II SA/Bd 1072/23

II SA/Bd 1072/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 1199/24 - Wyrok NSA z 2024-11-14
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 991
art. 4 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
Dz.U. 2023 poz 221
art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1657
art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi S. z. w I. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] lipca 2023 r. [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do należytego stanu higieniczno - sanitarnego oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] nakazał Sanatorium Uzdrowiskowemu [...] (dalej: strona, skarżąca) doprowadzić do właściwego stanu sanitarno-higienicznego baterię (kran) przy umywalce w węźle sanitarno-higienicznym (toalecie), przy pokoju mieszkalnym nr [...], segment [...] oraz doprowadzić do właściwego stanu sanitarno-higienicznego wirówkę przeznaczoną do kąpieli kończyn dolnych, kabina (boks) nr [...], pokój nr [...], segment [...], w terminie do dnia [...] czerwca 2023 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu [...] marca 2023 r. przeprowadzona została kontrola zakładu leczniczego strony w zakresie przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, zabezpieczeń przeciwepidemicznych oraz sprawdzenia utrzymania bieżącego stanu higieniczno-sanitarnego w obiekcie w zakresie zapobiegania zakażeniom i powstania chorób zakaźnych, w tym jakości wody. Podczas kontroli stwierdzono niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny baterii (kranu) przy umywalce w węźle sanitarno-higienicznym (toalecie), przy pokoju mieszkalnym nr [...], segment [...], a także niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny wirówki, przeznaczonej do kąpieli kończyn dolnych, kabina (boks) nr [...], pokój nr [...], segment [...]. W ocenie organu nieprawidłowości te stanowią naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.), ponieważ obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie higieniczno-sanitarnym obejmuje dbałość o stan wyposażenia i pomieszczeń, zaś niewłaściwy stan powierzchni urządzeń (tj. przebarwienia, naloty, osad, itp.) może nie pozwalać na odpowiednie ich utrzymywanie, czyszczenie i dezynfekcję.
2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie protokołu kontroli przeprowadzonej z naruszeniem art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.) w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 991), tj. bez zawiadomienia strony o zamiarze wszczęcia kontroli. Ponadto zarzuciła, że organ nie wskazał w decyzji na czym polega niewłaściwy stan higieniczno-sanitarny ww. urządzeń i dlaczego stan ten stanowi zagrożenie dla zdrowia osób z tych urządzeń korzystających.
3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej są podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, zatem strona skarżąca nie posiada statusu przedsiębiorcy. Ponadto organ wskazał, że skarżąca wpisana jest w Krajowym Rejestrze Sądowym do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a nie do rejestru przedsiębiorców. W tej sytuacji zdaniem organu nie doszło do naruszenia art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, ponieważ organ I instancji nie był zobowiązany do zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ I instancji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowody zgromadzony w sprawie oraz prawidłowo pouczył skarżącą o przysługujących jej uprawnieniach w toku postępowania. Ponadto organ wskazał, że stan faktyczny sprawy został opisany w protokole kontroli z którego wynika, że na baterii (kranie) znajdują się ślady świadczące o obecności rdzy oraz że na wirówce znajdują się ślady świadczące o obecności kamienia. W tym stanie rzeczy organ II instancji zgodził się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, gdyż w jego ocenie niewłaściwy stan wyposażenia strony skarżącej może stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi poprzez gromadzenie się mikroorganizmów chorobotwórczych na uszkodzonych powierzchniach.
4. W skardze do tut. Sądu skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Strona zarzuciła skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, przez ustalenie, że przeprowadzenie kontroli przez pracowników organu I instancji w dnu [...] marca 2023 r., bez uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, było zgodne z prawem;
- art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przez ustalenie, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołania o naruszeniu tych przepisów, gdyż w toku kontroli wykazane zostały nieprawidłowości wskazujące na zły stan techniczny baterii, tj. ślady świadczące o obecności rdzy oraz niewłaściwy stan wirówki, tj. ślady świadczącego o obecności kamienia, w sytuacji, gdy protokół kontroli nie mógł być dowodem w sprawie z uwagi na wszczęcie i przeprowadzenie kontroli z naruszeniem prawa, a ponadto gdy organy obydwu instancji nie wskazały jaki negatywny wpływ mają rdza i kamień na ww. urządzeniach na życie lub zdrowie osób z nich korzystających;
- art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – dalej "k.p.a."), przez uznanie, że pracownicy organu I instancji przeprowadzając kontrolę działali na podstawie przepisów prawa, w sytuacji, gdy kontrola została przeprowadzona z naruszeniem art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, tj. bez zawiadomienia zamiarze wszczęcia kontroli;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez brak wnikliwego rozważenia sprawy i nieuwzględnienie tego, że protokół kontroli z przyczyn podanych wyżej nie może być dowodem w postępowaniu oraz przez niewyjaśnienie jakie czynności i dlaczego ma wykonać strona skarżąca by przywrócić właściwy stan higieniczno-sanitarny urządzeń opisanych w sentencji decyzji organu I instancji;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., przez co jest niewykonalna, gdyż w jej rozstrzygnięciu brak jest określenia na czym ma polegać przywrócenie właściwego stanu higieniczno-sanitarnego baterii (kranu) oraz wirówki, oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., gdyż brak jest w jej uzasadnieniu właściwego uzasadnienia faktycznego, gdyż organ I instancji nie wskazał na czym ma polegać niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny ww. urządzeń, w jaki sposób przywrócić taki stan oraz jakie negatywne skutki dla życia lub zdrowia ludzkiego może powodować rdza lub kamień na ww. urządzeniach.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
6. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W oparciu o powyższe kryteria Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji i mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie dopatrzył się naruszeń prawa uzasadniających konieczność jej uchylenia. Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą w skardze również nie zasługują na uwzględnienie.
7. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do właściwego stanu sanitarno-higienicznego.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż stosownie do art. 1 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 338 ) Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami: higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne – w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.
Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących m.in. utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że jednym z podstawowych zadań i uprawnień należących do Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest przeprowadzanie kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne w instytucjach użyteczności publicznej w ramach sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno-sanitarnymi dotyczącymi sprzętu medycznego i pomieszczeń, w których udzielane są świadczenia zdrowotne.
W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej – podmiotami leczniczymi są przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast w art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wyodrębniono jako rodzaj podmiotu leczniczego, niebędącego przedsiębiorcą, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej.
Wobec faktu, że formą prawną działania strony skarżącej jest samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, a więc nie działa ona jako przedsiębiorca w myśl ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, nie mogła skorzystać z uprawnienia wskazanego w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, stosownie do którego organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Organ I instancji dokonał zatem właściwej oceny powyższych przepisów dotyczących uprawnień do przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia o niej strony skarżącej, jako podmiotu kontrolowanego. Tym samym nie można uznać za słuszny zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., ponieważ – jak wskazano powyżej – pracownicy organu przeprowadzając w dniu [...] marca 2023 r. kontrolę dokonali tej czynności w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
8. Ponadto za niezasadne Sąd nie uznał zarzuty strony dotyczące przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego. Przede wszystkim, jak wskazano powyżej, kontrola zakładu leczniczego skarżącej została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem sporządzenie protokołu z dokonanej kontroli i przeprowadzenie z niego dowodu nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Co więcej, organ umożliwił stronie udział w niniejszym postepowaniu na każdym jego etapie, dokonując stosownych pouczeń zgodnie z zasadami uregulowanymi w kodeksie postępowania administracyjnego.
W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywać ją w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym. Z protokołu kontroli obiektu należącego do skarżącej wynika, że doszło do naruszenia tego przepisu poprzez nieutrzymanie w należytym stanie higieniczno-sanitarnym baterii (kranu) przy umywalce w węźle sanitarno-higienicznym (toalecie), przy pokoju mieszkalnym nr [...], segment [...], a także wirówki, przeznaczonej do kąpieli kończyn dolnych, kabina (boks) nr [...], pokój nr [...], segment [...]. W protokole kontroli wskazano, iż bateria była pokryta rdzą, natomiast wirówka była pokryta kamieniem.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, iż nie zostało wskazane na czym ma polegać niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny ww. urządzeń, w jaki sposób przywrócić taki stan oraz jakie negatywne skutki dla życia lub zdrowia ludzkiego może powodować rdza lub kamień na ww. urządzeniach, nie ulega wątpliwości, że obecność rdzy na baterii (kranie), czy też kamienia w wirówce nie są stanem właściwym i pożądanym dla ww. urządzeń. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że utrzymanie prawidłowego reżimu sanitarno-higienicznego w podmiotach leczniczych jest sprawą priorytetową z uwagi na to, że ich powierzchnie użytkowe są potencjalnym miejscem rozwoju chorobotwórczych drobnoustrojów. Zatem nie ulega wątpliwości, że wszelkie odstępstwa od właściwego stanu sanitarno-higienicznego urządzeń znajdujących się w zakładzie leczniczym strony skarżącej mogą potencjalnie sprzyjać rozwojowi chorobotwórczych drobnoustrojów. Należy także zaznaczyć – na co również zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę – że bateria (kran) bez rdzy oraz wirówka bez kamienia są urządzeniami w prawidłowym stanie, zatem doprowadzenie ww. urządzeń do właściwego stanu polegać ma na usunięciu rdzy z baterii i kamienia z wirówki, co w ocenie Sądu jest oczywiste i nie wymagało szczegółowego wytłumaczenia w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu organ I instancji zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie można zatem uznać, aby podczas wydawania skarżonej decyzji doszło do naruszenia norm postępowania wskazanych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Co więcej, Sąd nie zgadza się również, aby doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Organ II instancji poddał wnikliwej analizie zaskarżoną decyzję oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, czemu wyraz dał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
9. Reasumując, zaskarżoną decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne uznać należy za zgodną z obowiązującym prawem. Podkreślenia wymaga bowiem, iż organy orzekające w sprawie nie dopuściły się żadnych uchybień procesowych, natomiast z ustaleń dokonanych przez organ I instancji w ramach kontroli zakładu leczniczego strony skarżącej wprost wynika niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny urządzeń będących przedmiotem zaskarżonych decyzji. Sąd zgodził się zatem, że należały zobowiązać stronę skarżącą do doprowadzenia ww. urządzenia do właściwego stanu sanitarno-higienicznego.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
10. Końcowo wskazania wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o przepis art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).