II SA/Bd 1106/20

II SA/Bd 1106/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Jerzy Bortkiewicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2071/21 - Wyrok NSA z 2024-05-21
II OSK 2072/21 - Wyrok NSA z 2024-05-15
II SA/Bd 431/17 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-10-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 49b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. M. i W. M. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (zwany dalej "PINB") decyzją z [...] sierpnia 2020 r., na podstawie art. 49b ust. 1 oraz art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r – Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym") nakazał W. M. rozbiórkę obłożonego płytami warstwowymi budynku gospodarczego o wymiarach 7,20 m x 4,85 m i średniej wysokości 3,25 m na działce nr [...] w miejscowości G..
W wyniku rozpatrzenia odwołania J. M. i W. M. (tj. Skarżących) K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej w skrócie "WINB") decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu WINB wskazał, że na skutek wniosku z [...] lutego 2019 r. wnoszącego o interwencję i przeprowadzenie kontroli dotyczącej prowadzenia uciążliwej działalności gospodarczej przez W. M. w miejscowości G. przy ul. [...], PINB [...] marca 2019 r. dokonał kontroli na ww. nieruchomości.
PINB ustalił, że na działce nr [...] usytuowany jest obiekt o wymiarach 7,20 m x 4,85 m i wysokości średniej 3,25 m. Ściany i dach spadkiem skierowanym do działki nr [...], obłożony jest płytami warstwowymi. W ścianie od strony działki nr [...] zlokalizowane są wrota (brama) podnoszona o wymiarach 2,63 m x 3,0 m. Od strony działki nr [...] widnieje okno, a od strony działki nr [...] drzwi wejściowe i okno. W pomieszczeniu znajduje się paleta z cementem, styropian, stół z płytą kamienna. Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczna wewnętrzną. Brak jest widocznych mocowań do posadzki i brak widocznej konstrukcji - ściany i dach obłożone płyta warstwową. Z dachem ww. budynku o wymiarach 4,85 m x 7,20 m połączone jest zadaszenie ze spadkiem w kierunku działki nr [...]. Jedna połać z płyt warstwowych jest o wymiarach 4,8 m x 7,35 m i wys. od 3,0 m do 3,50 m. Natomiast zadaszenie o wymiarach 4,8 m x 7,35 m wsparte jest na konstrukcji stalowej i sześciu słupach o pro?lu zamkniętym o boku 8 cm. S. te mocowane są za pomocą śrub do posadzki betonowej poprzez marki stalowe. Posadzka betonowa wystaje 12 cm ponad grunt. Wymiary wewnętrzne pomiędzy słupami stalowymi to 4,57 m, a od strony działki nr [...] to 4,0 m i 2,85 m. Dwa słupy zadaszenia zlokalizowane są bezpośrednio przy budynku z płyt warstwowych. Posadzka betonowa jest o wymiarach około 4,8 m x 7,35 m. Pod zadaszeniem składowana jest wełna i płyty granitowe.
Stwierdzono również, że ww. obiekt zlokalizowany jest od strony działki nr [...] na linii budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w odległości 6,58 m mierzonej od tegoż budynku. Ponadto przedmiotowy budynek znajduje się w odległości 1,30 m od granicy z działką nr [...]. Podczas kontroli inwestor W. M. oświadczył, że ww. obiekt wykonał na podstawie zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego w lutym 2019 r.
Starostwo Powiatowe w T. zaświadczeniem z [...] lipca 2017 r. potwierdziło brak podstaw do wniesienia sprzeciwu w przedmiocie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o wymiarach 7 m x 5 m przewidzianego na działce nr [...]. Natomiast PINB podczas ww. kontroli ustalił, że inwestor wykonał roboty budowlane objęte ww. zgłoszeniem z przekroczeniem jego zakresu.
Z dołączonej do ww. zgłoszenia (z [...] lipca 2017 r.) kopii mapy zasadniczej z zaznaczoną lokalizacją budynku gospodarczego oraz z załączonych szkiców wynika, że przewidziany do realizacji na działce nr [...] obiekt zaprojektowano jako wolnostojący o wym. 7 m x 5 m, podczas gdy z dokonanych przez organ I instancji ustaleń wynika, iż kwestionowany obiekt wzniesiono na sąsiedniej działce nr 322/14 i ma on wymiary w rzucie poziomym 7,20 m X 4,85 m wraz z zadaszoną wiatą o wymiarach 7,35 m x 4,8 m i wys. do 3,5 m.
W związku z powyższym PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] na podstawie zgłoszenia z [...] lipca 2017 r. z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. PINB nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem WINB z [...] czerwca 2019 r. nr [...].PJ ze względu na nieprawidłową klasyfikację wykonanych robót budowlanych.
W toku dalszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy wyrokiem z 19 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bd 730/19 oddalił skargę na ww. postanowienie WINB z [...] czerwca 2019 r. nr [...].PJ.
Z kolei postanowieniem z [...] lipca 2019 r. PINB nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do [...] września 2019 r. określonych dokumentów, tj. zaświadczenia Wójta Gminy L. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; projektu zagospodarowania działki nr [...]; szkiców lub rysunków budynku gospodarczego na działce nr [...].
W wyniku rozpatrzenia złożonego zażalenia, organ odwoławczy postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] uchylił ww. postanowienie PINB z [...] lipca 2019 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze względu na brak możliwości legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego z uwagi na jego lokalizację, tj. naruszenie przepisów dotyczących usytuowania obiektu względem granic sąsiednich działek.
W wyniku dalszego postępowania PINB wydał [...] sierpnia 2020 r. wskazaną na wstępie decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr [...].
Rozpatrując sprawę WINB zauważył, że budynek wolnostojący nie musi być całkowicie niezależny od innych budynków stojących na tej samej działce, co oznacza, że za budynek gospodarczy wolnostojący może być uznany również budynek, który jest przystawiony do innego budynku w taki sposób, iż się z nim w pewnych miejscach styka, o ile jego budowa nie polegała na konstrukcyjnym powiązaniu obu budynków (por. wyrok NSA W Warszawie z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. II OSK 210/17).
Wobec tego WINB odnośnie wiaty wzniesionej przez inwestora na działce nr [...] uznał, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2c w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ze względu na powierzchnię zabudowy i usytuowanie na działce, która w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma przeznaczenie: budownictwo mieszkaniowe, wiata ta nie wymagała uzyskania ani pozwolenia na budowę ani uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Natomiast odnośnie budynku gospodarczego WINB stwierdził, że przed jego budową inwestor winien był dokonać, zgodnie z ww. art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgłoszenia do właściwego organu. P. takiego zgłoszenia nie dokonał, należało uznać, iż obiekt ten powstał w warunkach samowoli budowlanej.
WINB podzieli przy tym stanowisko organu I instancji, że zachodzą przesłanki do uznania, ze doszło do obejścia prawa w związku z czym obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. WINB podkreślił, że takie stanowisko wynika wprost z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 10 grudnia 2019 r. (sygn. akt ll SA/Bd 730/19). W wyroku tym Sąd wskazał, iż skarżący wzniósł przedmiotowy obiekt na działce nr [...], tj. w miejscu co do którego organ architektoniczno-budowlany [...] marca 2017 r. zgłosił sprzeciw odnośnie budowy tego samego rodzaju i tej samem wielkości obiektu budowlanego, jednocześnie nakazując inwestorowi uzyskanie pozwolenia na budowę. Trudno uznawać w takiej sytuacji, że przedmiotowy obiekt powstał jedynie z przekroczeniem zakresu dokonanego [...] lipca 2017 r. zgłoszenia. Ponadto lokalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego na działce nr [...] tj. na innej działce niż w zgłoszeniu z [...] lipca 2017 r. (w którym wskazano działkę nr [...]) spowodowała, że to zgłoszenie nie wywołuje skutków prawnych, wobec objętego niniejszym postępowaniem obiektu. WINB uznał, że dokonane przez inwestora zgłoszenie z [...] lipca 2017 r. jest nieskuteczne, a wykonany przedmiotowy budynek gospodarczy na działce nr [...] został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, co wymaga doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane.
Wskazując na treść art. 49b Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed [...] września 2020 r.) WINB podniósł, że aby wdrożyć procedurę legalizacyjną, obiekt budowlany powinien być zgodny z przepisami zagospodarowania przestrzennego oraz nie powinien naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika jednak, iż przedmiotowy budynek gospodarczy posadowiony jest w odległości 1,30 m od granicy sąsiedniej działki (tj. dz. nr [...]), co jest niezgodne z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. poz. 1422 z późn. zm).
Biorąc pod uwagę lokalizację przedmiotowego budynku gospodarczego w odległości 1,30 m od granicy z działką nr 322/13 oraz ww. przepisy dotyczące usytuowania obiektu względem granic sąsiednich działek budowlanych, jak i wypis z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi G. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2010 r. (Dz. Urz. Województwa K.-P. Nr [...], poz. 1848 z dnia [...] września 2010r.), który nie przewiduje innych założeń dla rzeczonego terenu dotyczących budynków gospodarczych WINB uznał, iż powyższe uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przedmiotowego obiektu budowlanego. Wobec tego organ I instancji nie miał innej możliwości i nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu w oparciu o art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed [...] września 2020 r.).
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że przedmiotowy budynek nie jest budynkiem gospodarczym, lecz pełni funkcję garażu – WINB wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Natomiast zgodnie z de?nicją znajdującą się w Leksykonie architektoniczno-budowlanym pod redakcją W. Skowrońskiego, garaż to pomieszczenie do przechowywania i bieżącej niezawodowej obsługi samochodów, motocykli, rowerów. Garaż stanowią jednostanowiskowe lub wielostanowiskowe boksy bądź ich zgrupowania, a także wielostanowiskowe budowalne halowe, podziemne lub naziemne, stanowiące samodzielny obiekt budowlany lub część innego obiektu z zewnętrzna obudową pełną, częściową lub ażurową. Podobne określenie garażu zawarte jest w treści § 102 ww. warunków technicznych. Wobec powyższego nie należy utożsamiać budynku gospodarczego z budynkiem garażowym.
Biorąc powyższe pod uwagę WINB wskazał, iż przedmiotowy obiekt budowlany pełni funkcję budynku gospodarczego. Potwierdzają to ustalenia dokonane podczas kontroli [...] marca 2019 r.: w pomieszczeniu znajdowała wówczas się paleta z cementem, styropian oraz stół z płytą kamienną.
Odnośnie podnoszonego w odwołaniu zarzutu nieprawidłowej wykładni planu zagospodarowania przestrzennego WINB wskazał, że obiekt budowlany objęty niniejszym postępowaniem znajduje się w granicach jednostki planistycznej DMN8 o przeznaczeniu podstawowym zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o czym stanowi § 56 pkt 1 ww. planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, zgodnie z § 56 pkt 5 ww. planu na każdej działce budowlanej dopuszcza się lokalizację jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego; garażu wbudowanego, dobudowanego lub wolnostojącego. Natomiast w myśl § 56 pkt 7 tego planu dopuszcza się formę zabudowy bliźniaczej dla garażu i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich. Tak więc w przypadku garażu, dopuszcza się wyłącznie możliwość jego realizacji jako obiektu wolnostojącego, dobudowanego lub wbudowanego uzupełniającego lokalizację jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jednocześnie dopuszczając formę zabudowy bliźniaczej dla garażu na granicy działek sąsiednich. Oznacza to, iż ustawodawca dopuszcza wyłącznie sytuowanie budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich w formie zabudowy bliźniaczej. Natomiast nie przewiduje wolnostojącego budynku gospodarczego ścianą bez okien i drzwi zwróconą w stronę granicy w odległości 1,3 m od granicy działek sąsiednich.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom Skarżących, sentencja zaskarżonej decyzji pozwala na identyfikację przedmiotowego obiektu budowlanego, mianowicie wynika z niej kto jest zobowiązanym oraz co i gdzie ma wykonać. Możliwe jest także ewentualne egzekwowanie kwestionowanej decyzji, na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
WINB uznał za niezasadny wniosek o zawieszenie postepowania do czasu zakończenia postepowania dotyczącego zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż procedura zmiany tegoż planu nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie są także spełnione przesłanki zawieszenia wymienione w art. 98 § 1 k.p.a.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję WINB J. M. i W. M. zarzucili naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ, że zachodzą przesłanki do uznania, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, bowiem zbudowany został na działce nr [...] podczas gdy miał być posadowiony na działce o numerze 883 podczas gdy działki te składają się na jedną nieruchomość w sensie prawnym i faktycznym ponieważ sąsiadują ze sobą i objęte są jedną księgą wieczystą o numerze [...];
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie wszystkich dowodów i w konsekwencji błędne ustalenie przez organ, że przedmiotowy budynek stanowi budynek gospodarczy w rozumieniu przepisów, w tym uchwały Rady Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], podczas gdy pełni on funkcje garażu i jako taki winien być rozpatrywany;
3. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji kasatoryjnej, w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki do jej wydania;
4. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, W sytuacji gdy organ odwoławczy zobowiązany był do uchylenia postanowienia i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji;
Ponadto zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
5. art. 49b ust. 1, 81 ust. 1 pkt 2 oraz 83 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ich zastosowanie w sytuacji gdy nie zachodziły ku temu przesłanki prawa materialnego tj. uchwały Rady Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]/ 10 poprzez jej błędną wykładnię powodująca uznanie, że plan zagospodarowania przestrzennego nie pozwala na usytuowanie budynku gospodarczego do 35 m2, skoro jest dopuszczalne wybudowanie garażu;
6. art. 4 Prawa budowlanego poprzez ograniczenie wolności budowalnej Skarżącego poprzez uznanie, że Skarżący nie mógł wybudować obiektu budowalnego będącego przedmiotem sprawy na należącej do niego nieruchomości gruntowej, o jakiej mowa w tym przepisie, bowiem doszło zmiany "działki" przez Skarżącego, mimo że działka ta była częścią tej samej nieruchomości gruntowej.
W uzasadnieniu Skarżący podnieśli, że organy nie zawiesiły postępowania, pomimo że [...] września 2020 r. Rada Gminy L. wydała uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego działek położonych przy ul. [...], w tym działki, której dotyczy niniejsza sprawa. Rada Gminy wniosek dotyczący zmiany planu zagospodarowania rozstrzygnęła pozytywnie. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że pod uwagę zostanie wzięty dotychczasowy stan zagospodarowania terenu, a więc przeznaczenie gospodarcze budynków już posadowionych. Zdaniem Skarżących byłoby kuriozalne gdyby w ramach niniejszego postępowania doszło do rozbiórki budynku, a następnie wobec zmiany planu zagospodarowania przestrzennego posadowienie takiego budynku byłoby możliwe.
Skarżący podnieśli, że skoro powierzchnia zabudowy budynku nie przekracza 35 m2, to dokonanie zgłoszenia ma ten skutek, że postępowanie naprawcze w odniesieniu do takiego obiektu toczy się w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego a nie art. 48 czy art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (tak WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 18 października 2018 r. sygn. II SA/Ol 672/18).
Skarżący podkreślili, że działki nr 322/14 i nr [...] tworzą jedną całość – jedną nieruchomość. Inwestor dokonał zgłoszenia zbudowanego obiektu. Doszło wprawdzie do przesunięcie inwestycji o kilkanaście metrów, ale w obrębie tej samej nieruchomości należącej do inwestora. Gdyby takie nieznaczne przesunięcie miejsca wybudowania budynku nastąpiło w sytuacji gdy działka ma wciąż ten sam numer ewidencyjny, to stanowiłoby niewątpliwie przekroczenie zakres zakresu zgłoszenia, a nie samowolę budowlaną. Skarżący zwrócili uwagę, na kształt i wielkość działek [...], które razem tworzą prostokąt o wymiarach ok. 15 m na 70 m i tylko formalnie, a nie funkcjonalnie tworzą dwie osobne działki o nienaturalnych kształtach. Trudno zatem dziwić się inwestorowi, który faktycznie budując na działce [...] zakładał, że nie ma to większego znaczenia, skoro w ujęciu rzeczywistym to jedna prostokątna działka, co więcej stanowiąca jedną nieruchomość, jako że jest objęta jedną księgą wieczystą.
Zdaniem Skarżących nie można zatem mówić o obejściu prawa, do którego wymagana jest świadomość i intencjonalność, a co najwyżej o braku staranności ze strony inwestora, który działał jednak w dobrej wierze. Uznać zatem należy, że nie jest to samowola budowlana, a co najwyżej przekroczenie granic zgłoszenia, którego dokonał inwestor.
Ponadto zdaniem Skarżących organy apriorycznie przyjęły, że mają do czynienia z budynkiem gospodarczym, a nie garażem, co ma znaczenie chociażby w kontekście planu zagospodarowania przestrzennego. We wskazanym budynku oprócz składowania narzędzi, co również jest typowe dla garaży, Skarżący parkuje przede wszystkim pojazd. Wskazać trzeba, iż: "dla kwalifikacji obiektu jako gospodarczego funkcja gospodarcza winna być dominującą i podstawowa. Garaż jest obiektem z zasady służącym przechowywania pojazdów. W garażu, oprócz samochodu, może być przechowywany inny sprzęt, nie decyduje to jednak o zmianie podstawowej funkcji obiektu jako garażu".
Skarżący podnieśli, że nawet gdyby uznać, że mamy do czynienia z budynkiem gospodarczym to PINB a za nim WINB dokonuje nieprawidłowej wykładni planu zagospodarowania przestrzennego. Dokonując wykładni zawężającej organy działają wbrew zasadzie wolności budowlanej. Zgodnie z § 56 pkt 7 planu jako przeznaczenie uzupełniające, dopuszczalna jest forma zabudowy bliźniaczej dla garażu i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich. Natomiast W myśl § 56 pkt 5 możliwe jest wybudowanie garażu wolnostojącego. Skoro możliwe jest wybudowanie wolnostojącego garażu to zgodnie z zasadą wnioskowania a maiore ad minus tym bardziej dozwolone jest pobudowanie mniejszego budynku o podobnej funkcji tym bardziej, że jest możliwe wznoszenie budynku gospodarczego w zabudowie bliźniaczej na granicy działek.
Skarżący podtrzymali również stanowisko prezentowane w odwołaniu, iż organ nieprecyzyjnie określił lokalizację obiektu w decyzji. Prawidłowe rozstrzygnięcie musi zawierać wskazanie nieruchomości z oznaczeniem działki, obrębu i jednostki ewidencyjnej na której posadowiony jest obiekt co do którego orzeczono nakaz rozbiórki Nie może przy tym stanowić argumentu fakt, że skarżący brał udział w wykonanych oględzinach i z tego powodu winien wiedzieć, który obiekt ma rozebrać.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Słusznie organy niniejszą sprawę rozstrzygnęły w trybie przewidzianym dla samowoli budowlanej. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zarówno organy jak też Sąd w niniejszej sprawie są zatem związane oceną prawną wyrażoną w wyroku tutejszego Sądu z 10 grudnia 2019 r. (sygn. II SA/Bd 730/19) zapadłym w toku postępowania dotyczącego niniejszego budynku. We wskazanym wyroku Sąd oddalając skargę na ww. postanowienie WINB z [...] czerwca 2019 r. za zgodną z prawem uznał ocenę WINB, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z realizacją budynku gospodarczego w warunkach samowoli budowlanej oraz za zgodną z prawem uznał ocenę WINB co do kierunku prowadzenia postępowania tj. co do konieczności prowadzenia postępowania w trybie przepisanym w prawie w sprawie budynku zrealizowanego bez pozwolenia na budowę.
We wskazanym wyroku Sąd wyraził także pogląd, że przedmiotowy budynek nie powstał jedynie z przekroczeniem zakresu zgłoszenia dokonanego przez inwestora [...] lipca 2017 r. Tak jak wskazał Sąd w ww. wyroku - Skarżący wzniósł przedmiotowy obiekt na działce nr [...] tj. w miejscu odnośnie którego organ architektoniczno – budowlany [...] marca 2017 r. zgłosił sprzeciw odnośnie budowy tego samego rodzaju i tej samej wielkości obiektu budowlanego, jednocześnie nakazując inwestorowi uzyskanie pozwolenia na budowę. Trudno uznawać w takiej sytuacji, że przedmiotowy obiekt powstał jedynie z przekroczeniem zakresu dokonanego [...] lipca 2017 r. zgłoszenia. Jasny jest bowiem zamiar inwestora ominięcia nałożonego na niego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Wobec powyższego nie mogą być uwzględnione zarzuty skargi dotyczące trybu postępowania. W szczególności nie może być uwzględniony zarzut wskazujący, że zarówno działki nr [...] jak też działka [...] tworzą jedną nieruchomość, a zatem zmiana miejsca posadowienia budynku w obrębie nieruchomości jest jedynie odstępstwem od zgłoszenia. Zarzut ten w istocie jest argumentem przemawiającym za stanowiskiem, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Tak jak wyżej wskazano – ocena prawna, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną została wyrażona w wyroku z [...] grudnia 2019 r. i wiąże organy oraz Sąd w niniejszej sprawie. Należy na marginesie wskazać, że także tą kwestią zajmowała się Sąd w wyroku z [...] grudnia 2019 r. stwierdzając, że "Słusznie Inspektor Wojewódzki za istotną uznał okoliczność, że przedmiotowy obiekt powstał na działce nr [...] a nie na działce nr [...]. Jak wynika z akt sprawy (por. k. 12 akt organu I instancji) działki te są tak położone, że wskazanie jako terenu budowy działki nr [...] powoduje, że obiekt będzie znajdował się blisko ul. [...], natomiast wskazanie jako miejsca budowy działki nr [...] powoduje, że wznoszony obiekt znajdzie się w głębi nieruchomości, z dala od ul. [...] (działka nr [...] nie ma granicy z ul. [...] – od ul. [...] oddziela ją działka nr [...]). Innymi słowy – w przedmiotowej sprawie wskazanie numeru działki ewidencyjnej jest jednoznaczne z dość dokładnym określeniem miejsca, w którym ma powstać dany obiekt. Nie ma zatem znaczenia, że działki te wchodzą w skład tej samej nieruchomości. Kwestia, że inwestor jest właścicielem i jednej i drugiej działki (a więc ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) jest odrębna od kwestii jak jest położony dany obiekt budowlany i czy ze względu na to właśnie położenie przepisy prawa pozwalają na wzniesienie tegoż obiektu."
Należy także zauważyć, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w przywołanym w skardze wyroku z 19 października 2018 r. (sygn.. II SA/Ol 672/18) także w przypadku prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie budzi wątpliwości okoliczność, że "przepisy", o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego to także postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu w żadnym razie nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć i przeprowadzić tzw. postępowania naprawczego w trybie art. 51 P.b. Co więcej WSA w Olsztynie wskazał, że nawet legitymowanie się przez stronę ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdyby została ona wydana wbrew zapisom planu miejscowego, nie chroniłoby skutecznie inwestora przed wszczęciem postępowania naprawczego i orzeczeniem o nakazie rozbiórki.
Wobec powyższego istotną kwestią pozostaje ocena zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak słusznie bowiem wskazał Organ w zaskarżonej decyzji – z treści art. 49b Prawa budowlanego wynika, że aby wdrożyć procedurę legalizacyjną obiekt budowlany powinien być zgodny z przepisami zagospodarowania przestrzennego. Słusznie także organ wskazał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego, jako że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym tj. sprzed [...] września 2020 r.
Wbrew zarzutom skargi WINB dokonał zarówno prawidłowej wykładni miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak też kwalifikacji przedmiotowego obiektu.
Organ, odwołując się do treści § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, prawidłowo ustalił, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym. Zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Kwalifikacja danego obiektu jako określonego rodzaju budynku następuje na podstawie ustaleń faktycznych. Z akt przedmiotowej sprawy (por. protokół kontroli k. 14 – 24) jasno wynika, że cała przestrzeń budynku jest wykorzystywana jako warsztat służący wytwarzaniu nagrobków. Z żadnego dokumentu zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, że przedmiotowy budynek jest wykorzystywany jako garaż. Faktu, że przedmiotowy budynek posiada wrota typowe dla garaży nie można oceniać w oderwaniu od innych ustaleń poczynionych w sprawie. Słusznie organ zwrócił uwagę, na to jak jest wykorzystywana przestrzeń budynku – w dniu kontroli znajdowała się w nim paleta z cementem, styropian oraz stół z kamienną płytą. Skarżący nie kwestionowali tych ustaleń, nie przedstawili żadnych dowodów kwestionujących te ustalenia ani w toku sprawy nie wskazali na potrzebę przeprowadzenia dowodów w tym zakresie. Dokonując zatem oceny, że przedmiotowy budynek jest budynkiem gospodarczym organ nie dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a ocena ta pozostaje w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.)
Organ prawidłowo ustalił, że przedmiotowy obiekt budowlany znajduje na terenie objętym przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Gminy L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. (Dz. U. Woj. Kuj. – Pom. Nr 149 poz. 1848), w obrębie jednostki strukturalnej D, w części oznaczonej na rysunku planu symbolem D MN8. Ustalenia dotyczące tego terenu znajdują się w § 56 przedmiotowej planu. Zgodnie z tym przepisem jednostka strukturalna D to tereny oznaczone na rysunku planu symbolami D MN1÷13, dla których ustala się:
1) przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna;
(...)
5) na każdej działce budowlanej dopuszcza się lokalizację jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego; garażu wbudowanego, dobudowanego lub wolnostojącego;
(...)
7) dopuszcza się formę zabudowy bliźniaczej dla garażu i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich.
Z treści cytowanego przepisu wynika przede wszystkim, że prawodawca lokalny rozróżnia zabudowę w postaci garażu od zabudowy w postaci budynku gospodarczego i wprowadza dla nich odrębne reguły. Nie można zatem – jak wskazują Skarżący, przyjmować, że skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zezwala w określnych przypadkach na budowę garażu, to w tych samych przypadkach możliwa jest budowa budynku gospodarczego. Gdyby tak było, to regulacja dotycząca budynków gospodarczych byłaby zbędna.
Z § 56 pkt 5 uchwały wynika, że garaż może być albo integralna częścią budynku mieszkalnego ("garaż wbudowany"), budynkiem przylegającym do budynku mieszkalnego (garaż "dobudowany") albo budynkiem wolnostojącym. Prawodawca lokalny dopuścił ponadto aby garaż stanowił część zabudowy bliźniaczej – ale tylko w przypadku umieszczenia owej zabudowy bliźniaczej na granicy sąsiednich działek (§ 56 pkt 7 uchwały). Innymi słowy – budynek stanowiący część "bliźniaka" musi mieć jedną ścianę przylegająca do granicy działki. Odnośnie budynku gospodarczego prawodawca lokalny wypowiedział się tylko w § 56 pkt 7 uchwały. Dopuścił tym samym możliwość budowy budynku gospodarczego tylko o ile budynek ten będzie stanowił część zabudowy bliźniaczej, zlokalizowanej na granicy sąsiednich działek. Tak więc budynek gospodarczy stanowiący część "bliźniaka" musi mieć jedną ścianę przylegająca do granicy działki.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie przylega ścianą do granicy działki. Jego lokalizacja jest zatem niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Na marginesie należy zauważyć, że nawet gdyby przedmiotowy budynek kwalifikować jako garaż zachodziłaby ta sama niezgodność jego lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego..
Uwzględniając powyższe, negatywna ocena organu w zakresie zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym musiała skutkować wydaniem decyzji nakazującej jego rozbiórkę. Jeśli bowiem legalizacja a priori nie jest możliwa z uwagi na zawarte w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane obwarowania, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne.
Odnośnie zarzutu braku zawieszenia postępowania ze względu na toczące się postępowanie w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym przepisy ustawy - Prawo budowlane (art. 48-49) nie uzależniają wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej od uprzedniego rozstrzygnięcia wniosku inwestora o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź też od zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Procedura uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którą poprzedza sporządzenie studium jest elementem tworzenia prawa miejscowego i strona nie ma możliwości wpływu na fakt jej podjęcia, może jedynie wystąpić z inicjatywą do organu uchwałodawczego gminy o podjęcie prac zmierzających do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże nie stanowi to zagadnienia wstępnego określonego w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż brak jest związku przyczynowego pomiędzy prowadzonym postępowaniem administracyjnym a ewentualnym, uchwalonym w przyszłości planem zagospodarowania przestrzennego. Identycznie ocenić należy inicjatywę podjęcia prac w zakresie zmiany studium bądź planu (por. np. wyroki: z 14 listopada 2018 r., II OSK 2819/18, z 30 października 2018 r., II OSK 2869/18, z 24 października 2018 r., II OSK 2722/18).
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.