IV SA 2082/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęoknagranica działkipostępowanie administracyjneuchylenie decyzjikontrola legalności

WSA w Warszawie uchylił decyzje nakazujące likwidację 4 okien w budynku mieszkalnym, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły prawidłowego postępowania wyjaśniającego legalność całego obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz likwidacji 4 okien w budynku mieszkalnym wybudowanym bez pozwolenia na budowę w latach 1973-1982. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 kpa) przez organy niższych instancji. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób należyty, nie oceniły legalności całego obiektu budowlanego i błędnie zastosowały podstawę prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą likwidację 4 okien w budynku mieszkalnym. Budynek został wybudowany w latach 1973-1982 bez wymaganego pozwolenia na budowę i posadowiony w granicy działki sąsiedniej. Sąd uznał skargę za zasadną, choć z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Stwierdzono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 kpa, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego powinny ocenić legalność całego obiektu budowlanego, a nie tylko samych okien, oraz prawidłowo zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., w tym art. 40, nakazując wykonanie niezbędnych zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi na powyższe uchybienia, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały przepisy, w szczególności art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego, i nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego legalność całego obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy powinny ocenić legalność całego obiektu budowlanego, a nie tylko okien, oraz zastosować art. 40 Prawa budowlanego, nakazując wykonanie zmian w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zamiast orzekać o likwidacji okien na podstawie art. 37 ust. 2.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 37 § 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 40

Ustawa Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1c

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska § w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa) poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Błędne zastosowanie podstawy prawnej (art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego) i brak oceny legalności całego obiektu budowlanego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca stanu technicznego budynku i groźby katastrofy budowlanej (nie była główną podstawą uchylenia decyzji).

Godne uwagi sformułowania

Sąd kontroluje jedynie legalność zaskarżonych decyzji, oceniając jej zgodność z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ powinien ocenić legalność całego obiektu budowlanego. Decyzje mają de facto na celu doprowadzenie budynku inwestorów do stanu zgodnego z prawem, mimo błędnie wskazanej podstawy prawnej.

Skład orzekający

Bożena Więch-Baranowska

przewodniczący

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

sprawozdawca

Halina Kuśmirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących samowoli budowlanej, obowiązków organów w postępowaniu administracyjnym oraz kontroli legalności decyzji przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy bez pozwolenia na budowę i interpretacji przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy nadzoru budowlanego i podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego oraz stosowania właściwych przepisów prawa.

Błędy proceduralne organów budowlanych mogą prowadzić do uchylenia decyzji nakazujących likwidację samowoli budowlanej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2082/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska /przewodniczący/
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /sprawozdawca/
Halina Kuśmirek
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji 4 okien w budynku mieszkalnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. i H. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nakazującej H. i H. Popis likwidację 4 okien w budynku mieszkalnym wybudowanym na działce przy ul. [...] we wsi [...] gm. [...],
- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji ustalił, iż H. i H. P. w latach 1973-1982 bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudowali na swojej działce budynek mieszkalny usytuowany w granicy z sąsiednią działką. W ścianie budynku postawionej w granicy znajdują się cztery okna, co jest sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki.
W związku z tym nakazano inwestorom na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. likwidację 4 okien znajdujących się w ścianie szczytowej. W ocenie organu odwoławczego, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jest prawidłowa, oparta została o właściwą podstawę prawną i nie ma podstaw do jej uchylenia.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji wniósł H. B., domagając się jej uchylenia i wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, stojącego w granicy z jego działką.
Zarzucił organowi naruszenie art. 7 kpa przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie określenie stanu technicznego budynku. Wskazał, że budynek sąsiadów jest w bardzo złym stanie technicznym, co grozi katastrofą budowlaną, której skutki doznaje on i jego rodzina.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, oceniając jej zgodność z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego.
Stosownie zaś do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę ze względu na inne uchybienia niż podniesione przez stronę skarżącą.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i 77 kpa.
Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązkiem organu wynikającym z tego przepisu, w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek, jest dokładne ustalenie treści oraz zakresu wniosku strony, kierowanego do organu administracji. Treść tego żądania wyznacza bowiem rodzaj sprawy, będącej przedmiotem postępowania oraz stosowne przepisy prawa materialnego lub procesowego, które mają znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego.
W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego wszczął na wniosek H. B. postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej na działce przy ul. [...] we wsi [...] gm. [...].
W dniu [...].01.2003 r. przeprowadzono wizję w czasie której inwestorzy przyznali, iż budynek wznieśli bez uzyskania pozwolenia na budowę w latach 1973-1982. Ustalono nadto, że budynek posadowiony jest w granicy z działką sąsiada a w ścianie szczytowej znajdują się cztery okna. W związku z tymi ustaleniami organ nie mógł prowadzić postępowania tylko w stosunku do okien w ścianie szczytowej budynku i tylko w tym zakresie wydać decyzję. Organ powinien ocenić legalność całego obiektu budowlanego.
Jako podstawę prawną swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r., który daje organowi możliwość orzeczenia przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 tego artykułu.
Orzekając na tej podstawie likwidacje czterech okien znajdujących się w ścianie szczytowej budynku organ bezzasadnie przyjął, iż przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Obowiązkiem organu po bezspornym stwierdzeniu, iż obiekt został wybudowany w latach 1973-1982 było ustalenie czy wybudowany został na terenie przeznaczonym na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Takimi przepisami w odniesieniu do konkretnych terenów są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a także ustalenie czy nie stwarza on niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Ustalając, iż zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. organ powinien wydać decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 Prawa budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie wydane decyzje mają de facto na celu doprowadzenie budynku inwestorów do stanu zgodnego z prawem, co wynika z ich uzasadnienia, mimo błędnie wskazanej podstawy prawnej. Nie zostały one jednak poprzedzone przeprowadzeniem postępowania administracyjnego, które wykazałoby, w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego.
Powyższe uchybienia dają podstawę do uznania, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i bez pełnej prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI