II SA/BD 1084/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2020-12-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanekanał samochodowygarażprzebudowawznowienie postępowaniabezprzedmiotowość postępowanianadzór budowlanydecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie budowy kanału samochodowego w garażu, uznając, że mimo braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu, jego wznowienie nie doprowadziłoby do innego rozstrzygnięcia.

Skarżący domagali się wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego budowy kanału samochodowego w garażu sąsiadującym z ich nieruchomością, zarzucając brak udziału w pierwotnym postępowaniu. Sąd administracyjny uznał, że mimo tej wady, zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. było zasadne, ponieważ wznowienie postępowania nie doprowadziłoby do uchylenia pierwotnej decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd podkreślił, że wykonane roboty budowlane nie naruszyły przepisów prawa budowlanego i nie spowodowały negatywnego wpływu na budynek skarżących, a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania i naruszenia prawa materialnego uznał za niezasadne.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. i E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie budowy kanału samochodowego w garażu. Podstawą wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony bez jej winy). Organ pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania, stwierdził naruszenie prawa procesowego, ale odmówił uchylenia pierwotnej decyzji na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., uznając, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sąd administracyjny uznał, że skarżący nie wykazali, aby wykonane roboty budowlane (przebudowa garażu w celu wykonania kanału samochodowego) naruszyły prawo materialne lub negatywnie wpłynęły na ich budynek. Sąd podkreślił, że roboty te nie wymagały pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, które nie zostało dokonane. Mimo to, ponieważ roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stanowiły zagrożenia, organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd odrzucił zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym argumentację o niemożności zastosowania art. 146 § 2 k.p.a. w przypadku braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu. Stwierdzono, że argumenty skarżących nie były zasadne, a decyzje organów były zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne, ponieważ samo uczestnictwo strony w postępowaniu nie gwarantuje wydania decyzji o treści odmiennej, a argumenty podnoszone w postępowaniu nie zawsze przemawiają za innym rozstrzygnięciem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes strony pominiętej w postępowaniu głównym jest zabezpieczony poprzez możliwość zgłoszenia uwag we wznowionym postępowaniu, a rozstrzygnięcie zależy od słuszności podnoszonych argumentów, a nie samego faktu uczestnictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Pb art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 3 § ust. 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 29 § ust. 1 pkt 1b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 30 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 50 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pb art. 51 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pb art. 71 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 108 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 5

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest dopuszczalne. Wykonanie kanału samochodowego w garażu jednorodzinnym stanowi przebudowę, wymagającą jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Roboty budowlane wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i niepowodujące zagrożenia mogą skutkować umorzeniem postępowania naprawczego jako bezprzedmiotowego. Zarysowania tynków w sąsiednim budynku nie zostały jednoznacznie powiązane z wykonaniem kanału samochodowego i mogły wynikać z wieku tynków.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 146 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie i utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia w trybie, który nie jest adekwatny do podstawy wznowienia. Naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ do całości rozstrzygnięcia organu I instancji oraz do zarzutów odwołania. Niezastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Pb poprzez uznanie przez organ bezprzedmiotowości postępowania naprawczego. Wykonanie robót budowlanych naruszyło konstrukcję budynków sąsiednich i wymagało pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Nastąpiła zmiana sposobu użytkowania nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, co potwierdzone zostało dodatkowo dokumentem sporządzonym przez osobę uprawnioną. brak jest podstaw do wypełnienia dyspozycji zawartej w przepisie art. 51 ust. 2 Pb [...] bowiem roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną organ postanowił jak na wstępie. zastosowanie art. 146 § 2 kpa, stosownie do którego nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Pogląd, że niebranie przez stronę od samego początku udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną powoduje wyłączenie możliwości stosowania w postępowaniu wznowionym w takiej sprawie na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przepisu art. 146 § 2 kpa, nie znajduje podstawy w żadnym przepisie prawa.

Skład orzekający

Jarosław Wichrowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bortkiewicz

sędzia

Grzegorz Saniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145, 146, 151 k.p.a.) w kontekście wad formalnych i materialnych, a także kwalifikacja robót budowlanych jako przebudowy wymagającej zgłoszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy kanału samochodowego w garażu jednorodzinnym i zastosowania przepisów Prawa budowlanego oraz K.p.a. w kontekście wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie budowlanym, takich jak wznowienie postępowania i jego konsekwencje, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy brak udziału w postępowaniu zawsze oznacza uchylenie decyzji? WSA w Bydgoszczy wyjaśnia zasady wznowienia postępowania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1084/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2020-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jarosław Wichrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 952/21 - Wyrok NSA z 2024-01-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. B. i E. B. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...].06.2020 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. (dalej PINB) na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 150 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej powoływana jako kpa), art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, dalej powoływana jako Pb) stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. znak [...] z [...].08.2018 r. została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na braku udziału strony w postępowaniu bez winy strony. Jednocześnie PINB odmówił uchylenia ww. decyzji, gdyż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ na wniosek E. B. i A. B. (dalej określane jako Skarżące) postanowieniem z [...].12.2019 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną PINB znak [...] z [...] .08.2018 r.
Zgodnie z art. 151 § 1 kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
uchyla decyzją dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, oraz § 2 w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Stosownie do art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przy czym zakończenie postępowania decyzją stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania co do podstaw wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa).
W sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego przez brak zapewnienia Skarżącym udziału w postępowaniu. Jednocześnie brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania i tak wydana byłaby decyzja tożsama z decyzja pierwotną (art. 146 § 2 kpa). Organ ma, oceniając powyższą kwestię, obowiązek zastosować przepisy prawa materialnego w taki sposób, jakby na nowo prowadził postępowanie w przedmiocie robót budowlanych. Strona bowiem, która została pozbawiona udziału w postępowaniu zwykłym, ma zagwarantowane prawo, że po wznowieniu postępowania zostaną zachowane standardy prowadzenia postępowania w taki sposób, jakby zostało "reaktywowane" postępowanie, w którym nie brała bez własnej winy udziału.
Przedmiotem postępowania administracyjnego przed organem I instancji był kanał rewizyjny (samochodowy) wykonany w garażu budynku mieszkalnego jednorodzinnego segmentu szeregowego przy ul. B. w T., wykorzystywany na potrzeby inwestora między innymi do naprawy lub sprawdzenia stanu technicznego własnego samochodu. Postępowanie to zakończone zostało decyzją znak [...] z [...].08.2018 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem ww. kanału samochodowego jako bezprzedmiotowe.
Pojęcie garażu nie zostało zdefiniowane wprost w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednak można wyinterpretować je z treści § 108 ust. 1 jako pomieszczenie (budynek) "do przechowywania i bieżącej niezawodowej obsługi samochodów osobowych". Również więc ten przepis dopuszcza wykonywanie prostych prac warsztatowo-naprawczych i nie wprowadza ograniczeń w zakresie wyposażenia technicznego. Z akt sprawy nie wynika, aby kanał samochodowy służył zawodowej obsłudze i naprawie samochodów. Inwestor nie prowadzi bowiem działalności polegającej na świadczeniu osobom trzecim usług w postaci dokonywania przeglądu lub naprawy samochodów.
Zdaniem organu przedmiotowy kanał rewizyjny na gruncie ustawy Prawo budowlane nie jest budynkiem, budowlą ani obiektem małej architektury z uwagi na fakt, że został wykonany w istniejącym pomieszczeniu garażu budynku mieszkalnego jednorodzinnego zabudowy segmentowej. Kanał ten nie jest także urządzeniem budowlanym, gdyż nie jest związany z innym obiektem budowlanym, zapewniając możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Gdyby bowiem kanał samochodowy znajdował się w budynku stacji przeprowadzającej badania techniczne pojazdów, taka kwalifikacja mogłaby być dopuszczalna.
Mając powyższe na uwadze, organ uznał, że wykonanie w pomieszczeniu garażu (znajdującego się w poziomie piwnicy) kanału samochodowego stanowi przebudowę budynku. W myśl art. 3 ust. 7a Pb, ilekroć w ustawie jest mowa o przebudowie należy przez to rozumieć roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana paramentów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego z wyjątkiem charakterystycznych parametrów takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Art. 28 ust. 1 Pb stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Wymienione przepisy określają wyjątkowe przypadki, w których budowa bądź rozbiórka, wbrew wyrażonej w art. 28 Pb zasadzie, pozwolenia na budowę jednak nie wymaga (art. 29 i 31). Przypadki, w których w myśl art. 30 Pb roboty budowlane wprawdzie nie wymagają pozwolenia na budowę, wymagają jednak zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1b Pb pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót polegających na przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi do zwiększenia dotychczasowego obszaru oddziaływania tych budynków. Tego rodzaju roboty zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Pb wymagają zgłoszenia. Wprawdzie przepisy Pb nie definiują w istocie pojęcia "elementu konstrukcji", niemniej jednak zgodnie z zasadami sztuki budowlanej przyjmuje się, że elementem konstrukcji jest część budynku stanowiąca jego zasadniczą bryłę, tj. fundamenty, ściany nośne (zewnętrzne i wewnętrzne) oraz stropy, a przegrodą zewnętrzną niewątpliwie jest podłoga na gruncie.
Przywołując przepis art. 29 ust. 1 pkt 1b Pb, należy dokonać wykładni pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 20 Pb, obszar oddziaływania obiektu budowlanego to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, o którym wyżej mowa, stanowi z kolei podstawę do ustalenia kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 3 pkt 20 Pb nie określa pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, a jedynie poprzez odesłanie do licznych regulacji przewidujących szczegółowe wymogi oraz związane z nimi ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że roboty budowlane polegające na przebudowie posadzki garażu w budynku w celu wykonania kanału samochodowego nie ograniczyło zagospodarowania nieruchomości sąsiednich.
Celem postępowania prowadzonego w trybie procedury wynikającej z art. 50-51 Pb jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Przy czym podkreślenia wymaga, że zadaniem organów nadzoru budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem administracyjnym (budowlanym) a nie cywilnym, regulującym kwestie odpowiedzialności za ewentualną szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności.
W celu dostatecznego wyjaśnienia charakteru sprawy spowodowanego wykonaniem robót budowlanych organ pismem z [...] .05.2018 r. na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 Pb wezwał inwestorkę do dostarczenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną o poprawności ich wykonania sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlanego wpisaną na właściwą listę członków samorządu zawodowego. Inwentaryzacja taka została dostarczona wraz z oświadczeniem osoby posiadającej ww. uprawnienia, że "kanał samochodowy usytuowany na gruncie posadzki garażu budynku mieszkalnego jednorodzinnego (...) został wykonany prawidłowo według sztuki budowlanej i nadaje się do użytkowania". Z inwentaryzacji wynika zaś, że został wykonany kanał o wymiarach 3,20 m x 0,7 m w odległości 0,7 m od ściany budynku od strony dz. [...] , i w odległości 1,76 m od strony ściany klatki schodowej i pomieszczenia gospodarczego niniejszego budynku.
Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50-51 Pb, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane wykonywane (lub wykonane w przypadkach wskazanych w art. 50 Pb) doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora w zależności od poczynionych ustaleń. Biorąc zaistniałe okoliczności sprawy pod uwagę, organ ustalił, że brak jest podstaw do wypełnienia dyspozycji zawartej w przepisie art. 51 ust. 2 Pb (w myśl której organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania), bowiem roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, co potwierdzone zostało dodatkowo dokumentem sporządzonym przez osobę uprawnioną. Nadto ustalono, że inwestor dysponuje prawem do nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane, w związku z czym organ nie widział również podstaw do nakazania rozbiórki czy przywrócenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego. Powyższe oznacza, że w przedmiotowej spawie nie zachodziła potrzeba zastosowania art. 51 Pb z uwagi na brak podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty - poprzez wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Pb. Zatem w sytuacji zgodności wykonanych robót budowlanych ze sztuką budowlaną i nienaruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dalsze prowadzenie postępowania w trybie art. 51 Pb stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania naprawczego w tym przypadku wynikała z braku legalnej możliwości wydania orzeczenia w sprawie, które to nakazywałoby wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenia ich do zgodności z prawem.
Przedmiotowa sprawa to jeden z przypadków bezprzedmiotowości postępowania w której to organ nadzoru budowlanego w określonych okolicznościach faktycznych istniejących w danej sprawie administracyjnej nie może rozstrzygnąć o istocie tej sprawy z powodu braku podstawy do wydania tego typu decyzji. W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 Pb, jeżeli organy nadzoru budowlanego uznają, że nie doszło do naruszenia przepisów i wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami, nie wydają decyzji merytorycznej, ale decyzję formalną na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdyż brak jest w takim przypadku podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania naprawczego i wydawaniu decyzji na podstawie art. 51 Pb w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestora (wyrok NSA z 3.04.2014 r., II OSK 2644/12).
Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Mając na uwadze powyższe, organ postanowił jak na wstępie.
Na skutek odwołania złożonego przez Skarżące [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej WINB) decyzją z [...] .10.2020 r., znak [...] , na podstawie art. 104 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 2 i art. 146 § 2 kpa, art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 Pb w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r. poz. 471 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedłożona przez inwestora inwentaryzacja jednoznacznie wskazuje, że wykonane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i obiekt nadaje się do dalszego użytkowania, nie powodując niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Organy przeprowadziły oględziny przedmiotowej nieruchomości, na której wykonano prace budowlane, a także budynku należącego do Skarżących. Na ścianie budynku przy ul. B. graniczącej z budynkiem Skarżących nie stwierdzono zarysowań tynków. W trakcie oględzin pomieszczeń podpiwniczenia garażu oraz pralni budynku Skarżących stwierdzono zarysowania pod kratką wentylacyjną tynku na ścianie graniczącej z budynkiem na terenie nieruchomości przy ul. B. Na przeciwległej ścianie garażu wskazano pionowe zarysowanie tynku na wysokości całej ściany. Wskazano również zarysowanie na połączeniu cokołu zjazdu do garażu ze ścianą frontową budynku. W sąsiednim pomieszczeniu pralni za garażem stwierdzono zarysowanie od sufitu do płytek ułożonych na ścianach, w części wydrapane na powierzchni tynki. Ponadto ustalono, że w pomieszczeniu garażu ustawione są maszyny stolarskie - ciężki sprzęt warsztatowy, tzn. piła tarczowa, tokarka, frezarka, piła tarczowa mniejsza o znacznej mocy ok. 4 KW, które według oświadczenia właścicieli mają możliwość użytkowania.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, w ocenie organu istniejące zarysowania tynków w budynku Skarżących są powierzchowne i nie mają charakteru uszkodzeń konstrukcji budynku oraz nie stwarzają zagrożeń dla tego budynku. W dużej mierze ww. zarysowania wynikają z naturalnej utraty trwałości ok. 40 letnich tynków. Należy zwrócić uwagę również na fakt, że wskazane przez Skarżące podczas ww. kontroli rysy i pęknięcie występują tylko w pomieszczeniu garażu ich budynku. Takich spękań i zarysowań ścian nie stwierdzono natomiast w pomieszczeniu garażu przy ul. B., w którym wykonano przedmiotowy kanał samochodowy.
Odnosząc się zatem do zarzutów Skarżących, organ stwierdził, że prowadzone postępowanie nie potwierdziło, że wykonane w sąsiednim budynku roboty budowlane spowodowały wystąpienie rys i pęknięć ścian budynku Skarżących. W odwołaniu Skarżące prezentują argumentację o charakterze przypuszczeń i nie przedstawiają żadnych innych dowodów świadczących o słuszności tych twierdzeń, podważających dotychczasowe ustalenia, do których organ odwoławczy mógłby się odnieść.
Organ podkreślił, że niewielka rozbieżność pomiarowa kanału, czy jego odległości od ściany budynku, nie ma wpływu na zasadność wydanego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym należało stwierdzić, że przeprowadzone przez PINB postępowanie administracyjne wykazało brak podstaw prawnych do ingerencji tego organu i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Zatem PINB prawidłowo uznał owe postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył je zgodnie z art. 105 § 1 kpa. Tym samym stwierdzenie, że kwestionowane postępowanie poza wadą wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa - brak udziału strony w postępowaniu bez winy strony - nie było dotknięte innymi wskazanymi przez wnioskodawców wadami, co prowadziło do wniosku, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja w swej istocie odpowiadająca decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa), a zatem do wydania przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 151 § 2 kpa.
Skargę na powyższą decyzję złożyły A. B. i E. B., zarzucając jej naruszenie:
przepisów postępowania, które należy zakwalifikować jako stanowiące przyczynę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, tj. wydanej z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj.:
art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy w sytuacji, gdy winno ono zostać uchylone w całości i w tym zakresie organ II instancji winien orzec co do istoty sprawy,
art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 kpa poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przejawiającego się w niewyczerpującym zebraniu i rozparzeniu materiału dowodowego, a także naruszeniu swobodnej oceny dowodów;
przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieustosunkowanie się przez organ do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu I instancji oraz do zarzutów odwołania,
- art. 146 § 2 w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia w trybie, który nie jest adekwatny do podstawy wznowienia;
3. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Pb poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie przez organ bezprzedmiotowości postępowania naprawczego.
Wskazując na powyższe, Skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie
W uzasadnieniu Skarżące wskazały, że naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa, polegające na bezpodstawnym utrzymaniu w mocy przez organ II instancji bezprawnej decyzji jest rażącym naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Organ obraził również dyspozycję art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 kpa poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zaskarżona decyzja w swej treści w całości powtarza gołosłowne tezy lansowane przez PINB. Nie zostały one w żaden sposób przez organ II instancji zweryfikowane poprzez wyczerpujące zebranie i rozparzenie materiału dowodowego. Postępowanie prowadzone przez WINB toczyło się w całkowitym oderwaniu od treści przepisów procedury ustanowionej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ był obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także przestrzegania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz uzasadniania swoich rozstrzygnięć według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. Organ nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu I instancji oraz do zarzutów odwołania, w szczególności w zakresie wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia w trybie, który nie jest adekwatny do podstawy wznowienia opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nieodniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu prowadzi do pogwałcenia art. 107 § 3 kpa.
PINB wydał rozstrzygnięcie w trybie, który nie jest adekwatny do podstawy wznowienia opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jeżeli bowiem strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym, co oznaczało, że z naruszeniem art. 7 kpa nie rozważono jej słusznego interesu, we wznowionym postępowaniu organ nie może zastosować art. 146 § 2 kpa. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną. Uchybienie prawidłowemu ustaleniu interesu prawnego strony i pozbawienie jej, bez jej winy, udziału w postępowaniu z uwagi na materialnoprawność tej wady wyklucza zatem sformułowanie oceny na podstawie art. 146 § 2 kpa, że w wyniku uchylenia decyzji w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa wydano by decyzję odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej. Uchybienie prawidłowemu ustaleniu interesu prawnego strony i pozbawienie jej, bez jej winy, udziału w postępowaniu, z uwagi na materialnoprawność tej wady zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa, tj. uchylenia dotychczasowej decyzji (kontrolowanej i wydanej w postępowaniu zwykłym) oraz rozstrzygnięcie powtórne co do istoty sprawy, poprzedzone oceną legalności kontrolowanej decyzji, tzn. oceną, czy nieuwzględnienie interesu strony miało wpływ na merytoryczną poprawność kontrolowanej decyzji. Rozstrzygnięcie zatem w zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 kpa jest niezgodne z prawem.
Ponadto, dla możliwości legalnego wydania po wznowieniu postępowania decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, którą organ podejmuje, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 kpa wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji, organ winien wykazać, że występująca w sprawie wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w tejże sprawie przepisów prawa materialnego, a więc stosując art. 146 § 2 kpa, organ winien wskazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne. Odmowa zatem uchylenia decyzji w postępowaniu o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wówczas, gdy organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. Odmowa uchylenia decyzji orzeczona z powołaniem się na art. 146 § 2 kpa wymaga przekonującego wykazania, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
Organy nie podjęły również właściwych czynności w zakresie ustalenia kwestii przeznaczenia i wykorzystywania przedmiotowego kanału samochodowego. Za gołosłowne należy uznać stwierdzenie o braku wykorzystywania kanału do zawodowej obsługi i naprawy samochodów. Co istotne, wykonywanie napraw pojazdów samochodowych może powodować niedopuszczalne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych oraz wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Co istotne, wyłącznie zachowanie odległości wymaganych przepisami o warunkach technicznych nie zawsze przesądza o oddziaływaniu bądź braku oddziaływania inwestycji na otoczenie. Ocena występowania interesu prawnego w postępowaniu naprawczym o pozwolenie na użytkowanie dokonywana na podstawie art. 28 kpa powinna następować w szerszym kontekście. Ustalenia, że obiekt zachowuje odległości przewidziane w przepisach technicznych, nie należy automatycznie traktować jako przesądzającego o tym, że skutki jego istnienia i funkcjonowania ograniczą się do terenu działki, na której jest zlokalizowany oraz że nie będą miały negatywnego wpływ na działki sąsiednie. Nawet zatem przy zachowaniu odległości wymaganej dla zachowania bezpieczeństwa nie da się wykluczyć samego istnienia oddziaływania pomiędzy budynkami. Należy takie oddziaływanie co do zasady przyjąć dla budynków na graniczących ze sobą bezpośrednio działkach w zabudowie jednorodzinnej, która to sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Wystąpienie pęknięć i rys na ścianie budynku Skarżących stanowi okoliczność wskazującą na oddziaływanie przedmiotowych robót. Sam fakt wskazania prawdopodobnego wystąpienia uszkodzeń ściany konstrukcyjnej budynku Skarżących poprzez prowadzone roboty budowlane (w zabudowie szeregowej) winien ukierunkować organ I instancji na podjęcie niezbędnych czynności w tym zakresie.
Skarżące zwróciły również uwagę na niekonsekwencję organów w zakresie wymiarów kanału.
Skarżące zarzuciły, że inwestor nie przedłożył opinii geotechnicznej i projektu określającego bezpieczne wykonanie wykopu szerokoprzestrzennego naruszającego warstwy gruntu nośnego pod fundamentami budynków. Roboty ziemne dla wykonania kanału samochodowego przeprowadzono systemem gospodarczym, bez zachowania reżimu technologicznego. Naruszenie konstrukcji niedopuszczalną (z powodu niezaprojektowania wykonania robót budowlanych przy fundamentach) i nieprzewidywaną przez projektantów obu budynków ingerencją w posadowienie jest niezgodne z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 3 i art. 5 ust. 1 pkt 2 Pb. Każde działanie w pobliżu fundamentu jest ingerencją w sąsiednią własność. Przedmiotowe budynki nie są wolnostojące i podejmowanie robót budowlanych naruszających konstrukcję w pobliżu budynku sąsiedniego wymaga pozwolenia na budowę (a contrario art. 29 ust. 1 Pb). Nie można zatem wykluczyć konieczności zastosowania art. 69 ust. 1 Pb.
Odległość kanału 0,7 m od ściany nieruchomości Skarżących powoduje, że pojazdy wjeżdżające do przedmiotowego kanału poruszają się po ławie. Z uwagi na wykopanie ok. 10 ton piasku pod nieruchomością powstała pustka, która spowodowała wystąpienie pęknięć ścian zarówno na zewnątrz ściany garażowej, jak i wewnątrz. Wbrew twierdzeniom organu przeprowadzone roboty wymagały uzyskania pozwolenia, nie zaś jedynie zgłoszenia (w treści projektu określone zostałyby właściwe odległości dla budowanego kanału).
Z uwagi na to, że przedmiotowy kanał samochodowy został przekazany do użytkowania, doszło do zmiany sposobu użytkowania nieruchomości określonej w art. 71 ust. 1 pkt 2 Pb.
Roboty przeprowadzone w sąsiednim budynku miały niewątpliwy wpływ na warunki korzystania z budynku Skarżących. Zastosowanie zatem winien mieć § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie była zasadna.
W przedmiotowej sprawie podstawą wznowienia postępowania był przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Po wznowieniu postępowania na tej podstawie organ stwierdził, że zasadne będzie zastosowanie art. 146 § 2 kpa, stosownie do którego nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ również zastosował art. 151 § 2 kpa, który stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W sprawie bezsporne było to, że postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem kanału samochodowego w garażu znajdującym się w budynku sąsiadującym z budynkiem będącym własnością Skarżących toczyło się bez ich udziału, co uzasadniało wznowienie postępowania.
Odnosząc się do zarzutu skargi związanego z naruszeniem art. 146 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, stwierdzić należy, że nie był on zasadny. Pogląd, że niebranie przez stronę od samego początku udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną powoduje wyłączenie możliwości stosowania w postępowaniu wznowionym w takiej sprawie na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przepisu art. 146 § 2 kpa, nie znajduje podstawy w żadnym przepisie prawa. Interes strony pominiętej w postępowaniu głównym zabezpieczony jest poprzez możliwość zgłoszenia przez taką stronę uwag i wniosków we wznowionym postępowaniu, gdzie z mocy art. 149 § 2 kpa dochodzi do ponownego rozstrzygania istoty sprawy. Samo uczestnictwo strony w postępowaniu nie gwarantuje wydania decyzji o treści odmiennej niż ta, która zapadłaby bez jej udziału. Nawet argumentacja podnoszona w tymże postępowaniu nie zawsze przemawia za wydaniem innej decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy zależy bowiem od tego, czy podnoszone argumenty są słuszne i czy mają istotny wpływ na wydawane rozstrzygnięcie. Powyższy pogląd został wyrażony w wyroku NSA z 19.03.2019 r., II OSK 1123/17, z którym to poglądem Sąd w niniejszym składzie w pełni się zgadza. Znajduje on również potwierdzenie w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (por. np. wyroki WSA: w Gdańsku z 2.10.2018 r., II SA/Gd 359/18, LEX nr 2552770, w Warszawie z 19.02.2016 r., VI SA/Wa 582/15, LEX nr 2055988, w Poznaniu z 11.07.2018 r., IV SA/Po 392/18, LEX nr 2526219). W przedmiotowej sprawie argumenty podnoszone przez Skarżące i nie były zasadne.
Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc - stosując art. 146 § 2 kpa - wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie. Wydana decyzja nie eliminuje wówczas decyzji dotychczasowej, lecz stanowi wyłącznie ewentualną podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym (tak m.in. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el., 2015 i powołany tam wyrok WSA w Gdańsku z 17.10.2012 r., II SA/Gd 323/12, LEX nr 1248753).
W ocenie Sądu organ po ponownym przeprowadzeniu postępowania słusznie uznał, że decyzja PINB z [...] .08.2018 r. umarzająca postępowanie w sprawie wykonania kanału samochodowego była w swej istocie prawidłowa i brak udziału w tym postępowaniu Skarżących nie miał wpływu na jej treść. Wskazać należy, że Skarżące poza gołosłownymi twierdzeniami związanymi z negatywnym wpływem tej inwestycji na ich budynek nie przedstawiły żadnych dowodów mogących potwierdzić ich stanowisko.
Skarżące nie kwestionowały prawidłowości zakwalifikowania przedmiotowych robót budowlanych jako przebudowy i również Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego stanowiska organu. Stosownie do art. 3 pkt 7a Pb, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (...). Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 1b Pb, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia dotychczasowego obszaru oddziaływania tych budynków. W świetle cyt. przepisów wykonane roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę, lecz stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2b Pb konieczne było dokonanie ich zgłoszenia. Skarżące co prawda podnosiły, że wykonanie projektu budowlanego stanowiłoby większą gwarancję prawidłowości wykonania robót budowlanych, to jednak nie przedstawiły żadnej argumentacji, która przemawiałaby za koniecznością sporządzenia takiego projektu w analizowanej sprawie.
W związku z powyższym, skoro, co było bezsporne, inwestor nie dokonał ww. zgłoszenia robót budowlanych, organ był zobowiązany wszcząć postępowanie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 Pb. Stosownie do ww. przepisów, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (...) [art. 50 ust. 1 pkt 1].
Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 Pb, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Z uwagi na to, że roboty budowlane zostały już wykonane, nie było celowe orzekanie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Ponieważ przedmiotowe prace nie wymagały pozwolenia na budowę i w konsekwencji - wykonania projektu budowlanego, wystarczające było zażądanie na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 Pb przedłożenia przez inwestora inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, co też PINB uczynił pismem z [...] .05.2018 r. (k. 37 akt adm.). Stosownie do cyt. przepisu, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego. Niewątpliwie bardziej prawidłowe byłoby wydanie w tym zakresie postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 Pb, tym niemniej inwestor przedłożył stosownie inwentaryzację i oświadczenie, że przedmiotowy kanał samochodowy został wykonany prawidłowo według sztuki budowlanej i nadaje się do użytkowania, przy czym dokumenty te zostały podpisane przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane (vide oświadczenie i inwentaryzacja – k. 40 akt adm.). Jak wskazano wcześniej, Skarżące nie podważyły w toku postępowania toczącego się na skutek wznowienia postępowania, że ww. dowody nie były wiarygodne. Również organ, ponownie rozpoznając sprawę, nie miał podstaw do ich zakwestionowania.
W szczególności bezpodstawne, niepoparte jakąkolwiek merytoryczną argumentacją inną niż gołosłowne twierdzenia Skarżących, było zarzucanie, że korzystanie z garażu po powstaniu kanału samochodowego może spowodować zagrożenie, a w szczególności negatywnie oddziałuje na ich budynek. Istnienie spękań tynku zostało wyjaśnione przez organ jego wiekiem (40 lat) i jest w pełni logiczne, w szczególności zestawiając to z faktem, że takich spękań nie posiada budynek inwestora, na którym w pierwszej kolejności winny one wystąpić, jeśli roboty budowlane byłby wykonywane nieprawidłowo. To samo dotyczy zarzutu, że nie sporządzono opinii geotechnicznej i projektu wykonania wykopu. Z oświadczenia i inwentaryzacji wynika, że skoro kanał został wykonany prawidłowo, to nie było potrzeby dokonywania opinii geotechnicznej.
Skarżące podniosły również, że organ nie dokonał należytej oceny ww. oświadczenia i inwentaryzacji. W tym zakresie wskazać trzeba, że skoro dokumenty te pochodzą od osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia, brak było podstaw do ich kwestionowania, tym bardziej że inwestycja nie była skomplikowana, a treść ww. dokumentów nie budzi wątpliwości. Podkreślenia wymaga także, że organy nadzoru budowlanego są organami wyspecjalizowanymi w zakresie oceny i klasyfikacji robót budowlanych, co dodatkowo przemawia za tym, że właściwie oceniły przedłożone przez inwestora dokumenty.
W świetle treści ww. oświadczenia i inwentaryzacji nie mają żadnego znaczenia rozbieżności dotyczące wymiarów wykonanego kanału.
Nie można zgodzić się ze Skarżącymi, że na skutek powstania przedmiotowego kanału samochodowego doszło do zmiany sposobu użytkowania nieruchomości. Niewątpliwie istnienie kanału samochodowego w garażu nie stanowi zmiany takiego sposobu użytkowania, jest bowiem czymś naturalnym, że wiele garaży posiada takie kanały, co nie przesądza o tym, że mogą być uznawane tylko z tego powodu za np. warsztaty naprawcze, których głównym celem jest naprawa samochodów. O zmianie sposobu użytkowania nieruchomości można by mówić w niniejszej sprawie, gdyby właściciel nieruchomości (inwestor) zaczął świadczyć w nim w zorganizowany sposób usługi związane z naprawą samochodów. Natomiast korzystanie z tego kanału dla własnych potrzeb nie może być uznane za zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 Pb.
Niezrozumiały jest zarzut naruszenia § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z nim, usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Stosownie do ust. 2, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Niewątpliwie organ uznał, że nieruchomość Skarżących jest objęta obszarem oddziaływania, skoro uznał je za strony postępowania.
Wskazać należy, czego nie dostrzegł pełnomocnik Skarżących, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją rozbieżności, czy w analizowanej sytuacji prawidłowe jest umorzenie postępowania czy też ewentualnie winna być wydana decyzja o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności z art. 51 Pb. W niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały w sposób prawidłowy i organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do wydawania decyzji nakładającej na inwestora jakichkolwiek obowiązków na podstawie art. 51 Pb. Wskazać trzeba, że wydanie decyzji merytorycznej o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności z art. 51 ust. 1 Pb i o umorzeniu postępowania prowadzi w istocie do identycznego pod względem formalnym i prawnym skutku wykonanych robót, gdyż uzyskują one status legalnych, czy to ze względu na brak możliwości wydania rozstrzygnięcia merytorycznego (umorzenie postępowania), czy to poprzez wydanie decyzji stwierdzającej brak możliwości wydania nakazu wykonania czynności lub robót. Obie decyzje są zaskarżalne i mogą być zweryfikowane. Trudno też dopatrzyć się wyższości w jakimkolwiek względzie decyzji merytorycznej o odstąpieniu od nałożenia jakiegokolwiek obowiązku nad decyzją umorzeniową ze względu na brak przesłanek do wydania decyzji o takiej treści, bowiem obie są równoważne w swych skutkach dla stron postępowania. W tej sytuacji wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji formalnej umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa nie może być uznane za naruszające prawo. Również ekonomika postępowania przemawiała przeciwko uchylaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, skoro wydanie decyzji o umorzeniu postępowania prowadziłoby w istocie do takich samych skutków dla stron postępowania jak decyzja o odstąpieniu od nałożenia jakiegokolwiek obowiązku (por. wyroki NSA z 12.02.2019 r., II OSK 724/18, LEX nr 3076112, z 7.03.2019 r., II OSK 3389/18, LEX nr 2655331, z 30.11.2016 r., II OSK 519/15 LEX nr 2248326).
Nie był zasadny zarzut, że organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu.
Reasumując, organ rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Organ z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania w toku postępowania odwoławczego dokonał samodzielnej oceny prawnej jak i dowodowej sprawy w jej całokształcie, a motywy swojego działania zawarł w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Tak jak tego wymaga art. 107 § 3 kpa, wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, wyjaśnił również podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) podlegała oddaleniu.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI