II SA/Bd 1063/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-02-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjauposażeniewysługa latprzedawnienieprawo administracyjneświadczenia pieniężneroszczeniaorzecznictwo

WSA w Bydgoszczy uchylił decyzję odmawiającą policjantowi wypłaty wyrównania uposażenia za okres pracy w gospodarstwie rolnym, uznając, że złożenie wniosku o zaliczenie tego okresu przerywa bieg przedawnienia, a prawo do wyższego uposażenia nabywa się z mocy prawa.

Policjant M. S. domagał się wypłaty wyrównania uposażenia za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownik, zaliczonego do wysługi lat. Organy policji odmówiły, uznając roszczenie za przedawnione, ponieważ decyzja ustalająca wyższą wysługę lat miała charakter konstytutywny i nie działała wstecz. WSA w Bydgoszczy uchylił te decyzje, stwierdzając, że złożenie wniosku o zaliczenie okresu pracy przerywa bieg przedawnienia, a prawo do wyższego uposażenia powstaje z mocy prawa, a decyzja organu ma charakter deklaratoryjny.

Sprawa dotyczyła policjanta M. S., który po zaliczeniu okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownik do wysługi lat, domagał się wypłaty wyrównania uposażenia za trzy lata wstecz od daty złożenia raportu. Organy policji odmówiły, argumentując, że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania, a zmiana wysługi lat następuje na dzień przyjęcia do służby lub od dnia złożenia dokumentów, a roszczenia przedawniają się po 3 latach od dnia wymagalności. Podkreślano, że decyzja ustalająca wyższą wysługę lat ma charakter konstytutywny i nie działa wstecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzje organów, uznając skargę za zasadną. Sąd oparł się na wykładni przepisów rozporządzenia MSWiA w sprawie ustalania wysługi lat oraz ustawy o Policji, wskazując, że złożenie przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat przerywa bieg przedawnienia roszczenia. Prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat nabywane jest z mocy prawa, a decyzja organu ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający istniejące uprawnienie. Sąd uznał, że policjant nabył prawo do wyższego uposażenia wcześniej, a złożenie wniosku przerwało bieg przedawnienia, co pozwala na uwzględnienie trzechletniego nieprzedawnionego okresu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, złożenie przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że złożenie wniosku o zaliczenie okresu pracy do wysługi lat jest czynnością przerywającą bieg przedawnienia zgodnie z art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji. Prawo do wzrostu uposażenia nabywane jest z mocy prawa, a decyzja organu ma charakter deklaratoryjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.o. Policji art. 99 § 1, 2

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 101 § 1

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 107 § 1, 3 pkt 1

Ustawa o Policji

Roszczenia przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności. Bieg przedawnienia przerywa czynność podjęta przez stronę w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.

rozp. MSWiA art. 5 § 1-4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego

Dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat policjant jest obowiązany złożyć w komórce kadr. Wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia do służby, chyba że przepisy stanowią inaczej. Możliwa jest zmiana wysługi lat w związku z zaliczeniem nieudokumentowanych okresów. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się w decyzji, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 106 § 1

Ustawa o Policji

Okoliczność uzasadniająca zmianę uposażenia to złożenie przez policjanta nowych dokumentów.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownik przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę wyrównania uposażenia. Prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa, a decyzja organu ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający istniejące uprawnienie.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o wypłatę wyrównania uposażenia jest przedawnione, ponieważ decyzja ustalająca wyższą wysługę lat ma charakter konstytutywny i nie działa wstecz. Zmiana wysługi lat następuje na dzień przyjęcia do służby lub od dnia złożenia dokumentów, a roszczenia przedawniają się po 3 latach od dnia wymagalności.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat [...] przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej.

Skład orzekający

Anna Klotz

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bortkiewicz

sędzia

Katarzyna Korycka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania wymagalności roszczenia o wyrównanie uposażenia policjanta po zaliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym oraz interpretacja przepisów o przedawnieniu i charakterze decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i sposobu ustalania wysługi lat oraz świadczeń z tym związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń pracowniczych w służbach mundurowych i pokazuje, jak interpretacja przepisów może wpłynąć na prawa funkcjonariuszy.

Policjancie, Twój wniosek o podwyżkę może przerwać bieg przedawnienia! Sąd wyjaśnia, kiedy możesz domagać się wyrównania uposażenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1063/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bortkiewicz
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 99 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego [...] z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty wyrównania uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego [...] z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...].
Uzasadnienie
M. S. (dalej jako: Skarżący) w dniu [...] kwietnia 2022 r. złożył do Komendy Powiatowej Policji w L. raport, w którym zwrócił się o zaliczenie do okresu służby, od którego zależy wzrost uposażenia zasadniczego i nabycie prawa do nagrody jubileuszowej okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownik.
W odpowiedzi na raport, w związku z zaliczeniem stronie wnioskowanego okresu, Komendant Powiatowy Policji w L., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. określił funkcjonariuszowi na dzień przyjęcia do służby w Policji tj. [...] marca 2019 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 4%, natomiast na dzień [...] kwietnia 2022 r. (dzień złożenia raportu) prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 7%.
Raportem z dnia [...] czerwca 2022 r. skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w L., w związku zaliczeniem do wysługi okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, M. S. zwrócił się z prośbą "o wypłacenie dodatku stażowego, który nie uległ przedawnieniu tj. za okres 3 lat wstecz od daty złożenia raportu tj. [...] kwietnia 2022 r."
Decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w L. odmówił wypłaty żądanego wyrównania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjął art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r. poz. 735) w zw. z art. 106 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021r. poz. 1886) oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015r. poz. 1236).
Skarżący od powyższej decyzji złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, zarzucając naruszenie przepisów prawa oraz ich nieprawidłową interpretację. Na poparcie stanowiska powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych, m.in. WSA w Bydgoszczy z 24 lutego 2021r. II SA/Bd 74/21 oraz WSA w Lublinie z 10 kwietnia 2014r. III SA/Lu 989/13, w których wyjaśniono kwestię wymagalności roszczenia.
Decyzją z [...] września 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...]. Organ w uzasadnieniu podjętego stanowiska powołał art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. W myśl ust. 2 ww. przepisu, z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania, jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Na podstawie delegacji zawartej w art. 102 ustawy o Policji, zostało wydane rozporządzenie MSWiA z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, które w § 5 ust. 1 stanowi, że dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Zgodnie z § 5 ust. 2 wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Stosownie do ust. 3 § 5 rozporządzenia, przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (§ 5 ust. 4 rozporządzenia). W myśl zaś § 5 ust. 5 dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji.
Organ wyjaśnił, że z treści wskazanych przepisów wynika, że funkcjonariuszowi Policji uposażenie przysługuje już z dniem przyjęcia do służby. Ponieważ składową tego uposażenia stanowi obligatoryjnie procentowa wartość uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, zasadą jest ustalenie na dzień przyjęcia do służby dotychczasowej wysługi lat. Przy czym chodzi tylko o okresy podlegające wliczeniu do okresu pracy sprzed przyjęcia do służby w Policji, gdyż dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji. Oznacza to, że dalszy wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat w Policji naliczany jest automatycznie na podstawie decyzji ustalającej wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Tylko w przypadku późniejszego udokumentowania przez policjanta dotychczas niezaliczonych okresów zatrudnienia sprzed przyjęcia do służby, organ może zmienić dotychczasową decyzję ustalającą wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Organ II instancji podkreślił, że zmiana ta dotyczy tylko ustalenia wysługi lat na dzień przyjęcia do służby. Zarówno ustalenie wysługi lat na dzień przyjęcia do służby, jak i późniejsza zmiana rozstrzygnięcia w tym zakresie, możliwa jest tylko w przypadku udokumentowania przez policjanta okresów zaliczanych do wysługi lat.
Organ podał, że zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji wynika zaś, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zatem roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem terminu wskazanego w ustawie. Bieg terminu przedawnienia może jednak zostać przerwany. Przepis art. 107 ust. 3 ustawy o Policji wymienia dwie możliwe okoliczności: pierwsza - dotyczy czynności podejmowanej przez stronę przed kierownikiem danej jednostki organizacyjnej, która ma na celu dochodzenie lub ustalenie albo zaspokojenie roszczenia, a druga - dotyczy uznania roszczenia w takim zakresie, w jakim domagała się strona. Zdaniem organu, ani art. 107 ustawy o Policji, ani żadna inna norma prawna nie definiuje stanu wymagalności roszczenia.
Organ wyjaśnił, że M. S. został przyjęty do służby w Policji w dniu [...] marca 2019 r. i do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zaliczono na ten dzień policjantowi łącznie 1 dzień. Następnie rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] kwietnia 2019r. stronie zaliczono do wysługi lat: 1 rok, 1 miesiąc i 28 dni oraz ustalono na dzień przyjęcia do służby w Policji tj. na [...] marca 2019 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 0%. Dnia [...] kwietnia 2022r. strona zwróciła się z raportem do Komendanta Powiatowego Policji o zaliczenie do okresu służby, od którego zależy wzrost uposażenia zasadniczego i nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownik. W oparciu o powyższy raport, złożoną oraz znajdującą się w aktach osobowych dokumentację, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2022r. określono stronie na dzień przyjęcia do służby w Policji tj. [...] marca 2019r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 4%, natomiast na dzień [...] kwietnia 2022r. (dzień złożenia raportu) prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 7%. Organ podał, że skoro M. S. złożył dokumenty potwierdzające wnioskowany okres, podlegający uwzględnieniu do wysługi lat, w dniu [...] kwietnia 2022 r. - to od tego dnia mogło być przyznane prawo do wzrostu uposażenia z tytułu zwiększonej wysługi lat. Zdaniem organu odwoławczego, uwzględniając treść art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Powiatowy Policji trafnie przyjął, że okolicznością uzasadniającą zmianę uposażenia zasadniczego w niniejszej sprawie, było złożenie przez policjanta nowych, nieposiadanych dotąd przez organ dokumentów. Jeśli natomiast roszczenie policjanta o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat powstaje jednocześnie z dniem złożenia dokumentacji, o której mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., to data ta rozpoczyna bieg terminu przedawnienia w rozumieniu art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
Komendant nie zgodził się ze Skarżącym, że złożenie raportu o zaliczenie poszczególnych okresów jedynie przerwało bieg przedawnienia i od tej daty należy liczyć wstecz trzyletni okres przedawnienia. Dopiero fakt złożenia przez policjanta w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr pełnej dokumentacji dotyczącej wysługi lat, wobec udokumentowania dodatkowego okresu powoduje, iż funkcjonariusz uzyskuje prawo podmiotowe do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i z tym dniem roszczenie policjanta staje się wymagalne. Przedawnienie roszczenia nastąpiłoby tylko w sytuacji, gdyby organ, dysponując kompletem dokumentów, nie wydał niezwłocznie decyzji w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, lecz rozstrzygnął sprawę w późniejszym terminie.
Zdaniem organu, argumenty podniesione przez stronę nie mogą zasługiwać na uwzględnienie, gdyż nie zaszły przesłanki warunkujące powstanie roszczenia o wypłatę różnicy uposażenia zasadniczego za okres 3 lat wstecz od daty złożenia raportu. Dopiero fakt pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji w przedmiocie zwiększenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, z uwagi na uwzględnienie dotychczas nieudokumentowanych okresów powoduje, że policjant uzyskuje prawo do świadczenia pieniężnego z tego tytułu. Decyzja ta ma charakter konstytutywny, bowiem tworzy nowe uprawnienie/roszczenie.
Organ podkreślił nadto, że okoliczność pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownik, została udokumentowana przed organami Policji dopiero w trakcie służby, zatem nie może ona kreować wymagalności roszczenia ze skutkiem wcześniejszym niż data jej wykazania, która jest również datą rozpoczęcia biegu roszczenia. W konsekwencji, organ II instancji, podzielił pogląd Komendanta Powiatowego Policji, że brak jest podstaw do wypłaty M. S. uposażenia za okres trzech lat wstecz od dnia [...] kwietnia 2022 r., tj. od daty złożenia raportu o zaliczenie do wysługi lat wnioskowanego okresu. Powyższe wywiedziono z faktu, że rozkaz personalny nr [...] z [...] maja 2022 r. uwzględniający raport policjanta, może mieć jedynie charakter konstytutywny, a więc nie wywołuje skutków wstecz, tj. od daty przyjęcia funkcjonariusza do służby.
M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w sprawie wypłaty świadczenia z tytułu wysługi lat za okres trzech lat wstecz tj. za okres, który nie uległ przedawnieniu licząc od dnia złożenia przez niego raportu do Komendanta Powiatowego Policji w L. o zaliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownika do pracowniczego stażu pracy w związku z rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] maja 2022 r.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wypłacenia świadczenia za okres trzech lat wstecz od momentu złożenia raportu w sprawie zaliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownika do pracowniczego stażu pracy wraz z ustawowymi odsetkami, zwrot kosztów postępowania oraz przeprowadzenie posiedzenia w formie niejawnej.
Skarżący uważa, że roszczenie stało się wymagalne z chwilą przyjęcia go do służby, a złożenie przez niego raportu o zaliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownika do pracowniczego stażu pracy przerywa jedynie bieg przedawnienia. Brak udokumentowania przez niego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w dniu przyjęcia go do służby spowodował brak naliczenia mu tego okresu pracy, lecz roszczenie stało się wymagalne właśnie z chwilą przyjęcia go do służby. Wtedy też nabył prawo do zaliczenia mu wcześniejszego okresu pracy.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga była zasadna.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, a w myśl ust. 2 tego artykułu, z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Wysokość uposażenia zasadniczego jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej przez funkcjonariusza wysługi lat (art. 101 ust. 1 ustawy o Policji).
Zasady obliczania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, zostały uregulowane w rozporządzeniu MSWiA z 6.12.2001 r., które w Rozdziale 2 zatytułowanym "Ustalenie wysługi lat" określa okresy zaliczane do wysługi lat (§ 4) oraz określa tryb postępowania w tych sprawach (§ 5).
Stosownie do § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w zw. z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1 (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Regulacja § 5 ust. 4 rozporządzenia z 6.12.2001 r. stanowi, że termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że w momencie przyjmowania do służby policjantowi ustala się okresy zaliczane do wysługi lat, od której zależy wysokość należnego uposażenia. Zasadą jest, że podstawową wysługę ustala się na dzień przyjmowania policjanta do służby, zaliczając do tej wysługi wszystkie poprzednie okresy służby i inne równoważne okresy zatrudnienia. Pełna realizacja tej zasady jest możliwa tylko wówczas, gdy funkcjonariusz już w momencie podejmowania służby w Policji przedłoży wszystkie niezbędne w tym zakresie dokumenty. Jeżeli jednak - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - takie dokumenty policjant przedstawi dopiero w czasie pełnionej służby, to według przepisów rozporządzenia istnieje możliwość zmiany wysługi lat ustalonej na dzień przyjęcia do służby w Policji poprzez zaliczenie policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów pracy wykonywanej przed podjęciem służby w Policji (§ 5 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 6.12.2001 r.). Dlatego policjant, który przy przyjęciu do służby nie wykazał zaliczanych okresów, może to uczynić później, nie tracąc prawa do ich uwzględnienia przy ustalaniu przedmiotowej wysługi. Po przedłożeniu dokumentów odnoszących się do okresów, które podlegają zaliczeniu do wysługi lat, funkcjonariusz może wnioskować o zaliczenie mu dotychczas nieudokumentowanych okresów. Realizacja żądania następuje rozkazem personalnym zmieniającym ustaloną wysługę lat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
W rozpatrywanej sprawie do rozstrzygnięcia pozostawała data, od której przysługuje policjantowi wyższe uposażenie, to znaczy czy od daty złożenia udokumentowanego wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym, czy też od daty wcześniejszej ustalonej przy uwzględnieniu przepisów o przedawnieniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę na to, że przy dokonywaniu wykładni powołanego § 5 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z 6.12.2001 r. konieczne jest przywiązanie szczególnej wagi do zawartego w nim określenia "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu". Dotyczy ono terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowo wysokości, w powiązaniu z wynikającą z decyzji zmianą wysługi lat. Powyższa regulacja wskazuje, że to powołany wyżej przepis rozporządzenia, a nie art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi podstawę do określania terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (zob. wyrok NSA z 26.04.2019 r., I OSK 1512/17).
Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia wynika z treści art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia takich roszczeń, w myśl art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Zdaniem Sądu, dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr - tak jak wymaga tego przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 6.12.2001 r. - przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej.
W konsekwencji, policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres. NSA w przywołanym wyroku z 26.04.2019 r. wyjaśnił, że istnienie okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysługi lat przy przyjęciu policjanta do służby ma charakter obiektywny. O tym, czy policjantowi w rozkazie personalnym zostanie ustalona wysługa lat oraz czy otrzyma odpowiedni wzrost uposażenia zasadniczego decyduje jedynie udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat. Nieprzedłożenie przez policjanta przy przyjęciu do służby dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat skutkuje tym, że jego uposażenie zasadnicze zostanie ustalone w wysokości niższej, niż mogłoby być ustalone, gdyby w tym terminie prawidłowo te okresy udokumentował. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za cały okres od przyjęcia do służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat.
Przepisy § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia MSWiA z 6.12.2001 r. przewidują, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Oznacza to, że oprócz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, określającego trzyletni termin przedawnienia, należy także uwzględniać art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy regulujący kwestię przerwania biegu przedawnienia. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. Policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.
Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie wniosku, a następnie wydanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego), która ma charakter deklaratoryjny. Przy czym czynności te nie stanowią podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów, stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, i przerywa bieg przedawnienia (por. wyroki NSA: z 13.02.2015 r., I OSK 1340/13, z 2.02.2016 r., I OSK 2495/14, z 22.09.2017 r., I OSK 3106/15, z 12.10.2017 r., I OSK 3257/16 oraz WSA w Opolu z 26.04.2019, II SA/Op 210/19), które Sąd orzekający podziela, w odróżnieniu od orzeczeń powołanych przez organ w odpowiedzi na skargę i zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji, zauważyć trzeba, że Skarżący prawo do wzrostu uposażenia z tytułu większej wysługi lat nabył nie z dniem złożenia wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym, ale wcześniej. Prawo to istniało już w dniu przyjęcia do służby, a ponieważ przerwanie biegu przedawnienia tego prawa zostało dokonane w dniu wpłynięcia wniosku do organu, to termin nabycia prawa należnego funkcjonariuszowi do wyższego uposażenia z tytułu wysługi lat winien uwzględniać okres nieprzedawniony - trzy lata przed złożeniem wniosku.
Z powyższych względów, z uwagi na naruszenie przez organy orzekające przepisów § 5 ust. 2-4 rozporządzenia MSWiA z 6.12.2001 r. w zw. z art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią zaprezentowaną wyżej wykładnię powołanych przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z 6.12.2001 r., ustalając wysokość uposażenia również za odpowiedni okres poprzedzający złożenie raportu przez Skarżącego.
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI