II SA/Bd 1157/04

II SA/Bd 1157/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Ireneusz Fornalik /sprawozdawca/
Marzenna Linska-Wawrzon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Sygn. powiązane
II GSK 148/05 - Wyrok NSA z 2005-09-27
I GSK 148/05 - Wyrok NSA z 2005-04-11
V SA 1227/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-10-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1982 nr 35 poz 230
art. 18 ust. 10 pkt 1a
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Info. o glosach
Sawuła Robert ZNSA 2006 nr 4-5 str. 194
Tezy
Wykładnia celowościowa, logiczna, a także gramatyczna przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. 2002 nr 147 poz. 1231 ze zm./ prowadzi do wniosku, że ustawodawca, mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi, zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, miał na myśli nie jednorazowe działanie i to jeszcze niezawinione, a więc sporadyczny przypadek, ale powtarzające się zdarzenia. Powołanie się przez organ na obiektywne zdarzenie sprzedaży jednorazowej alkoholu osobie nieletniej, potwierdzeniem czego jest treść orzeczenia Sądu karnego, nie wystarcza jeszcze do pełnego uzasadnienia rozstrzygnięcia o cofnięciu koncesji na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 cyt. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Asesor WSA Grzegorz Saniewski Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni "S." w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] 2004 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [..] na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, ze zmianami ) orzekł o cofnięciu z dniem [...] 2004 r. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wydanego GS "S" Z. sklep spożywczo – przemysłowy w miejscowości S., określonego decyzją nr [...] z dnia [...] 2003 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż Sąd Rejonowy w A. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] 2004 r., sygn. akt [...] uznał Elżbietę W. za winną popełnienia występku sprzedaży napojów alkoholowych osobie nieletniej w sklepie spożywczo – przemysłowym w miejscowości S. należącym do Spółdzielni "S." w Z., który to czyn stanowi naruszenie przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 a cytowanej ustawy.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółdzielnia "S." w Z. podnosząc, że w przedmiotowej sprawie fakt sprzedaży alkoholu osobie nieletniej był przypadkiem jednostkowym, a z treści zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza uzasadnienia wynika, iż sprzedaż alkoholu miała miejsce wielokrotnie a tym samym zastosowana sankcja jest zbyt dotkliwa.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, podnosząc nadto, iż zawarty w odwołaniu argument, że sprzedaż osobie nieletniej jest pierwszym i jedynym przypadkiem nie może zasługiwać na uwzględnienie, bowiem ewidentnym jest naruszenie zasady sprzedaży napojów alkoholowych, stanowiącym podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła [...] Spółdzielnia "S." w Z. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając obrazę art. 6 k.p.a. i art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W przepisie tym zdaniem skarżącej nie chodzi o jednorazowe działanie i to niezawinione, a więc sporadyczny przypadek, ale o powtarzające się działania, za czym przemawia zarówno wykładnia semantyczna jak i logiczna interpretacja, gdyż sankcja w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest zbyt surowa i niewspółmierna do czynu w związku z jednorazową sprzedażą alkoholu nieletniemu skutkującą cofnięciem pozwolenia na sprzedaż alkoholu. Użyte sformułowanie "nieprzestrzeganie" oznacza powtarzające się zdarzenia, a nie jednorazowe działanie.
Ponadto organ koncesyjny nie ustosunkował się do stanowiska Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w kontekście zaistniałego stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżąca nie podnosi faktów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, uznając zarzuty zawarte w skardze za niezrozumiałe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że podstawą prawną podjętej przez organ koncesyjny decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu stanowił przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, ze zmianami ).
Zgodnie z treścią cytowanego wyżej przepisu, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku nieprzestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.
Stan prawny przedstawiony wyżej jest w zasadzie niekwestionowany, natomiast wykładnia powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy dokonana przez organ i zastosowana do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, może budzić wątpliwości i zastrzeżenia.
Faktowi jednorazowej sprzedaży piwa osobie, która nie miała ukończonych 18 lat w sklepie w miejscowości S. należącym do Spółdzielni "S". w Z. nie zaprzecza skarżąca.
Zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje zatem do rozważenia czy powyższy stan faktyczny wypełnił przesłanki z art. 18 ust. 10 pkt 1 a ustawy, a mianowicie - nieprzestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi, zawartymi w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim.
Nie budzi wątpliwości, że nawet jednorazowa sprzedaż napojów alkoholowych nieletniemu stanowi naruszenie zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, nie mniej należy odnieść to do oceny, czy takie zdarzenie wypełnia już wszystkie przesłanki z art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy i powinna spowodować obligatoryjne cofnięcie koncesji to - zdaniem Sądu - nie jest pewne. Obligatoryjność cofnięcia koncesji wyrażona w tym przepisie przez użycie sformułowania "cofa się" a nie jak w przypadku fakultatywność ustawodawca używa słowa "może" cofnąć oznacza jedynie to, że w przypadku stwierdzenia spełnienia wszystkich przesłanek z tego przepisu, organ winien podjąć decyzję o cofnięciu zezwolenia.
Wykładnia celowościowa, logiczna, a także gramatyczna przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzi do wniosku, że ustawodawca, mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, miał na myśli nie jednorazowe działanie i to jeszcze niezawinione, a więc sporadyczny przypadek, ale powtarzające się zdarzenia.
Trudno się zgodzić z dokonaną przez organ koncesyjny wykładnią semantyczną powyższego przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy, a w szczególności słowa "nieprzestrzeganie" użytego w tym przepisie, że oznacza ono nawet jednorazowe działanie polegające w tym przypadku na jednorazowym fakcie sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, a nie powtarzające się działanie. Logiczna interpretacja przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy wskazuje, że ustawodawca nie mógł przewidzieć tak dotkliwej i surowej sankcji w postaci cofnięcia pozwolenia na sprzedaż alkoholu za jednorazową sprzedaż alkoholu nieletniemu. Byłaby to sankcja nieadekwatna i niewspółmierna do czynu.
Ponadto przez sprzedaż alkoholu nieletniemu należy rozumieć świadomą sprzedaż alkoholu nieletniemu.
W sprawie niniejszej nie zostało ustalone czy ekspedientka wiedziała, że sprzedaje alkohol nieletniemu lub aby miała podejrzenie, że klient jest nieletni (pismo Ewy W. z dnia [...] 2004 r.)
Okoliczności przedmiotowej sprzedaży piwa osobie nieletniej podane przez skarżącą wskazujące na niezawinione działanie sprzedawcy, nie zostały podważone w rozstrzygnięciu.
Powołanie się przez organ na obiektywne zdarzenie sprzedaży jednorazowej alkoholu osobie nieletniej, potwierdzeniem czego jest treść orzeczenia Sądu karnego, nie wystarcza jeszcze do pełnego uzasadnienia rozstrzygnięcia o cofnięciu koncesji na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Za występek z art. 43 ust. 1 ustawy odpowiada osoba, która dokonała sprzedaży niewielkiej ilości napojów alkoholowych.
Dlatego też poza stwierdzeniem naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy - Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ koncesyjny rozważy wszechstronnie wszelkie okoliczności towarzyszące zdarzeniu, które ją wywołało, a mianowicie jednorazowej sprzedaży alkoholu nieletniemu i odpowiedzialności skarżących z tego tytułu.
Należy przy tym mieć na uwadze, że skarżący ponosić mogą odpowiedzialność jedynie z tytułu nadzoru nad podległymi pracownikami i w przypadku wykazania im zaniedbań w doborze odpowiednich pracowników w przygotowaniu ich do wykonywania obowiązków sprzedawcy, a w szczególności przestrzegania warunków i zasad sprzedaży alkoholu zawartych w ustawie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz orzekł zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.