II SA/BD 1070/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-02-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
kara pieniężnaCRBRbeneficjent rzeczywistyprzeciwdziałanie praniu pieniędzyfinansowanie terroryzmuustawa o COVID-19przywrócenie terminupostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieterminowe zgłoszenie beneficjenta rzeczywistego do CRBR, wskazując na konieczność zastosowania przepisów o przywróceniu terminu w związku z pandemią COVID-19.

Spółka F. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) w ustawowym terminie. Spółka argumentowała, że niedopełnienie obowiązku nie było celowe i nastąpiło w okresie pandemii. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji powinien był zastosować przepisy dotyczące przywrócenia terminu w związku z COVID-19, zamiast od razu nakładać karę.

Sprawa dotyczyła skargi F. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nakładającą karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) w ustawowym terminie. Spółka wpisana do KRS w 2013 roku, powinna dokonać zgłoszenia do 17 lipca 2020 r., jednak uczyniła to dopiero w maju 2022 r. Organ pierwszej instancji nałożył karę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie, uchylił pierwotną decyzję i nałożył nową karę w niższej wysokości, uznając jednak, że waga naruszenia nie jest znikoma i nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym art. 189f (odstąpienie od nałożenia kary), art. 189e (siła wyższa - pandemia COVID-19) oraz art. 6 i 8 KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organ naruszył prawo, nie stosując przepisów ustawy o COVID-19 (art. 15zzzzzn(2)), które umożliwiały przywrócenie terminu w związku z pandemią. Sąd uznał, że organ powinien był najpierw zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, zanim przystąpił do wymierzenia kary. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ, który ma zastosować właściwe przepisy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył prawo, nie stosując przepisów ustawy o COVID-19 (art. 15zzzzzn(2)), które umożliwiały przywrócenie terminu w związku z pandemią. Organ powinien był najpierw zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, zanim przystąpił do wymierzenia kary.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin do zgłoszenia informacji do CRBR, mimo że materialnoprawny i zawity, podlegał przepisom ustawy o COVID-19, które miały na celu złagodzenie skutków pandemii dla obywateli i przedsiębiorców. Niewłaściwe zastosowanie tych przepisów przez organ stanowiło naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

u.p.p.p.f.t. art. 153 § 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o COVID art. 15zzzzzn(2) § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Pomocnicze

u.p.p.p.f.t. art. 59

Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

u.p.p.p.f.t. art. 60

Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

k.p.a. art. 189f § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o COVID art. 15zzzzzn(2) § 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa o COVID art. 15zzzzzn(2) § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.p.p.f.t. art. 58 § pkt 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

u.p.p.p.f.t. art. 195

Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył przepisy ustawy o COVID-19 (art. 15zzzzzn(2)), nie stosując procedury przywrócenia terminu do zgłoszenia do CRBR w związku z pandemią.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na wagę naruszenia. Argumenty organu o braku zastosowania art. 189f KPA.

Godne uwagi sformułowania

organ naruszył art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o COVID, a także art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. organ przedwcześnie wymierzył skarżącej karę pieniężną, bowiem najpierw powinna być rozstrzygnięta kwestia przywrócenia uchybionego przez stronę terminu.

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

sprawozdawca

Leszek Kleczkowski

członek

Tomasz Wójcik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność stosowania przepisów o przywróceniu terminu w związku z COVID-19 w sprawach administracyjnych, nawet jeśli dotyczą terminów materialnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią COVID-19 i przepisami ją regulującymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (związane z pandemią) mogą wpływać na standardowe procedury administracyjne i jakie konsekwencje ma ich niezastosowanie przez organy. Jest to istotne dla zrozumienia elastyczności prawa w sytuacjach kryzysowych.

Pandemia COVID-19 usprawiedliwiała opóźnienie w zgłoszeniu do CRBR? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Bd 1070/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 1323/23 - Wyrok NSA z 2024-03-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 455
art. 59 i art. 60
Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr 0401-CKB.4040.97.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2022 r., nr 0401-CKB.4040.97.2022, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz F. Sp. z o.o. w Z. kwotę 2.057 zł (słownie: dwa tysiące pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nałożył na F. Z. (dalej: skarżąca, strona, spółka) karę pieniężną w wysokości [...] zł, za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia w ustawowym terminie - wskazanym w art. 60 ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 593), dalej też: p.p.p.f.t. - informacji, o których mowa w art. 59 tej ustawy.
Pismem z [...] czerwca 2022 r. spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 189f § 1 pkt 1, art. 189f § 2 pkt 1 oraz 3, art. 6, art. 8 i art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.". W związku z powyższym wniosła
o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. uchylił decyzję z dnia
[...] czerwca 2022 r. w całości i nałożył na F. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ podał, że spółka została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców w dniu [...] lutego 2013 r., a zatem ustawowy termin zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych dla Spółki upłynął [...] lipca 2020 r. Spółka dokonała zgłoszenia [...] maja 2022 r. i nastąpiło to po wszczęciu postępowania
w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za brak rejestracji. W związku
z tym, w ocenie DIAS, zaistniały przesłanki do nałożenia na spółkę kary pieniężnej,
o której mowa w art. 153 ust. 1 ww. ustawy.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji błędnie wskazał na okoliczność niewypełnienia przez spółkę w przeszłości podobnego obowiązku. Podkreślił, że spółka nie dokonywała aktualizacji danych w Krajowym Rejestrze Sądowym. W związku z powyższym organ odwoławczy uwzględniając aktualny stan faktyczny i prawny uznał za zasadne uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] czerwca 2022 r. i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy. Organ wskazał, że spółka dokonała zgłoszenia informacji, o których mowa w art. 59 ustawy, w dniu [...] maja 2022 r. Wymaganego wpisu spółka dokonała dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Fakt dokonania rejestracji w CRBR do dnia wydania decyzji nakładającej karę, jak również okoliczność, że spółka nie dokonywała wcześniej aktualizacji danych w Krajowym Rejestrze Sądowym został przez organ uwzględniony przy wymiarze administracyjnej kary pieniężnej. W związku z tym organ uznał, że
w zaistniałych okolicznościach zasadne będzie wymierzenie kary w niższej wysokości.
Organ podkreślił, że przed wydaniem decyzji rozważył przesłanki dotyczące możliwości odstąpienia od nałożenia kary, o których stanowi art. 189f k.p.a.
W ocenie DIAS, w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, wbrew opinii spółki, że waga naruszenia jest znikoma. Brak wpisu do CRBR w ustawowym terminie, dokonanie go dopiero po upływie 21 miesięcy, nie może być potraktowany jako naruszenie, którego waga ma charakter znikomy. Kara nakładana jest bowiem za naruszenie przepisów prawnych ustawy, przyjętych w walce z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu. CRBR jest rejestrem jawnym, a jego zadaniem jest umożliwienie wyszukiwania informacji m.in. wg zgłoszonych danych beneficjenta rzeczywistego.
Odnosząc się do argumentów spółki dotyczących działalności jako mikroprzedsiębiorca w znikomym zakresie oraz zmian udziałowców, jak również niezamierzonego zaniechania obowiązku wpisu do CRBR, organ wyjaśnił, że spółka jest podmiotem profesjonalnie prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki posiadającej osobowość prawną, działającym już od 2013 r. Zatem należy do grupy podmiotów,
w stosunku do których stawiane są wyższe wymagania niż wobec osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa i musi się z nich wywiązywać. Dlatego powoływana przez spółkę okoliczność przebywania przedstawiciela spółki poza granicami kraju, częste podróże służbowe czy nikły związek z [...], nie znajdują uzasadnienia.
Odnoście do stanowiska spółki, że możliwym było uzyskanie informacji wskazanych
w rejestrze za pomocą wyszukiwarki KRS udostępnianej przez Ministerstwo Sprawiedliwości, organ zauważył, że na podstawie KRS można ustalić kto jest wspólnikiem spółki i jaki jest jej zarząd, brak jednak informacji, kto jest beneficjentem rzeczywistym.
Ustosunkowując się natomiast do argumentacji spółki dotyczącej jej działalności, organ odniósł się do art. 58 ustawy w brzmieniu obowiązującym w czasie naruszenia przez spółkę prawa. Do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji były wówczas obowiązane: spółki jawne, spółki komandytowe, spółki komandytowo-akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, proste spółki akcyjne i spółki akcyjne z pewnymi wymienionymi w tym przepisie wyjątkami. Przepis wskazuje więc, które konkretnie podmioty gospodarcze miały obowiązek dokonania zgłoszenia, nie dzieli spółek na małe czy duże, na spółki z małym czy dużym kapitałem, na proste czy złożone (za wyjątkiem spółek akcyjnych) oraz na rodzaj działalności, jaki prowadzą spółki. Zatem każda spółka wymieniona w tym przepisie bez względu na jej strukturę, rodzinny charakter czy rodzaj działalności, miała obowiązek dokonania zgłoszenia w terminie wskazanym w art. 60 ustawy. Organ nie zgodził się zatem ze stanowiskiem, że jej najprostsza, transparentna konstrukcja oraz klarowny sposób działania, decyduje
o znikomości naruszenia prawa.
Zdaniem organu nie znalazła także zastosowania przesłanka wymieniona w art. 189f
§ 1 pkt 2 k.p.a. dotycząca zbadania i uwzględnienia uprzedniego prawomocnego ukarania spółki za to samo zachowanie przez inny uprawniony organ. W przedmiocie nałożenia zaskarżonej kary żaden inny organ nie miał bowiem możliwości nałożenia na spółkę kary za nieterminowe zgłoszenie beneficjenta do CRBR.
Z uwagi na powyższe oraz na zdefiniowane cele administracyjnej kary pieniężnej,
w ocenie organu, nie było również podstaw do wdrożenia procedur określonych w art. 189f § 2 i 3 k.p.a., ponieważ odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie pozwoliłoby na spełnienie celów, dla których kara ta miałaby być nałożona.
Podsumowując powyższe, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w B., w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zarówno w trybie obligatoryjnym (art. 189f § 1 k.p.a.), jak
i fakultatywnym (art. 189f § 2 k.p.a.). Brak wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych przez 21 miesięcy, zdaniem organu nie może być bowiem potraktowany jako naruszenie, którego waga ma charakter znikomy. Obowiązkiem każdego jest przestrzeganie norm prawnych, a konsekwencją ich naruszenia jest właśnie nałożenie kary. W przypadku niedochowania ustawowego terminu do zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego, bez względu na przyczynę, przepisy regulujące termin złożenia zgłoszenia, nie pozwalają na przywrócenie lub przesunięcie terminu rejestracji. Organ nie może więc wyznaczyć podmiotowi nowego terminu na dokonanie rejestracji lub przyjąć, że zgłoszenie z 21 miesięcznym opóźnieniem zostało złożone bez naruszenia prawa.
Z uwagi na powyższe oraz na zdefiniowane cele administracyjnej kary pieniężnej, zdaniem organu odwoławczego, nie było również podstaw do wdrożenia procedur określonych w art. 189f § 2 i 3 k.p.a.
Reasumując, Dyrektor wskazał, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż naruszenie prawa było związane z brakiem działania strony. Organ wziął jednak pod uwagę, że w trakcie trwania naruszenia prawa obowiązywał w Polsce stan pandemii, który mógł utrudnić wykonanie ustawowego obowiązku dokonania rejestracji i również ta okoliczność wpłynęła na określenie wysokości kary na tak niskim poziomie w porównaniu do jej wymiaru maksymalnego. Jednocześnie w odniesieniu do zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] czerwca 2022 r. oraz
w piśmie z [...] maja 2022 r. złożonym w postępowaniu pierwszej instancji żądania
o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. podkreślił, że nie znalazł podstaw do spełnienia żądania spółki.
W złożonej do tut. Sądu skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary administracyjnej, podczas gdy waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona dokonała zgłoszenia do CRBR jeszcze przed nałożeniem kary, co wyczerpuje przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej,
b) art. 189f § 2 pkt 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ doszedł do przekonania, że nie może zastosować instytucji przewidzianej
w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., co skutkowało brakiem odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, mimo przedstawienia przez stronę dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa,
c) art. 189e k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu i nałożenie na stronę kary administracyjnej w sytuacji, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej jaką była pandemia COVID-19,
d) art. 6 k.p.a. poprzez niezastosowanie obowiązujących przepisów prawa przewidujących obowiązek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, mimo wystąpienia przesłanek ich zastosowania,
e) art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a to prowadzenie postępowania, które ze względu na wynik i uzasadnienie decyzji budzi wątpliwości co do proporcjonalności oraz bezstronności i równego traktowania,
f) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w decyzji uzasadnienia dotyczącego wymiaru kary, w szczególności w zakresie adekwatności wysokości kary,
2) błąd w ustaleniach faktycznych, a to: uznanie, że waga i okoliczności naruszenia prawa były znaczne; nieprzypisanie zachowaniu skarżącego (niezwłocznego zgłoszenia do rejestru CRBR) – dobrowolnych działań podjętych w celu usunięcia skutków naruszenia, co miało wpływ na samo nałożenie kary oraz wymiar nałożonej kary administracyjnej zgodnie z dyrektywami wymiaru kary opisanymi w art. 189d k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając wydane w sprawie decyzje z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że naruszają one prawo.
Na wstępie należy zauważyć, że sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: "ustawa o COVID"). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku sąd umożliwił skarżącej wypowiedzenie się w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że spółka nie dopełniła obowiązku zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych informacji, o których mowa w art. 59 p.p.p.f.t. Termin na zgłoszenie tych informacji upłynął w dniu [...] lipca 2020 r., natomiast skarżąca dokonała według organu zgłoszenia dopiero w dniu [...] maja 2022 r. W związku z tym organ decyzją z dnia [...] maja 2022 r. wymierzył spółce, na podstawie art. 153 p.p.p.f.t., karę pieniężną w wysokości [...] zł. Na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił ww. decyzję i nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie wymierzył spółce karę pieniężną we wskazanej wysokości.
Materialnoprawną podstawę nałożenia kary stanowiły przepisy p.p.p.f.t. Jak wynika z treści art. 58 pkt 4 p.p.p.f.t., spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zobowiązane są do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz ich aktualizacji. W art. 59 p.p.p.f.t. wskazano szczegółowo rodzaj informacji podlegających zgłoszeniu. W myśl art. 60 ust. 1 pkt 1 p.p.p.f.t. informacje te powinny być zgłoszone do Rejestru w terminie 7 dni od dnia wpisu podmiotów do Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast w przypadku spółek, które zostały wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem wejścia w życie przepisów dotyczących Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, tj. przed 13 października 2019 r. – zgodnie z art. 195 p.p.p.f.t. – obowiązek zgłoszenia informacji do Rejestru upłynął w dniu 13 lipca 2020 r. W myśl art. 195 p.p.p.f.t. (w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] marca 2020 r.) spółki, o których mowa w art. 58, wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem wejścia w życie rozdziału 6 zgłaszają do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych informacje o beneficjentach rzeczywistych w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozdziału. Organ przyjął jednak, że u uwagi na występujące zakłócenia systemu, ostateczny termin zgłoszenia danych do Rejestru upłynął w dniu 17 lipca 2020r.
Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że spółka została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców w dniu [...] lutego 2013 r., a zatem ustawowy termin do dokonania zgłoszenia dla spółki upłynął właśnie w dniu 17 lipca 2020 r.
W myśl natomiast art. 153 ust. 1 p.p.p.f.t. podmioty wymienione w art. 58 pkt 1-5
i 7-13, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia informacji, o których mowa w art. 59,
w terminie wskazanym w ustawie, podlegają karze pieniężnej do wysokości 1.000.000 zł.
Nie zgadzając się z podjętym przez organ rozstrzygnięciem, skarżąca wskazała, że brak dopełnienia obowiązku ujawnienia informacji w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych nie był zamierzony i celowy. Zaznaczyła, że z uwagi na przebywanie poza granicami kraju i częste podróże służbowe przedstawiciela spółki nie doszło do świadomego niespełnienia obowiązku dokonania wpisu do Rejestru. Podkreśliła, że obowiązek ten został wykonany niezwłocznie po otrzymaniu informacji
o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary.
W ocenie sądu w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na regulację zawartą w art. 15zzzzzn(2) ust. 1 ustawy o COVID, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru,
a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść
w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Natomiast
w myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Podkreślenia wymaga, że art. 15zzzzzn(2) obowiązywał w czasie, w którym skarżąca powinna dokonać zgłoszenia stosownych informacji do Rejestru. Wskazać też należy, że organ wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. (doręczonym w dniu [...] maja 2022 r.), a zatem w czasie obowiązywania tego przepisu. Przepis ten modyfikuje regulację zawartą w art. 195 p.p.p.f.t., umożliwiając przewrócenie terminu przewidzianego w tym przepisie.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem sądu, w grę wchodzi przepis art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID, który dotyczy terminów zawitych przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony.
Wskazać należy, że termin ustanowiony w art. 195 p.p.p.f.t. jest terminem materialnoprawnym (zawitym) wynikającemu z prawa administracyjnego,
z niedochowaniem którego wiążą się negatywne konsekwencje. Wydłużenie przez ustawodawcę terminu do zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych (z 6 miesięcy do 9 miesięcy), nie oznacza, że termin ten nie może być przywrócony. Od regulacji zawartej w art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID nie przewidziano żadnych wyjątków. Tym samym w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminu zawitego przewidzianego przepisami prawa administracyjnego, organ powinien zastosować się do treści powyższego przepisu.
W konsekwencji stwierdzić należy, że organ naruszył art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o COVID, a także art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa.
Ponownie rozpatrując sprawę organ poinformuje skarżącą o przekroczeniu terminu do zgłoszenia informacji do Rejestru i wyznaczy jej 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu, czyli zastosuje regulacje wynikające z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID. W rezultacie organ przedwcześnie wymierzył skarżącej karę pieniężną, bowiem najpierw powinna być rozstrzygnięta kwestia przywrócenia uchybionego przez stronę terminu.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2023 r. organ wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, jednakże takiej zgody i oświadczenia o możliwościach technicznych udziału w rozprawie zdalnej nie złożyła skarżąca. W związku z tym sąd oddalił wniosek organu o przeprowadzenie zdalnej rozprawy i rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c), art. 135 p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2022 r. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł), opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa ([...] zł).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę