Orzeczenie · 2025-07-22

II SA/Bd 1073/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2025-07-22
NSAochrona środowiskaWysokawsa
środowiskodecyzja środowiskowauwarunkowania środowiskowefiltracja powietrzawentylacjainwestycjakontrolapostępowanie administracyjneart. 155 k.p.a.zasada przezorności

Sprawa dotyczyła skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą zmiany pierwotnej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Skarżący kwestionował wymóg wyposażenia instalacji wentylacji w system filtracji lotnych związków do powietrza, uznając go za niemożliwy do realizacji. Organy administracji odmówiły zmiany, powołując się na wyrok WSA z poprzedniej sprawy, który prawomocnie przesądził o zasadności nałożonego wymogu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił jednak zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Sąd uznał, że choć wymóg filtracji został prawomocnie potwierdzony w poprzednim postępowaniu, to organy obu instancji przedwcześnie odmówiły rozpatrzenia wniosku o zmianę decyzji. Kluczowe dla możliwości prowadzenia postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest wyjaśnienie, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z pierwotnymi warunkami środowiskowymi. Organy nie zbadały, czy skarżący zastosował się do wymogu filtracji, ani jak zakończyły się inne postępowania dotyczące legalności instalacji. Zaniechanie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych, co skutkowało uchyleniem decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazuje na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postępowaniach o zmianę decyzji ostatecznych, zwłaszcza w kontekście realizacji inwestycji zgodnie z pierwotnymi warunkami, zanim organ odmówi rozpatrzenia wniosku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań o zmianę decyzji środowiskowych i stosowania art. 155 k.p.a. w tym kontekście.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji może odmówić rozpatrzenia wniosku o zmianę ostatecznej decyzji środowiskowej, powołując się na prawomocne orzeczenie sądu w innej sprawie, bez uprzedniego wyjaśnienia, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z pierwotnymi warunkami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić rozpatrzenia wniosku o zmianę decyzji środowiskowej bez uprzedniego wyjaśnienia, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z pierwotnymi warunkami, ponieważ jest to warunek dopuszczalności postępowania w trybie art. 155 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji przedwcześnie odmówiły rozpatrzenia wniosku o zmianę decyzji środowiskowej. Kluczowe dla możliwości prowadzenia postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest wyjaśnienie, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z pierwotnymi warunkami środowiskowymi. Organy nie zbadały tej kwestii, co stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych.

Czy postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.) może służyć sanowaniu niezgodnej z założeniami decyzji pierwotnej realizacji nabytego nią prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej nie służy dopasowywaniu stanu faktycznego do stanu sankcjonowanego aktem administracyjnym, którego dotyczy wniosek o zmianę. W przypadku decyzji środowiskowych, zmiana nie może służyć legalizacji sposobu realizacji inwestycji niezgodnie z treścią decyzji pierwotnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że instytucja zmiany decyzji środowiskowej w trybie art. 155 k.p.a. nie jest instrumentem legalizacji sposobu zrealizowania nabytego prawa, jeśli realizacja ta nastąpiła niezgodnie z treścią decyzji pierwotnej. Celem postępowania jest weryfikacja, czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a nie dostosowywanie stanu faktycznego do stanu prawnego.

Czy ocena prawna wyrażona w wyroku sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej wydania decyzji środowiskowej wiąże organy w późniejszym postępowaniu o zmianę tej decyzji?

Odpowiedź sądu

Tak, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także inne sądy i organy państwowe, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 153 i 170 p.p.s.a., wskazując, że ocena prawna z poprzedniego wyroku WSA w sprawie dotyczącej tej samej kwestii (zasadność wymogu filtracji) wiąże również w sprawie o zmianę decyzji. Odmienność spraw ma charakter formalny, a materialnie dotyczą tej samej kwestii, która nie uległa zmianie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.

Przepisy (15)

Główne

u.i.o.ś. art. 87

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji, lub podmiot, na którego została przeniesiona decyzja.

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Pomocnicze

k.p.a. art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji zgodnej z żądaniem strony.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

u.p.o. art. 6 § 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Zasada przezorności – traktowanie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków tak, jak pewności ich wystąpienia.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

u.i.o.ś. art. 71 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

u.i.o.ś. art. 82 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Organ opiniujący może wnieść sprzeciw.

u.i.o.ś. art. 84

Ustawa o udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nałożyć obowiązki.

u.i.o.ś. art. 85 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej i faktycznej.

u.i.o.ś. art. 72 § 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Określa okres ważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy przedwcześnie odmówiły rozpatrzenia wniosku o zmianę decyzji, nie wyjaśniając, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z pierwotnymi warunkami. • Postępowanie w sprawie zmiany decyzji środowiskowej nie służy legalizacji sposobu realizacji inwestycji niezgodnie z decyzją pierwotną.

Odrzucone argumenty

Zasadność wymogu filtracji została prawomocnie przesądzona w poprzednim postępowaniu. • Ocena prawna z poprzedniego wyroku WSA wiąże organy w sprawie o zmianę decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie pochyliły się nad zagadnieniem, czy, a jeżeli tak to w jakim kształcie opisana w decyzji pierwotnej inwestycja została zrealizowana. • Instytucja ta nie stanowi jednak instrumentu legalizacji sposobu zrealizowania nabytego jej mocą prawa, której to realizacji dokonano niezgodnie z treścią decyzji pierwotnej. • Zaniechanie obowiązku kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie stanowi istotne naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

przewodniczący

Joanna Brzezińska

sprawozdawca

Joanna Janiszewska - Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postępowaniach o zmianę decyzji ostatecznych, zwłaszcza w kontekście realizacji inwestycji zgodnie z pierwotnymi warunkami, zanim organ odmówi rozpatrzenia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o zmianę decyzji środowiskowych i stosowania art. 155 k.p.a. w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania proceduralnego, nawet jeśli merytoryczna kwestia została już wcześniej rozstrzygnięta. Podkreśla, że zmiana decyzji nie może służyć legalizacji samowoli budowlanej lub niezgodności z pierwotnymi warunkami.

Sąd uchylił decyzję, bo organy nie sprawdziły, czy inwestycja powstała zgodnie z prawem!

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst