II SA/Bd 111/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia zezwolenia na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, uznając brak wystarczających dowodów na samowolne wyłączenie przed wydaniem decyzji.
Skarżący K.B. domagał się uchylenia decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, argumentując, że wyłączenie nastąpiło przed wydaniem decyzji lub że decyzja stała się bezprzedmiotowa po podziale działki i zmianie jej przeznaczenia na budowlaną. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że w postępowaniu wznowieniowym nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, iż doszło do samowolnego wyłączenia gruntów przed wydaniem zezwolenia. Brak było jednoznacznych dowodów potwierdzających datę i zakres faktycznego wyłączenia.
Sprawa dotyczyła skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów o powierzchni 0,3075 ha pod budowę utwardzonej nawierzchni. Skarżący kwestionował legalność tej decyzji, podnosząc, że faktyczne wyłączenie gruntów nastąpiło przed wydaniem zezwolenia, a także że decyzja stała się bezprzedmiotowa po podziale działki i zmianie jej przeznaczenia na budowlane. Postępowanie zostało wznowione z urzędu przez Starostę z powodu podejrzenia wadliwości pierwotnej decyzji. W toku postępowania wznowieniowego organy zebrały dowody, w tym zeznania świadków i dokumentację fotograficzną, jednak nie pozwoliły one na jednoznaczne ustalenie, czy do wyłączenia gruntów doszło przed wydaniem decyzji. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji SKO, uznał, że przesłanki wznowienia postępowania nie zostały wystarczająco udowodnione. Sąd podkreślił nadzwyczajny charakter wznowienia i konieczność ścisłej interpretacji przesłanek, wskazując, że dowody i okoliczności muszą być nowe i nieznane organowi w pierwotnym postępowaniu. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumentacja fotograficzna, nie pozwolił na ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że doszło do samowolnego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej bez uprzedniego zezwolenia. Sąd odrzucił również argumenty skarżącego dotyczące niewykonania wskazań poprzedniego wyroku WSA oraz braku stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, wskazując, że postępowanie toczyło się w innym trybie. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nowe okoliczności lub dowody nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie wadliwości pierwotnego postępowania i nie zostały udowodnione ponad wszelką wątpliwość.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił nadzwyczajny charakter wznowienia postępowania i konieczność ścisłej interpretacji przesłanek. Dowody i okoliczności muszą być nowe, nieznane organowi w pierwotnym postępowaniu, i muszą pozwalać na jednoznaczne ustalenie wadliwości. W tej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił na takie ustalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Interpretacja tych przesłanek ma charakter zwężający.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki wznowienia postępowania są enumeratywne i mają charakter obligatoryjny.
u.p.z.p. art. 65 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.g.n. art. 95 § pkt 7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 96 § ust. 1 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 9 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola prawidłowości zaskarżonych aktów administracyjnych przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na samowolne wyłączenie gruntów z produkcji rolnej przed wydaniem zezwolenia. Niewykazanie, że nowe okoliczności faktyczne lub dowody były nieznane organowi w pierwotnym postępowaniu. Postępowanie wznowieniowe nie było prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności lub wygaśnięcia decyzji.
Odrzucone argumenty
Decyzja o pozwoleniu na budowę z 2008 r. stanowiła nową okoliczność faktyczną. Decyzja o podziale działki i zmianie jej przeznaczenia na budowlaną spowodowała bezprzedmiotowość decyzji o wyłączeniu gruntów. Organy nie zastosowały się do wskazań wyroku WSA z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 208/20. Należało wydać decyzję o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] lipca 2019 r.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zwężający. Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów. Nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że w przedmiotowej sprawie doszło do samowolnego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej bez uprzedniego uzyskania stosownego zezwolenia. Zeznania świadków były na tyle niedokładne co do lokalizacji miejsca, że nie było możliwe w postępowaniu nadzwyczajnym podważenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
przewodniczący
Grzegorz Saniewski
sędzia
Mariusz Pawełczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) oraz zasady trwałości decyzji ostatecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wyłączeniem gruntów rolnych i postępowaniem wznowieniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności dowodowe w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście wznowienia postępowania i zasady trwałości decyzji ostatecznych. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.
“Trudności dowodowe w postępowaniu wznowieniowym: kiedy nowe fakty nie wystarczą do zmiany decyzji?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 111/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2022-07-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-01-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/ Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 543/23 - Wyrok NSA z 2026-03-04 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 145 par. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów rolniczych oddala skargę. Uzasadnienie 1. Decyzją z dnia [...] lipca 2019r. Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku K. B. (dalej: strona, skarżący) zezwolił skarżącemu na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy RHIb o pow. 0,3075 ha z działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym S. , gmina B., przeznaczonych pod budowę utwardzonej nawierzchni. W dalszych punktach decyzji organ ustalił wysokość należności oraz opłaty roczne. 2. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019r. Decyzja ta jest prawomocna. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte przez Kolegium z urzędu z inicjatywy Starosty [...], który w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019r. wskazał, że w jego ocenie zaszły obawy świadczące o fakcie, że decyzja z dnia [...] lipca 2019r. może zawierać wadę prawną spowodowaną pojawieniem się po dacie prowadzonego przez Starostę postępowania administracyjnego nowych okoliczności i faktów, które nie były znane wcześniej organowi. Intencją Starosty [...] było przeanalizowanie jego decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej gdyby ustalone zostało, że uzyskanie tejże decyzji przez skarżącego nastąpiło już po faktycznym wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. 3. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021r. Starosta [...] działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a.") wznowił z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy RHIb o pow. 0,3075 ha z działki oznaczonej numerem 5/4, położonej w obrębie ewidencyjnym S. , gmina B., przeznaczonych pod budowę utwardzonej nawierzchni oraz obowiązków z tym związanych, zakończone ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019r. W toku postępowania wznowieniowego organ dopuścił dowód z zeznań świadków: I. W. oraz J. W., oraz M. S. z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. . Przesłuchany został także skarżący. Państwo W. przedłożyli do akt sprawy 12 zdjęć obrazujących utwardzony teren jakiejś posesji bez wskazania dokładnie jakie miejsce zostało sfotografowane oraz kiedy zdjęcia zostały wykonane. Skarżący złożył do akt sprawy kopię decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2020r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], w następstwie którego wydzielone zostały działki o numerach [...] Z uproszczonego wypisu z rejestru gruntów znajdującego się w aktach organu I instancji wynika, że działki oznaczone numerami 5/6 i 5/7, będące własnością skarżącego i położone w miejscowości S., oznaczone są jako użytek B. 4. Decyzją z dnia [...] października 2021r. Starosta [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lipca 2019r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zeznania świadków oraz wyjaśnienia strony, jak również zdjęcia przedłożone przez Państwa W., nie dowodzą jednoznacznie, by część lub całość terenu określonego w decyzji z dnia [...] lipca 2019r. została utwardzona przed tym dniem. Brak jest w szczególności zdjęcia, które obejmowałoby front działki nr 5/4 i zostało wykonane przed [...] lipca 2019r. oraz przedstawiałoby obszar położony pomiędzy drogą krajową a budynkiem mieszkalnym, a więc obszar, który Państwo W. wskazują jako utwardzony przed dniem wydania ww. decyzji. 5. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący zarzucające naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 80 i 162 § 1 k.p.a. oraz art. 65 § 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu strona podniosła, że Starosta nie zastosował się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 listopada 2020r., sygn. akt II SA/Bd 208/20, mocą którego została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019r., znak: [...], mocą której stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019r. W uzasadnieniu wyroku sąd zwrócił uwagę, że ocenie winna zostać poddana decyzja z 2008r. o pozwoleniu na budowę. Dalej skarżący zarzucił, że organ nie stwierdził wygaśnięcia decyzji z dnia [...] lipca 2019r. wobec podziału działki nr [...] na dwie działki. Zdaniem strony pozostanie decyzji z dnia [...] lipca 2019r. w mocy spowoduje, że jej wykonanie stanie się niemożliwe, z uwagi na fakt, iż grunty te w chwili obecnej są gruntami budowlanymi. Cel w jakim decyzja o wyłączeniu została wydana już istnieje i został osiągnięty w innym postępowaniu, zatem utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] lipca 2019r. jest bezprzedmiotowe. Końcowo skarżący wskazał, że podczas swojego przesłuchania przed organem I instancji we wznowionym postępowaniu cofnął wniosek o wydanie decyzji o zmianie przeznaczenia gruntów, z uwagi na fakt, że przedmiotowa zmiana przeznaczenia już się dokonała. 6. Decyzją z dnia [...] grudnia 2021r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ przytoczył stan faktyczny sprawy oraz powołał treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dalej Kolegium wskazało, że we wznowionym postępowaniu nie ustalono żadnych nowych okoliczności sprawy, których wystąpienie musiałoby spowodować uchylenie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Nie ustalono bowiem ponad wszelką wątpliwość, że do faktycznego wyłączenia przedmiotowych gruntów doszło przed wydaniem decyzji zezwalającej na wyłączenie. Zeznania świadków były na tyle niedokładne co do lokalizacji miejsca, które zostało wyłożone kostką brukową, że nie było możliwe w postępowaniu nadzwyczajnym podważenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, skodyfikowanej w przepisie art. 16 § 1 k.p.a. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W toku postępowania musiałoby bowiem zostać ustalone ponad wszelką wątpliwość, że w określonym, konkretnym miejscu doszło do samowolnego wyłączenia gruntów z produkcji bez uprzedniego uzyskania stosowanego zezwolenia. Zgromadzony materiał nie pozwala na poczynienie jednoznacznych ustaleń i nie jest obecnie możliwe przeprowadzenie jakiegokolwiek dowodu, który w sposób nie budzący wątpliwości wskazałby gdzie konkretnie doszło do wyłączenia określonego fragmentu gruntu z produkcji. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących niewypełnienia wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawartych w wyroku z dnia 18 listopada 2020r. Kolegium wskazało, że winny one zostać podniesione w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021r. bowiem, to ta decyzja kończyła postępowanie administracyjne, które zostało poddane kontroli ze strony sądu. Obecnie prowadzone było inne postępowanie i w innym zakresie albowiem w postępowaniu tym badane były przesłanki wznowienia postępowania, nie zaś przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Zarzuty dotycząc niestwierdzenia wygaśnięcia decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji na podstawie przepisu art. 162 k.p.a. są zdaniem organu odwoławczego bezprzedmiotowe albowiem niniejsze postępowanie nie zostało wszczęte w tym trybie. Całkowicie błędne w ocenie organu jest twierdzenie skarżącego, że nieuchylenie decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji powoduje, że jej wykonanie stanie się niemożliwe. Decyzja ta już została wykonana, co zresztą potwierdza sama strona wskazując na zmianę rodzaju użytku działek powstałych po podziale działki wyłączonej z produkcji rolnej. Ponadto cofnięcie wniosku o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji przez skarżącego na etapie wznowienia postępowania nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albowiem w tego rodzaju postępowaniu bada się wyłączenie czy zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, nie prowadzi się natomiast całego postępowania od początku. 7. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2019r., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2019r. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na przyjęciu, że wykonana została decyzja o zmianie rodzaju użytków działek powstałych po podziale działki wyłączonej z produkcji rolnej, podczas gdy do zmiany przeznaczenia gruntu nie doszło w wyniku wykonania decyzji GG.6124.171.2019, a zmiana przeznaczenia działek z działek rolnych na działki budowlane dokonała się na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2020r. tj. na podstawie art. 95 pkt. 7, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami; - 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na stwierdzeniu, że nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję podczas gdy w dniu wydania decyzji istniała decyzja o pozwoleniu na budowę z 2008r., a która to decyzja nie była znana organowi, a jej treść mogła wpłynąć na decyzję o zgodzie na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, bowiem zawierała decyzję w zakresie projektu zagospodarowania działki; - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegającym na niezbadaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie projektu zagospodarowania działki, jak wcześniej wskazywał WSA w wyroku z dnia 18 listopada 2020r. sygn. akt II SA/Bd 208/20; - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegającym na nieprzeanalizowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie projektu zagospodarowania działki, jak wcześniej wskazywał WSA w wyroku z dnia 18 listopada 2020r. sygn. akt II SA/Bd 208/20 i nie uznaniu, że doszło do wydania zezwolenia na wyłączenie już dokonane, a w dalszej konsekwencji do nie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2019r.; - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegającym na nieuwzględnieniu decyzji Wójta Gminy B. [...] w zakresie podziału działki [...] na dwie działki budowlane; - art. 162 § 1 k.p.a. poprzez brak wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] lipca 2019r. w przedmiocie trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy Rlllb nr [...], podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] lipca 2019r. stała się bezprzedmiotowa z uwagi na fakt, że w chwili obecnej istnieje ostateczna decyzja, która zmieniła przeznaczenie gruntów z rolniczych na budowlane; - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegającym na nieuwzględnieniu cofnięcia przez skarżącego na rozprawie wniosku o wydanie decyzji na wyłączenie gruntów. 8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 9. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 10. Przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym – decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] grudnia 2021r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2021r. Wobec tego w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny, bowiem dotyczy kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, stanowiąc odstępstwo od zasady trwałości tego rodzaju rozstrzygnięć, przewidzianej w art. 16 k.p.a. Przesłanki wznowienia postępowania są określone w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Enumeratywne wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, że przyczyny wznowienia są ograniczone jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i 145b k.p.a. Z uwagi na przypomnianą zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zwężający. Z kolei ze względu na obligatoryjny sposób sformułowania przyczyn wznowienia organ nie dysponuje tutaj uznaniem administracyjnym (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opublikowano: LEX/el. 2021). Jak wynika z akt sprawy podstawą wznowienia postępowanie przez Starostę Brodnickiego był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W myśl powyższego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Dokonując oceny tych okoliczności trzeba mieć na uwadze zasadę trwałości decyzji ostatecznych, jak i nadzwyczajny charakter wznowieniowego postępowania, uprawniające do wzruszenia decyzji ostatecznej jedynie w razie stwierdzenia kwalifikowanych wad postępowania zwykłego, a zakończonego decyzją ostateczną. Z tego względu pojęcie "nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne" należy interpretować w sposób ścisły, wąsko. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych judykatura rozumie obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., II FSK 2701/13, wyrok NSA z 1 listopada 2013 r., II FSK 2675/12, wyrok NSA z 23 maja 2003 r., III SA 2484/01). Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Tego rodzaju ocena nie należy do sfery ustaleń faktycznych, lecz jest kwestią subsumpcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną (wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2541/12, wyrok NSA z 1 lutego 2012 r., II OSK 2154/10 dostępne w CBOSA). W orzecznictwie sądowym na tle regulacji z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zwraca się uwagę, że dowody i fakty stanowiące podstawę wznowienia postępowania muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 838/13,). Jednocześnie podkreśla się, iż nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. III SA 5019/98, ONSA 2000/2/62; wyrok NSA z dnia 23 lipca 2003 r., sygn. III SA 2001/01). Powyższe rozumienie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z którym należy się zgodzić, prowadzi do wniosku, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, aby mogły być podstawą wznowienia postępowania nie mogły być znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw", w odniesieniu do dowodów lub okoliczności oznacza takie dowody lub okoliczności, co do których istnienia organ postępowania nie posiadał wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym. W świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu co do istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy, tj. dające się np. przypisać organowi albo stronie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., II GSK 1553/16). 11. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazania wymaga, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019r. po rozpatrzeniu wniosku skarżącego zezwolił mu na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy RHIb o pow. 0,3075 ha z działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym S. , gmina B., przeznaczonych pod budowę utwardzonej nawierzchni. W dalszych punktach decyzji organ ustalił wysokość należności oraz opłaty rocznej. Obecnie jak wynika z treści skargi skarżący domaga się wyeliminowania powyższej ostatecznej decyzji z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie, ewentualnie stwierdzenie jej nieważności bądź wydanie decyzji o jej wygaśnięciu. Jak wynika ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego w trakcie prowadzonego obecnie postępowania w trybie nadzwyczajnym skarżący przy piśmie z dnia [...] lipca 2021r. przedłożył decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2020r. z której wynika, że organ ten działając m.in. na podstawie art. 95 pkt 7, art. 96 ust. 1 i 4 oraz art. 9 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zatwierdził podział nieruchomości położonej w miejscowości S. składającej się z działku nr [...] – obręb S. o pow. 1.0000 ha stanowiącej własność skarżącego w ten sposób, że w wyniku podziału powstaną dwie działki nr [...] o pow. 0.3330 ha oraz [...] o pow. 0,6655 ha. Z dołączonego do powyższego pisma uproszczonego wypisu z rejestru gruntów wynika, że powyższe działki oznaczone numerami [...] oznaczone są jako użytek B. Ponadto w trakcie wznowionego postępowania przeprowadzono rozprawy administracyjne. W trakcie rozprawy administracyjnej strony oraz świadkowie wypowiedzieli się co do okoliczności dotyczących rzekomego przedwczesnego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Świadkowie przedstawili posiadane dowody, wskazali własne spostrzeżenia oraz wypowiedzieli się co do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Ponadto w trakcie rozprawy administracyjnej Inspektor Nadzoru Budowlanego oświadczył, że kontrola inspekcji przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2019r. dotyczyła sprawdzenia legalności prowadzonej budowy budynku mieszkalnego na nr [...] pod względem zgodności z decyzją o warunkach zabudowy oraz pozwoleniem na budowę. Wyjaśnił, że w momencie prowadzenia kontroli nie prowadzono żadnych prac budowlanych, a widoczne były elementy utwardzenia kostką polbruk terenu wokół budynku. Kontrola przeprowadzona w dniu [...] lipca 2019r. wykazała, że na terenie działki prowadzone były prace budowlane związane z utwardzeniem terenu wokół budynku mieszkalnego oraz przy drodze krajowej, które według oświadczenia K. B. rozpoczęły się na przełomie maja i czerwca 2019 roku. Inspektor Nadzoru Budowlanego nie pamiętał postępu prac budowlanych i nie wskazał tego na załączonym planie mapowym. Na kontrolach nie dokonywał pomiaru utwardzonych gruntów (protokół z rozprawy administracyjnej k. 155 akt administracyjnych). Z kolei skarżący w trakcie rozprawy administracyjnej oświadczył, że wszystkie prace wykonywał zgodnie z posiadanymi decyzjami budowlanymi. Właściciele nieruchomości sąsiedniej – I. i J. W. - oświadczyli, że podtrzymują swój protest w zakresie prowadzonych prac na działce sąsiedniej stanowiącej własność skarżącego oraz wydanych decyzji i pozwoleń. Wskazali, że w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi, działalnością właściciela działki sąsiedniej narażeni są na ciągły hałas, mycie samochodów w pobliżu granicy i odprowadzanie wód do studzienki znajdującej się w pobliżu ich posesji. Nie zgadzają się z treścią wydanej decyzji w zakresie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, negując tryb i sposób jej wydania. Jako dowód potwierdzający prowadzenie robót przed dniem [...] lipca 2019 roku załączyli dokumentację fotograficzną. Podczas prowadzonej rozprawy administracyjnej na kopii mapy zaznaczyli obszar gruntu, który ich zdaniem był już terenem utwardzonym przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2019r. Z tak zgromadzonego materiału organy wyciągnęły prawidłowe wnioski, że w trakcie prowadzonego postępowania w trybie nadzwyczajnym nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że w przedmiotowej sprawie doszło do samowolnego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej bez uprzedniego uzyskania stosownego zezwolenia tj. decyzji z dnia [...] lipca 2019r. Zarówno z treści zeznań skarżącego, Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez I. i J. W. nie było możliwe jednoznaczne ustalenie w jakiej części i na jakim obszarze nieruchomości trwały prace budowlane polegające na utwardzeniu terenu oraz jak daleko sięgało ich zaawansowanie na dzień [...] lipca 2019r. Zeznania świadków były na tyle niedokładne co do lokalizacji miejsca, które zostało wyłożone kostką brukową, że nie było możliwe w postępowaniu nadzwyczajnym podważenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W szczególności podkreślenia wymaga, że nowym dowodem nieznanym organowi istniejącym w dniu wydania decyzji nie może być decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2020r. zatwierdzająca podział nieruchomości bowiem została ona wydana po dniu [...] lipca 2019r. 12. Ustosunkowując się do zarzutów strony, że organy nie wypełniły wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 listopada 2020r. sygn. akt II SA/Bd 208/20 wyjaśnienia wymaga, że postanowieniem z dnia [...] września 2019r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanawiało wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019r. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2019r. Kolegium orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019r. W wyniku wniesionego odwołania przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 listopada 2020r. sygn. akt II SA/Bd 208/20 uchylił powyższą decyzję. W wyniku powyższego Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019r. Żadna ze stron nie wniosła skargi na powyższe rozstrzygnięcie w wyniku czego powyższa decyzja stała się prawomocna. W konsekwencji za niezasadne należy uznać stanowisko skarżącego w zakresie powyższego zarzutu bowiem obecnie prowadzone postepowanie nie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro strona nie zgadzała się ze stanowiskiem organu, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019r. to winna wnieść skargę do Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie. Podobne uwagi należy poczynić odnośnie zarzutu strony, dotyczącego naruszenia art. 162 § 1 k.p.a. poprzez brak wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji. Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Podkreślić przy tym należy, że wygaśnięcie decyzji stanowi tryb odrębny od pozostałych trybów nadzwyczajnych (tj. uchylenia – art. 145 k.p.a., zmiany - art. 155 k.p.a. bądź stwierdzenia nieważności decyzji – art. 156 k.p.a.), które co do zasady służą eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami prawnymi (kwalifikowanymi bądź niekwalifikowanymi). Wygaśnięcie decyzji - najogólniej rzecz ujmując - jest konsekwencją zmiany okoliczności towarzyszących jej wydaniu (v. W. Chróścielewski, Z. Kieciak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz publ. https://sip.lex.pl). Skoro przedmiotowe postępowanie nie toczyło się w trybie nadzwyczajnym dotyczącym wygaśnięcia decyzji, to organ nie mógł naruszyć przepisu art. 162 § 1 k.p.a. Ponadto Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że nie sposób uznać za zasadne twierdzenie skarżącego jakoby Starosta nie znał treści decyzji o pozwoleniu na budowę z 2008r., skoro organem w obu przypadkach jest Starosta [...]. Natomiast cofnięcie wniosku przez skarżącego o wydanie decyzji na wyłączenie gruntów na etapie postępowania wznowieniowego jest bezskuteczne. 13. Reasumując zdaniem Sądu nie doszło w niniejsze sprawie do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Organy orzekające w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, wzięły pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, a także dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, co zostało odzwierciedlone w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienia zostały sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie dostrzegł w tym względzie naruszeń. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI