II SA/Bd 1134/23

II SA/Bd 1134/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Janiszewska - Ziołek
Mariusz Pawełczak
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1918/24 - Wyrok NSA z 2025-08-06
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 67 ustawy Prawo budowlane
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 67 ust.1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) nakazał K. P.:
1. dokonać w nieprzekraczalnym terminie do [...] września 2023 rozbiórki budynku stodoły o wymiarach 16,11 x 10,00 [m] konstrukcji drewnianej, znajdującego się na terenie działki o nr ewid.[...], przy granicy z działką sąsiednią o nr ewid.[...] w T. przy ul. [...], a do rozbiórki należy przystąpić nie później niż do [...] czerwca 2023 r.
2. uporządkować teren po rozbiórce i powiadomić organ nadzoru budowlanego o wykonaniu rozbiórki.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. P. (dalej jako: "skarżący"), wnosząc jednocześnie o wydanie decyzji o nakazie odrestaurowania i odbudowy nielegalnie rozebranego budynku, zakazie działań skutkujących naruszaniem jego prawa posiadania, nakazie rozbiórki dwóch okien samowolnie wstawionych na granicy w budynku stodoły, przywracając do zgodnego z prawem stan poprzedni budynku stodoły.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB") decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonych terminów wykonania nakazanego obowiązku i w tym zakresie wyznaczył: termin rozpoczęcia rozbiórki budynku stodoły od siódmego tygodnia, licząc od dnia doręczenia rozbiórki oraz termin zakończenia rozbiórki budynku do dwudziestego piątego tygodnia, licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki. W pozostałym zaś zakresie zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB wskazał, że z akt sprawy wynika, że organ I instancji przeprowadził w dniu [...].04.2023 r. kontrolę budynku gospodarczego stodoły, podczas której stwierdził, że obiekt znajduje się w złym stanie technicznym (uległ częściowemu zawaleniu). Zły stan przedmiotowego budynku potwierdza także przedłożona przez K. P. ekspertyza techniczna z dnia [...].10.2022 r. (stanowiąca część dokumentacji projektowej dla wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę). Autorzy opracowania określili jej stan, na kilka miesięcy przed częściowym zawaleniem, jako zagrażający życiu i bezpieczeństwu osób postronnych. Wskazali także m.in., że pokrycie dachu z dachówki cementowej – dach nieszczelny, wykazuje przecieki, dachówki zwietrzałe od działania warunków atmosferycznych, porośnięte mchem – stan techniczny zły. Z uwagi na powyższe zalecono rozbiórkę obiektu. WINB dodał, że pełnomocnik K. P. na rozprawie przedłożył postanowienie K.-P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. nr [...]
z dnia [...].12.2022 r., [...], którym uzgodnił inwestycję polegającą na rozbiórce przedmiotowego budynku gospodarczego.
WINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowania w trybie art. 67 ustawy Prawo budowlane, stosując przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowych lub niewykończonych obiektów budowlanych, na skutek czego nałożył na właściciela obiektu obowiązek rozebrania budynku stodoły.
W ocenie WINB, organ I instancji naruszył natomiast § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, określając termin przystąpienia do rozbiórki i termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu. Kwestionowana decyzja PINB została doręczona zobowiązanemu do rozebrania obiektu w dniu [...].05.2023 r., a szósty tydzień terminu wskazanego w § 7 ust. 1 upływał w dniu [...].07.2023 r. Oznacza to, że PINB błędnie wskazał, że do rozbiórki należy przystąpić nie później niż od [...] czerwca 2023 r.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego, organ odwoławczy wskazał, że właścicielem obiektu jest K. P. i to do niego został w związku z tym skierowany obowiązek rozbiórki. Ewentualne roszczenia powstałe na skutek skrócenia, okresu użytkowania budynku z uwagi na nałożony nakaz jego rozbiórki pozostają poza właściwością organu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję M. P. zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy budynek położony przy ul. [...] w T. (stodoła), był użytkowany przez skarżącego (skarżący przechowywał tam meble), ponadto stodoła posiadała wspólną ścianę z "przybudówką", którą skarżący użytkuje; stodoła była użytkowana też przez K. P. (w części budynku hodował kury, w innej zaś przechowywał rzeczy związane z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą) – skutkiem czego nie zachodzą wszystkie przesłanki z art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane;
b) art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy z ekspertyzy technicznej załączonej przez K. P. do akt sprawy wynika, że fundamenty były w stanie zadawalającym, ściany posiadały stan techniczny dostateczny, więźba dachowa – stan techniczny dostateczny, jej pokrycie – stan zły, stolarka – stan techniczny dostateczny, posadzki – zły stan techniczny; w skutek czego brak jest przesłanek do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, w sytuacji gdy stan faktyczny wskazuje, że można dokonać naprawy budynku;
c) art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z akt administracyjnych, w tym z ekspertyzy wynika jednoznacznie, że sporna stodoła w dniu złożenia wniosku o rozbiórkę była w stanie technicznym umożliwiającym wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości budynku, bowiem obiekt ten nadawał się do remontu, który K. P. z uwagi na prawo nieodpłatnego użytkowania przez skarżącego spornej nieruchomości, winien był dokonać, a którego zaniechał;
2. naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym zaniechanie ustalenia, że budynek był użytkowany przez skarżącego i K. P., nadto że budynek posiadał wspólną ścianę z "dobudówką" wykonaną przez skarżącego;
b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w części, podczas gdy zachodziła podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę przedmiotowych decyzji stanowił przepis art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Jak wskazuje się w orzecznictwie warunkiem zastosowania powyższego przepisu jest ustalenie, że obiekt budowlany jest obiektem niewykończonym lub nieużytkowanym oraz, że obiekt ten nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.
Organ swoje ustalenia co do zaistnienia podstaw do zastosowania w sprawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oparł na wynikach kontroli stanu technicznego budynku z [...] kwietnia 2023 r.; ekspertyzie technicznej przedłożonej przez właściciela budynku, stanowiącej załącznik do dokumentacji projektowej z [...].10.2022 r. (dotyczącej projektu rozbiórki budynku), a także informacjach uzyskanych w toku rozprawy administracyjnej.
Skarżący kwestionuje ustalenia organu zarówno w zakresie uznania przedmiotowego budynku za nieużytkowany jak tego, że budynek nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Skarżący zarzucił przy tym organowi, że nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa co do tego czy można dokonać naprawy stodoły lub odbudowy.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że dokumentacja, na której oparł się organ administracji w sposób jednoznaczny wskazuje na zły stan techniczny budynku, grożący jego zawaleniem, dlatego wbrew twierdzeniom skarżącego, nie istniała konieczność powoływania biegłego do wydania opinii o stanie technicznym budynku. Należy też mieć na uwadze, że inspektorzy nadzoru budowlanego dysponują wymaganą wiedzą fachową pozwalającą im na ocenę stanu technicznego budynku w oparciu o dokonane oględziny i uzyskaną dokumentację.
W protokole kontroli przeprowadzonej przez inspektora nadzoru budowlanego wskazano, że widoczne jest znaczne zużycie konstrukcji drewnianej ścian, są wyboczenia, ubytki ścian, korozja mikrobiologiczna, część ścian uległa całkowitemu zawaleniu. Konstrukcja dachu nosi ślady znacznego zużycia. Widoczne są ugięcia krokwi wynikające z przekroczenia stanu nośności. Widoczne są również uszkodzenia mikrobiologiczne konstrukcji dachowej oraz liczne ubytki pokrycia dachowego, pozostałe dachówki w znacznej części są obluzowane, grożące odpadnięciem z konstrukcji dachowej. Część dachu w której doszło najprawdopodobniej do przekroczenia nośności uległa zawaleniu na powierzchni ok 5,79 x 10 [m].
Stwierdzić należy również, że nietrafnie skarżący powołuje się na ekspertyzę techniczną budynku z [...] października 2022 r., jako mającą wskazywać na możliwość dokonania naprawy budynku. Po pierwsze, zwrócić należy uwagę, że ekspertyza ta powstała ponad pięć miesięcy przed zawaleniem budynku. W ówczesnym stanie stan pokrycia więźby dachowej, jak i stan posadzki był zły. Stan ściany, konstrukcji więźby dachowej i stolarki oceniono co prawda na dostateczny, a stan fundamentów na zadawalający, jednakże nie zmienia to faktu, że zdaniem osoby sporządzającej ekspertyzę, generalny stan całego budynku był technicznie zły. We wnioskach końcowych stwierdza się też, że budynek nie nadaje się do remontu, a dalsza jego eksploatacja zagraża życiu i bezpieczeństwu osób postronnych. W ciągu pięciu miesięcy od sporządzenia omawianej ekspertyzy stan techniczny budynku uległ niewątpliwie dalszemu pogorszeniu, skutkiem czego było zawalenie części stodoły.
Dodać należy przy tym, że organ nie miał podstaw do przyjęcia, że do zawalenia stodoły doszło w wyniku ingerencji K. P. w stan budynku. Jak wynika bowiem z informacji z dnia [...].03.2023 r. uzyskanej w Komendy Powiatowej P., w toku interwencji dokonanej w dniu [...].03.2023 r., policjanci przybyli na miejsce częściowego zawalenia budynku, nie stwierdzili by do uszkodzenia budynku doszło wskutek celowego działania.
W świetle powyższego, organ dysponował dokumentacją potwierdzającą nie tylko zły stan techniczny budynku, ale wskazującą na jego stałe pogarszanie i na istniejące w związku z tym zagrożenie dla bezpieczeństwa osób i mienia. Skarżący zaś nie przedłożył żadnego dowodu mogącego skutecznie podważyć ustalenia organu.
Dodać należy, że poza złym stanem technicznym budynku istotne jest również, to że właściciel budynku, nie chce go odbudowywać. Zwracając uwagę nie tylko na zły stan techniczny budynku i jego wiek (budynek wybudowany w 1947 r.), ale także na koszty podjęcia się takich robót budowlanych.
Podnieść należy w związku z tym, że w orzecznictwie wskazuje się, że zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (por. wyroki NSA z 08.04.2009r., sygn. akt II OSK 515/08 oraz z 11.09.2013 r., sygn. akt II OSK 890/12).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zebrany przez organ materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.
Odnosząc się natomiast do kwestii uznania budynku za nieużytkowany, zwrócić należy uwagę, że skarżący podważając w tym zakresie ustalenia organu odwołuje się do okoliczności z okresu poprzedzającego częściowe zawalenie się budynku. Wskazuje on, że K. P. do dnia [...] marca 2023 r. w części stodoły hodował kury, a w innej przechowywał przedmioty związane z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą – warsztat samochodowy. Skarżący zaś do czasu zniszczenia stodoły przechowywał w niej meble. Już z samej argumentacji skarżącego wynika, że po częściowym zawaleniu stodoły dalsze użytkowanie budynku stało się niemożliwe. Na to, że budynek nie nadaje się do dalszego użytkowania wskazuje stan techniczny budynku, opisany w protokole kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego.
Skarżący błędnie utożsamia ponadto użytkowanie budynku przylegającego do stodoły (określonego przez skarżącego jako "przybudówka"), z użytkowaniem samej stodoły. Jak sam wskazuje skarżący, są to dwa różne obiekty budowlane. Przy ocenie istnienia przesłanek określonych w art. 67 ustawy Prawo budowlane, nie może mieć więc znaczenia fakt, że obiekt budowlany przylegający do budynku będącego przedmiotem sprawy jest użytkowany.
Dodać należy, że na rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie nie mógł mieć wpływu fakt, że skarżącemu na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] maja 1997 r. przysługiwało nieodpłatne prawo użytkowania części przedmiotowego budynku.
Reasumując należy stwierdzić, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadniał wydanie na podstawie art. 67 ust. 1 u.p.b. nakazu rozbiórki nieużytkowanego budynku stodoły wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce. Postępowanie poprzedzające to rozstrzygnięcie prowadzone było w sposób zgodny z wymogami określonymi w k.p.a. jak i przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.