po stronie organu (nierozpoznanie sprawy w ustawowym terminie).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium uznało za prawidłowe stwierdzenie organu I instancji, że Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu niebudzącego wątpliwości dowodu własności pojazdu. Organ odwoławczy wywiódł, że zawarty w § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2002 r., poz. 1847) katalog dokumentów potwierdzających własność pojazdu jest katalogiem zamkniętym i nie mieści się w nim umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie.
Kolegium dodało, że w Starostwie Powiatowym toczyło się postępowanie w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu i zostało ono zakończone, lecz decyzja o rejestracji, której emanacją jest druk dowodu rejestracyjnego nie weszła do obrotu prawnego na skutek jej nieodebrania przez wnioskodawcę.
W skardze na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkująca uznaniem, że Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rejestracje pojazdu dowodu jego własności, podczas gdy dowodem przeniesienia prawa własności pojazdu jest umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie z [...] stycznia 2021 r., co nie budziło wątpliwości Sądu Okręgowego w Łodzi X Wydział Gospodarczy, który wyrokiem z [...] marca 2022 r., w sprawie [...] nakazał wydanie przez J. J. S. przedmiotowego pojazdu, jak również nie budziło wątpliwości Prokuratora Rejonowego w B., który postanowieniem z [...] marca 2023 r. zażądał od J. J. dobrowolnego wydania pojazdu;
2. naruszenie art. 73 ust.1 P.r.d. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy wadliwą decyzję odmawiającą Skarżącej rejestracji pojazdu, pomimo spełniania przezeń wszystkich pozytywnych ku temu przesłanek;
3. naruszenie art. 73 ust. 1e pkt 1 P.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o odmowie rejestracji pojazdu, mimo braku przesłanek umożliwiających wydanie decyzji odmownej;
4. naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracja pojazdów, poprzez przyjęcie, że Skarżąca do wniosku o rejestrację nie załączyła dowodu własności, który stanowią wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. naruszenie art. 138 k.pa. polegające na nieuprawnionym utrzymaniu w mocy przez Kolegium wadliwej decyzji organu I instancji;
2. naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na wybiórczym rozważeniu zebranego materiału dowodowego oraz niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a w rezultacie zaakceptowanie przez organ odwoławczy prowadzenia postępowania przez organ I instancji w sposób sprzeczny z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą zaufania do władzy publicznej, co skutkowała błędnym uznaniem, że skarżący nie przedłożył dowodu własności pojazdu;
3. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu zebranego materiału dowodowego – dowodów z dokumentów (w szczególności: umowy przeniesienia na zabezpieczenie z [...] stycznia 2021 r. , wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi X Wydział Gospodarczy z dnia [...] marca 2022 r., sygn.. akt X GC 1088/21, postanowienia Prokuratora Rejonowego w B. z dnia [...] marca 2023 o żądaniu wydania rzeczy, o przeszukaniu) przemawiających za uznaniem, że skarżący jest aktualnym właścicielem pojazdu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1847 ze zm., w skrócie "P.r.d.") oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. , poz. 2355 ze zm. - dalej: jako "rozporządzenie").
Odmawiając rejestracji przedmiotowego pojazdu organy obu instancji kierowały się treścią przepisu art. 73 ust. 1e P.r.d. w świetle którego organ odmawia rejestracji pojazdu w przypadku braku pozytywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy. Dokumentami tym są:
- dowód własności pojazdu lub dokument potwierdzający powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
- świadectwo zgodności WE lub świadectwo zgodności albo świadectwo zgodności o którym mowa w art. art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia; dopuszczenie jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwo krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 33 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, uznanie dopuszczenia jednostkowego pojazdu, uznanie świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, świadectwo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu, świadectwo unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia - jeżeli są wymagane;
- zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
- dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
- dowód odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
- dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy, pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e), samochód ciężarowy (kategoria homologacyjna N1), podrodzaj "furgon", "furgon/podest", "ciężarowo-osobowy", "terenowy", "wielozadaniowy" lub "van" lub samochód specjalny (kategoria homologacyjna Ml i N1), został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu niebudzącego wątpliwości dowodu własności pojazdu. Wywiodło też, że zawarty w § 4 rozporządzenia katalog dokumentów stanowiących potwierdzających własność pojazdu jest katalogiem zamkniętym i nie mieści się w nim umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie.
Odnosząc się do twierdzeń organu, przywołać należało treść § 4 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów:
1) umowa sprzedaży;
2) umowa zamiany;
3) umowa darowizny;
4) umowa o dział spadku;
5) umowa o zniesienie współwłasności;
6) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu;
7) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności;
8) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.
Z literalnego brzmienia § 4 ust. 1 rozporządzenia wynika zatem wprost, że katalog dokumentów, które mogą stanowić dowód własności pojazdu nie jest zamknięty. Świadczy o tym użycie przez prawodawcę słowa "w szczególności". Ustalenie, czy wnioskodawca jest właścicielem pojazdu może zatem być dokonane z wykorzystaniem także innych dokumentów, w tym także umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Kolegium nie mogła zatem
Sąd nie podziela tym samym stanowiska organu II instancji, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie może, w świetle treści § 4 rozporządzenia stanowić podstawy do rejestracji pojazdu.
Nie oznacza to jednak, że organy nie powinny ocenić zapisów przedłożonej przez stronę skarżącą umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie pod kątem tego czy potwierdzają one w sposób bezsporny prawo własności pojazdu. Granicą wykorzystania dokumentów jako podstawy do rejestracji pojazdu jest to, aby potwierdzały one niesporne stany w sferze stosunków własnościowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2014 r. sygn. I OSK 910/13).
W przedmiotowej sprawie jednakże Kolegium takiej oceny nie dokonało, nie odniosło się także do twierdzeń Skarżącej. W szczególności Kolegium nie wypowiedziało się odnośnie podnoszonej przez organ I instancji okoliczności, że umowa przewłaszczenia zawiera błędne oznaczenia dotyczące numeru rejestracji pojazdu. Należy zauważyć, że Skarżąca domaga się rejestracji pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], tymczasem przedłożona umowa przewłaszczenia, faktura proforma i wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w Łodzi o wydanie ruchomości wskazują na pojazd [...] o rejestracji [...] – w przeciwieństwie do faktury z [...] października 2021 r., która wskazuje na samochód [...] Viano [...] i postanowienia Prokuratora z [...] marca 2023 r. mówi o wydaniu samochodu [...] o nr rej. [...]. Obowiązkiem organu w przedmiotowym postępowaniu jest ocena czy treść konkretnego przedłożonego dokumentu dotyczy rejestracji tego konkretnego pojazdu, który został wskazany we wniosku, a nie innego. Taka ocena to nie ocena zakresu prawa własności pojazdu wskazanego we wniosku, a jedynie rozstrzygnięcie, czy przedłożony dokument wypowiada się o prawie własności pojazdu wskazanego we wniosku, czy dotyczy innego pojazdu niż wskazano we wniosku.
Skutkiem przyjęcia przez Kolegium błędnej wykładni § 4 ust. 1 rozporządzenia i tym samym wykluczenia umowy o przewłaszczenie z zakresu dokumentów, które mogą być podstawą rejestracji pojazdu, jest brak oceny przez organ treści załączonych do wniosku o rejestrację pojazdu dokumentów. W szczególności, jak wyżej wskazano, Kolegium nie oceniło czy potwierdzają one własność przedmiotowego pojazdu, czy też z uwagi na zawarte w dokumentach błędy w numerze rejestracyjnym, nie można uznać, że zachodzi identyczność pomiędzy pojazdem opisanym we wniosku a w dokumentach mających potwierdzać prawo jego własności.
W rezultacie zatem organ odwoławczy, przyjmując błędną wykładnie § 4 ust. 1 rozporządzenia nie dokonał ustaleń niezbędnych do załatwienia sprawy, co mogło mieć wpływ na jej wynik (naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.).
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględniając przedstawione wyżej uwagi, organ dokona weryfikacji załączonych przez Skarżącą do wniosku dokumentów, w szczególności oceniając czy potwierdzają one prawo własności tego konkretnego pojazdu, który Skarżąca chce zarejestrować.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł), wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).