II SA/Bd 1138/04

II SA/Bd 1138/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka /sprawozdawca/
Krzysztof Gruszecki /przewodniczący/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1995 nr 1 poz 1
art. 18 ust. 4b, a
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu pożyczki z Funduszu Pracy oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Bd 1138/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. n/Wisłą, działając z upoważnienia Starosty Ś. odmówił M. D. umorzenia zadłużenia z tytułu pożyczki z Funduszu Pracy. Organ za podstawę prawną decyzji wskazał przepis art. 18 ust. 4 a, art. 18 ust. 4 b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej Kpa ( t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), w związku z art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm. )
W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, iż M. D., prowadząca działalność gospodarczą, w dniu 29 września 2000 r. zaciągnęła z Funduszu Pracy pożyczkę Nr [...] w wysokości 60.000 zł. na utworzenie dwóch miejsc pracy i zatrudnienie bezrobotnych.
Spłatę pożyczki poręczyli trzej żyranci: M. D., W. K. oraz T. R.. Pożyczka, zgodnie z umową miała być spłacona w 10 ratach do dnia 15 kwietnia 2003r. Z uwagi na zaprzestanie przez pożyczkobiorcę spłaty udzielonej pożyczki , Powiatowy Urząd Pracy w Ś. wypowiedział umowę pożyczki i wezwał do spłaty zadłużenia. A następnie po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, organ wniósł pozew do Sądu Rejonowego w Ś. o zasądzenie należnej kwoty (55.733,10 zł ) od pożyczkobiorczyni oraz trzech poręczycieli. Po uprawomocnieniu się wydanego przez Sąd Rejonowy nakazu zapłaty, organ wystąpił do właściwego miejscowo komornika o wyegzekwowanie należności na rzecz Funduszu Pracy.
Wówczas M. D. w dniu 24 maja 2005r. wystąpiła do organu I instancji z
wnioskiem o umorzenie w całości zadłużenia, z tytułu zaciągniętej z Funduszu Pracy pożyczki. Wniosek uzasadniła kłopotami finansowymi spowodowanymi włamaniami do prowadzonych przez nią sklepów. Pracownikom organu I instancji zarzuciła przewlekłość postępowania oraz brak dobrej woli.
Po rozpatrzeniu wniosku organ uznał, że roszczenie jest bezsporne. Organ w odpowiedzi na zarzut przewlekłości postępowania oświadczył, iż jest ona spowodowana podważeniem przez jednego z żyrantów autentyczności, złożonego przez siebie podpisu na umowie poręczenia.
Organ wskazał, iż kwestię umorzenia reguluje przepis art. 18ust. 4 b cyt. ustawy, w myśl którego decyzję o umorzeniu zadłużenia, wydaje się po zaciągnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia, w przypadku gdy:
w wyniku postępowania administracyjnego lub na podstawie okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie ma majątku z którego można dochodzić spłaty;
w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby na jego utrzymaniu będą
pozbawione środków do życia;
pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku;
wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności;
za umorzeniem przemawiają względy gospodarcze.
Organ podkreślił, iż w tej sprawie ma do czynienia z sytuacją, gdy za spłatę odpowiada więcej niż jeden dłużnik z uwagi na trzech poręczycieli i umorzenie jest możliwe, tylko wtedy, gdy wyżej wskazane okoliczności będą miały zastosowanie do wszystkich zobowiązanych.
W odwołaniu od decyzji M. D. wniosła o wydanie pozytywnej dla niej decyzji a organowi zarzuciła przewlekłość postępowania oraz to, że stan zadłużenia nie wykazuje spłat dokonanych przez poręczycieli. Jednocześnie wniosła o zabezpieczenie dokumentów sprawy w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś., oraz o przeprowadzenie kontroli i konfrontacji. Do pisma strona załączyła plik pism, które jej zdaniem powinny podlegać wykorzystaniu.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] stwierdził, iż nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia i decyzją z dnia [...] 2004r. [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał art. 18 ust. 4 b cyt. wyżej ustawy wskazując, iż umorzenie ma charakter fakultatywny, co oznacza, że organ może umorzyć zadłużenie jedynie wówczas, gdy zostaną przez wszystkich zobowiązanych spełnione przesłanki, pozwalające na takie rozstrzygnięcie.
Ponadto organ podkreślił, iż przy wydawaniu decyzji organ musi kierować się słusznym interesem stron jak i interesem publicznym. Decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy, co zdaniem organu nie oznacza dowolności. Interes publiczny z kolei narzuca organom decydującym o finansach publicznych konieczność gospodarowania finansami w sposób celowy i oszczędny.
