II SA/Bd 109/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-07-22
NSAinneŚredniawsa
ustawa o lasachodnowienie lasuhaliznadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAskarżącyorgan administracjinieruchomości leśneplan urządzenia lasu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą odnowienie lasu z powodu braku precyzyjnego określenia obszaru i lokalizacji prac.

Skarżący zostali zobowiązani decyzją administracyjną do odnowienia lasu na określonych działkach, ponieważ przez ponad 5 lat nie wykonali tego obowiązku. Skarżący zakwestionowali decyzję, podnosząc liczne zarzuty proceduralne i merytoryczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, a przede wszystkim nie sprecyzowały precyzyjnie obszaru i lokalizacji, które miały zostać odnowione, co uniemożliwia wykonanie decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi B. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty nakazującą odnowienie lasu poprzez wprowadzenie roślinności leśnej na działkach oznaczonych jako oddział 2-o i 2-r. Organy administracji wskazały, że na działkach tych od ponad 5 lat utrzymuje się stan bezdrzewny (halizna), a właściciele nie wykonali obowiązku odnowienia lasu wynikającego z ustawy o lasach. Skarżący zarzucili naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o lasach, kwestionując m.in. charakter działek jako leśnych oraz precyzję decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd stwierdził, że choć co do zasady nałożenie obowiązku odnowienia lasu było uzasadnione, to organy administracji dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania. Kluczowym problemem było brak precyzyjnego określenia zakresu i lokalizacji prac odnowieniowych, w szczególności w odniesieniu do powierzchni i granic wydzieleń leśnych względem działek ewidencyjnych. Sąd podkreślił, że decyzja administracyjna musi być konkretna i umożliwiać wykonanie nałożonego obowiązku, czego brakowało w rozstrzygnięciach organów. W związku z tym, Sąd uchylił decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja jest niewystarczająco precyzyjna, ponieważ nie określa jednoznacznie lokalizacji i granic obszarów przeznaczonych do odnowienia, co uniemożliwia jej wykonanie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak jest map z planu urządzenia lasu oraz danych geodezyjnych pozwalających na jednoznaczną identyfikację terenową obszarów objętych nakazem odnowienia, co narusza przepisy k.p.a. dotyczące precyzji rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.o.l. art. 24

Ustawa o lasach

Nakaz wykonania obowiązków w drodze decyzji, gdy właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 lub zadań z planu urządzenia lasu.

u.o.l. art. 13 § 1

Ustawa o lasach

Obowiązek właścicieli lasów prowadzenia gospodarki leśnej w sposób trwale utrzymujący lasy i zapewniający ciągłość ich użytkowania, w tym ponownego wprowadzania roślinności leśnej w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące treści decyzji, w tym rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka o uchyleniu decyzji.

Pomocnicze

u.o.l. art. 3 § 1

Ustawa o lasach

Definicja lasu jako gruntu o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej, stanowiący rezerwat lub park narodowy, albo wpisany do rejestru zabytków.

u.o.l. art. 8

Ustawa o lasach

Zasady prowadzenia gospodarki leśnej: powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie, powiększanie zasobów leśnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bierze z urzędu pod rozwagę naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o zwrocie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak precyzyjnego określenia lokalizacji i granic obszarów przeznaczonych do odnowienia lasu w decyzji administracyjnej. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji w zakresie wskazanych powierzchni lasów do odnowienia.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja administracyjna musi być konkretna i umożliwiać wykonanie nałożonego obowiązku. Treści rozstrzygnięcia nie można też domniemywać z treści uzasadnienia. Samo posiadanie gruntu leśnego obliguje do utrzymania na nim lasu.

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Brzezińska

członek

Joanna Janiszewska - Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Precyzja decyzji administracyjnych w zakresie nakładania obowiązków, zwłaszcza dotyczących nieruchomości i gospodarki leśnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o lasach i planami urządzenia lasu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie decyzji administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących gospodarki leśnej. Pokazuje też, jak skomplikowane mogą być kwestie związane z granicami działek i wydzieleń leśnych.

Decyzja administracyjna musi być precyzyjna: Sąd uchyla nakaz odnowienia lasu z powodu braku konkretów.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 109/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Brzezińska
Joanna Janiszewska - Ziołek
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi B. K., M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odnowienia lasu poprzez wprowadzenie roślinności leśnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
B. K. i M. K. (dalej: Skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej "Kolegium") z [...] grudnia 2024 r. nr [...], którą to decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (zwany dalej "Starostą") z [...] września 2024 r., nr [...] nakazującą Skarżącym odnowienie lasu poprzez wprowadzenie roślinności leśnej na działkach [...] obręb D. gmina [...], oznaczonych w UPUL jako oddział 2-o i 2-r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] września 2024 r. Starosta działając na podstawie art. 24 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 530 dalej u.o.l.), art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a.) nakazał Skarżącym, będących właścicielami działek o numerach [...] obręb D. gmina [...], oznaczonych w UPUL jako oddział 2-o i 2-r wykonanie obowiązku polegającego na:
1. odnowieniu lasu tj. ponownym wprowadzeniu roślinności leśnej, na powierzchni 0,8600 ha opisanej w UPUL jako wydzielenie 2-o oraz na powierzchni 0,2000 oznaczonej jako oddział 2-r w terminie do 30 kwietnia 2026 r.,
2. powiadomienie Starosty w terminie do 15 maja 2026 r. o wykonaniu nałożonego obowiązku.
Organ wskazał główne gatunki drzew, które mają być użyte do odnowienia lasu wskazując, że skład gatunkowy przyjęto na podstawie aktualnych zasad hodowli lasu z uwzględnieniem zapisów uproszczonego planu urządzania lasu. Organ zaznaczył także, że sadzonki muszą pochodzić z właściwego regionu nasiennego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta wskazał, że w wyniku oględzin przeprowadzonych [...] września 2023 r. przez specjalistę ds. lasów, wykonującego zadania z zakresu nadzoru nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, stwierdzono, że działki ewidencyjne nr [...] oraz [...], położone w obrębie D. , gm. [...], stanowią obecnie teren niezalesiony (haliznę). Na całym ich obszarze nie odnotowano ani odnowienia sztucznego, ani odnowienia naturalnego. Teren nie wykazuje również żadnych cech sukcesji leśnej.
Organ podkreślił, że działki te są objęte uproszczonym planem urządzenia lasu (UPUL) na lata 2020–2029, sporządzonym przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w G., który został zatwierdzony decyzją Starosty z [...] lipca 2020 r. W planie tym powierzchnie te są oznaczone jako lasy przeznaczone do rębni z odnowieniem, z przypisanym obowiązkiem zagospodarowania gleby i odnowienia drzewostanu.
W decyzji wskazano, że według danych z systemu ewidencji gruntów i budynków działki te niezmiennie figurują jako grunty leśne (Ls), a zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obrębu D. są przeznaczone pod tereny leśne.
W toku postępowania ustalono również, że stan bezdrzewny (halizna) utrzymuje się od wielu lat. Na podstawie analizy zdjęć satelitarnych pochodzących z aplikacji Google Earth Pro, organ ustalił, że najpóźniej w 2002 r. teren ten był już pozbawiony zwartego drzewostanu. Tym samym, jak zauważył Starosta, upłynął pięcioletni termin na odnowienie lasu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o lasach. Skoro właściciel nie dokonał odnowienia w tym czasie, organ – działając na podstawie art. 24 ust. 1 ww. ustawy – był obowiązany wydać decyzję nakazującą odnowienie lasu.
W ocenie organu, przedstawione dokumenty, w szczególności dane zawarte w ewidencji gruntów, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz uproszczonym planie urządzenia lasu, a także wyniki oględzin i analiza materiału dowodowego, jednoznacznie potwierdzają, że na wskazanych działkach nie wykonano obowiązku odnowienia w ustawowym terminie, mimo że były i są one formalnie i funkcjonalnie traktowane jako grunty leśne.
We wniesionym odwołaniu Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: art. 107 § 1 pkt 5, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 12 art. 107 § 3, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 85, art. 86, art. 80, art. 81a § 1, art. 138 § § 2 k.p.a.
Zaskarżonej decyzji zarzucili także nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej bez podstawy prawnej, art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. jako niewykonalnej w dniu wydania, która to niewykonalność ma charakter trwały oraz art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. jako zawierającej wadę powodującą nieważność decyzji z mocy prawa.
Odwołujący zarzucili ponadto błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż przedmiotowa decyzja dotyczy działek leśnych oraz że dokonano wycinki drzew i halizny w sytuacji gdy przedmiotowe nieruchomości od zawsze stanowiły i stanowią nieruchomości rolne oraz nigdy nie była na nich przeprowadzona wycinka drzew.
Dodatkowo zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 24 u.o.l.
W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym Kolegium decyzją z [...] grudnia 2024 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z [...] września 2024 r.
W uzasadnieniu Kolegium zwróciło uwagę, że organ pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że decyzję wydaje w trybie art. 24 u.o.l. w związku z naruszeniem przez Skarżących obowiązków z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.l.
Kolegium wskazało, że Skarżący prawo własności do nieruchomości objętej decyzją nabyli na podstawie aktu notarialnego z dn. [...] lutego 2004r., Rep. A nr [...]. Wg postanowienia zawartego w § 1 aktu działki nr [...] i [...] stanowiły teren lasów i planowanych dolesień, działka nr [...] teren łąk i pastwisk. Aktualny plan urządzenia lasu na okres 1 stycznia 2020 r. – 31 grudnia 2029 r. dla obrębu ewidencyjnego D. , obejmuje te działki. Plan dla działek nr [...] i [...] przewiduje zabieg odnowienia halizny. Do projektu tego planu Skarżący nie wnieśli uwag. W okresie wcześniejszym od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2019 r. te działki objęte były zadaniem w zakresie gospodarki leśnej w części dotyczącej działek nr [...] - odnowienia So lub przeklasyfikowania, w zakresie działek nr [...] - trzebieży wczesnej, w zakresie działki nr [...] - m.in. odnowienia So. Działki objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr IX/88/03 Rady Gminy Włocławek z dn. 28.10.2003 r. (Dz. Urz. Woj. Kuj. Pom., z dn. 08.01.2004 r., nr 2, poz. 8) wg którego działki nr [...] stanowią w części tereny dolesień i w części tereny lasów, działki nr [...] stanowią tereny lasów, działka nr [...] w części oznaczonej symbolem ZZ teren łąk i pastwisk, w części teren lasów.
Kolegium wskazało także, że materiał dowodowy obejmuje także zdjęcia satelitarne z aplikacji Google Earth Pro ww. działek począwszy od 2002 r. i ich analizę, które w zestawieniu z oględzinami działek potwierdziły występowanie halizny na oddziale 2o i 2r, która utrzymywała się przez okres dłuższy niż 5 lat od daty usunięcia drzewostanu.
Zdaniem Kolegium ustalony stan faktyczny potwierdził, że Skarżący nie realizują obowiązku trwałego utrzymania lasów na ich działkach i nie zapewniają ciągłości ich użytkowania, co uzasadnia zastosowanie art. 24 u.o.l. w zw, ż art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.l.
W skardze do Sądu na decyzję Kolegium z [...] grudnia 2024 r. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- art. 127 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nierozpoznanie ponownie sprawy i tym samym rażące naruszenie przepisów postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
- art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia bądź wskazanie go w sposób niejasny, niezrozumiały i niepełny czyniąc decyzję niewykonalną,
- art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego,
- art. 7b i art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,
- art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych,
- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się organ kierował się przy załatwieniu sprawy,
- art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 85 k.p.a. i art. 86 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z przesłuchania stron, oględzin nieruchomości, dokumentów złożonych przez strony,
- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego co spowodowało ustalenie błędnego stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że przedmiotowe nieruchomości stanowią las i dokonano wycinki drzew i halizny,
- art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony,
Skarżący zarzucili ponadto błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie iż przedmiotowe decyzje dotyczą działek leśnych oraz że dokonano wycinki drzew i halizny w sytuacji gdy przedmiotowe nieruchomości od zawsze stanowiły i stanowią nieruchomości rolne oraz nigdy nie była na nich przeprowadzona wycinka drzew.
Dodatkowo zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 24 u.o.l. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o przedstawione zarzuty Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności bądź uchylenie zaskarżonej decyzji, o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację wspierającą podniesione zarzuty podkreślając, że zaskarżona decyzja jest nieprecyzyjna, a sformułowania w niej nie pozwalają na jej wykonanie, w szczególności został w decyzji wskazany obszar 0,2000 bez sprecyzowania jego parametrów i jakiej nieruchomości dotyczy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż wskazuje Skarżąca.
Sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", wziął bowiem pod rozwagę z urzędu niewskazane przez Skarżących naruszenia prawa, które są wystarczającą podstawą do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił art. 24 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.l. Zgodnie z art. 24 u.o.l. jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, w szczególności w zakresie:
1) ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych),
2) przebudowy drzewostanu,
3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym:
a) usuwania drzew opanowanych przez organizmy szkodliwe, a także złomów i wywrotów,
b) zabiegów pielęgnacyjnych roślinności leśnej (upraw leśnych) w wieku do 10 lat,
c) zabiegów w zakresie ochrony przeciwpożarowej
- starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji.
Z zapisów art. 13 u.o.l. wynika ciążący na właścicielach lasów obowiązek prowadzenia gospodarki leśnej w sposób trwale utrzymujący lasy i zapewniający ciągłość użytkowania lasów. W art. 13 ust. 1 tej ustawy ustawodawca wyszczególnił obowiązki właścicieli lasów, które mają prowadzić do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, w tym obowiązek ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu (art. 13 ust. 1 pkt 2).
Podkreślić należy, że w świetle art. 3 pkt 1 u.o.l., lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub (pkt a), stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo (pkt b), wpisany do rejestru zabytków (pkt c). W art. 8 ustawy o lasach wymieniono również zasady prowadzenia gospodarki leśnej, na które składają się: zasada powszechnej ochrony lasów, zasada trwałości utrzymania lasów, zasada ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich lasów, zasada powiększania zasobów leśnych.
Z powyższego wynika, że samo posiadanie gruntu leśnego obliguje do utrzymania na nim lasu (roślinności leśnej). Właściciel takiego gruntu nie może samowolnie zmienić jego przeznaczenia poprzez użytkowanie go tak jak to robią Skarżący tj. jako "trwałego użytku zielonego (czyli poprzez przeznaczenie go pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych).
Z powyższych przepisów wynika także, że przesłankami nałożenia obowiązku ponownego wprowadzania roślinności leśnej są:
- przysługujące adresatowi decyzji prawo własności gruntu leśnego,
- usunięcie drzewostanu,
- niezrealizowanie przez właściciela lasu dobrowolnie obowiązku ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu.
W przedmiotowej sprawie w istocie nie jest sporne że dłużej niż od 5 lat (bo co najmniej od roku 2002) na części nieruchomości leśnej Skarżących nie ma roślinności leśnej. Co do zasady zatem samo nałożenie obowiązku odnowienia lasu jest w świetle art. 24 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.l. uzasadnione.
Jednakże Sąd stwierdził, że samego określenia zakresu koniecznego odnowienia lasu organ dokonał z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności decyzja narusza:
- art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez brak sformułowania rozstrzygnięcia w sposób pozwalający na jej wykonanie,
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie przebiegu granic oddziałów leśnych względem działek ewidencyjnych oraz ustalenia położenia obszarów przeznaczonych do odnowienia w obrębie wydzieleń leśnych i działek ewidencyjnych,
- art. 107 § 3 k.p.a., przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego dla wskazanych powierzchni lasów przeznaczonych do odnowienia.
Ponadto organ naruszył art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.l. w zakresie, w jakim nakazał wykonanie czynności odnowienia na powierzchniach co do których nie ustalono jednoznacznie, że są objęte planem urządzenia lasu.
Należy podkreślić, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, a zasadność rozstrzygnięcia budzi wątpliwości w zakresie jego szczegółowego ujęcia, w szczególności w odniesieniu do powierzchni oraz lokalizacji poszczególnych wydzieleń leśnych, do których odnosi się obowiązek odnowienia. Rozstrzygniecie decyzji w przedmiocie obowiązku ponownego wprowadzania roślinności leśnej nie może ograniczać się do powtórzenia ogólnikowego nakazu wynikającego z ustawy, lecz decyzja ta winna konkretyzować nałożony obowiązek. Rozstrzygnięcie musi być indywidualne, co do adresata decyzji, jak i konkretne, co do przedmiotu uprawnienia, a w szczególności, co do precyzyjnego określenia obowiązku, który może podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sentencja decyzji powinna więc jednoznacznie wskazywać jaki obowiązek ciąży na zobowiązanym. Wykonanie tego obowiązku w sposób określony w sentencji pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy zobowiązany wykonał ów obowiązek zgodnie z nakazem (por. wyrok WSA w Kielcach z 24 stycznia 2024 r. sygn. II SA/Ke 669/23). Treści rozstrzygnięcia nie można też domniemywać z treści uzasadnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 13 kwietnia 2021 r. sygn. I SA/Gd 1161/20).
Najistotniejsze wątpliwości budzi sposób, w jaki organ określił powierzchnię przeznaczoną do odnowienia na działce ewidencyjnej nr [...]. W zaskarżonej decyzji wskazano, że do odnowienia przewidziany jest oddział 2-r o powierzchni 0,2 ha (samo pominięcie jednostki powierzchni w sentencji decyzji należy uznać za błąd pisarski nie mający istotnego wpływu na wynik sprawy). Tymczasem z dokumentów znajdujących się w aktach (UPUL – k. 14–16 akt Kolegium) wynika, że oddział 2-r występuje tylko w obrębie działki nr 99/2 i obejmuje 0,99 ha, co jest już prawie pięciokrotnością powierzchni wskazanej w decyzji. Brak w decyzji opisu odnoszącego się do istniejącej mapy oddziałów lasu, mapy geodezyjnej lub załącznika graficznego, który pozwoliłby zidentyfikować jaka część obszaru 0,99 ha stanowi obszar 0,2 ha który ma być poddany odnowieniu. Dodatkowo, według ewidencji gruntów (k. 6 akt Kolegium), działka nr [...] ma powierzchnię 1,88 ha, z czego 1,27 ha oznaczone jest jako las (w klasach IV i VI), a pozostała część to łąki. Ani z treści decyzji, ani z treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, która część działki [...] stanowiącej las (1,27 ha) jest powierzchnią 0,99 ha wydzielenia 2-r.
Tak więc dysponując treścią UPUL oraz danymi geodezyjnymi działki nr [...] (w takim zakresie, w jakim Kolegium zebrało w aktach sprawy) można jedynie ustalić, że wydzielenie 2-r znajduje się gdzieś w obrębie działki nr [...]. Można też ustalić, że obszar 0,99 ha jest częścią 1,27 ha tej działki stanowiącej las, aczkolwiek skoro 0,99 ha to mniej niż 1,27 ha, to nie wiadomo, która konkretnie część 1,27 ha lasu na działce nr [...] stanowi wydzielenie 2-r. Co więcej, nawet gdyby to się udało ustalić – nie wiadomo, która konkretnie część powierzchni 0,99 ha stanowi te 0,2 ha, które organ nakazuje odnowić.
Nie sposób zatem w oparciu o treść decyzji ustalić gdzie w terenie znaleźć powierzchnię 0,2 ha, która należy odnowić. Da się jedynie ustalić że ta powierzchnia jest "gdzieś’ w obrębie działki nr [...].
Z punktu widzenia adresata decyzji nakazującej konkretne działania w określonym miejscu i czasie, brak precyzyjnego ustalenia granic oddziałów leśnych względem działek geodezyjnych uniemożliwia wykonanie obowiązku. Ścisłe określenie zakresu obowiązków w decyzji administracyjnej nie może być realizowane w sposób dorozumiany – konieczne jest odniesienie się do konkretnych danych przestrzennych możliwych do zweryfikowania w terenie.
Również w odniesieniu do działki [...] organ nie wykazał należytej staranności w określeniu miejsca wykonania obowiązku. Według zaskarżonej decyzji na działce tej ma znajdować się wydzielenie 2-o, które wymaga odnowienia. Stosownie do znajdującego się w aktach sprawy UPUL (k. 14 akt Kolegium) na działce nr [...] znajduje się wydzielenie 2-o o powierzchni 0,02 ha opisane "HAL", a więc stanowiące haliznę kótra wymaga odnowienia. Reszta działki nr [...] (0,34 ha) pozostaje w stanie zadawalającym. Z ewidencji gruntów (k. 13 akt Kolegium) wynika, że na działce [...] znajduje się 0,36 ha lasu, co powierzchniowo odpowiada sumie wskazanych fragmentów. Jednak w aktach brakuje jakiejkolwiek mapy z UPUL, która pozwoliłaby jednoznacznie wskazać, gdzie na działce [...] znajduje się ów fragment oddziału 2-o stanowiący haliznę. Taki brak uniemożliwia weryfikację treści decyzji celu wykonania jej przez stronę.
Powyższe uchybienia nie dotyczą pozostałych działek objętych decyzją. Przykładowo, w przypadku działki [...], cała powierzchnia lasu (0,55 ha) w granicach tej działki objęta jest wydzieleniem 2-o, gdzie zgodnie z decyzją ma nastąpić odnowienie. Analogicznie analiza pozostałych działek wskazanych w decyzji ([...]).
Wskazane okoliczności wskazują na brak kompleksowej analizy przez organy całokształtu sprawy i prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a zatem narusza przepisy postępowania administracyjnego w szczególności art. 7, art. 77, art. 107 § 1 pkt 5 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie należy dodać, że ustalenie czy obowiązek nałożony decyzją dotyczy całych działek ewidencyjnych czy jedynie ich części oznaczonych jako grunty leśne, wymaga precyzyjnego odniesienia do map z UPUL, które w niniejszej sprawie nie zostały włączone do akt sprawy. Ponowne przeprowadzenie postępowania powinno objąć w szczególności analizę map taksacyjnych oraz danych geodezyjnych umożliwiających jednoznaczną lokalizację powierzchni objętych nakazem odnowienia lasu. Uchylenie decyzji nie oznacza, że obowiązek odnowienia lasu nie istnieje – jednak jego wykonanie musi nastąpić w sposób zgodny z prawem i możliwy do przeprowadzenia w praktyce.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uzupełnić materiał dowodowy sprawy stosownie do stanowiska Sądu w szczególności poprzez precyzyjne określenie lokalizacji wydzieleń leśnych względem działek geodezyjnych, załączenie map z UPUL umożliwiających identyfikację terenową oraz ustalić, czy wskazane powierzchnie rzeczywiście wymagają odnowienia.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
W kwestii kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., biorąc pod uwagę wysokość wniesionego przez Skarżącą wpisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI