II SA/BD 110/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący Z. O. wniósł skargę na uchwałę Gminnej Spółki Wodnej w Z. K. z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie zmiany statutu, zarzucając naruszenie przepisów Prawa wodnego oraz Konstytucji RP. Głównym zarzutem było uzależnienie ustania członkostwa w spółce od podjęcia uchwały Walnego Zgromadzenia Członków, co skarżący uznał za sprzeczne z zasadą dobrowolności zrzeszania się. Skarżący wskazywał na problemy z utrzymaniem rowów melioracyjnych przez spółkę jako powód swojej decyzji o wystąpieniu. W odpowiedzi na skargę, Gminna Spółka Wodna wniosła o umorzenie postępowania, informując, że w międzyczasie uchwałą z dnia 11 lutego 2025 r. uchylono zaskarżony przepis statutu dotyczący ustania członkostwa i wprowadzono nowe brzmienie, zgodnie z którym wystąpienie następuje poprzez złożenie oświadczenia do zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę, uznał, że część uchwały dotycząca uzależnienia wystąpienia ze spółki od uchwały walnego zgromadzenia była sprzeczna z art. 441 ust. 1 Prawa wodnego. Jednakże, wobec uchylenia tego przepisu przez spółkę, postępowanie w tej części stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostało umorzone. W pozostałym zakresie, dotyczącym zasad wykluczenia członka z powodu działania na szkodę spółki lub niewypełniania obowiązków statutowych, sąd uznał uchwałę za zgodną z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady dobrowolności członkostwa w spółkach wodnych oraz skutki uchylenia zaskarżonego aktu w trakcie postępowania.
Dotyczy specyfiki spółek wodnych i ich statutów; zmiana statutu przez organ po wniesieniu skargi może prowadzić do umorzenia postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie statutu spółki wodnej uzależniające ustanie członkostwa od uchwały walnego zgromadzenia jest zgodne z zasadą dobrowolności zrzeszania się?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzależnienie wystąpienia ze spółki od zgody organu w drodze uchwały jest sprzeczne z zasadą dobrowolności członkostwa wynikającą z art. 441 ust. 1 Prawa wodnego.
Uzasadnienie
Członkostwo w spółce wodnej jest dobrowolne, co oznacza swobodę zarówno przystąpienia, jak i wystąpienia ze spółki. Uzależnianie wystąpienia od uchwały organu narusza tę zasadę.
Czy postępowanie sądowoadministracyjne jest bezprzedmiotowe, jeśli zaskarżony akt został uchylony lub zmieniony przez organ po wniesieniu skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zaskarżony akt przestał istnieć lub został zmieniony w taki sposób, że odpadła przyczyna zaskarżenia, postępowanie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. następuje, gdy przedmiot zaskarżenia przestaje istnieć przed wydaniem wyroku, co ma miejsce np. w przypadku uchylenia zaskarżonej uchwały.
Czy przepisy statutu spółki wodnej określające zasady wykluczenia członka w przypadku działania na szkodę spółki lub niewypełniania obowiązków statutowych są zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zapisy są zgodne z art. 448 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego, który umożliwia określenie w statucie przesłanek wykluczenia członka, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady dobrowolności uczestnictwa.
Uzasadnienie
Ustawodawca dopuścił możliwość określenia w statucie zasad wykluczenia członka, pod warunkiem, że nie narusza to ogólnej zasady dobrowolności członkostwa.
Przepisy (10)
Główne
Prawo wodne art. 441 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Członkostwo w spółce wodnej jest dobrowolne, co oznacza swobodę przystąpienia i wystąpienia.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 448 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Statut spółki wodnej może określać warunki wykluczania członków ze spółki.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania następuje, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi sąd orzeka o kosztach.
Prawo wodne art. 441 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 446 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 448 § pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 457 § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Konstytucja RP art. 12
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 58 § ust. 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzależnienie wystąpienia ze spółki wodnej od uchwały walnego zgromadzenia narusza zasadę dobrowolności członkostwa.
Odrzucone argumenty
Zasady wykluczenia członka z powodu działania na szkodę spółki lub niewypełniania obowiązków statutowych są zgodne z prawem.
Godne uwagi sformułowania
dobrowolność członkostwa oznacza również swobodę wystąpienia ze spółki • postępowanie stało się zatem bezprzedmiotowe, gdyż odpadła przyczyna zaskarżenia • akt poddany sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest Uchwała nr 6/2024 Walnego Zgromadzenia Delegatów (Członków) Gminnej Spółki Wodnej Z. z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie zmiany Statutu Spółki Wodnej.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący
Mariusz Pawełczak
sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrowolności członkostwa w spółkach wodnych oraz skutki uchylenia zaskarżonego aktu w trakcie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spółek wodnych i ich statutów; zmiana statutu przez organ po wniesieniu skargi może prowadzić do umorzenia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady dobrowolności zrzeszania się w kontekście specyficznych podmiotów prawnych, jakimi są spółki wodne. Pokazuje również, jak zmiany prawne lub statutowe w trakcie postępowania mogą wpłynąć na jego wynik.
“Czy można być zmuszonym do pozostania w spółce wodnej? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.