Zdaniem Wojewody decyzja I instancji jest prawidłowa, gdyż nie przekroczono ram uznania administracyjnego . Wojewoda wskazał, że Starosta przed jej wydaniem zasięgnął opinii powiatowej rady zatrudnienia i otrzymał opinię negatywną w stosunku do wniosku o umorzenie. Organ wziął pod uwagę sytuacje pożyczkobiorcy i wszystkich zobowiązanych. Dodatkowo organ wskazał, iż w sprawie ma zastosowanie przepis art. 876 § 1 Kodeksu cywilnego a poręczyciele zagwarantowali, iż w wypadku, gdy pożyczka nie zostanie spłacona przez M. D., to oni wykonają za nią zobowiązanie.
Organ uznał, ze w tej sytuacji Starosta ma prawo żądać spłaty również od poręczycieli. Organ podniósł, iż odpowiedzialność solidarna poręczyciela oznacza, że organ ma prawo żądać spłaty również od niego, według swego uznania, uwzględniając sytuację majątkową zobowiązanego. Zdaniem organu odwoławczego wszyscy trzej poręczyciele mają stałe źródło dochodu i tak : T. R. - pracuje w Komendzie Powiatowej Policji w N., W. K. - Komenda Powiatowej Policji w Ś. a M. D. jest na emeryturze.
Powyższą decyzję zaskarżył M. D., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wydanej decyzji zarzucił, iż jest niezgodna z zasadami obiektywizmu i rzetelności. Zdaniem skarżącego organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego dość wnikliwie, gdyż nie ustalił jego faktycznej sytuacji
majątkowej. Skarżący zarzucił, iż organ zataił fakt, iż z jego emerytury potrącane są alimenty zasądzone na jego dwóch małoletnich synów, w wyniku czego pozostaje mu na życie i opłaty kwota 650 zł. Skarżący dodatkowo powołał się na swój zły stan zdrowia, wymagający stałego leczenia i opłacania lekarzy oraz wykupu leków. Jednocześnie skarżący wskazał, że ciąży na nim dodatkowe zobowiązanie wobec Banku Spółdzielczego w N. w wysokości 540 tys. zł., które z powodu braku spłat nadal wzrasta i pogarsza jego i tak złą sytuację materialną.
M. D. wskazał, iż za zgodą stron, zobowiązanie M. D. zostało przejęte przez K. D. w dniu 5 marca 2003r., co jego zdaniem ma znaczenie w sprawie a zostało pominięte przez organy. Skarżący do skargi załączył: odcinek przekazu rentownego za październik 2004r. na kwotą 658,94 zł.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł, o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności. Oznacza to, że do sądów administracyjnych należy ocena czy rozstrzygnięcie administracji publicznej zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Przy czym Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu jest kwestia odmowy umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu zaciągniętej w roku 2002 i nie spłaconej pożyczki przez M. D. Jak wynika z akt sprawy poręczycielami byli skarżący M. D. oraz W. K. i T. R. Poręczając pożyczkę M. D. żyranci wzięli na siebie obowiązek spłaty, w sytuacji gdy pożyczająca jej nie spłaci. Zatem organ prawidłowo określił krąg zobowiązanych do czterech osób.
Zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 4 a starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli:
w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności;
w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania;
pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;
wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności;
przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.
Umorzenie jest więc dokonywane w ramach uznania administracyjnego. Uznanie nie oznacza nieskrępowanej dowolności przy orzekaniu, gdyż organ może umorzyć zadłużenie tylko w ściśle określonych warunkach, kierując się słusznym interesem strony ale i interesem publicznym, przy czym wszystkie przesłanki przemawiające za umorzeniem muszą mieć zastosowanie do wszystkich zobowiązanych.
Uznanie to ograniczone jest przepisami art. 18 ust. 4 b, w myśl którego umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych.
Z uwagi na fakt, że wyżej wymienione przesłanki nie zachodzą co do wszystkich zobowiązanych organ nie mógł zastosować w sprawie umorzenia, gdyż możliwość taka została wyłączona.
Zarzuty skarżącego nie mogą być brane pod uwagę na tym etapie postępowania. Odpowiedzialność solidarna, poręczenie, przejęcie długu to instytucje prawa cywilnego i tylko jemu podlegające. Należy zauważyć, że do organu egzekucyjnego należeć będzie wybór co do osoby, od której należność będzie egzekwowana.
Rola Sądu w niniejszej sprawie koncentrowała się wyłącznie na ocenie czy decyzja organów w przedmiocie odmowy umorzenia długu została podjęta zgodnie z prawem. W związku z czym należy stwierdzić, iż organy administracyjne obu instancji nie naruszyły prawa ani materialnego ani w zakresie procedury.
To, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna na tym etapie rozstrzygania kwestii umorzenia długu, nie ma tu znaczenia, gdyż pozostali zobowiązani jak wykazało postępowanie wyjaśniające, mają stałe źródło dochodu. Zatem skoro pozostali zobowiązani mają dochód stały to organ nie mógł zastosować instytucji umorzenia w stosunku do wszystkich zobowiązanych.
Mając powyższe na względzie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.