II SA/Bd 1077/04

II SA/Bd 1077/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Marzenna Linska-Wawrzon /przewodniczący/
Wojciech Jarzembski
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 73 poz 764
art. 7  ust. 2 i 7
Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA: Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA: Grzegorz Saniewski Protokolant: Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Maryli M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004 roku, nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty ekwiwalentu miesięcznego z tytułu zalesienia gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 440 (czterystaczterdzieści) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Bd 1077/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Starosta Ś. powołując się na przepis art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz art. 7 ust. 7 a także w związku z art. 7 ust. 6a i art. 11 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia - wstrzymał z dniem 3 kwietnia 2004 r. wypłatę ekwiwalentu miesięcznego dla Maryli M. z tytułu zalesienia – według ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia – gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] we wsi M. oraz nr [...] i nr [...] we wsi D., gmina D., gdyż od dnia [...] 2004 r. nie prowadzi ona uprawy leśnej na ww. działkach.
W uzasadnieniu Starosta wskazał na akt notarialny z dnia [...] 2004 stwierdzający umowę darowizny przez Marylę M. ww. nieruchomości na rzecz jej syna Bartosza M. Powołał się także na interpretację prawną dokonaną przez "zakładowego" radcę prawnego, zgodnie z którą brak jest w ustawie o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia przepisu pozwalającego na przyjęcie, że prawo do ekwiwalentu przysługuje również następcom prawnym właściciela niezależnie od tytułu prawnego nabycia. Kierując się racjonalnością prawodawcy należy przyjąć, że skoro uregulował on przejście prawa do ekwiwalentu za zalesianie gruntu w odniesieniu do spadkobierców i nabywców w drodze sprzedaży, a pominął osoby obdarowane, to uczynił to celowo. Zdaniem Starosty biorąc pod uwagę tę interpretację jak też treść art. 7 ust. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, należało wstrzymać skarżącej prawo do wypłaty ekwiwalentu z dniem sporządzenia umowy darowizny, gdyż od tego dnia nie prowadzi ona uprawy leśnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła, że wbrew twierdzeniom Starosty nie brak przepisu pozytywnego pozwalającego na przeniesienie prawa do ekwiwalentu, ale jedynie istnienie przepisu negatywnego, wprost wyłączającego taką możliwość mógłby stanowić podstawę odmowy przeniesienia prawa do ekwiwalentu na obdarowanego. Ponadto decyzja została wydana bez podstawy prawnej, brak jest bowiem normy, która pozwalałaby na wstrzymanie wypłaty ekwiwalentu.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję Starosty Ś.
W uzasadnieniu Kolegium powołując się na przepisy art. 7 ust. 6a i art. 11 ust. 1 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych pod zalesienia stwierdził, że skoro ustawodawca enumeratywnie wskazuje sytuacje skutkujące możliwością przeniesienia prawa do ekwiwalentu (sprzedaż i spadkobranie) to nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej, że ustawa przewiduje otwarty katalog możliwości rozporządzania prawem własności, pociągających za sobą przeniesienie prawa do ekwiwalentu dla każdego nabywcy. Takie stanowisko oznaczałoby bowiem, że ustawodawca działał w sposób nieracjonalny, bowiem zamiast ułatwić i ujednoznacznić rozumienie zapisów ustawowych, wprowadzałby chaos pojęciowy i możliwość niejednoznacznych interpretacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając organowi działania bez podstawy prawnej i naruszenie art. 7 w związku z art. 23 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz przepisu art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, naruszenie art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, a także naruszenie art. 107 § 3, 145 § 1 pkt 4 oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji argumentację dotyczącą braku negatywnego przepisu wyłączającego możliwość przeniesienia prawa do ekwiwalentu na obdarowanego.
Ponadto zauważyła, że nie ma żadnej normy, która pozwalałaby na wstrzymanie jej wypłaty ekwiwalentu. Ekwiwalent jest uzależniony od istnienia pewnego stanu faktycznego, polegającego na wprowadzeniu i właściwym utrzymaniu stosownych upraw leśnych. Wszystkie te warunki zostały przez skarżącą spełnione. Pomimo tego organ wydał decyzję wstrzymującą jej wypłatę ekwiwalentu powołując się na to, że prawa do ekwiwalentu nie można przenieść na osobę obdarowanego.
Dodatkowo skarżąca wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do przedstawionych przez nią w odwołaniu zarzutów. Meritum sprawy polegało bowiem na ustaleniu, czy po zawarciu umowy darowizny skarżąca utraciła prawo do otrzymania ekwiwalentu. Tymczasem zamiast tego problemu rozstrzygnięto jedynie to, że wraz z dokonaniem darowizny uprawnienie do ekwiwalentu nie przechodzi na następcę prawnego. Zdaniem skarżącej jest do kwestia uboczna, a ponadto rozstrzyganie w toczącym się postępowaniu o braku uprawnienia osoby obdarowanego do otrzymania ekwiwalentu jest niedopuszczalne z uwagi na to, że nie bierze ona udziału w postępowaniu w charakterze strony. W rezultacie powinno to skutkować nieważnością postępowania.
Według skarżącej treść uzasadnienia decyzji nie odpowiada jej sentencji, nie odniesiono się bowiem w nim do przedmiotu postępowania, czyli do jej uprawnienia do ekwiwalentu.
Co do samego rozstrzygnięcia skarżąca zwróciła też uwagę, że skoro orzeczono jedynie o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu, to znaczy że ekwiwalent jej przysługuje, przestał być tylko wypłacany. Nie wskazano zaś na jak długi czas orzeczono wstrzymanie wypłaty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że skoro zgodnie z art. 7 ust. 2 o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ekwiwalent jest wypłacany właścicielowi gruntu, to wobec faktu, iż z dniem [...] 2004 r. Maryla M. przestała być właścicielem gruntu, słusznie organ pierwszej instancji wstrzymał wypłatę ekwiwalentu. Decyzja Starosty była więc zgodna z prawem, ponieważ strona postępowania – Maryla M. - utraciła materialnoprawne uprawnienie do pobierania ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej.
Kolegium stwierdziło też, że decyzja organu I instancji nie mogła być inna, gdyż wynika pośrednio z brzmienia art. 7 i art. 8 cytowanej ustawy, zgodnie z którymi starosta wstrzymuje wypłatę ekwiwalentu, jeżeli zajdą okoliczności, o których mowa w tych przepisach. Podtrzymało też swoje stanowisko o możliwości sukcesji praw do ekwiwalentu tylko w przypadku przeniesienia prawa własności przez sprzedaż lub przez spadkobranie.
Kolegium podkreśliło też, że rozważania na temat możliwości sukcesji praw do ekwiwalentu mają w rozpatrywanej sprawie jedynie charakter uboczny, gdyż Starosta Świecki musiał wydać decyzję wstrzymującą wypłatę ekwiwalentu ze względu na fakt wygaśnięcia uprawnienia materialnoprawnego dotyczącego możliwości otrzymania tego ekwiwalentu. Skarżąca słusznie podkreśliła w swoje skardze, że źródłem jej uprawnienia była wprost ustawa, lecz powinna również uwzględnić fakt, że na mocy tej samej ustawy uprawnienie to wygasło z dniem [...] 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie można w pełni podzielić argumentacji skarżącej.
Słusznie skarżąca podnosi, że przy uwzględnieniu istniejącej sytuacji faktycznej w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia brak jest przepisu, który nakazywałby orzeczenie o wstrzymaniu jej wypłaty ekwiwalentu. Zdaniem Sądu nie jest podstawą do takiego orzeczenia przepis art. 7 ust. 7 ustawy, wskazany przez Starostę Ś. (a zaakceptowany przez Kolegium) jako podstawa rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z tym przepisem starosta, w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymuje wypłatę ekwiwalentu, jeżeli stwierdzi, że uprawa leśna jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu, o których mowa w art. 4 ustawy. Przesłankami wydania decyzji w oparciu o ten przepis nie jest więc badanie prawa własności gruntu, ale badanie innych okoliczności – prowadzenia uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia i uproszczonym planem urządzenia lasu.
Zasadny jest też zarzut skarżącej odnośnie braku właściwego uzasadnienia decyzji. Przepis art. 107 § 3 Kpa wymaga zawarcia w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, co należy rozumieć jako konieczność wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w sentencji decyzji. Tymczasem Kolegium rozstrzygając w przedmiocie sprawy tj. prawa skarżącej do ekwiwalentu, dokonało jedynie analizy (nota bene – zdaniem Sądu słusznej) braku możliwości przeniesienia prawa do wypłaty ekwiwalentu na osobę obdarowaną zalesioną nieruchomością. Dopiero w odpowiedzi na skargę, przyznając, że dotychczasowe rozważania dotyczyły kwestii ubocznej, Kolegium wskazując na przepis art. 7 ust. 2 ww. ustawy dokonało wykładni, jakie konsekwencje prawne takiej darowizny ponosi nie obdarowany, ale osoba która tej darowizny dokonała. Jednakże nawet ta wykładnia nie odpowiada wskazanej w sentencji decyzji podstawie prawnej tj. art. 7 ust. 7 i ust. 6a oraz art. 11 ww. ustawy.
Pomimo, że zdaniem Sądu wskazane w decyzji Starosty przepisy nie są podstawą "wstrzymania wypłaty ekwiwalentu" w związku ze zbyciem nieruchomości w drodze darowizny, to jednak słuszny jest zawarty w odpowiedzi na skargę pogląd Kolegium, iż w wyniku zbycia w drodze darowizny zalesionej nieruchomości skarżąca przestała spełniać wymagany przez art. 7 ust. 2 ustawy warunek bycia właścicielem zalesionej nieruchomości. Ta okoliczność powinna więc być powodem do orzeczenia w trybie art. 162 Kpa wygaśnięcia względem skarżącej decyzji będącej podstawą jej prawa do ekwiwalentu, nie zaś do orzekania o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu. Nie można bowiem orzekać o wstrzymaniu realizacji prawa, które ustało.
Mając na względzie powyższe na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
O kosztach orzeczono na podstawie 200 ww. ustawy, uwzględniając wysokość poniesionego wpisu oraz koszty zastępstwa procesowego stosownie do § 13 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.