II SA/BD 1117/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2021-02-16
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiodszkodowanieograniczenie korzystanialinia elektroenergetycznaoperat szacunkowyrzeczoznawca majątkowysąd administracyjnyinwestycjawłasność

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela nieruchomości na decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za szkody powstałe wskutek ograniczenia korzystania z nieruchomości pod inwestycję elektroenergetyczną, uznając operat szacunkowy za prawidłowy.

Skarżący B. K. domagał się wyższego odszkodowania za ograniczenie korzystania z jego nieruchomości pod linię elektroenergetyczną, kwestionując operat szacunkowy dotyczący wyceny szkód. Zarzucał błędy w ustaleniu współczynników SL i SB oraz powierzchni zajęcia nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając operat za prawidłowy formalnie i merytorycznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty skarżącego dotyczące merytorycznej oceny operatu nie podlegają kontroli sądowej, a operat spełnia wymogi formalne.

Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za szkody powstałe wskutek ograniczenia korzystania z nieruchomości skarżącego pod inwestycję elektroenergetyczną (dwutorowa linia 400 kV). Skarżący domagał się wyższego odszkodowania, zarzucając błędy w operacie szacunkowym, w szczególności dotyczące ustalenia współczynnika SL i powierzchni zajęcia nieruchomości. Wojewoda uznał operat za prawidłowy, podkreślając, że organ administracyjny bada jedynie formalną poprawność operatu, a nie jego merytoryczną zasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd stwierdził, że zarzuty skarżącego dotyczące merytorycznych założeń operatu, takich jak wybór współczynników czy techniki szacowania, nie podlegają kontroli sądowej. Sąd podkreślił, że ocena operatu przez sąd i organ administracyjny ogranicza się do jego formalnej poprawności. Skarżący nie przedstawił kontroperatu ani nie skorzystał z możliwości oceny operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców. Sąd uznał, że operat spełnia wymogi formalne, a zarzuty dotyczące błędnego ustalenia powierzchni zajęcia nieruchomości również nie znalazły potwierdzenia, gdyż rzeczoznawca dokonał oględzin i ustalił powierzchnię na podstawie pomiaru, a skarżący nie przedstawił dowodów na inną powierzchnię. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące merytorycznych założeń operatu, takich jak wybór współczynników czy techniki szacowania, nie podlegają kontroli sądowej. Kontrola sądu ogranicza się do oceny formalnej poprawności operatu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ocena operatu szacunkowego przez organ administracyjny i sąd ogranicza się do jego formalnej poprawności, spójności i logiki. Merytoryczne ustalenia z niego wynikające mogą być kwestionowane jedynie poprzez przedstawienie równoważnego dowodu specjalistycznego (kontroperatu) lub w trybie przewidzianym w przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.g.n. art. 124 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 128 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 130 § ust. 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 132 § ust. 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 156 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 152 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 154 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 157

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

rozporządzenie art. 43 § ust. 1 i 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

rozporządzenie art. 43 § ust. 3 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

rozporządzenie art. 56 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1 zdanie drugie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15 zzs? § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Operat szacunkowy spełnia wymogi formalne i nie zawiera niejasności. Zarzuty dotyczące merytorycznej oceny operatu nie podlegają kontroli sądowej. Brak obowiązku powołania kolejnego biegłego, gdy strona nie przedstawiła kontroperatu. Wpis w KW nie stanowi samodzielnej podstawy do uwzględnienia go jako czynnika kształtującego wartość, jeśli został skonsumowany przez realizację inwestycji. Powierzchnia zajęcia nieruchomości została ustalona prawidłowo na podstawie oględzin. Organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniu współczynnika SL. Błędne ustalenie powierzchni podstawy słupa. Nieuwzględnienie wpisu w księdze wieczystej o ograniczeniu rozporządzenia nieruchomością. Niewłaściwe ustalenie wartości współczynnika SL na 0. Brak powołania nowego biegłego przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

osąd nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi kontrola operatu szacunkowego przez organ administracyjny (i sąd administracyjny) ogranicza się do oceny tego operatu pod względem formalnym merytoryczne ustalenia z niego wynikające mogą być zaś kwestionowane jedynie w drodze przedstawienia równoważnego pod względem specjalistycznym dowodu (kontroperatu) nie można także przyjąć, że obowiązek taki obciąża każdorazowo organ, w sytuacji gdy strona kwestionuje operat, zwłaszcza nie przedkładając żadnego opracowania konkurencyjnego uszczerbek majątkowy (szkoda), jakiego doznaje właściciel na skutek ograniczenia jego prawa własności w trybie art. 124 u.g.n., jest wynikiem legalnego działania administracji

Skład orzekający

Joanna Brzezińska

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bortkiewicz

sędzia

Katarzyna Korycka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń kontroli sądowej nad operatami szacunkowymi w sprawach odszkodowawczych z tytułu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz obowiązków strony w kwestionowaniu tych operatów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych dotyczących odszkodowań za ograniczenie korzystania z nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami i roli operatów szacunkowych w tych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowań za ograniczenie korzystania z nieruchomości pod inwestycje, ale skupia się na proceduralnych aspektach oceny operatu szacunkowego, co jest bardziej interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Jak skutecznie kwestionować operat szacunkowy w sprawach o odszkodowanie za linie energetyczne?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Bd 1117/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 830/22 - Wyrok NSA z 2025-04-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 65
art. 130 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody powstałe wskutek ograniczenia korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...], Starosta Ś., na podstawie art. 124 ust. 3 w zw. z art. 128 ust. 4 i 132 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 – dalej "u.g.n."), ustalił na rzecz B. K. – właściciela nieruchomości nr [...], ob. T. , gmina N. (skarżącego) - odszkodowanie w kwocie [...]zł za szkody powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z części ww. nieruchomości w związku z inwestycją związaną z założeniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej (dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...]), zobowiązując jednocześnie inwestora (P. S.A. z siedzibą w K. , dalej "PSE S.A.") do zapłaty odszkodowania na rzecz skarżącego we wskazanym terminie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawą określenia wartości powstałej na nieruchomości szkody stanowił operat szacunkowy z [...] listopada 2019 r. sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę. Organ opisał zasady wyceny poniesionych szkód wynikające z przepisów powołanych jako podstawa prawna decyzji oraz z rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., nr 207, poz. 2109 – dalej "rozporządzenie"). Stwierdził, że sporządzony operat szacunkowy wskazuje prawidłowe wartości szkód spowodowanych budową opisanej inwestycji na przedmiotowej nieruchomości.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że zmniejszenie wartości nieruchomości w zw. z przeprowadzoną inwestycją opiewa na kwotę co najmniej [...] zł. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezkrytycznym przyjęciu sposobu wyliczenia odszkodowania przez rzeczoznawcę, który nieprawidłowo przyjął współczynnik SL (ze wzoru Sz=SL+(1-SL0)xSb) w wartości 0.2, zamiast 0,36, co skutkowało obniżeniem kwoty odszkodowania co najmniej o kwotę [...]zł. Wniósł o zmianę decyzji i ustalenie kwoty odszkodowania w wysokości [...] zł, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy Staroście do ponownego rozpoznania, a nadto przeprowadzenie dowodu z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego. Wskazał na konieczność weryfikacji wartości współczynników przyjętych do wzoru.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. znak [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy, treści art. 124 ust. 1 i 4, art. 128 ust. 4, art. 130, art. 134 i art. 154 u.g.n., przepisów rozporządzenia oraz odnośnego orzecznictwa, Wojewoda podkreślił, że wiadomości specjalne wynikające z operatu szacunkowego nie podlegają merytorycznej weryfikacji organu administracyjnego, a bada on tylko jego formalną prawidłowość. W ocenie organu odwoławczego przedstawiony operat pod względem jego formy, metody i techniki szacowania jest zgodny z przepisami prawa; jest zupełny i logicznie wskazuje poszczególne etapy wyceny. Organ szczegółowo opisał też założenia operatu szacunkowego, uznając za prawidłowe wynikające z niego wnioski. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii błędnego określenia współczynnika obniżenia wartości nieruchomości w strefie oddziaływania urządzenia na skutek jego lokalizacji (SL) organ przywołał za operatem, że został on określony na poziomie 0 z uwagi brak wpływu prawnej lokalizacji sieci infrastruktury technicznej na gruntach rolnych na ceny transakcyjne, co ostatecznie (po podstawieniu do wzoru Sz+SL+(1-SL)*SB) dało wynik współczynnika obniżenia wartości nieruchomości Sz = 0,2 (przy wartości SB = 0,2). Organ podkreślił, że skarżący nie zakwestionował ustaleń operatu w drodze przedstawionego przez siebie kontroperatu, nie przedstawił zwłaszcza źródła postulatu określenia współczynnika SL na poziomie 0,36. Wskazał też, że rzeczoznawca ustosunkował się do uwag skarżącego, potwierdzając stanowisko wynikające ze sporządzonego przezeń operatu.
B. K., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego z 2017 r. sporządzonego na okoliczność określenia wartości szkody lokalizacyjnej oraz składników wynagrodzenia na działce nr [...] za służebność przesyłu na potrzeby dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...]. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, zaniechanie dokonania wszelkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy i słusznego interesu skarżącego, którego prawo własności zostało istotnie ograniczone oraz dokonania błędnych ustaleń faktycznych skutkujących zaniżeniem odszkodowania, odnoszących się do:
- błędnego ustalenia, że w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości brak jest wpisów wpływających na wartość spornej wyceny, podczas gdy w treści rubryki 3.4 dokonane są wpisy o ograniczeniu rozporządzenia nieruchomością na rzecz PSE S.A., co zgodnie z § 43 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia winno znaleźć odzwierciedlenie w operacie szacunkowym,
- błędnego ustalenia powierzchni podstawy słupa posadowionego na działce nr [...] na podstawie danych literatury a nie dokumentacji inwestycyjnej lub pomiar bezpośredni w toku oględzin poprzez przyjęcie wartości 194,24 m˛, zamiast powierzchni faktycznej 257,9 m2, - błędnego uznania, że organ administracyjny prawidłowo ustalił i wyjaśnił wątpliwości dotyczące wartości współczynnika SL na wartość 0, podczas gdy z treści pisma wyjaśniającego wynika, iż rzeczoznawca omyłkowo podał wartość SB zamiast SL,
- błędnego ustalenia, że współczynnik obniżenia wartości nieruchomości SL w strefie oddziaływania urządzenia przesyłowego (24 576 m˛) winien wynosić 0, albowiem w związku z prawnym posadowieniem urządzeń nie zmniejszyła się wartość nieruchomości, podczas gdy współczynnik ten powoduje ograniczenie korzystania z nieruchomości dla pow. pasa technologicznego i w dokumentacji planistycznej współczynnik ten winien zostać określony na poziomie 0,2 dla gruntów rolnych,
- nieuwzględnienie podczas orzekania obniżenia wartości nieruchomości w strefie oddziaływania urządzenia na skutek jego lokalizacji i przekazanie zakresu decyzyjnego w tym zakresie rzeczoznawcy majątkowemu,
2) art. 6 i 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wbrew przepisom prawa określającego wszystkie należne skarżącemu składniki odszkodowania,
3) art. 78 w zw. z art. 84k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wniosku o powołanie nowego biegłego do wyceny szkody, pomimo zaistnienia uzasadnionych podstaw do podważenia prawidłowości dokonanej wyceny szkody,
4) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji I instancji w mocy w sytuacji, gdy wątpliwości zaistniałe w sprawie uzasadniały jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, powzięte zostały zgodnie z prawem. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Bezspornym w sprawie pozostaje, że sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej geodezyjnie numerem [...] (działki skarżącego) został ograniczony decyzją Starosty Ś. z [...] czerwca 2017, nr [...], na rzecz PSE S.A. poprzez zezwolenie ww. podmiotowi na założenie i przeprowadzenie linii energetycznej. Spółka posadowiła na nieruchomości [...] jedno stanowisko słupowe kratowe (nr [...]) o wysokości do 100 m z podłączonymi ośmioma przewodami (dwoma odgromowymi i sześcioma roboczymi), przy powierzchni zajęcia 24576 m˛ wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 70 m. Zajęcia dokonano na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (publ. jak wcześniej wskazano).
Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt. 1 u.g.n. w przypadkach określonych m.in. w art. 124 starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu. Stosownie do art. 130 ust. 1 u.g.n. w przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw. Ustęp 2 tego przepisu wskazuje, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 u.g.n.).
Spór w sprawie niniejszej koncentruje się na zakwestionowaniu przez skarżącego wysokości przyznanego odszkodowania, której zaniżenie wynikać ma z wyszczególnionych w skardze wad opinii powołanego rzeczoznawcy majątkowego (operatu szacunkowego z [...] listopada 2019 r.). Wadami tymi mają być: nieuwzględnienie w operacie wpisu w księdze wieczystej o ograniczeniu rozporządzenia nieruchomością nr [...], błędne ustalenia powierzchni podstawy posadowionego słupa oraz nieprawidłowe określenie wartości współczynników SL i SB we wzorze na współczynnik zmniejszenia wartości Sz, zastosowany potem do określenia zmniejszenia wartości nieruchomości. Zarzucono nadto brak powołania przez organ odwoławczy kolejnego biegłego celem sporządzenia przez niego nowego operatu szacunkowego.
Zarzuty skarżącego skupiają się na prawidłowości pozyskanego na potrzeby postępowania operatu, to stwierdzić po pierwsze należy, że oszacowanie wartości zaistniałej szkody oraz zmniejszenia wartości nieruchomości wymaga specjalistycznych umiejętności i dokonuje się z zachowaniem szczególnej procedury wyceny przewidzianej zarówno w przepisach ustawy (Dział IV Rozdział I u.g.n.), jak również w przepisach wykonawczych, a przede wszystkim w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (publ. jak wcześniej wskazano). Stosownie do § 43 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności: stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się zmianę warunków korzystania z nieruchomości (pkt 1), zmianę przydatności użytkowej nieruchomości (pkt 2), trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości (pkt 3), skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy (pkt 4). Z kolei według art. 152 ust. 1 u.g.n., sposoby określania wartości nieruchomości są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości. Zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach i cechach nieruchomości podobnych.
Operat szacunkowy stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych odnośnie do szacowania nieruchomości. Jest on dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ani sąd, ani organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły (vide m.in. wyrok NSA z dnia 27 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 801/15, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola operatu szacunkowego przez organ administracyjny (i sąd administracyjny) ogranicza się do oceny tego operatu pod względem formalnym, tj. analizy, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową.
O ile badanie sporządzonego operatu pod względem spełniania wymogów formalnych, spójności i logiki jest obowiązkiem organu (to organ administracyjny rozstrzyga sprawę, a nie biegły), to wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości w sposób autonomiczny dokonuje rzeczoznawca majątkowy (art. 154 ust. 1 u.g.n.), merytoryczne ustalenia z niego wynikające mogą być zaś kwestionowane jedynie w drodze przedstawienia równoważnego pod względem specjalistycznym dowodu (kontroperatu), lub w trybie przewidzianym w art. 157 u.g.n., tj. przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, zgodnie z którym operat szacunkowy sporządzony na potrzeby toczącego się postępowania administracyjnego przez rzeczoznawcę majątkowego posiadającego stosowne uprawnienia zawodowe, nie zawiera niejasności i wątpliwości, które budziłyby zastrzeżenia co do prawidłowości oceny dokonanej przez biegłego i w tym też zakresie Sąd uznał zarzuty skarżącego za bezpodstawne. Analiza treści tego dowodu, nie daje podstaw do podważania jego wiarygodności, W zakresie zaś zarzutów odnoszących się do merytorycznych założeń operatu, tj. obrania takich a nie innych wartości konkretnych współczynników, Sąd zakwalifikował je jako polemikę z przyjętą przez rzeczoznawcę techniką szacowania, niepoddającą się sądowej kontroli.
Z operatu szacunkowego wynika, że zawiera on wszystkie konieczne elementy wynikające z przepisów u.g.n. oraz rozporządzenia, przede wszystkim z jego § 56 ust. 1 oraz § 43. Operat określa przedmiot i zakres wyceny, jej cel, podstawy opracowania, istotne daty, opis prawny i faktyczny stanu nieruchomości, jej przeznaczenie oraz charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny. Biegły prawidłowo opisał rodzaj określanej wartości, wybrane podejście, metodę i technikę szacowania. Zaznaczył, że nie określono wartości szkód, o których mowa w § 43 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z uwagi na porozumienie skarżącego z wykonawcą robót. Uwzględnienie okoliczności opisanych w § 43 ust. 3 rozporządzenia wynika zaś z treści punktu 9.2 operatu.
Odnosząc się do treści zarzutów poddających się kontroli sądowoadministracyjnej stwierdzić po pierwsze należy, że nie jest zasadnym wywodzenie wadliwości sporządzonego operatu z tego, iż w opisanym stanie prawnym nieruchomości nie uwzględniono wpisu w Dziale III właściwej KW o ograniczeniu rozporządzenia nieruchomością na rzecz PSE S.A. jako wpisu wpływającego na wartość przedmiotu wyceny. W operacie wycena została wykonana według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o ograniczeniu prawa własności nieruchomości (29 czerwca 2017 r.) oraz stanu na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji o ograniczeniu prawa własności (10 czerwca 2019 r.). Te dwie daty stanowią ramy czasowe badania zaistniałych szkód czy też trwałych ograniczeń skutkujących zmniejszeniem wartości nieruchomości. Sytuacja wieczystoksięgowa przedmiotowej nieruchomości istniejąca na dzień wydania decyzji o ograniczeniu prawa własności kształtowała się tak, jak zostało to przedstawione w operacie (pkt 5.1) i jest to w sprawie bezsporne. Z kolei w procesie wyceny, odnosząc się do wytycznej z § 43 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, w operacie uwzględniono, że w wyniku realizacji inwestycji nastąpiło trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości na powierzchni 194,24 m˛. Zostało to wzięte pod uwagę w wycenie szkód (pkt 9.2.4. operatu). Przedmiotowy wpis w KW, wprowadzony po dacie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, odpowiada zaistniałemu na nieruchomości ograniczeniu wynikającemu z decyzji z [...] czerwca 2019 r. Nie stanowi on samodzielnej podstawy do uwzględnienia go jako czynnika kształtującego wartość przedmiotu wyceny z uwagi na jego skonsumowanie przez sam fakt realizacji inwestycji i uzyskania przez inwestora uprawnień, o których mowa w pkt 2 ppkt 2 decyzji z [...] czerwca 2017 r. (uprawnienie do wykonywania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej).
Za niezasadny Sąd uznał też zarzut błędnego wyjaśnienia wątpliwości co do omyłkowego podania wartości SB zamiast SL we wzorze na współczynnik obniżenia wartości nieruchomości na skutek lokalizacji i posadowienia urządzenia (Sz). Jak wynika z operatu, do wzoru Sz=SL+(1-SL)xSB podstawiono wartości 0 (SL) i 0,2 (SB), co rachunkowo prawidłowo prowadzi do ustalenia współczynnika Sz=0,2, dalej użytego w równaniu określającego wartość szkody oraz zmniejszenie wartości nieruchomości. W odpowiedzi na zgłoszone przez skarżącego uwagi rzeczoznawca potwierdził, że wartość współczynnika SB winna wynosić 0,2, co kształtuje wycenę na takim poziomie, jak wskazano w operacie.
Co się zaś tyczy zarzutów błędnego ustalenia wartości współczynnika SL, jak i błędnego określenia powierzchni podstawy słupa kratowego jako 194,24 m˛ to stwierdzić należy, że odnoszą się one bezpośrednio do przyjętej przez skarżącego techniki wykonania szacunku i nie podlegają kontroli sądu w niniejszej sprawie. Jak wskazano podważenie prawidłowości zastosowanych w operacie szacunkowym współczynników do określenia zmniejszenia wartości spowodowanego szkodą mogłoby nastąpić poprzez przedstawienie specjalistycznego kontroperatu lub w ramach oceny dokonywanej przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Sąd zauważa jednocześnie, że przepis art. 157 u.g.n. nie ogranicza strony postępowania w możliwości zwrócenia się do takiej organizacji z wnioskiem o dokonanie oceny kwestionowanego operatu (por. wyrok NSA z dnia z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1459/12,dostępny jw.). Nie można także przyjąć, że obowiązek taki obciąża każdorazowo organ, w sytuacji gdy strona kwestionuje operat, zwłaszcza nie przedkładając żadnego opracowania konkurencyjnego, ograniczając się do własnych zarzutów i argumentów, albowiem o potrzebie zewnętrznej weryfikacji operatu, o jakiej mowa w art. 157 ust. 1 u.g.n., decyduje nie żądanie strony, lecz powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości, co do prawidłowości jego sporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2600/14, dostępny jw.).
Zauważyć zresztą wypada, że w kontekście ww. zarzutów operat wypowiada się jasno, skąd współczynnik SL przyjęto na poziomie 0 (pkt 9.2.6 operatu), a nadto dlaczego powierzchnię trwałego wyłączenia z użytkowania ustalono na 194,24 m˛ (pkt 5.2.2 operatu). Niezasadny jest zarzut wadliwości ustalenia powierzchni słupa, Jak wynika z treści operatu, rzeczoznawca przed jego sporządzeniem dokonał oględzin przedmiotu wyceny w dniu [...] października 2019 r. (pkt 3.4.9). Nie wynika z treści operatu aby rzeczoznawca ustalił powierzchnię faktycznego zajęcia pod słup w inny sposób niż pomiar na gruncie, w szczególności jak zarzucono w skardze: "na podstawie danych z literatury". Skarżący pomija okoliczność, że brak jest jakichkolwiek podstaw aby tę wartość przyjmować zgodnie z oczekiwaniem skarżącego, tj. na podstawie danych z dokumentacji projektowej. Skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnego dowodu, który potwierdzałby, że faktycznie po zakończeniu robót budowlanych powierzchnia podstawy słupa zajmująca trwale jego nieruchomość była inna, niż określona przez biegłego, w tym aby wynosiła 257,9 m2.
Również powoływanie się na operat sporządzony na inną okoliczność (operat z [...] stycznia 2017 r. dotyczący określenia wartości szkody lokalizacyjnej oraz składników wynagrodzenia za służebność przesyłu wykonany na zlecenie wykonawcy robót) nie mogło mieć wpływu na ocenę ustaleń dokonanych w sprawie kontrolowanej, albowiem nie stanowił on dowodu w tej sprawie, wykonany został zresztą przed realizacją inwestycji.
W odniesieniu do zarzutu nieuwzględnienia wniosku skarżącego o powołanie innego biegłego do sporządzenia wyceny szkody powstałej na jego nieruchomości, Sąd stwierdza, że na organie nie ciąży obowiązek dokonywania każdej czynności dowodowej na żądanie strony w sytuacji, w której organ w ramach swobodnej oceny dowodów wyprowadził już określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów (tutaj: operatu z [...] listopada 2019 r.). Jak wskazano, skuteczne zakwestionowanie ustaleń opinii biegłego wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Jeżeli strona miała zastrzeżenia co do rzetelności i prawidłowości wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, mogła albo kontroperat taki przedstawić, albo skorzystać z instrumentu opisanego w art. 157 u.g.n. Skarżący nie skorzystał z obu możliwych inicjatyw dowodowych, toteż kwestionowanie ustaleń operatu poprzez polemikę wyartykułowaną na etapie skargi do sądu administracyjnego, oraz - tym bardziej - przerzucanie inicjatywy dowodowej w tym zakresie na organ i zarzucanie mu nieuwzględnienia wniosku o powołanie kolejnego biegłego, nie może przynieść zamierzonego skutku.
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie dokonały właściwej oceny sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. W tej sytuacji nie było podstaw do powołania kolejnego biegłego w tej sprawie. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu została wydana po przeprowadzeniu właściwego i zgodnego z przepisami prawa postępowania, zakres tego postępowania był wystarczający do rozpoznania sprawy, organ prawidłowo zgromadził i ocenił materiał dowodowy, nie uchybiając zasadzie swobodnej jego oceny. Sąd nie stwierdził również naruszenia mających w tej sprawie zastosowania przepisów prawa materialnego.
Końcowo podkreślenia wymaga, że uszczerbek majątkowy (szkoda), jakiego doznaje właściciel na skutek ograniczenia jego prawa własności w trybie art. 124 u.g.n., jest wynikiem legalnego działania administracji, co w sposób oczywisty różni omawiane odszkodowanie od odszkodowania funkcjonującego w prawie cywilnym, jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 18 czerwca 2020 r. sygn. I OSK 2614/19 (CBOSA).
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zarządzeniem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 października 2020 r. nr 41/2020 odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Niniejszą sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym – jej rozpoznanie było konieczne, zaś aktualna sytuacja związana z pandemią COVID 19 uzasadniała przyjęcie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Informacja w tym zakresie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 21 stycznia 2021 r. ( zwrotne potwierdzenie odbioru k. 44 akt sądowych).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę